
Sukta 8.70
ഈ സൂക്തം ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയും അജേയനായ വീരനും ആയ ഇന്ദ്രനെ ഉത്സാഹപൂർവം സ്തുതിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നതാണ്. അവൻ എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളും ജയിച്ച് വൃത്രനെ സംഹരിക്കുന്നവൻ എന്നു പുകഴ്ത്തുന്നു. വിജയം, ശക്തി, ഉദാരദാനം എന്നിവയ്ക്കായി—“ആഴങ്ങളിൽ” എന്നും “ദൂരവ്യാപ്തികളിൽ” എന്നും—സമീപത്തും ദൂരത്തും എപ്പോഴും ലഭ്യമായ ശക്തിയായി അവനെ വിളിക്കുന്നു. അവസാന ഋക്ക് കര്ണഗൃഹ്യാ എന്ന പാട്രൺ-ശൈലിയിലുള്ള സ്മരണയും നിലനിർത്തുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ ദാനത്തെ വ്യക്തമായ സമ്മാനങ്ങളോടും യാഗസമൃദ്ധിയോടും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
यो राजा चर्षणीनां याता रथेभिरध्रिगुः । विश्वासां तरुता पृतनानां ज्येष्ठो यो वृत्रहा गृणे ॥
ജനസമൂഹങ്ങളുടെ രാജാവായവൻ, രഥങ്ങളോടെ വരുന്നതും ഗമനത്തിൽ അചഞ്ചലനുമായവൻ; എല്ലാ പൃതനകളെയും (യുദ്ധങ്ങളെയും) ജയിച്ചു കടത്തുന്നവൻ, ബലത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠൻ—ആവരണകാരിയായ വൃത്രനെ ഹനിക്കുന്നവൻ—അവനെയാണു ഞാൻ സ്തുതിച്ചു പാടുന്നത്.
Mantra 2
इन्द्रं तं शुम्भ पुरुहन्मन्नवसे यस्य द्विता विधर्तरि । हस्ताय वज्रः प्रति धायि दर्शतो महो दिवे न सूर्यः ॥
ഹേ പുരുഹന്മൻ, നമ്മുടെ രക്ഷയ്ക്കായി ആ ഇന്ദ്രനെ അലങ്കരിക്ക; അവന്റെ രണ്ടു ധാരക കൈകളിൽ വജ്രം സ്ഥാപിതമാണ്. അവൻ ദർശനീയൻ—ദിവ്യാകാശത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ മഹാൻ; ദീപ്തമായ മഹിമയുടെ പ്രത്യക്ഷ ശക്തി.
Mantra 3
नकिष्टं कर्मणा नशद्यश्चकार सदावृधम् । इन्द्रं न यज्ञैर्विश्वगूर्तमृभ्वसमधृष्टं धृष्ण्वोजसम् ॥
വെറും കർമങ്ങളാൽ ആരും അവനെ എത്തിപ്പിടിക്കുകയില്ല—എല്ലാം സദാ വർദ്ധിക്കുന്നതാക്കി തീർത്തവനെ. യജ്ഞംകൊണ്ട് ഇന്ദ്രൻ ഒരു ഇടപാടുപോലെ ലഭിക്കുന്നവൻ അല്ല; അവൻ വിശ്വഗൂർത്തൻ, ഋഭ്വസൻ—ശക്തിയുടെ നിപുണ സൃഷ്ടികർത്താവ്, അജേയൻ, ധൃഷ്ണു ഓജസ്സുള്ളവൻ.
Mantra 4
अषाळ्हमुग्रं पृतनासु सासहिं यस्मिन्महीरुरुज्रयः । सं धेनवो जायमाने अनोनवुर्द्यावः क्षामो अनोनवुः ॥
അജേയനും ഉഗ്രനും യുദ്ധങ്ങളിൽ ജയിക്കുന്നവനും ആയ—അവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ജനിക്കുമ്പോൾ മഹത്തായ, വിശാലമായ ശക്തികൾ ഒന്നായി പൊങ്ങിവരും. ധേനുക്കൾ (പോഷക പ്രവാഹങ്ങൾ) ജനനസമയത്ത് തന്നെ ഐക്യമായി ഒഴുകുന്നു; ദ്യാവാ-ക്ഷമാ (ആകാശവും ഭൂമിയും) പോലും മുഴങ്ങി മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പോകുന്നു.
Mantra 5
यद्द्याव इन्द्र ते शतं शतं भूमीरुत स्युः । न त्वा वज्रिन्त्सहस्रं सूर्या अनु न जातमष्ट रोदसी ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിനക്കായി നൂറു നൂറു ദ്യാവങ്ങൾ (ആകാശങ്ങൾ)യും നൂറു നൂറു ഭൂമികളും ഉണ്ടായാലും, ഹേ വജ്രിൻ, ആയിരം സൂര്യന്മാരും നിന്നെ സമമാകില്ല; ജനനവും വ്യാപ്തിയും ഉള്ള എട്ട് രോദസീ (ലോക-വ്യാപ്തികൾ) പോലും നിന്നെ എത്തിച്ചേരുകയില്ല.
Mantra 6
आ पप्राथ महिना वृष्ण्या वृषन्विश्वा शविष्ठ शवसा । अस्माँ अव मघवन्गोमति व्रजे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः ॥
ഹേ വൃഷൺ, നിന്റെ മഹിമയാൽ, വൃഷണ്യ (വീര്യം)കൊണ്ട് നീ എല്ലാം വ്യാപിപ്പിച്ചു—ഹേ വിശ്വശവിഷ്ഠ, ശവസാൽ അതിശക്തൻ. ഹേ മഘവൻ, ഗോമതി വ്രജേ (പശുക്കൾ നിറഞ്ഞ വാടയിൽ) ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക; ഹേ വജ്രിൻ, നിന്റെ ചിത്രാഭിഃ ഊതിഭിഃ (വിവിധ, ബഹുവർണ്ണ സഹായങ്ങളാൽ) ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്ക.
Mantra 7
न सीमदेव आपदिषं दीर्घायो मर्त्यः । एतग्वा चिद्य एतशा युयोजते हरी इन्द्रो युयोजते ॥
ദേവാഭിമുഖതയില്ലാത്ത മർത്ത്യൻ ദീർഘായുസ്സിലേക്കു നയിക്കുന്ന പ്രേരണ (ആപദിഷ്) നേടുകയില്ല. എന്നാൽ വേഗഗാമിയായവനും രണ്ടു ഹരി (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങളെ യോജിപ്പിക്കാം; ഇന്ദ്രൻ തന്നേ യാത്രയ്ക്കായി അവയെ യോജിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 8
तं वो महो महाय्यमिन्द्रं दानाय सक्षणिम् । यो गाधेषु य आरणेषु हव्यो वाजेष्वस्ति हव्यः ॥
മഹത്തായതും മഹിമയ്ക്ക് യോഗ്യനുമായ ആ ഇന്ദ്രനെ ഞങ്ങൾ ദാനത്തിനായി—സാധനശക്തനായവനായി—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. കടക്കാവുന്ന ആഴങ്ങളിൽയും ദൂരപ്രദേശങ്ങളിലും ഹവ്യനായവൻ; ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികളിലും അവൻ തന്നേ ഹവ്യ—ആഹ്വാനം—ആയിരിക്കുന്നു.
Mantra 9
उदू षु णो वसो महे मृशस्व शूर राधसे । उदू षु मह्यै मघवन्मघत्तय उदिन्द्र श्रवसे महे ॥
എഴുന്നേൽക്കുക, ഹേ വസു (സമൃദ്ധ ദാതാവേ), മഹത്തായ പൂർണ്ണതയ്ക്കായി ഞങ്ങള്ക്കായി എഴുന്നേൽക്കുക; ഹേ ശൂര, ഞങ്ങളുടെ സമൃദ്ധിയെ സ്പർശിച്ചു വർദ്ധിപ്പിക്കേണമേ. എഴുന്നേൽക്കുക, ഹേ മഘവൻ, മഹത്തര ഭവനത്തിനായി—ദാനത്തിനായി—എഴുന്നേൽക്കുക; എഴുന്നേൽക്കുക, ഹേ ഇന്ദ്ര, ആത്മാവിന്റെ മഹത്തായ യശസ്സിനായി എഴുന്നേൽക്കുക.
Mantra 10
त्वं न इन्द्र ऋतयुस्त्वानिदो नि तृम्पसि । मध्ये वसिष्व तुविनृम्णोर्वोर्नि दासं शिश्नथो हथैः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ ഋതയു—ഋതത്തിന്റെ പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ; നിന്റെ ശക്തിയെ നിഷേധിക്കുന്നവരെ നീ മൗനപ്പെടുത്തുന്നു. ഹേ വിശാല-മഹാബലവാനേ, മദ്ധ്യേ വസിക്ക; രണ്ടു വ്യാപ്തികളുടെ ഇടയിൽ നീ നിന്റെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ അന്ധകാരത്തിന്റെ ദാസനെ തകർത്തിടുന്നു.
Mantra 11
अन्यव्रतममानुषमयज्वानमदेवयुम् । अव स्वः सखा दुधुवीत पर्वतः सुघ्नाय दस्युं पर्वतः ॥
അന്യവ്രതനായവൻ, അമാനുഷസ്വഭാവനായവൻ, അയജ്വാ (യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവൻ), അദേവയു (ദേവനെ ആഗ്രഹിക്കാത്തവൻ)—അവനെ നമ്മുടെ സ്വന്തം സഖാവ് താഴെയിറക്കട്ടെ. സുഘ്നയ്ക്കായി, ദസ്യുവിന്റെ സംഹാരത്തിനായി, ബലത്തിന്റെ പർവ്വതം അവനെ കുലുക്കി തള്ളട്ടെ; പർവ്വതം അവനെ കുലുക്കി തള്ളട്ടെ.
Mantra 12
त्वं न इन्द्रासां हस्ते शविष्ठ दावने । धानानां न सं गृभायास्मयुर्द्विः सं गृभायास्मयुः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഹേ അതിശക്തനായവനേ, ദാനത്തിനായി ഞങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ നീ കൈയിൽ ധരിക്ക. ധാന്യങ്ങൾ മുഷ്ടിയിൽ കൂട്ടിച്ചേരുന്നതുപോലെ ഞങ്ങളെ ഒന്നിച്ചുകൂട്ടുക—നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ; വീണ്ടും ഞങ്ങളെ ഒന്നിച്ചുകൂട്ടുക—നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ.
Mantra 13
सखायः क्रतुमिच्छत कथा राधाम शरस्य । उपस्तुतिं भोजः सूरिर्यो अह्रयः ॥
ഹേ സഖാക്കളേ, ക്രതു—ഇച്ഛയും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സംകല്പവും—അന്വേഷിക്കുവിൻ; ശര (Śara)യുടെ രാധസ്/സിദ്ധി നാം എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും? സമീപസ്തുതി അർപ്പിക്കുവിൻ—ഭോജ, പ്രകാശിത ദാതാവായ സൂരി, അലസതയില്ലാത്തവൻ.
Mantra 14
भूरिभिः समह ऋषिभिर्बर्हिष्मद्भिः स्तविष्यसे । यदित्थमेकमेकमिच्छर वत्सान्पराददः ॥
അനേകം കൂടി ചേർന്ന ഋഷികളോടും, ബർഹിഷ്മത്—യജ്ഞാസനം ധരിച്ചവരോടും—നീ സ്തുതിക്കപ്പെടും. ഇങ്ങനെ നീ അവരെ ഒരൊന്നായി തേടിയപ്പോൾ, ഹേ ശര (Śara), നീ കാളക്കുട്ടികളെ അകലെക്കു കൊണ്ടുപോയി.
Mantra 15
कर्णगृह्या मघवा शौरदेव्यो वत्सं नस्त्रिभ्य आनयत् । अजां सूरिर्न धातवे ॥
കർണഗൃഹ്യാ, മഘവാ—ഉദാര ദാതാവ്—ശൗരദേവ്യ, വീര-ദേവനോട് ഭക്തനായവൻ, ത്രിവിധ ആവരണത്തിൽ നിന്ന് നമ്മുടെ കാളക്കുട്ടിയെ കൊണ്ടുവന്നു. സ്ഥാപിക്കുവാൻ—സൂരിയെപ്പോലെ—ഒരു അജാം (ആട്)യും കൊണ്ടുവന്നു.
Indra is proclaimed as king of peoples and the eldest in power, arriving with steadfast chariots and destined to conquer battles (8.70.1).
The hymn expands Indra’s invocability and reach—callable in fordable depths and far places—and ties his presence to vāja (force, plenitude) and dāna (giving) (e.g., 8.70.8).
Indra’s identity as universal battle-overcomer and Vṛtra-slayer becomes the decisive assurance: obstruction will be broken and victory secured when he is praised and invoked.
A concrete, patron-like remembrance (Karṇagṛhyā) closes the hymn by anchoring Indra’s bounty in tangible gains (calf/goat), sealing the prayer with prosperity and establishment (8.70.15).
yo vṛtrahā gṛṇe
तं वो महो महाय्यमिन्द्रं दानाय सक्षणिम् । यो गाधेषु य आरणेषु हव्यो वाजेष्वस्ति हव्यः ॥कर्णगृह्या मघवा शौरदेव्यो वत्सं नस्त्रिभ्य आनयत् । अजां सूरिर्न धातवे ॥It praises Indra as the supreme power who wins battles, breaks obstruction (Vṛtra), and grants strength, protection, and gifts to those who invoke him.
It means Indra is not limited by place or situation—he can be called in difficult, uncertain, or distant circumstances, and he brings vāja (effective power) there too.
Karṇagṛhyā appears as a patron-like figure remembered for bringing tangible gifts (like a calf and a goat). The mention links Indra’s blessing with real prosperity and successful establishment.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.