Sukta 71
Sukta 8.71
അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ സൂക്തം സംരക്ഷണവും സമൃദ്ധി ആഹ്വാനിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയും ആകുന്നു: ഗായകർ മഹാശക്തികളാൽ അഗ്നിദേവൻ അവരെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന്, വൈരത്തിൽ നിന്ന്, മനുഷ്യദ്വേഷത്തിൽ നിന്ന് കാക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ വസു (സമ്പത്ത്) യുടെ യഥാർത്ഥ അധിപതിയായി, അവന്റെ ദാനം അധാർമ്മിക ശക്തികൾ അകറ്റിക്കളയരുതെന്നു, കൂടാതെ കുലസംരക്ഷകനായി—ഋഷികളുടെ പ്രചോദിത ഊർജങ്ങൾക്ക് ശാന്തി, ക്ഷേമം, സുരക്ഷിത വാസസ്ഥലം എന്നിവ കൊണ്ടുവരുന്നവനായി—സ്തുതിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
त्वं नो अग्ने महोभिः पाहि विश्वस्या अरातेः । उत द्विषो मर्त्यस्य ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ മഹത്തായ ശക്തികളാൽ ഞങ്ങളെ സർവ്വ അരിപ്പതി (അഭാവം)യിൽ നിന്നു കാത്തുകൊൾക; മർത്ത്യന്റെ ദ്വേഷത്തിൽ നിന്നുമെല്ലാം രക്ഷിക്ക.
Mantra 2
नहि मन्युः पौरुषेय ईशे हि वः प्रियजात । त्वमिदसि क्षपावान् ॥
ഹേ പ്രിയജാത, മാനുഷിക മന്യു (ക്രോധം) അല്ലെങ്കിൽ വെറും വ്യക്തിഗത ആവേശം നിനക്കു മേൽ യഥാർത്ഥമായി ആധിപത്യം ചെലുത്തുകയില്ല; നീയേ ക്ഷപാവാൻ—രാത്രികളുടെ അധിപൻ—അന്ധകാരപഥങ്ങളിൽ സഹനശക്തിയും നേത്രത്വവും നൽകുന്നവൻ.
Mantra 3
स नो विश्वेभिर्देवेभिरूर्जो नपाद्भद्रशोचे । रयिं देहि विश्ववारम् ॥
ഹേ ഊർജോനപാത്, ഹേ ഭദ്രശോചേ, സർവ്വ ദേവന്മാരോടുകൂടെ നീ ഞങ്ങളുടെ സഹായി ആകുക; ഞങ്ങൾക്ക് വിശ്വവാര റയി—എല്ലാ ഇഷ്ടകല്യാണരൂപ സമൃദ്ധി—നൽകുക.
Mantra 4
न तमग्ने अरातयो मर्तं युवन्त रायः । यं त्रायसे दाश्वांसम् ॥
ഹേ അഗ്നേ, വൈരശക്തികൾ നിന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ആ മർത്ത്യനെ റായഃ (സമൃദ്ധി)യിൽ നിന്ന് വഞ്ചിപ്പിക്കുകയില്ല—യജ്ഞത്തിൽ സ്വയം അർപ്പിച്ച ദാശ്വാംസ് (ദാനകൻ)നെ നീ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നുവല്ലോ.
Mantra 5
यं त्वं विप्र मेधसातावग्ने हिनोषि धनाय । स तवोती गोषु गन्ता ॥
ഹേ വിപ്ര (പ്രചോദിത ഋഷി) അഗ്നേ, മേധസാ (പ്രജ്ഞ)യാൽ ധന (ലാഭ)ത്തിനായി നീ ആരെയാണോ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്, അവൻ നിന്റെ ഊതി (സംരക്ഷണം)കൊണ്ട് ഗോഷു—പ്രകാശത്തിന്റെ ഗോക്കളിൽ—പ്രവേശിക്കുന്നു.
Mantra 6
त्वं रयिं पुरुवीरमग्ने दाशुषे मर्ताय । प्र णो नय वस्यो अच्छ ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദാശുഷേ (അർപ്പിക്കുന്നവൻ) ആയ മർത്ത്യന് നീ പുരുവീര (അനേകം വീരശക്തികളാൽ സമൃദ്ധ) റയി (സമൃദ്ധി) നൽകുന്നു; ഞങ്ങളെ കൂടുതൽ ശ്രേഷ്ഠവും സുഖമയവും ആയ അവസ്ഥയിലേക്കു മുന്നോട്ട് നയിക്കണമേ.
Mantra 7
उरुष्या णो मा परा दा अघायते जातवेदः । दुराध्ये मर्ताय ॥
ഹേ ജാതവേദസ് (അഗ്നി), ഞങ്ങളെ വിശാലമായി കാത്തുകൊള്ളുക; ദോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ കൈകളിലേക്കു ഞങ്ങളെ വിട്ടുകൊടുക്കരുത്—വളഞ്ഞ, ദുർമാർഗ്ഗചിന്തയിൽ വസിക്കുന്ന മർത്ത്യന്റെയും കൈകളിലേക്കു അല്ല.
Mantra 8
अग्ने माकिष्टे देवस्य रातिमदेवो युयोत । त्वमीशिषे वसूनाम् ॥
ഹേ അഗ്നി, അധാർമ്മികശക്തി ഒന്നും നിന്റെ ദേവദത്ത ദാനം ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റിക്കളയരുത്; വസുക്കളുടെ—സകല ധന-ശക്തിയുടെയും ആനന്ദ-സമ്പത്തിന്റെയും—സ്വാമി നീ തന്നെയാണ്.
Mantra 9
स नो वस्व उप मास्यूर्जो नपान्माहिनस्य । सखे वसो जरितृभ्यः ॥
ഹേ വസു, ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; ഹേ ഊർജ്ജയുടെ നപാത, പോഷകശക്തിയുടെ സന്തതി, മഹിമയിൽ മഹത്തായവനേ—ഹേ പ്രകാശവാനേ, നിന്നെ സ്തുതിയാൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഗായകർക്ക് സുഹൃത്താകുക.
Mantra 10
अच्छा नः शीरशोचिषं गिरो यन्तु दर्शतम् । अच्छा यज्ञासो नमसा पुरूवसुं पुरुप्रशस्तमूतये ॥
ഞങ്ങളുടെ സ്തുതി-വചനങ്ങൾ ദീപ്തജ്വാലയുള്ള, ദർശനീയനായ (അഗ്നി)യിലേക്കു നീങ്ങട്ടെ. നമസ്കാരപൂർവം ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞങ്ങളും ബഹുവസു—സമൃദ്ധിധാരി, ബഹുപ്രശസ്ത—രക്ഷയ്ക്കായി അവനിലേക്കു പ്രവഹിക്കട്ടെ.
Mantra 11
अग्निं सूनुं सहसो जातवेदसं दानाय वार्याणाम् । द्विता यो भूदमृतो मर्त्येष्वा होता मन्द्रतमो विशि ॥
ശക്തിയുടെ പുത്രനായ അഗ്നി—ജാതവേദസിനെ—ഞങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠമായ വരദാനങ്ങളുടെ ദാനത്തിനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അമൃതനായിട്ടും മർത്ത്യരിൽ ദ്വിതാ രൂപത്തിൽ സന്നിഹിതനായവൻ—ഹോതൃയായി, ജനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മന്ദ്രതമ (ഏറ്റവും ആനന്ദകര)നായവൻ.
Mantra 12
अग्निं वो देवयज्ययाग्निं प्रयत्यध्वरे । अग्निं धीषु प्रथममग्निमर्वत्यग्निं क्षैत्राय साधसे ॥
ദേവയജ്യമായ അർപ്പണക്രിയയാൽ ഞങ്ങൾ നിങ്ങള്ക്കായി അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന അധ്വര യജ്ഞത്തിൽ അഗ്നിയെ. ധീ-പ്രേരണകളിൽ ആദ്യശക്തിയായി അഗ്നിയെ; നമ്മെ മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്ന ബലത്തിൽ അഗ്നിയെ; കര്‍മക്ഷേത്രത്തിനും സാധന-സിദ്ധി—സത്യപരിപൂർണത—ക്കും അഗ്നിയെ.
Mantra 13
अग्निरिषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम् । अग्निं तोके तनये शश्वदीमहे वसुं सन्तं तनूपाम् ॥
പ്രേരണകളുടെ സഖ്യതയിൽ അഗ്നി ഞങ്ങൾക്ക് വർദ്ധി ദാനമാകട്ടെ—ആഗ്രഹ്യ ധനങ്ങളുടെ അധിപനായവൻ. അഗ്നിയെ ഞങ്ങൾ സദാ ഗൃഹത്തിലും സന്തതിയിലും അഭിലഷിക്കുന്നു—അന്തരത്തിൽ നിന്നു തന്നെ തനുവിനെ പാലിക്കുന്ന, സ്ഥിരമായ വസു-നിധി.
Mantra 14
अग्निमीळिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम् । अग्निं राये पुरुमीळ्ह श्रुतं नरोऽग्निं सुदीतये छर्दिः ॥
സഹായത്തിനായി ഗാഥകളാൽ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുവിൻ—തീക്ഷ്ണജ്വാലയുള്ള, പ്രബലതേജസ്സായ അഗ്നിയെ. ഹേ നരന്മാരേ, റായി—സമൃദ്ധിക്കായി—ബഹുസ്തുതനും സർവത്ര ശ്രുതനുമായ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുവിൻ; ആശ്രയമായ ശാന്തിയുടെ സുന്ദര പ്രജ്വലനത്തിനായി അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുവിൻ.
Mantra 15
अग्निं द्वेषो योतवै नो गृणीमस्यग्निं शं योश्च दातवे । विश्वासु विक्ष्ववितेव हव्यो भुवद्वस्तुॠषूणाम् ॥
ദ്വേഷിയായ ശത്രുബലങ്ങളെ അകറ്റുവാൻ അഗ്നിയെ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; ശാന്തിയും ക്ഷേമവും ദാനമാകുവാൻ അഗ്നിയെ. എല്ലാ കുലങ്ങളിലും അവൻ രക്ഷകനുപോലെ ഇരിക്കട്ടെ—ഹവ്യയോഗ്യനായി, ഋഷികളുടെ വേഗശക്തികൾക്ക് സ്ഥിരനിവാസമായി ഭവിക്കട്ടെ.
Inside Sukta 71
How it unfolds
- Where it opens
A direct plea to Agni to protect the worshippers with vast powers from want and hostile forces, including human enmity.
- Development
The hymn reinforces Agni’s role as giver and guardian of divine gifts, insisting that no ungodly agency should push away his bounty; Agni is affirmed as master of riches.
- Climax
Agni is acclaimed as the force that drives away hostility and grants peace and well-being, extending his protection across all clans.
- Where it settles
The hymn ends by envisioning Agni as a steadfast protector and ‘abiding home’ for the seers’ swift, inspired powers—stable safety, prosperity, and sacred presence.
The deity: Agni
- In the VedaHe is invoked as a beneficent lord of wealth (vasūnām īśiṣe) and as a guardian present among all clans.
- Cosmic functionMediator between humans and gods through sacrifice; transformer who carries oblations, purifies, and maintains ṛta (cosmic order) by sustaining the sacred exchange.
- Inner significanceThe awakened will and luminous intelligence that burns away inner negativity, protects the practitioner from disruptive forces, and establishes peace, clarity, and steady inspired power.
Famous verses
त्वं नो अग्ने महोभिः पाहि विश्वस्या अरातेः । उत द्विषो मर्त्यस्य ॥tvam īśiṣe vasūnām
अग्निं द्वेषो योतवै नो गृणीमस्यग्निं शं योश्च दातवे । विश्वासु विक्ष्ववितेव हव्यो भुवद्वस्तुॠषूणाम् ॥Attributes of the deity
- Hotṛ and messenger of the gods
- Protector from arāti (lack/hostile want) and dveṣa (hatred)
- Lord and distributor of vasu (wealth, substance, delight)
- Purifier and sanctifier of offerings
- Household/clan guardian, invoked in every settlement
Also by this seer
- No additional hymns can be responsibly assigned without a specific ṛṣi identification in the given source context.
The rite, step by step
- Prepare the altar/hearth and kindle Agni with kindling (samidh).
- Invoke Agni with recitation of the hymn, emphasizing protection from arāti and dveṣa.
- Offer ghee into the fire with short affirmations of peace and well-being.
- Ask that no ‘adeva’ (ungodly force) divert the divine gift; reaffirm Agni as lord of riches.
- Conclude with a final oblation and a request that Agni abide as protector in all clans.
Offerings
- Ghee (ājya)
- Kindling sticks (samidh)
- Optional: grains or milk as simple oblations (per domestic practice)
Frequently Asked Questions
It asks Agni to protect the worshippers from lack, hostile forces, and human hatred, and to secure divine gifts like wealth, peace, and well-being.
It means the singers want no ungodly or disruptive force—outer or inner—to block the benefits that come through right worship and Agni’s grace.
It can be recited during a simple lamp/fire offering (with ghee) at dawn or dusk as a prayer for protection, harmony in the household, and steady prosperity.
Ask anything about Sukta 71 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
