Rig Veda Sukta 45
Mandala 8Sukta 4542 Mantras

Sukta 45

Sukta 8.45

ഈ സൂക്തം സോമപീഡനയാഗത്തിലേക്ക് ഇന്ദ്രനെ തുടർച്ചയായി ക്ഷണിക്കുന്ന ഗീതമാണ്—പീഡിച്ച സോമപാനം കുടിക്കാനെത്തി, യജമാനന്മാർക്ക് ബലം, വിജയം, ഇഷ്ടസമ്പത്ത് എന്നിവ ദാനമായി നൽകണമെന്ന അപേക്ഷ. തുടക്കത്തിൽ യോജിച്ച യാഗസ്ഥിതി സ്ഥാപിക്കുന്നു: അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കുകയും ബർഹിസ് (യാഗാസനം) വിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഇന്ദ്രൻ ആരാധകരുടെ യുവസുഹൃത്താകുന്നു. തുടർന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ ഉല്ലാസം (മദ)യും ദാനശീലതയും ആവർത്തിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവസാനം, ഇന്ദ്രൻ മുമ്പ് നൽകിയ ദാനങ്ങളിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠ നിധി നൽകണമെന്ന അപേക്ഷയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

Recitation with translationRig Veda 8.45

In this hymn

Addressed to

  • Indrawith Agni as the invoked support in the opening condition

    Indra is praised as the ever-youthful, bull-like lord of strength who comes to the sacrifice, drinks Soma, is filled with exhilaration, and then grants riches, protection, and triumph to his worshippers.

Mantras

Mantra 1

आ घा ये अग्निमिन्धते स्तृणन्ति बर्हिरानुषक् । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

അതെ, യാഗാഗ്നിയെ (അഗ്നി) ജ്വലിപ്പിക്കുകയും അനുഷക് ക്രമത്തിൽ ബർഹി (യജ്ഞാസനം) വിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർക്ക്—ഇന്ദ്രൻ, എപ്പോഴും യുവനായ ശക്തി, ഉള്ളിൽ സഖാ-മിത്രനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Mantra 2

बृहन्निदिध्म एषां भूरि शस्तं पृथुः स्वरुः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

മഹത്താണ് അവരുടെ ഇധ്മ (ഇന്ധനം); സമൃദ്ധമാണ് അവരുടെ ശസ്ത (സ്തുതി-വചനം); വിശാലമാണ് അവരുടെ പ്രകാശമയ സ്വർ (ദ്വാരം/തുറവ്)—അത്തരംവർക്കു ഇന്ദ്രൻ, എപ്പോഴും യുവനായ, സഖാ-മിത്രനാകുന്നു.

Mantra 3

अयुद्ध इद्युधा वृतं शूर आजति सत्वभिः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

ആയുദ്ധൻ (നിരായുധൻ) എന്നു തോന്നിയാലും, യുദ്ധത്തിലൂടെ അവൻ ചുറ്റിപ്പൂട്ടുന്ന തടസ്സത്തെ പിന്നോട്ടുതള്ളുന്നു; ശൂരൻ തന്റെ സത്ത്വബലങ്ങളാൽ പാഞ്ഞുചേരുന്നു—അവർക്കു ഇന്ദ്രൻ, സദാ-യൗവനനായ, സഖാ-മിത്രമാണ്.

Mantra 4

आ बुन्दं वृत्रहा ददे जातः पृच्छद्वि मातरम् । क उग्राः के ह शृण्विरे ॥

വൃത്രഹാ (ആവരണ-ഹന്താവ്) ആ അടിത്തറ സ്ഥാപിച്ചു; കര്‍മ്മത്തിലേക്കു ജനിച്ച അവന്‍ തന്റെ മാതാവിനോടു ചോദിച്ചു: ‘ആരാണ് ഉഗ്രശക്തികള്‍? ആരാണ് സത്യമായി കേള്‍ക്കുന്നവര്‍?’

Mantra 5

प्रति त्वा शवसी वदद्गिरावप्सो न योधिषत् । यस्ते शत्रुत्वमाचके ॥

ഹേ ശവസി (ശക്തിമാനേ), നിനക്കെതിരേ വാക്കുകളായ ഗീരങ്ങൾ മത്സരിക്കുന്നു—കലങ്ങുന്ന ജലങ്ങളെപ്പോലെ; എന്നാൽ നിനക്കു ശത്രുത്വം ഏറ്റെടുക്കുന്നവൻ വെളിപ്പെട്ട് നശിച്ചുപോകുന്നു.

Mantra 6

उत त्वं मघवञ्छृणु यस्ते वष्टि ववक्षि तत् । यद्वीळयासि वीळु तत् ॥

ഹേ മഘവൻ (ഇന്ദ്രാ), നീയും കേൾക്കുക: ആരെങ്കിലും നിന്നിൽ നിന്ന് എന്ത് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നുവോ, അത് നീ നൽകാൻ കഴിയും; നീ തടഞ്ഞുവെക്കുന്നതും തടഞ്ഞതായിത്തന്നെ നിലനിൽക്കും—അതുകൊണ്ട് നിന്റെ ഇച്ഛ പൂർണ്ണമായി നമ്മുടെ സഫലതയിലേക്കു തിരിയട്ടെ.

Mantra 7

यदाजिं यात्याजिकृदिन्द्रः स्वश्वयुरुप । रथीतमो रथीनाम् ॥

വിജയത്തിന്റെ കർത്താവായ ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധമത്സരത്തിലേക്കു പുറപ്പെടുമ്പോൾ, തന്റെ സ്വന്തം അശ്വങ്ങളെ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ സമീപിക്കുന്നു—രഥികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ സാരഥി—നമ്മുടെ മുന്നേറ്റത്തിനായി അധിപത്യശക്തി കൊണ്ടുവന്ന്.

Mantra 8

वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन्विष्वग्यथा वृह । भवा नः सुश्रवस्तमः ॥

ഹേ വജ്രധാരീ, ഞങ്ങളിലേക്കു ആക്രമണമായി അമർന്നു വരുന്ന എല്ലാവരെയും എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പൂർണ്ണമായി ചിതറിക്കളയുക; ഞങ്ങൾക്കായി ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ‘സുശ്രവ’—വിജയകീർത്തിയിലും ഫലപ്രദമായ സഹായത്തിലും ഏറ്റവും തെളിഞ്ഞു പ്രത്യക്ഷമായവൻ—ആകുക.

Mantra 9

अस्माकं सु रथं पुर इन्द्रः कृणोतु सातये । न यं धूर्वन्ति धूर्तयः ॥

ഇന്ദ്രൻ നമ്മുടെ രഥത്തെ സുന്ദരവും അഗ്രസ്ഥാനവുമായതായി—വിജയത്തിനായി—ആക്കട്ടെ; ധൂർത്തന്മാർ, വഞ്ചകർ, അതിനെ ഒരിക്കലും മറിച്ചിടുകയോ കുഴക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.

Mantra 10

वृज्याम ते परि द्विषोऽरं ते शक्र दावने । गमेमेदिन्द्र गोमतः ॥

ഞങ്ങൾ നിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ദ്വേഷികളെ അകറ്റിക്കളയട്ടെ; ഹേ ശക്ര, ദാനത്തിനായി നീ മതിയായ ശക്തിയുള്ളവൻ. ഹേ ഇന്ദ്ര, ഞങ്ങൾ സത്യമായും ഗോമത്—പ്രകാശമയമായ—സമ്പത്തിലേക്ക്, ജ്ഞാനകിരണങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ ധനത്തിലേക്ക്, എത്തട്ടെ.

Mantra 11

शनैश्चिद्यन्तो अद्रिवोऽश्वावन्तः शतग्विनः । विवक्षणा अनेहसः ॥

അവർ മന്ദമായി മുന്നേറുന്നുവെങ്കിലും, ഹേ അദ്രിവോ (പേഷണശില-ധാരകൻ), അവർ ശക്തിയുള്ള അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ വരുന്നു—ശതഗ്വിൻ, നൂറിരട്ടി പ്രാപ്തിയുള്ളവർ; അവർ വിശാലമായി തുറക്കുന്ന ശക്തികൾ, ഗതിയിൽ അശാന്തിയില്ലാത്തവർ.

Mantra 12

ऊर्ध्वा हि ते दिवेदिवे सहस्रा सूनृता शता । जरितृभ्यो विमंहते ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! നിനക്കായി ദിനംപ്രതി ഉയർന്നു വരുന്നു—ആയിരമായി, നൂറായി—സത്യസമ്പന്നവും ദീപ്തവുമായ സുനൃതാ-വാണികൾ; അവ ജരിതൃകൾക്ക് (സ്തുതിഗായകർക്ക്) വിശാലമായ ദാനസമൃദ്ധിയായി വിരിയുന്നു.

Mantra 13

विद्मा हि त्वा धनंजयमिन्द्र दृळ्हा चिदारुजम् । आदारिणं यथा गयम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! ഞങ്ങൾ നിന്നെ ധനഞ്ജയൻ—സമൃദ്ധിയുടെ ജയകൻ—എന്ന് അറിയുന്നു; നീ ദൃഢമായതിനെപ്പോലും ഭേദിക്കുന്നു; നീ ആദാരിണ്—ബന്ധം പൊളിച്ച് തുറക്കുന്നവൻ—, ഗയയെ (കോട്ടയെ) പൊളിച്ച് തുറക്കുന്നതുപോലെ.

Mantra 14

ककुहं चित्त्वा कवे मन्दन्तु धृष्णविन्दवः । आ त्वा पणिं यदीमहे ॥

ഹേ കവേ (ദർശകാ)! അതിദൂരമുള്ള ഉയർന്ന കകുഹത്തിലുപോലും ധൃഷ്ണു സോമബിന്ദുക്കൾ നിന്നെ ഉന്മേഷിപ്പിക്കട്ടെ; ഞങ്ങളിലുള്ള പണിക്കെതിരായി നിന്നെ സമീപത്തേക്ക് ആകർഷിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ.

Mantra 15

यस्ते रेवाँ अदाशुरिः प्रममर्ष मघत्तये । तस्य नो वेद आ भर ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, റേവാൻ—ആന്തരിക സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ—നിനക്കു യാഗാർപ്പണം നടത്തി, നിന്റെ ദാനത്തിനായി ഉത്സാഹത്തോടെ മുന്നേറിയവന്റെ പ്രാപ്തിമാർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനം ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 16

इम उ त्वा वि चक्षते सखाय इन्द्र सोमिनः । पुष्टावन्तो यथा पशुम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, സോമം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ സഖാക്കൾ വിവേകത്തോടെ നിന്നെ നോക്കുന്നു; അവർ നിന്നെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുന്നു—പശുവിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ—അസ്തിത്വത്തിൽ വളരുന്ന ശക്തിയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവണ്ണം.

Mantra 17

उत त्वाबधिरं वयं श्रुत्कर्णं सन्तमूतये । दूरादिह हवामहे ॥

ഞങ്ങൾ നിന്നെ വിളിക്കുന്നു—ഒരിക്കലും ബധിരനല്ല, ജാഗ്രതയുള്ള ചെവിയാൽ കേൾക്കുന്നവനേ—ഞങ്ങളുടെ സഹായത്തിനായി; ദൂരത്തുനിന്നും നിന്നെ ഇവിടെ വിളിച്ചുവരുത്തുന്നു.

Mantra 18

यच्छुश्रूया इमं हवं दुर्मर्षं चक्रिया उत । भवेरापिर्नो अन्तमः ॥

നീ സത്യമായി ഈ ഹവം—ദുർമർഷം, സഹിക്കാൻ ദുഷ്കരം—ശ്രവിച്ചു അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും അടുത്ത ആശ്രയവും അന്തിമ രക്ഷകനുമായിരിക്കുക.

Mantra 19

यच्चिद्धि ते अपि व्यथिर्जगन्वांसो अमन्महि । गोदा इदिन्द्र बोधि नः ॥

നിനക്കുള്ളിൽ അല്പം വ്യഥി—കുലുക്കം—ഉണ്ടായാലും, യാത്ര ചെയ്യുന്ന ഞങ്ങൾ അത് മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഗോദാ (കിരണങ്ങളുടെ ദാതാവേ) ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളോടു ജാഗരൂകനാകുക.

Mantra 20

आ त्वा रम्भं न जिव्रयो ररभ्मा शवसस्पते । उश्मसि त्वा सधस्थ आ ॥

ഹേ ശവസസ്പതേ (ബലത്തിന്റെ അധിപനേ), ഒരു ആശ്രയം പിടിക്കുന്നതുപോലെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; സധസ്ഥത്തിൽ—സാമൂഹ്യ ആസനത്തിൽ—ഇവിടെ നിന്നെ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Mantra 21

स्तोत्रमिन्द्राय गायत पुरुनृम्णाय सत्वने । नकिर्यं वृण्वते युधि ॥

ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി സ്തോത്രം പാടുവിൻ—അനേകം പുരുഷബലങ്ങളുടെ മഹിമയുള്ളവൻ, ജയശക്തിയുടെ സ്വരൂപം; അന്തർയുദ്ധത്തിൽ അവനെ ആരും തിരഞ്ഞെടുത്തു കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.

Mantra 22

अभि त्वा वृषभा सुते सुतं सृजामि पीतये । तृम्पा व्यश्नुही मदम् ॥

ഹേ ബലത്തിന്റെ വൃഷഭനേ! സോമം പിഴിയുമ്പോൾ, പിഴിഞ്ഞ പാനം നിന്റെ പാനത്തിനായി നിനക്കു നേരെ ഞാൻ ഒഴുക്കുന്നു; നീ തൃപ്തനായി, മദം—ആനന്ദശക്തിയെ വ്യാപിച്ചു പ്രാപിക്ക.

Mantra 23

मा त्वा मूरा अविष्यवो मोपहस्वान आ दभन् । माकीं ब्रह्मद्विषो वनः ॥

മൂഢരും ദുഷ്ടാഭിപ്രായമുള്ളവരും പരിഹസകരും നിന്നെ വഞ്ചിക്കാതിരിക്കട്ടെ; ഒരിക്കലും ബ്രഹ്മ-ദ്വേഷികൾ നിന്റെ ബലം കവർന്നെടുക്കാതിരിക്കട്ടെ.

Mantra 24

इह त्वा गोपरीणसा महे मन्दन्तु राधसे । सरो गौरो यथा पिब ॥

ഇവിടെ ഗോ-സമൃദ്ധവും ധനവത്തുമായ അർപ്പണങ്ങൾ മഹാദാനത്തിനായി നിന്നെ ആനന്ദിപ്പിക്കട്ടെ. സരോവരത്തിൽ കുടിക്കുന്ന ഗൗരൻ (താമ്രവർണ്ണൻ) പോലെ, നീ തൃപ്തിയോടെ കുടിക്ക.

Mantra 25

या वृत्रहा परावति सना नवा च चुच्युवे । ता संसत्सु प्र वोचत ॥

വൃത്രഹന്റെ ആ കർമ്മങ്ങൾ—പരാവതത്തിൽ ചെയ്തവ—പഴയതും എപ്പോഴും പുതുതുമായവ; സഭകളിൽ അവയെ പ്രസിദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിക്കുവിൻ.

Mantra 26

अपिबत्कद्रुवः सुतमिन्द्रः सहस्रबाह्वे । अत्रादेदिष्ट पौंस्यम् ॥

ഇന്ദ്രൻ കദ്രൂവിൽ പിഴിഞ്ഞ സോമം കുടിച്ചു; അവിടെ സഹസ്രബാഹു ശക്തിയിൽ തന്റെ പൗംസ്യം—പുരുഷവീര്യം—പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

Mantra 27

सत्यं तत्तुर्वशे यदौ विदानो अह्नवाय्यम् । व्यानट् तुर्वणे शमि ॥

തുർവശനും യദുവിന്നും അതു സത്യമായിരുന്നു: അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൻ അഹ്നവായ്യ—വേഗഗാമിയായ സഹായം—വ്യാപിപ്പിച്ചു; ശാന്തിക്കും യുക്തസുഖത്തിനുമായി അവൻ തുർവണനിലേക്കു വിശാലമായി എത്തി.

Mantra 28

तरणिं वो जनानां त्रदं वाजस्य गोमतः । समानमु प्र शंसिषम् ॥

ജനങ്ങളെ കടത്തിവിടുന്നവനും, ഗോമത്—കിരണസമൃദ്ധ—വാജത്തിന്റെ പോഷക സമൃദ്ധി നൽകുന്നവനും ആയ അതേ ഇന്ദ്രനെ ഞാൻ നിങ്ങളോടു പ്രസ്താവിച്ചു പാടുന്നു.

Mantra 29

ऋभुक्षणं न वर्तव उक्थेषु तुग्र्यावृधम् । इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥

ഋഭുക്ഷണനെപ്പോലെ നമ്മുടെ തിരിവിനായി—ഉക്തങ്ങളിൽ—തൂഗ്ര്യനെ വർധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെ, പിഴിഞ്ഞ സോമത്തോടൊപ്പം, ഞാൻ സഹിതം സ്തുതിക്കുന്നു.

Mantra 30

यः कृन्तदिद्वि योन्यं त्रिशोकाय गिरिं पृथुम् । गोभ्यो गातुं निरेतवे ॥

ത്രിശോകം (ത്രിവിധ പ്രകാശം) നിമിത്തം വിശാലമായ പർവ്വതരൂപ ഗർഭത്തെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചീറി തുറന്നവൻ—അവൻ ഗോങ്ങൾ (കിരണ-ഗോങ്ങൾ) പുറത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു മോചിതരാകുവാൻ പാതയെ പുറത്താക്കി.

Mantra 31

यद्दधिषे मनस्यसि मन्दानः प्रेदियक्षसि । मा तत्करिन्द्र मृळय ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ മനസ്സിൽ ഏതു സംകല്പം ധരിക്കുമോ, മദോന്മത്തനായി അതു നേടുവാൻ നീ മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞുചേരുന്നു; അത് ഞങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമാകരുതേ—ഞങ്ങളോടു കൃപ കാണിച്ച് മൃളയ (ശമനം-ചികിത്സ) ചെയ്യുക.

Mantra 32

दभ्रं चिद्धि त्वावतः कृतं शृण्वे अधि क्षमि । जिगात्विन्द्र ते मनः ॥

നിന്നെ ആശ്രയിച്ചവൻ ചെയ്ത ചെറിയ പ്രവൃത്തിയും ഭൂമിയിൽ കേൾക്കപ്പെടുന്നു; ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ മനസ് (മനസ്) ഞങ്ങളിലേക്കു—ഞങ്ങളുടെ ആഹ്വാനത്തിലേക്കു—വേഗത്തിൽ എത്തിവരട്ടെ.

Mantra 33

तवेदु ताः सुकीर्तयोऽसन्नुत प्रशस्तयः । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ആ സുകീർത്തികളും സത്യസ്തുതികളും നിസ്സംശയം നിന്റേതുതന്നെ—നീ ഞങ്ങളോടു കൃപാലുവാകുമ്പോൾ.

Mantra 34

मा न एकस्मिन्नागसि मा द्वयोरुत त्रिषु । वधीर्मा शूर भूरिषु ॥

ഒരു കുറ്റത്തിനായി ഞങ്ങളെ അടിക്കരുതേ; രണ്ടിനായും അല്ല, മൂന്നിനായും അല്ല; ഹേ ശൂരാ, ഞങ്ങളിലുള്ള അനേകം അപാകതകൾക്കായി ഞങ്ങളെ സംഹരിക്കരുതേ.

Mantra 35

बिभया हि त्वावत उग्रादभिप्रभङ्गिणः । दस्मादहमृतीषहः ॥

നീ ഇല്ലാതെ ഞാൻ ഉഗ്രമായി ആക്രമിച്ചു തകർക്കുന്നവരെ ഭയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ നിന്നോടൊപ്പം—ഹേ ദസ്മാ—ഞാൻ ഋതീഷഹനായി, ഋതത്തിന്മേൽ വരുന്ന പ്രഹരങ്ങളെ സഹിക്കുന്നവനാകുന്നു.

Mantra 36

मा सख्युः शूनमा विदे मा पुत्रस्य प्रभूवसो । आवृत्वद्भूतु ते मनः ॥

സഖ്യത്തിൽ എനിക്ക് ശൂന്യത ലഭിക്കാതിരിക്കട്ടെ; പുത്രന്റെ പ്രഭുത്വത്തിൽ—വംശത്തെ ധരിക്കുന്ന ശക്തിയിൽ—അവിടെയും കുറവ് വരാതിരിക്കട്ടെ. നിന്റെ മനസ് ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞു, മടങ്ങിവരുന്നതായും ഇവിടെ സന്നിഹിതമായും ഇരിക്കട്ടെ.

Mantra 37

को नु मर्या अमिथितः सखा सखायमब्रवीत् । जहा को अस्मदीषते ॥

ഓ യുവവീരാ! വഞ്ചിക്കപ്പെടാത്ത സഖാവ് തന്റെ സഖാവിനോട് പറഞ്ഞു: ‘അവനെ വിട്ടേക്കൂ—ഞങ്ങളെ ഹാനിപ്പെടുത്താൻ ആരാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്?’

Mantra 38

एवारे वृषभा सुतेऽसिन्वन्भूर्यावयः । श्वघ्नीव निवता चरन् ॥

ഇങ്ങനെ, ഓ വൃഷഭാ! പിഷിത സോമത്തിൽ നീ സഞ്ചരിക്കുന്നു, ധാരാളം സഹായങ്ങൾ പകരുന്നു. ശ്വഘ്നിയെപ്പോലെ, താഴ്ന്ന ഇടങ്ങളിൽ അലഞ്ഞുനടന്ന് (ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വൈരിയെ തേടി നശിപ്പിക്കുന്നു).

Mantra 39

आ त एता वचोयुजा हरी गृभ्णे सुमद्रथा । यदीं ब्रह्मभ्य इद्ददः ॥

ഹേ സുമദ്രഥ (ആനന്ദരഥവാനേ), വാക്കിനോടു യോജിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ രണ്ടു ഹരികൾ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള അശ്വങ്ങൾ/ശക്തികൾ) ഞാൻ നിനക്കായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു—നീ അവയെ ബ്രഹ്മഭ്യഃ, പരിശുദ്ധ ബ്രഹ്മവാണിയുടെ ഋഷിമാർക്ക്, നിശ്ചയമായി ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ.

Mantra 40

भिन्धि विश्वा अप द्विषः परि बाधो जही मृधः । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

എല്ലാ ദ്വേഷങ്ങളെയും തകർത്തുകളക; പീഡനങ്ങളെ അകറ്റിയോടിക്ക; ശത്രുതാഭരിതമായ ആക്രമണങ്ങളെ സംഹരിക്ക. പിന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് അഭിലഷണീയമായ വസു—സമൃദ്ധിയും ബലവും—കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 41

यद्वीळाविन्द्र यत्स्थिरे यत्पर्शाने पराभृतम् । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

ഹേ ഇന്ദ്ര, ദൃഢമായ കോട്ടയിൽ ദൂരെയിട്ട് വെച്ചിരിക്കുന്നതെന്തോ, സ്ഥിരമായ അടിത്തറയിൽ കെട്ടിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നതെന്തോ, വിശാലമായി പരന്ന നിലത്തിൽ അപ്പുറം കൊണ്ടുപോയിരിക്കുന്നതെന്തോ—ആ അഭിലഷണീയ വസു, സത്തയുടെ നിധി, ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്ക് കൊണ്ടുവരിക.

Mantra 42

यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

ഹേ (ഇന്ദ്ര), സർവ്വ മനുഷ്യരിൽ നിന്റെ ദത്തത്തിന്റെ സമൃദ്ധി യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ ആരോ—ആ ആഗ്രഹനീയ വസു, ആ സ്പാർഹ ധനം ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക.

Inside Sukta 45

How it unfolds

  1. Where it opens

    Proper ritual preparation—Agni kindled and barhis spread—makes Indra the youthful companion of the sacrificers (hospitality precedes boon).

  2. Development

    The hymn intensifies the invitation: Soma is pressed and sent forth to Indra; repeated praise frames Indra’s strength and readiness to aid those who honor him correctly.

  3. Climax

    Indra is urged to drink, be filled, and attain/pervade the rapture-power (mada), the turning point where divine energy is expected to translate into protection and gifts.

  4. Where it settles

    The poets anchor their request in lived experience of Indra’s generosity and ask for the choicest, most desirable wealth to be brought again.

The deity: Indra

  • Cosmic functionHe upholds order by defeating obstructive powers, releasing vitality and abundance, and empowering the community through victorious force and generous distribution of wealth.
  • Inner significanceIndra symbolizes awakened will-power and courageous clarity that arises when the inner fire (Agni) is kindled and offerings are made in right order; Soma becomes the delight/rapture that energizes decisive action and victory over inner obstacles.

The seer

  • Kāṇva (Kāṇva tradition; specific seer uncertain)Kāṇva gotra / Kāṇva śākhā affiliation (Book 8 commonly ascribed to Kāṇvas) · The Kāṇvas are noted for vivid Soma-and-Indra poetry and for hymns shaped for the pressing ritual, emphasizing invitation, exhilaration, and the god’s gift-bestowing friendship.

Famous verses

indro yuvā sakhā
Verse 8.45.1Sets the ritual condition (Agni kindled, barhis spread) and defines Indra’s relationship as the ever-youthful inner friend of those who perform the rite in right order.Read verse 8.45.1 →
tṛmpā vy aśnuhī madam
Verse 8.45.22Central Soma-invitation verse: Indra as vṛṣabha is offered the pressed draught and asked to be filled and expand in exhilaration (mada), a key Vedic motif linking Soma to divine empowerment.Read verse 8.45.22 →
vasu spārham
Verse 8.45.42Concluding petition that ties faith to memory of Indra’s past gifts and requests the most desirable treasure (vasu spārham), summarizing the hymn’s aim of sustained benefaction.Read verse 8.45.42 →

Attributes of the deity

  • Vṛṣabha (bull of power)
  • Yuvā sakhā (ever-youthful friend)
  • Soma-drinker who grows in mada (exhilaration)
  • Bestower of vasu (wealth) and victory
  • Protector of the ritual patron and singers

Also by this seer

  • Numerous Rigvedic hymns in Mandala 8 (Kāṇva collection), especially Indra- and Soma-centered sūktas
  • Associated with the broader Kāṇva hymn style: repeated invocations, ritual immediacy, and wealth/victory petitions

The rite, step by step

  • Kindle Agni and establish the sacrificial fire as the divine messenger (agni-indhana).
  • Spread the barhis (ritual grass seat) in proper sequence to prepare the divine reception.
  • Press Soma (savana) and filter/prepare the draught for offering.
  • Invite Indra repeatedly with praises of his youthful friendship and bull-like force.
  • Offer Soma for drinking, asking Indra to be filled and to extend his exhilarating power (mada).
  • Conclude with petitions for desirable treasure and confirmation of Indra’s previous gifts as the basis for new boons.

Offerings

  • Soma (pressed and offered for Indra’s drinking)
  • Agni kindling (fuel/oblations supporting the fire)
  • Barhis (ritual grass seat as part of hospitality to the gods)

Frequently Asked Questions

Agni is the ritual prerequisite: when the fire is kindled and the offering-space is prepared, the sacrifice becomes “ready,” and Indra is invited into that prepared order as the main recipient of Soma.

The hymn asks Indra to come to the Soma-pressing, drink the offering, become empowered through exhilaration (mada), and then grant strength, protection, victory, and desirable wealth to the worshippers.

It means Indra is portrayed as a constant, renewing ally—fresh in power and quick to help—especially for those who perform the ritual sincerely and in the right sequence.

Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play