Rig Veda Sukta 45
Mandala 8Sukta 4542 Mantras

Sukta 45

Sukta 8.45

Devata

Indra (with Agni as the invoked support in the opening condition)

ఈ సూక్తం సోమపానాన్ని పిండే యజ్ఞానికి ఇంద్రుని నిరంతరం ఆహ్వానిస్తుంది—పిండిన సోమరసాన్ని పానంచేసి, యజమానులకు బలం, విజయం, కోరతగిన సంపదను ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది. ప్రారంభంలో అగ్ని ప్రజ్వలింపబడి, బర్హిస్ పరచబడిన సరైన కర్మస్థితిని స్థాపిస్తుంది; ఆ స్థితిలో ఇంద్రుడు ఉపాసకులకు యౌవనమయ మిత్రుడవుతాడు. అనంతరం ఇంద్రుని ఉల్లాసం (మద) మరియు దానశీలత కోసం పునఃపునః పిలుపులు సాగి, చివరికి ఇంద్రుడు గతంలో ప్రసాదించిన వరాల ద్వారా తెలిసిన అత్యుత్తమ నిధిని దయచేయమని అభ్యర్థనతో ముగుస్తుంది.

Mantras

Mantra 1

आ घा ये अग्निमिन्धते स्तृणन्ति बर्हिरानुषक् । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

అవును, ఎవరు అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తారో, ఎవరు అనుక్రమంగా బర్హిస్ (యజ్ఞాసనం) పరచుతారో—వారికే ఇంద్రుడు, నిత్యయువుడు, సఖా-మిత్రుడై సహవాసం చేస్తాడు.

Mantra 2

बृहन्निदिध्म एषां भूरि शस्तं पृथुः स्वरुः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

మహత్తరము వారి ఇధ్మ (ఇంధనం); అపారము వారి శస్త (స్తుతి-వాక్యం); విశాలము వారి స్వః-ద్వారం (జ్యోతిర్మయ ద్వారోద్ఘాటనం)—అటువారికే ఇంద్రుడు, నిత్యయువుడు, సఖా-మిత్రుడవుతాడు.

Mantra 3

अयुद्ध इद्युधा वृतं शूर आजति सत्वभिः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

అయుధములేనివాడివలె కనిపించినా, యుద్ధముచేతనే చుట్టుముట్టిన ఆవరణ-అడ్డంకిని వెనక్కు తోసివేస్తాడు. శూరుడు తన సత్త్వ-బలములతో దూసుకుపోతాడు—అటువంటి వారికే సదా-యువ ఈంద్రుడు సఖా-మిత్రుడు.

Mantra 4

आ बुन्दं वृत्रहा ददे जातः पृच्छद्वि मातरम् । क उग्राः के ह शृण्विरे ॥

వృత్రహా ఆధారాన్ని (బుందం) స్థాపించాడు; కార్యంలో జన్మించినవాడు తన మాతను ప్రశ్నించాడు—‘ఉగ్ర శక్తులు ఎవరు? నిజంగా వినేవారు ఎవరు?’

Mantra 5

प्रति त्वा शवसी वदद्गिरावप्सो न योधिषत् । यस्ते शत्रुत्वमाचके ॥

హే శవీ (బలస్వరూపా), వాక్శక్తులు నీకు ప్రతిగా పోరాడుతున్నాయి—కలకలమాడే నీళ్లవలె; కాని నీపై శత్రుత్వం ధరించదలచినవాడు బహిర్గతమై నశిస్తాడు.

Mantra 6

उत त्वं मघवञ्छृणु यस्ते वष्टि ववक्षि तत् । यद्वीळयासि वीळु तत् ॥

మరియు హే మఘవన్ (ఇంద్రా), నీవు వినుము—ఎవడు నీ వద్ద ఏదిని కోరునో, దానిని నీవు ప్రసాదించగలవు; నీవు ఏదిని ఆపివేయుదువో, అది కూడా ఆపబడియే నిలుచును. కావున మా సిద్ధి కొరకు నీ సంకల్పము సంపూర్ణంగా మళ్లుగాక.

Mantra 7

यदाजिं यात्याजिकृदिन्द्रः स्वश्वयुरुप । रथीतमो रथीनाम् ॥

విజయకర్త అయిన ఇంద్రుడు సమరపోటీకి బయలుదేరినప్పుడు, తన స్వశ్వములను కోరుతూ, సమీపముగా వచ్చును—రథులలో అత్యుత్తమ రథి—మా పురోగమనమునకు అధిపత్యబలమును మోసికొని.

Mantra 8

वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन्विष्वग्यथा वृह । भवा नः सुश्रवस्तमः ॥

హే వజ్రిన్, మాపై దాడికి ఒత్తిడి చేయువారందరిని అన్ని దిశలలో పూర్తిగా చెదరగొట్టు. మరియు మా కొరకు నీవు అత్యుత్తమ ‘సుశ్రవస్’గా భవించు—విజయకీర్తిలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడై, ప్రభావవంతమైన సహాయకుడై.

Mantra 9

अस्माकं सु रथं पुर इन्द्रः कृणोतु सातये । न यं धूर्वन्ति धूर्तयः ॥

ఇంద్రుడు మా రథాన్ని శ్రేష్ఠముగా, ముందుండేలా చేయుగాక—విజయార్థం; దానిని ధూర్తులు, మోసగాళ్లు కూల్చలేరు, గందరగోళపరచలేరు.

Mantra 10

वृज्याम ते परि द्विषोऽरं ते शक्र दावने । गमेमेदिन्द्र गोमतः ॥

నీ చుట్టూ ఉన్న ద్వేషులను మేము తొలగించుదుము; హే శక్రా, దానమిచ్చుటకు నీవు సమృద్ధిగా సమర్థుడవు. హే ఇంద్రా, మేము నిజముగా గోసంపదతో కూడిన, తేజోమయమైన ఐశ్వర్యాన్ని చేరుదుము—జ్ఞానకిరణాలతో సమృద్ధమైనదాన్ని.

Mantra 11

शनैश्चिद्यन्तो अद्रिवोऽश्वावन्तः शतग्विनः । विवक्षणा अनेहसः ॥

వారు నెమ్మదిగా ముందుకు సాగినా, హే అద్రివన్ (సోమపేషణశిలాధారీ), వారు బలపు అశ్వాలతో వచ్చుచున్నారు—శతగుణ లాభానికి అధిపతులు; వారు విశాలంగా తెరచే శక్తులు, గమనంలో తొందరలేని వారు.

Mantra 12

ऊर्ध्वा हि ते दिवेदिवे सहस्रा सूनृता शता । जरितृभ्यो विमंहते ॥

ఎందుకంటే నీకోసం, (ఇంద్రా), దినదినమూ, వేలలుగా వందలుగా, పైకెత్తబడుతున్నాయి సూనృతా—సత్యమైన, శుభమైన, ప్రకాశించే ప్రేరణావాక్యాలు; అవి జరితృ గాయకుల కొరకు విస్తరించి దానసంపదగా మారుతాయి.

Mantra 13

विद्मा हि त्वा धनंजयमिन्द्र दृळ्हा चिदारुजम् । आदारिणं यथा गयम् ॥

మేము నిన్ను తెలుసుకున్నాము, హే ఇంద్రా, ధనంజయుడిగా—సంపదల విజేతగా; నీవు దృఢమైనదానినీ చీల్చి విరగదీస్తావు; నీవు తెరచేవాడు, అడ్డంకిని పగులగొట్టేవాడు—యథా ‘గయ’ను పగులగొట్టి తెరచినట్లు.

Mantra 14

ककुहं चित्त्वा कवे मन्दन्तु धृष्णविन्दवः । आ त्वा पणिं यदीमहे ॥

హే కవీ, అత్యంత దూరమైన ఉన్నతస్థానంలోనూ, ధృష్టమైన సోమబిందువులు నిన్ను ఉల్లాసపరచుగాక; మనలోని పణిని ఎదుర్కొని నిన్ను సమీపానికి ఆహ్వానించునప్పుడు.

Mantra 15

यस्ते रेवाँ अदाशुरिः प्रममर्ष मघत्तये । तस्य नो वेद आ भर ॥

నీకు, ఆత్మ-సంపదతో (రేవాన్) సమృద్ధుడై, అర్పణ చేసినవాడు మరియు నీ దానార్థం ముందుకు దూసుకెళ్లి ప్రయత్నించినవాడు—అతని మార్గం (ప్రాప్తి-మార్గం) యొక్క వేద/జ్ఞానాన్ని మాకు తీసుకురా.

Mantra 16

इम उ त्वा वि चक्षते सखाय इन्द्र सोमिनः । पुष्टावन्तो यथा पशुम् ॥

సోమాన్ని ధరించిన ఈ సఖులు, ఓ ఇంద్రా, వివేకంతో నిన్ను దర్శిస్తున్నారు; మరియు పెరుగుతున్న శక్తిని పోషించునట్లు, ఒక పశువును పోషించునట్లు నిన్ను పుష్టిపరుస్తున్నారు.

Mantra 17

उत त्वाबधिरं वयं श्रुत्कर्णं सन्तमूतये । दूरादिह हवामहे ॥

మరియు మేము నిన్ను—ఎప్పుడూ బధిరుడవు కానివాడా, జాగృత కర్ణంతో వినేవాడా—మా సహాయార్థం పిలుస్తున్నాము; దూరం నుంచే నిన్ను ఇక్కడికి ఆహ్వానిస్తున్నాము.

Mantra 18

यच्छुश्रूया इमं हवं दुर्मर्षं चक्रिया उत । भवेरापिर्नो अन्तमः ॥

సహించుటకు కఠినమైన ఈ హవాన్ని నీవు నిజంగా విని, దానికి తగినట్లు కార్యం చేస్తే, మా కొరకు అత్యంత సమీప ఆశ్రయమై, రక్షక సమీప సన్నిధిగా నీవు అవ్వుము.

Mantra 19

यच्चिद्धि ते अपि व्यथिर्जगन्वांसो अमन्महि । गोदा इदिन्द्र बोधि नः ॥

నీ లో కొంతైనా తడబాటు ఉన్నా, ప్రయాణించే మేము దానిని గ్రహించాము; అయినా, కిరణదాత హే ఇంద్రా, మా కొరకు మేల్కొను—మాకు బోధించు.

Mantra 20

आ त्वा रम्भं न जिव्रयो ररभ्मा शवसस्पते । उश्मसि त्वा सधस्थ आ ॥

హే శవసస్పతే (బలాధిపతీ), ఎవరు ఆధారాన్ని పట్టుకుంటారో అట్లే మేము నిన్ను పట్టుకున్నాము; ఇక్కడ, ఈ సాధస్థంలో (సామూహిక ఆసనంలో) నిన్ను కోరుచున్నాము.

Mantra 21

स्तोत्रमिन्द्राय गायत पुरुनृम्णाय सत्वने । नकिर्यं वृण्वते युधि ॥

ఇంద్రునికై స్తోత్రం పాడుడి—అనేక పురుషోచిత బలములు గలవాడైన, విజయబల స్వరూపుడైన వాడికై. అంతర యుద్ధంలో ఆయనను ఎంచి వశపరచగలవాడు ఎవరూ లేరు.

Mantra 22

अभि त्वा वृषभा सुते सुतं सृजामि पीतये । तृम्पा व्यश्नुही मदम् ॥

ఓ బలవృషభా! సోమం పిండబడినప్పుడు, పానార్థం ఆ పిండిన సోమరసాన్ని నీ వైపు నేను ప్రవహింపజేస్తున్నాను. తృప్తి పొందుము; మద-శక్తిని వ్యాపింపజేసి దానిని పొందుము.

Mantra 23

मा त्वा मूरा अविष्यवो मोपहस्वान आ दभन् । माकीं ब्रह्मद्विषो वनः ॥

మూఢులు, దుష్టసంకల్పులు, పరిహాసకులు నిన్ను మోసగించనీయకుము; వాక్/బ్రహ్మద్వేషులు ఎప్పుడూ మా (నీ) శక్తిని హరించనీయకుము.

Mantra 24

इह त्वा गोपरीणसा महे मन्दन्तु राधसे । सरो गौरो यथा पिब ॥

ఇక్కడ గోసంపదతో నిండిన, ఉదారమైన అర్పణలు మహాదానార్థం నిన్ను ఆనందింపజేయుగాక. సరస్సు వద్ద పీతవర్ణ (గౌర) వానిలా తృప్తిగా పానము చేయుము।

Mantra 25

या वृत्रहा परावति सना नवा च चुच्युवे । ता संसत्सु प्र वोचत ॥

వృత్రహనుని ఆ కర్మలు—పరావతిలో చేసినవి—పురాతనమూ నిత్యనూతనమూ; వాటిని సభలలో ముందుగా ప్రకటించుడి.

Mantra 26

अपिबत्कद्रुवः सुतमिन्द्रः सहस्रबाह्वे । अत्रादेदिष्ट पौंस्यम् ॥

కద్రూలో ఇంద్రుడు సుత సోమాన్ని పానము చేశాడు; అక్కడే సహస్రబాహు పరాక్రమంలో తన పౌరుషాన్ని ప్రకాశింపజేశాడు.

Mantra 27

सत्यं तत्तुर्वशे यदौ विदानो अह्नवाय्यम् । व्यानट् तुर्वणे शमि ॥

తుర్వశుడికీ యదువుకీ అది సత్యమే—తెలిసి ఆయన వేగంగా సాగే సహాయక శక్తిని విస్తరించాడు; శాంతి మరియు సమ్యక్ సౌఖ్య-విశ్రాంతి కొరకు తుర్వణుని వరకు విస్తారంగా చేరాడు.

Mantra 28

तरणिं वो जनानां त्रदं वाजस्य गोमतः । समानमु प्र शंसिषम् ॥

ప్రజలను దాటించేవాడూ, గోసంపదతో కూడిన ‘వాజ’ (బల-సమృద్ధి)ను ప్రసాదించే దాతయైన అదే ఇంద్రుని నేను మీకు సమానంగా స్తుతించి ప్రకటిస్తాను.

Mantra 29

ऋभुक्षणं न वर्तव उक्थेषु तुग्र्यावृधम् । इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥

మన గమన-మార్పులకు ఋభుక్షణుని వలె—ఉక్తాలలో (స్తుతుల్లో)—తూగ్ర్యుని వృద్ధి చేసే ఇంద్రుని, పిండిన సోమంతో కలిసి, ‘సచా’ (సహచరంగా) మేము స్తుతిస్తాము.

Mantra 30

यः कृन्तदिद्वि योन्यं त्रिशोकाय गिरिं पृथुम् । गोभ्यो गातुं निरेतवे ॥

ఎవడు నిజముగా త్రివిధ-దీప్తి కొరకు ఆ విశాలమైన పర్వత-రూప గర్భాన్ని చీల్చి తెరుస్తాడో, గో-రశ్ములు (గావః) బయటికి వచ్చి విముక్తి పొందుటకు మార్గం బయలుదేరునట్లు చేసేవాడో—అతడే (ఇంద్రుడు).

Mantra 31

यद्दधिषे मनस्यसि मन्दानः प्रेदियक्षसि । मा तत्करिन्द्र मृळय ॥

హే ఇంద్రా! నీవు మనస్సులో ఏ సంకల్పాన్ని ఉంచుకుంటావో, మత్తుతో ఉల్లసించి దానిని సాధించుటకు ముందుకు దూసుకుపోతావు; అది మాకు హానికరముగా మారనీయకు—కృపచేసి మమ్మల్ని మృళయ (శాంతి/ఆరోగ్యం) చేయుము.

Mantra 32

दभ्रं चिद्धि त्वावतः कृतं शृण्वे अधि क्षमि । जिगात्विन्द्र ते मनः ॥

నిన్ను ఆశ్రయించినవాడు చేసిన చిన్న కార్యముకూడ భూమిపై వినబడుతుంది; హే ఇంద్రా! నీ మనస్సు మా ఆహ్వానమువైపు వేగంగా వచ్చుగాక.

Mantra 33

तवेदु ताः सुकीर्तयोऽसन्नुत प्रशस्तयः । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥

ఓ ఇంద్రా! ఆ సుకీర్తులు, సత్యస్తుతులు నిశ్చయంగా నీవే—నీవు మా పట్ల కృపతో ప్రసన్నుడవైనప్పుడు.

Mantra 34

मा न एकस्मिन्नागसि मा द्वयोरुत त्रिषु । वधीर्मा शूर भूरिषु ॥

ఒక తప్పుకు మమ్మల్ని కొట్టవద్దు; రెండింటికీ కాదు, మూడింటికీ కాదు. ఓ శూరా! మాలోని అనేక లోపాల కారణంగా కూడా మమ్మల్ని వధించవద్దు.

Mantra 35

बिभया हि त्वावत उग्रादभिप्रभङ्गिणः । दस्मादहमृतीषहः ॥

ఎందుకంటే నీవు లేకపోతే నేను ఉగ్రమైన, ధ్వంసకర దాడిచేసేవారిని భయపడుతాను; కానీ ఓ దస్మా! నీతో నేను ఋతానికి విరోధమైన దాడులను తట్టుకునే ధారకుడనవుతాను.

Mantra 36

मा सख्युः शूनमा विदे मा पुत्रस्य प्रभूवसो । आवृत्वद्भूतु ते मनः ॥

స్నేహంలో నాకు శూన్యత కలుగకూడదు; కుమార-ప్రభుత్వంలోనూ, వంశాన్ని నిలబెట్టే శక్తిలోనూ శూన్యత కలుగకూడదు. నీ మనస్సు మా వైపు తిరిగి—ఆవర్తించి ఇక్కడే సన్నిహితంగా ఉండుగాక.

Mantra 37

को नु मर्या अमिथितः सखा सखायमब्रवीत् । जहा को अस्मदीषते ॥

ఎవరు నూ, హే మర్యా (యువ వీరా), ఆ అమిథిత—మోసపడని సఖుడు—తన సఖునితో ఇలా అన్నాడు: ‘అతనిని విడిచిపెట్టు; మాకు హాని చేయదలచినవాడు ఎవరు?’

Mantra 38

एवारे वृषभा सुतेऽसिन्वन्भूर्यावयः । श्वघ्नीव निवता चरन् ॥

ఇలానే, హే వృషభ (బలవంతుడా), పిండిన సోమంలో నీవు సంచరిస్తూ, అపార సహాయాలను ప్రసాదిస్తావు; శ్వఘ్నీ వలె, దిగువ లోయల్లో తిరుగుతూ (దాగిన శత్రువును సంహరిస్తావు).

Mantra 39

आ त एता वचोयुजा हरी गृभ्णे सुमद्रथा । यदीं ब्रह्मभ्य इद्ददः ॥

హే సుమద్రథా (సంతోష రథముగలవాడా)! వాణితో యుక్తమైన ఈ రెండు హరి (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు) నేను నీ కొరకు గ్రహించుచున్నాను—నీవు వాటిని బ్రహ్మ (పవిత్ర స్తోత్ర) పాడే ఋషులకు నిజముగా దానమిచ్చునప్పుడు.

Mantra 40

भिन्धि विश्वा अप द्विषः परि बाधो जही मृधः । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

సర్వ ద్వేషములను ఛేదించు; అడ్డంకుల ఒత్తిడిని దూరం చేయు; శత్రు దాడులను సంహరించు. అప్పుడు మా కొరకు కోరదగిన వసు (ధన-సంపద)ను తీసికొని రా.

Mantra 41

यद्वीळाविन्द्र यत्स्थिरे यत्पर्शाने पराभृतम् । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

హే ఇంద్రా! బలమైన దుర్గములో దూరంగా ఉంచబడినదేదైనా, స్థిరమైన ఆధారములో గట్టిగా పట్టబడినదేదైనా, విస్తారమైన క్షేత్రములో అవతలికి మోసుకుపోయినదేదైనా—ఆ కోరదగిన వసు (ధన-సంపద)ను అప్పుడు ఇక్కడ మా వద్దకు తీసికొని రా.

Mantra 42

यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

హే (ఇంద్రా), మనుష్యులలో ఎవడు నీ దత్తమైన ‘భూరి’ దానపు సమృద్ధిని యథార్థంగా తెలుసునో—ఆ ‘వసు’, ఆ స్పృహణీయ ధనాన్ని మా కొరకు ఇక్కడికి మోసుకొనిరా.

Frequently Asked Questions

Agni is the ritual prerequisite: when the fire is kindled and the offering-space is prepared, the sacrifice becomes “ready,” and Indra is invited into that prepared order as the main recipient of Soma.

The hymn asks Indra to come to the Soma-pressing, drink the offering, become empowered through exhilaration (mada), and then grant strength, protection, victory, and desirable wealth to the worshippers.

It means Indra is portrayed as a constant, renewing ally—fresh in power and quick to help—especially for those who perform the ritual sincerely and in the right sequence.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App