Sukta 45
Sukta 8.45
Indra (with Agni as the invoked support in the opening condition)
अयं सूक्तः सोमपेषणसमये इन्द्रं सततं आह्वयति—आगच्छतु, पिष्टं सोमपानं पिबतु, यजमानानां बलं जयम् इष्टां च वसु-समृद्धिं ददातु। आदौ यथाविधि यज्ञस्थितिं स्थापयति—अग्नौ प्रज्वलिते बर्हिषि च आस्तृते—यया इन्द्रो यजतां युवासखा भवति। ततः पुनःपुनरिन्द्रस्य मदाय दानशीलतायै च प्रार्थना प्रवर्तते, अन्ते च पूर्वदानैः प्रसिद्धं तस्यैव इन्द्रस्य ज्ञातं वरतमं निधिं याचते।
Mantras
Mantra 1
आ घा ये अग्निमिन्धते स्तृणन्ति बर्हिरानुषक् । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥
येऽग्निम् इन्धते ये चानुषक् बर्हिः स्तृणन्ति, तेषाम् अन्तः इन्द्रो युवा सखा भवति।
Mantra 2
बृहन्निदिध्म एषां भूरि शस्तं पृथुः स्वरुः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥
एषाम् इद्ध्मः बृहन्; शस्तं भूरि; स्वरुः पृथुः—तेषाम् इन्द्रो युवा सखा भवति।
Mantra 3
अयुद्ध इद्युधा वृतं शूर आजति सत्वभिः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥
अयुद्ध इव दृश्यमानोऽपि युधा वृतं निरोधं शूरोऽजयति सत्त्वैः। येषां इन्द्रो युवा सखा सहचरः।
Mantra 4
आ बुन्दं वृत्रहा ददे जातः पृच्छद्वि मातरम् । क उग्राः के ह शृण्विरे ॥
वृत्रहा वृतस्य हन्ता आधारं दधे; कर्मणि जातः स मातरं पप्रच्छ—‘के उग्राः शक्तयः? के हि शृण्विरे?’
Mantra 5
प्रति त्वा शवसी वदद्गिरावप्सो न योधिषत् । यस्ते शत्रुत्वमाचके ॥
हे शवसिन्, त्वां प्रति गिरः शक्तयः प्रतिवदन्ति, आप इव क्षुभ्यन्त्यः; यस्ते शत्रुत्वम् आचके स प्रकाश्यते विनश्यति च।
Mantra 6
उत त्वं मघवञ्छृणु यस्ते वष्टि ववक्षि तत् । यद्वीळयासि वीळु तत् ॥
उत त्वं मघवञ्छृणु—यस्ते वष्टि तद् दातुं शक्नोषि; यच्च त्वं निवारयसि तदपि निवारितमेव भवति। तस्मादस्माकं सिद्धये तव मनः सर्वथा प्रवर्तताम्।
Mantra 7
यदाजिं यात्याजिकृदिन्द्रः स्वश्वयुरुप । रथीतमो रथीनाम् ॥
यदाजिं याति आजिकृदिन्द्रः स्वश्वयुरुप, तदा स उपागच्छति—रथीतमो रथीनाम्—अस्माकं प्रगतये जयाधिपत्यबलं वहन्।
Mantra 8
वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन्विष्वग्यथा वृह । भवा नः सुश्रवस्तमः ॥
वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन् विष्वग्यथा वृह—अस्मान् अभ्याहन्यमानान् सर्वान् सर्वतो विदारय। भवा नः सुश्रवस्तमः—जयकीर्त्या कार्यसहाय्येन च सर्वाधिकं प्रकाशमानः।
Mantra 9
अस्माकं सु रथं पुर इन्द्रः कृणोतु सातये । न यं धूर्वन्ति धूर्तयः ॥
अस्माकं रथं सु-रथं पुरःस्थं इन्द्रः सातये करोतु—यं धूर्ताः प्रवञ्चकाः न धर्षयन्ति न च व्यामोहयन्ति।
Mantra 10
वृज्याम ते परि द्विषोऽरं ते शक्र दावने । गमेमेदिन्द्र गोमतः ॥
त्वां परितो द्विषः वयं वृज्याम; शक्र, दावने त्वम् अरं। इन्द्र, वयं खलु गोमतः दीप्तान् रयीन्—ज्ञानरश्मिसम्पन्नान्—गच्छेम।
Mantra 11
शनैश्चिद्यन्तो अद्रिवोऽश्वावन्तः शतग्विनः । विवक्षणा अनेहसः ॥
अद्रिवः, शनैश्चिद् यन्तः अपि ते अश्वावन्तः आगच्छन्ति—शतग्विनः। ते विवक्षणाः, अनेहसः (अविलम्बगतयः) शक्तयः।
Mantra 12
ऊर्ध्वा हि ते दिवेदिवे सहस्रा सूनृता शता । जरितृभ्यो विमंहते ॥
दिवे-दिवे ते सहस्रशः शतशश्च ऊर्ध्वा सूनीताः शतसूक्तयः सत्यदीप्ताः प्रवर्धन्ते; ताः जरितृभ्यः विमंहते दानरूपेण विस्तरन्ते।
Mantra 13
विद्मा हि त्वा धनंजयमिन्द्र दृळ्हा चिदारुजम् । आदारिणं यथा गयम् ॥
विद्मा हि त्वां धनंजयम्, इन्द्र, दृढमपि दारुजं; त्वमादारिणः—यथा गयम् (दुर्गं) भिन्द्यादेवम्।
Mantra 14
ककुहं चित्त्वा कवे मन्दन्तु धृष्णविन्दवः । आ त्वा पणिं यदीमहे ॥
ककुहं चित्त्वा, कवे, धृष्णवो सोमबिन्दवो मन्दन्तु; यदा वयं पाणिं प्रति (अन्तःस्थितं) त्वाम् आ ईमहे—आह्वयामः समीपम्।
Mantra 15
यस्ते रेवाँ अदाशुरिः प्रममर्ष मघत्तये । तस्य नो वेद आ भर ॥
हे इन्द्र, यः आत्मसमृद्धः सन् ते हविर्दत्तवान् दानाय च प्रचोदितवान्, तस्य प्राप्तिमार्गस्य वेदं नः आभर।
Mantra 16
इम उ त्वा वि चक्षते सखाय इन्द्र सोमिनः । पुष्टावन्तो यथा पशुम् ॥
हे इन्द्र, इमे सोमिनः सखायः त्वां विवेकेन पश्यन्ति; पुष्टिमन्तः सन्तो यथा पशुं तथा त्वां पोषयन्ति।
Mantra 17
उत त्वाबधिरं वयं श्रुत्कर्णं सन्तमूतये । दूरादिह हवामहे ॥
उत वयं त्वाम् अबधिरं श्रुत्कर्णं सन्तम् ऊतये दूरेभ्यः इह हवामहे।
Mantra 18
यच्छुश्रूया इमं हवं दुर्मर्षं चक्रिया उत । भवेरापिर्नो अन्तमः ॥
यदि त्वं सत्यमिमं हवं दुर्मर्षं शृणोषि कृत्वा च तदनुरूपं कर्म, तर्हि अस्माकं समीपतमोऽपि आश्रयः भव।
Mantra 19
यच्चिद्धि ते अपि व्यथिर्जगन्वांसो अमन्महि । गोदा इदिन्द्र बोधि नः ॥
यद्यपि ते काचिद् व्यथिरस्ति, वयं जगन्वांसस्तद् अवगतम्; तथापि गोदा इन्द्र अस्मान् प्रति बोधि।
Mantra 20
आ त्वा रम्भं न जिव्रयो ररभ्मा शवसस्पते । उश्मसि त्वा सधस्थ आ ॥
आ त्वां रम्भं न जिव्रयो ररभ्मा, शवसस्पते; सधस्थ आ त्वाम् उश्मसि।
Mantra 21
स्तोत्रमिन्द्राय गायत पुरुनृम्णाय सत्वने । नकिर्यं वृण्वते युधि ॥
इन्द्राय स्तोत्रं गायते—पुरुनृम्णाय सत्वने। युद्ध्यन्तःक्षेत्रे तं वरणीयं वशीकर्तुं न कश्चन शक्नोति।
Mantra 22
अभि त्वा वृषभा सुते सुतं सृजामि पीतये । तृम्पा व्यश्नुही मदम् ॥
हे वृषभ, सुते सोमे तव पीतये सुतं रसं सृजामि। तृम्पस्व; मदं व्यश्नुहि प्राप्नुहि च।
Mantra 23
मा त्वा मूरा अविष्यवो मोपहस्वान आ दभन् । माकीं ब्रह्मद्विषो वनः ॥
मा त्वां मूढा अविष्यवो मोपहस्वानः आ दभन्। माकीं ब्रह्मद्विषः तव बलं वनुः।
Mantra 24
इह त्वा गोपरीणसा महे मन्दन्तु राधसे । सरो गौरो यथा पिब ॥
इह त्वां गोपरीणसा महे राधसे मन्दन्तु। सरो गौरो यथा पिब तृप्त्या॥
Mantra 25
या वृत्रहा परावति सना नवा च चुच्युवे । ता संसत्सु प्र वोचत ॥
या वृत्रहा परावति सना नवा च चुच्युवे। ताः संसत्सु प्र वोचत॥
Mantra 26
अपिबत्कद्रुवः सुतमिन्द्रः सहस्रबाह्वे । अत्रादेदिष्ट पौंस्यम् ॥
अपिबत् कद्रुवः सुतम् इन्द्रः सहस्रबाह्वे। अत्रादेदिष्ट पौंस्यम्॥
Mantra 27
सत्यं तत्तुर्वशे यदौ विदानो अह्नवाय्यम् । व्यानट् तुर्वणे शमि ॥
सत्यं तत्तुर्वशे यदौ च; विदानोऽह्नवाय्यं सहायं व्यानट्। तुर्वणे शम्यै च सम्यग्विश्रान्त्यै च स विस्तीर्णोऽभवत्।
Mantra 28
तरणिं वो जनानां त्रदं वाजस्य गोमतः । समानमु प्र शंसिषम् ॥
जनानां तरणिं, गोमतः वाजस्य त्रदं दातारं—तमेव इन्द्रं वः समानम् उप प्र शंसिषम्।
Mantra 29
ऋभुक्षणं न वर्तव उक्थेषु तुग्र्यावृधम् । इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥
ऋभुक्षणं न वर्तव उक्थेषु—तुग्र्यावृधम् इन्द्रं, सुते सोमे सचा (वयं स्तुमः)।
Mantra 30
यः कृन्तदिद्वि योन्यं त्रिशोकाय गिरिं पृथुम् । गोभ्यो गातुं निरेतवे ॥
यः खलु त्रिशोकायै दीप्तये विस्तीर्णं गिरिं योनिं च छित्त्वा गोभ्यः (रश्मिभ्यः) निर्गमनमार्गं निरैतवे व्यमुञ्चत्।
Mantra 31
यद्दधिषे मनस्यसि मन्दानः प्रेदियक्षसि । मा तत्करिन्द्र मृळय ॥
हे इन्द्र, यत् त्वं मनसि दधिषे, मन्दानः प्रेदियक्षसि तत् साधयितुम्; मा तत् अस्माकं हिंसाकारणं कृथाः—मृळय, नः स्वस्तिं कुरु।
Mantra 32
दभ्रं चिद्धि त्वावतः कृतं शृण्वे अधि क्षमि । जिगात्विन्द्र ते मनः ॥
त्वावतः कृतं दभ्रं चिदपि क्षम्यधि शृण्वे; हे इन्द्र, ते मनोऽस्माकं ह्वानं प्रति शीघ्रं जिगातु।
Mantra 33
तवेदु ताः सुकीर्तयोऽसन्नुत प्रशस्तयः । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥
तव एव ताः सुकīर्तयः सत्यप्रशस्तयश्च; यदा इन्द्र नः मृळयासि तदा।
Mantra 34
मा न एकस्मिन्नागसि मा द्वयोरुत त्रिषु । वधीर्मा शूर भूरिषु ॥
मा न एकस्मिन्नागसि मा द्वयोः उत त्रिषु; मा वधीः शूर भूरिषु (अगःसु)।
Mantra 35
बिभया हि त्वावत उग्रादभिप्रभङ्गिणः । दस्मादहमृतीषहः ॥
बिभयाहि त्वावत उग्रादभिप्रभङ्गिणः; त्वया तु सह—दस्म—अहं ऋतीषहः (अस्मि)।
Mantra 36
मा सख्युः शूनमा विदे मा पुत्रस्य प्रभूवसो । आवृत्वद्भूतु ते मनः ॥
मा सख्यौ शून्यम् अविदे; मा पुत्रस्य प्रभूवसोऽपि शून्यम्। आवृत्य अस्मान् प्रति ते मनः भूयात्—पुनरागतम् उपस्थितं च।
Mantra 37
को नु मर्या अमिथितः सखा सखायमब्रवीत् । जहा को अस्मदीषते ॥
को नु, हे मर्य, अमिथितः सखा, सखायम् अब्रवीत्—‘जहा; को नु अस्मदीषते?’
Mantra 38
एवारे वृषभा सुतेऽसिन्वन्भूर्यावयः । श्वघ्नीव निवता चरन् ॥
एवारे, हे वृषभ, सुते सोमॆ त्वम् असिन्वन् भूर्यावयः। श्वघ्नीव निवते चरन्—निलीनान् द्विषतः अन्विष्य नाशयन्।
Mantra 39
आ त एता वचोयुजा हरी गृभ्णे सुमद्रथा । यदीं ब्रह्मभ्य इद्ददः ॥
हे सुमद्ररथ! वचोयुजा एते हरी अहं तुभ्यं गृभ्णामि; यदा त्वं नूनं ब्रह्मभ्यः—ब्रह्मवाचां ऋषिभ्यः—तान् ददासि।
Mantra 40
भिन्धि विश्वा अप द्विषः परि बाधो जही मृधः । वसु स्पार्हं तदा भर ॥
विश्वा अप द्विषः भिन्धि; परि बाधः अपजहि; मृधो जही। ततः स्पार्हं वसु अस्मभ्यं भर।
Mantra 41
यद्वीळाविन्द्र यत्स्थिरे यत्पर्शाने पराभृतम् । वसु स्पार्हं तदा भर ॥
हे इन्द्र, यद्वीळावि यत् पराभृतं, यत् स्थिरे धृतं, यत् पर्शाने परा नीतं—तत् स्पार्हं वसु अस्मान् इह भर।
Mantra 42
यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति । वसु स्पार्हं तदा भर ॥
यः ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति, स वसु स्पार्हं तद् आ भर—तत् पूर्णत्वस्य सत्यम् धनम् अस्मभ्यं देहि।
Frequently Asked Questions
Agni is the ritual prerequisite: when the fire is kindled and the offering-space is prepared, the sacrifice becomes “ready,” and Indra is invited into that prepared order as the main recipient of Soma.
The hymn asks Indra to come to the Soma-pressing, drink the offering, become empowered through exhilaration (mada), and then grant strength, protection, victory, and desirable wealth to the worshippers.
It means Indra is portrayed as a constant, renewing ally—fresh in power and quick to help—especially for those who perform the ritual sincerely and in the right sequence.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.