
Sukta 8.44
ഈ അഗ്നിസൂക്തം യാഗാഗ്നിയെ ദിവ്യ അതിഥിയായി ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു; നെയ്യാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട അവനെ ഹവികൾ സ്വീകരിക്കാനും അവ ദേവന്മാരിലേക്കു വഹിക്കാനും വിളിക്കുന്നു. സ്വർഗത്തിന്റെ ശിരസ്സും ഭൂമിയുടെ അധിപത്യശിഖരവും എന്ന അവന്റെ വിശ്വവ്യാപക മഹത്വത്തെ ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; ജലങ്ങളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ‘ബീജങ്ങളെ’ ഉണർത്തി ജീവനും പ്രത്യക്ഷതയും ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ അവൻ. അവസാനം, പ്രചോദിത ദർശിയായ അഗ്നി ആരാധകന്റെ ജീവനും സമ്പത്തും ദോഷവും വൈരശക്തികളും കടന്ന് സുരക്ഷിതമായി കൊണ്ടുപോകട്ടെ എന്ന സംരക്ഷണപ്രാർത്ഥനയോടെ സൂക്തം സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
समिधाग्निं दुवस्यत घृतैर्बोधयतातिथिम् । आस्मिन्हव्या जुहोतन ॥
സമിധാ (ഇന്ധനം/പ്രജ്വലനം)കൊണ്ട് അഗ്നിയെ സേവിച്ചു പോഷിപ്പിൻ; ഘൃതംകൊണ്ട് അതിഥി (അതിഥി-ദേവ)യെ ഉണർത്തിൻ. ഈ യജ്ഞസ്ഥാനത്തിൽ ഹവ്യങ്ങൾ (ആഹുതികൾ) അർപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 2
अग्ने स्तोमं जुषस्व मे वर्धस्वानेन मन्मना । प्रति सूक्तानि हर्य नः ॥
ഹേ അഗ്നേ, എന്റെ സ്തോമം (സ്തുതി) സ്വീകരിച്ചു രസിച്ചു ഗ്രഹിക്കണമേ; എന്റെ ഈ മന്മ (രൂപപ്പെടുത്തിയ ചിന്ത)കൊണ്ട് നീ വർദ്ധിക്കണമേ. ഞങ്ങളുടെ സുക്തങ്ങൾ (സുവചനങ്ങൾ) നേരെ തിരിഞ്ഞു, അവയിൽ ആനന്ദിക്കണമേ.
Mantra 3
अग्निं दूतं पुरो दधे हव्यवाहमुप ब्रुवे । देवाँ आ सादयादिह ॥
ഞാൻ അഗ്നിയെ ദൂതനായി മുൻപിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു—ഹവ്യവാഹൻ, ഹവികൾ വഹിക്കുന്നവൻ; അവന്റെ സമീപത്ത് ഞാൻ ഉച്ചരിക്കുന്നു. അവൻ ദേവന്മാരെ ഇവിടെ, ഈ യജ്ഞ-ചേതനയിൽ, ഇരുത്തട്ടെ.
Mantra 4
उत्ते बृहन्तो अर्चयः समिधानस्य दीदिवः । अग्ने शुक्रास ईरते ॥
അഗ്നേ, നീ സമിധയാൽ പ്രജ്വലിച്ച് ദീപ്തനാകുമ്പോൾ, നിന്റെ വിശാലമായ ജ്വാലാകിരണങ്ങൾ മേലോട്ടുയരുന്നു; നിന്റെ ശുക്രമായ (പ്രകാശമയ) ശക്തികൾ ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
Mantra 5
उप त्वा जुह्वो मम घृताचीर्यन्तु हर्यत । अग्ने हव्या जुषस्व नः ॥
നിന്റെ സമീപത്തേക്ക് എന്റെ ജുഹൂകൾ—ഘൃതത്തിൽ ദീപ്തമായി പ്രകാശം ഒഴുകുന്നവ—ആനന്ദത്തോടെ എത്തട്ടെ. അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ ഹവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് അവയിൽ പ്രസന്നനാകുക.
Mantra 6
मन्द्रं होतारमृत्विजं चित्रभानुं विभावसुम् । अग्निमीळे स उ श्रवत् ॥
ആനന്ദം പകരുന്ന ഹോതൃവും ഋതുവിനെ അറിയുന്ന ഋത്വിജും, ചിത്രഭാനുവും വിഭാവസുവുമായ അഗ്നിയെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ തീർച്ചയായും നമ്മുടെ വിളി കേട്ട് പ്രതികരിക്കട്ടെ.
Mantra 7
प्रत्नं होतारमीड्यं जुष्टमग्निं कविक्रतुम् । अध्वराणामभिश्रियम् ॥
പ്രാചീന ഹോതൃവും സ്തുത്യനും അഭിലഷണീയനും, പ്രിയനും സമ്മതിക്കുന്നവനും, കവി-ക്രതുവായ അഗ്നി—അവൻ തന്നെയാണ് നമ്മുടെ അധ്വരങ്ങൾ (യജ്ഞങ്ങൾ) മീതെ നിലകൊള്ളുന്ന പ്രകടശ്രീ.
Mantra 8
जुषाणो अङ्गिरस्तमेमा हव्यान्यानुषक् । अग्ने यज्ञं नय ऋतुथा ॥
ഹേ അങ്ഗിരസ്തമ അഗ്നേ, പ്രസന്നനായി ഈ ഹവ്യങ്ങളെ അനുഷക്—ക്രമാനുസൃതമായി—സ്വീകരിക്ക. ഹേ അഗ്നേ, ഋതപ്രകാരം, ഋതുഥാ യജ്ഞത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്ക.
Mantra 9
समिधान उ सन्त्य शुक्रशोच इहा वह । चिकित्वान्दैव्यं जनम् ॥
ഹേ ശുക്രശോചി, സദാ സമീപസ്ഥനായ അഗ്നേ! നീ ജ്വലിക്കുമ്പോൾ ഇവിടെ ദേവജനത്തെ (ദേവന്മാരെ) കൊണ്ടുവരിക. ഹേ ചികിത്വാൻ—അറിയുന്നവനും വിവേകിയുമായവനേ—അവരെ ഈ ദേഹധാരിയായ സ്ഥലത്തിലേക്ക് നയിക്ക.
Mantra 10
विप्रं होतारमद्रुहं धूमकेतुं विभावसुम् । यज्ञानां केतुमीमहे ॥
ഞങ്ങൾ അഗ്നിയെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു—വിപ്രനായ ഹോതാവ്, അദ്രുഹ (വഞ്ചനാരഹിതൻ), ധൂമകേതു (ധൂമധ്വജൻ), വിഭാവസു (വ്യാപകപ്രകാശവാൻ)—യജ്ഞങ്ങളുടെ കേതു, മാർഗ്ഗദർശക ചിഹ്നവും ദീപ്ത ദീപവും.
Mantra 11
अग्ने नि पाहि नस्त्वं प्रति ष्म देव रीषतः । भिन्धि द्वेषः सहस्कृत ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ ഞങ്ങളെ താഴെയിലും എല്ലാ വശങ്ങളിലും കാത്തുകൊള്ളുക; ഹേ ദേവശക്തേ, ഉപദ്രവിക്കുന്നവന്റെ നേരെ മുഖാമുഖമായി നിലകൊള്ളുക. ഹേ സഹസ്കൃത, ബലത്താൽ പണിത വൈരത്തെ പൊളിച്ചെറിയുക—ശത്രുതയുടെ ഇച്ഛയെ തകർത്തുകളയുക.
Mantra 12
अग्निः प्रत्नेन मन्मना शुम्भानस्तन्वं स्वाम् । कविर्विप्रेण वावृधे ॥
അഗ്നി പ്രാചീന പ്രേരിത മനസ്സോടെ, തന്റെ തന്നെ തനുവിനെ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട്, കവിയായി വളരുന്നു—വിദ്വാൻ (വിപ്ര)ന്റെ പ്രകാശിത മനസ്സിലൂടെ അവൻ കൂടുതൽ വർധിക്കുന്നു.
Mantra 13
ऊर्जो नपातमा हुवेऽग्निं पावकशोचिषम् । अस्मिन्यज्ञे स्वध्वरे ॥
ഞാൻ ഊർജ്ജത്തിന്റെ പുത്രനായ—പാവക ജ്വാലയുള്ള അഗ്നിയെ—ഈ യജ്ഞത്തിൽ, സുസംവിധിതമായ സ്വധ്വര അർപ്പണ-യാത്രയിൽ, ഇവിടെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 14
स नो मित्रमहस्त्वमग्ने शुक्रेण शोचिषा । देवैरा सत्सि बर्हिषि ॥
ഹേ അഗ്നി, നീ ഞങ്ങൾക്ക് മഹാമൈത്രിയാകുക; നിന്റെ ശുക്രമായ ദീപ്ത ശോചിഷോടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ബർഹിഷിൽ വന്ന് ഇരിക്കു.
Mantra 15
यो अग्निं तन्वो दमे देवं मर्तः सपर्यति । तस्मा इद्दीदयद्वसु ॥
തന്റെ ദേഹരൂപമായ ഗൃഹത്തിൽ ദേവനായ അഗ്നിയെ സേവിച്ചു ആരാധിക്കുന്ന മർത്ത്യനിൽ അഗ്നി നിശ്ചയമായും വസു—സത്യസമ്പത്തിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 16
अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम् । अपां रेतांसि जिन्वति ॥
അഗ്നി ദ്യൗവിന്റെ മസ്തകമാണ്; പൃഥ്വിയുടെ ശിഖരവും അധിപതിയും ആകുന്നു; അവൻ അപാം രേതാംസി—ജലങ്ങളുടെ ബീജങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 17
उदग्ने शुचयस्तव शुक्रा भ्राजन्त ईरते । तव ज्योतींष्यर्चयः ॥
ഊർധ്വമായി, ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ ശുചിയും ശുക്രവും ആയ ജ്വാലകൾ ഉയർന്ന് ജ്വലിക്കുന്നു; അവ നിന്റെ ജ്യോതീംഷി—പ്രകാശങ്ങളെ അർച്ചയഃ, ചലനത്തിലാക്കുന്നു.
Mantra 18
ईशिषे वार्यस्य हि दात्रस्याग्ने स्वर्पतिः । स्तोता स्यां तव शर्मणि ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ വാര്യമായ (ശ്രേഷ്ഠ) വരദാനങ്ങളുടെ അധിപൻ; കാരണം നീ ദാതാവാണ്, സ്വർലോകത്തിന്റെ സ്വാമി. നിന്റെ ശർമണിയിൽ—നിന്റെ ആശ്രയ-ശാന്തിയിൽ—ഞാൻ നിന്റെ സ്തോതാവായി ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 19
त्वामग्ने मनीषिणस्त्वां हिन्वन्ति चित्तिभिः । त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ മണീഷിണർ—ദർശനചിന്തകർ—തങ്ങളുടെ ചിത്തികളാൽ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; ഞങ്ങളുടെ ഗിരഃ—വാക്കുകൾ—കൂടി നിന്നെ വർധിപ്പിക്കട്ടെ, നിന്നെ ഉയർത്തട്ടെ.
Mantra 20
अदब्धस्य स्वधावतो दूतस्य रेभतः सदा । अग्नेः सख्यं वृणीमहे ॥
അദബ്ധ—വഞ്ചിക്കപ്പെടാത്ത—ദൂതൻ, സ്വധാവാൻ (സ്വശക്തിയുടെ നിയമത്തിൽ സമൃദ്ധൻ), റേഭതഃ—പ്രേരിതൻ—ആയ അഗ്നിയുടെ സഖ്യം ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും വരിക്കുന്നു.
Mantra 21
अग्निः शुचिव्रततमः शुचिर्विप्रः शुचिः कविः । शुची रोचत आहुतः ॥
അഗ്നി—ശുചിവ്രതതമൻ, ശുചി വിപ്രൻ, ശുചി കവി; ആഹുതനായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ശുചിതേജസ്സോടെ ചേതനയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Mantra 22
उत त्वा धीतयो मम गिरो वर्धन्तु विश्वहा । अग्ने सख्यस्य बोधि नः ॥
എന്നും എന്റെ ധീതികളും എന്റെ ഗിരഃകളും നിന്നെ വിശ്വഹാ വർധിപ്പിക്കട്ടെ; ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ സഖ്യത്തെ ബോധിക്ക—അതിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് പൂർണ്ണമാക്കുക.
Mantra 23
यदग्ने स्यामहं त्वं त्वं वा घा स्या अहम् । स्युष्टे सत्या इहाशिषः ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഞാൻ നിന്നാകാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ—അല്ലെങ്കിൽ നീ തന്നേ ഞാൻ ആകുമെങ്കിൽ—നിന്റെ സത്യ ആശിഷുകൾ ഇവിടെ, ഈ ദേഹധാരിയായ ജീവിതത്തിൽ, ഞങ്ങൾക്ക് സിദ്ധമാകട്ടെ.
Mantra 24
वसुर्वसुपतिर्हि कमस्यग्ने विभावसुः । स्याम ते सुमतावपि ॥
ഹേ അഗ്നേ, വിശാലപ്രകാശമുള്ള വിഭാവസുവേ! നീ തന്നെയാണ് വസു (ശുഭസമ്പത്ത്)യും വസുപതി (സമൃദ്ധികളുടെ അധിപതി)യും. നിന്റെ സുമതിയിൽ—ധർമ്മമയവും കൃപാപൂർണ്ണവുമായ അനുകമ്പാബുദ്ധിയിൽ—ഞങ്ങൾക്കും വസിക്കട്ടെ.
Mantra 25
अग्ने धृतव्रताय ते समुद्रायेव सिन्धवः । गिरो वाश्रास ईरते ॥
ഹേ അഗ്നേ, ധൃതവ്രത! നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ—ആർത്തനാദത്തോടെ വിളിച്ചുയർന്ന്—നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് പാഞ്ഞൊഴുകി നീങ്ങുന്നു.
Mantra 26
युवानं विश्पतिं कविं विश्वादं पुरुवेपसम् । अग्निं शुम्भामि मन्मभिः ॥
യൗവനമുള്ള അഗ്നിയെ—വിശ്പതി (ജനങ്ങളുടെ അധിപതി), കവി, വിശ്വാദ (സർവ്വഭക്ഷകൻ), പുരുവേപസ (അനേകം തീവ്രചലനങ്ങളുള്ളവൻ)—എന്റെ മൻമഭിഃ (ആത്മചിന്തകളാൽ) ഞാൻ അലങ്കരിച്ച് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 27
यज्ञानां रथ्ये वयं तिग्मजम्भाय वीळवे । स्तोमैरिषेमाग्नये ॥
യജ്ഞങ്ങളുടെ രഥ്യമായ പാതയിൽ ഞങ്ങൾ തീവ്ര-ജംഭനായ, ദൃഢനും ബലവാനുമായ അഗ്നി (വീളവ) യിലേക്കു സ്തോത്രങ്ങളാൽ മുന്നേറട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം-ആകാംക്ഷ സഫലമാകട്ടെ.
Mantra 28
अयमग्ने त्वे अपि जरिता भूतु सन्त्य । तस्मै पावक मृळय ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഈ ജരിതാ (ഗായകൻ)യും സത്യനിഷ്ഠയോടെ നിനക്കേ ചേർന്നവനായിരിക്കട്ടെ; അതിനാൽ, ഹേ പാവക, കൃപചെയ്ത് അവനു ആരോഗ്യവും ശാന്തിയും നല്കുക.
Mantra 29
धीरो ह्यस्यद्मसद्विप्रो न जागृविः सदा । अग्ने दीदयसि द्यवि ॥
നീ ധീരൻ—ഗൃഹത്തിൽ ആസീനനായ—വിപ്രനെപ്പോലെ സദാ ജാഗ്രതനായ ദ്രഷ്ടാവ്; ഹേ അഗ്നേ, നീ മനസ്സിന്റെ ദ്യൗവിൽ ദീപ്തിയായി ജ്വലിക്കുന്നു.
Mantra 30
पुराग्ने दुरितेभ्यः पुरा मृध्रेभ्यः कवे । प्र ण आयुर्वसो तिर ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദുരിതങ്ങൾ ഞങ്ങളെ തൊടുന്നതിന് മുമ്പേ—വൈരശക്തികൾ വരുന്നതിന് മുമ്പേ—ഹേ കവി, ഞങ്ങളുടെ ആയുസ്സിനെയും വസു (സമൃദ്ധി)യെയും അവയുടെ അപ്പുറം മുന്നോട്ടു നയിക്കണമേ.
Agni is kindled and welcomed as the divine Guest; he is to be awakened with ghṛta and invited to receive oblations.
Praise expands from ritual immediacy to cosmic vision: Agni’s sovereignty across heaven and earth and his life-quickening action in the waters.
The proclamation of Agni as ‘head of heaven’ and lordly summit of earth who stirs the waters’ seed—Agni as cosmic animator and mediator.
A closing prayer for protection and passage: before evils and hostile powers can touch the worshipper, Agni carries life and wealth beyond them.
samidhāgniṃ duvasyata … bodhayatātithim
agnir mūrdhā divaḥ
पुराग्ने दुरितेभ्यः पुरा मृध्रेभ्यः कवे । प्र ण आयुर्वसो तिर ॥Agni, the sacred fire, praised as the divine Guest who receives offerings and carries them to the gods.
Kindle and honor Agni with ghee and offerings; recognize him as a cosmic power who animates life and ask him to protect and guide your vitality beyond harm.
It describes Agni as a supreme connecting power across the worlds—uplifting offerings upward, sustaining order on earth, and awakening hidden life-force in the waters.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.