Rig Veda Sukta 2
Mandala 8Sukta 242 Mantras

Sukta 2

Sukta 8.2

Rishi

Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)

Chandas

Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)

ഋഗ്വേദം 8.2 ഒരു സോമാർപ്പണ സ്തോത്രമാണ്. ഇവിടെ ഇന്ദ്രനെ—‘വസു’ എന്നും അഭിസംബോധന ചെയ്ത്—പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ സോമരസം പാനം ചെയ്യാൻ ആവർത്തിച്ച് ക്ഷണിക്കുന്നു; മറുപടിയായി ഗായകർക്ക് നിർഭയ സമൃദ്ധി, ശക്തി, വിജയം എന്നിവ ഒഴുക്കിവരുത്തണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. കണ്വ ദർശകർ ഇന്ദ്രനെ അതുല്യനായ ‘നൂറു-സഹായി’യായി പുകഴ്ത്തി, നിവേദ്യവും സ്തുതിയും കൂടുതൽ ഉഗ്രമാക്കുന്നു; ഒടുവിൽ സ്തോത്രം പോഷക വർദ്ധനയും പുതുക്കപ്പെട്ട ‘ജനിത്വ’വും (പുനർജനനം/പുതുതായി ഉദ്ഭവിക്കൽ) ആഘോഷിക്കുന്നതിലേക്കു വ്യാപിക്കുന്നു.

Recitation with translationRig Veda 8.2

In this hymn

Addressed to

  • IndraMantras 1, 3-8, 10-17, 19-42addressed as Vasu, Soma-drinking context strongly Indraic

    Indra is the mighty Soma-drinker, the victorious lord of strength (śavas), celebrated as the giver of riches and the protector who makes the worshipper fearless.

  • Soma (as offering-substance) / IndraMantra 2as primary drinker
  • Soma (as prepared for Indra) / IndraMantra 9as recipient
  • Indra (hymn context) / DevaMantra 18Indra (hymn context) / Devāḥ (statement about the gods generally within Indra praise)

Mantras

Mantra 1

इदं वसो सुतमन्धः पिबा सुपूर्णमुदरम् । अनाभयिन्ररिमा ते ॥

ഹേ വസു, ഈ പിഴിഞ്ഞ സോമരസം—ആനന്ദമയമായ അന്ധഃ—പാനം ചെയ്ക; ഉള്ളിലെ പാത്രം പൂർണ്ണമായി നിറയ്ക്കുക. നിർഭയരായി ഞങ്ങൾ നിനക്കു അർപ്പിക്കുന്നു; നിന്റെ സമൃദ്ധി ഞങ്ങളിലൊരു സുരക്ഷിത വർദ്ധനയായി പ്രവഹിക്കട്ടെ.

Mantra 2

नृभिर्धूतः सुतो अश्नैरव्यो वारैः परिपूतः । अश्वो न निक्तो नदीषु ॥

മനുഷ്യർ പിഴിഞ്ഞും കുലുക്കി പുറത്തെടുത്തും, കല്ലുകളോടെ ഉണ്ണിന്റെ ചാലനത്തിലൂടെ ചുരന്നും, സോമം എല്ലാടവും ശുദ്ധമാകുന്നു; നദികളിൽ കഴുകി തെളിയുന്ന കുതിരപോലെ—ദേവന്റെ പ്രവേശനത്തിനായി തെളിഞ്ഞ പ്രാണമയ ആനന്ദം.

Mantra 3

तं ते यवं यथा गोभिः स्वादुमकर्म श्रीणन्तः । इन्द्र त्वास्मिन्त्सधमादे ॥

നിന്റെ ആ അർപ്പണം ഞങ്ങൾ മധുരമാക്കി—ഗോങ്ങൾ (പ്രകാശകിരണങ്ങൾ) ചേർന്ന യവംപോലെ—അതിനെ കലർത്തി ശുദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ; ഹേ ഇന്ദ്ര, ഈ പൊതുവായ ആനന്ദത്തിലും പങ്കിട്ട ഉല്ലാസത്തിലും ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഇരിക്കണമേ.

Mantra 4

इन्द्र इत्सोमपा एक इन्द्रः सुतपा विश्वायुः । अन्तर्देवान्मर्त्याँश्च ॥

ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ് സോമപാ—ഏകനായി; ഇന്ദ്രൻ സുതപാ, വിശ്വായുഃ. ദേവന്മാരുടെയും മർത്ത്യരുടെയും ഇടയിൽ അവൻ അന്തർസ്ഥാനമായി നിലകൊണ്ട് മധ്യസ്ഥനായി വർത്തിക്കുന്നു.

Mantra 5

न यं शुक्रो न दुराशीर्न तृप्रा उरुव्यचसम् । अपस्पृण्वते सुहार्दम् ॥

ഉരുവ്യചസ്—വിശാലമായ ദീപ്തവ്യാപ്തിയുള്ള അവനെ—ശുക്രം (പ്രകാശബലം) കൊണ്ടും, ദുരാശി (ദുഷ്ടാഭിലാഷം) കൊണ്ടും, തൃപ്രാ (സ്വയംതൃപ്തി) കൊണ്ടും ആരും തള്ളിനീക്കാൻ കഴിയില്ല; കാരണം അവൻ സുഹാർദം—സദ്ഹൃദയശക്തി—ആകുന്നു, സത്യഗതിയിൽ നിന്ന് അപസ്പൃണ്വതേ (ഒഴിവാക്കപ്പെടാത്ത)വൻ.

Mantra 6

गोभिर्यदीमन्ये अस्मन्मृगं न व्रा मृगयन्ते । अभित्सरन्ति धेनुभिः ॥

മറ്റുള്ളവർ അവനെ നമ്മിൽ നിന്ന് മൃഗത്തെ വേട്ടക്കാരൻ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ മൃഗയന്തേ—വേട്ടയാടുമ്പോൾ—അവർ ധേനുഭിഃ, ഗോദ്ഭിഃ—തങ്ങളുടെ ‘ഗോ’കളായ ശക്തികളുടെ കൂട്ടത്തോടെ—അവന്റെ മേൽ അഭിത്സരന്തി, അമർത്തിക്കയറുന്നു.

Mantra 7

त्रय इन्द्रस्य सोमाः सुतासः सन्तु देवस्य । स्वे क्षये सुतपाव्नः ॥

ദേവനായ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി മൂന്നു സോമരസങ്ങൾ—സുത (പിഴിഞ്ഞ) സോമങ്ങൾ—ഉണ്ടാകട്ടെ. സ്വക്ഷയത്തിൽ, തന്റെ തന്നെ ചേതന-നിവാസത്തിൽ, സുതപാവൻ—അഭിഷുത സാരം പാനം ചെയ്ത് ആ ആനന്ദോന്മാദംകൊണ്ട് നമ്മുടെ ഊർജങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ—വിരാജിക്കട്ടെ.

Mantra 8

त्रयः कोशासः श्चोतन्ति तिस्रश्चम्वः सुपूर्णाः । समाने अधि भार्मन् ॥

മൂന്നു കോശങ്ങൾ (പാത്രങ്ങൾ) തുള്ളിത്തുള്ളിയായി ഒഴുകുന്നു; മൂന്നു ചമൂകൾ (കപ്പുകൾ) സമ്പൂർണ്ണമായി നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു—ഒരേ ആധാരത്തിൽ. ഇങ്ങനെ ഒരേ ആനന്ദം സമാന ആധാരത്തിൽ ക്രമബദ്ധമായ അളവുകളിൽ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു, ആരോഹണത്തിനായി.

Mantra 9

शुचिरसि पुरुनिष्ठाः क्षीरैर्मध्यत आशीर्तः । दध्ना मन्दिष्ठः शूरस्य ॥

നീ ശുചി; അനേകം നിഷ്ഠകളിൽ സ്ഥാപിതൻ. മദ്ധ്യത്തിൽ ക്ഷീര (പാൽ) ചേർന്ന് കലരുന്നു; ദധി (തൈര്) ചേർന്നാൽ ശൂര (വീരൻ)നു ഏറ്റവും മന്ദിഷ്ഠ—അത്യന്തം ആനന്ദകരം—ആകുന്നു. ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രന്റെ വിജയം നിറഞ്ഞ കര്‍മ്മത്തിനായി ഈ ഉന്മാദം യോഗ്യമാകുന്നു.

Mantra 10

इमे त इन्द्र सोमास्तीव्रा अस्मे सुतासः । शुक्रा आशिरं याचन्ते ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇവ നിനക്കായുള്ള സോമരസങ്ങളാണ്—തീവ്രമായവ, ഞങ്ങൾക്കായി പിഴിഞ്ഞ് സുതമായവ; ശുക്രതേജസ്സോടെ ദീപ്തമായവ—ആശിർ (കലർത്തൽ/ശുദ്ധീകരണത്തിനുള്ള സംമിശ്രണം) അപേക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 11

ताँ आशिरं पुरोळाशमिन्द्रेमं सोमं श्रीणीहि । रेवन्तं हि त्वा शृणोमि ॥

ആശിർയും പുരോൾാശവും ചേർത്ത്, ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ഈ സോമത്തെ ശ്രീണി (കലർത്തി/ശുദ്ധീകരിച്ച്) ഒരുക്കുക; കാരണം ഞാൻ നിന്നെ രേവന്തൻ—സമൃദ്ധി കൊണ്ടുവരുന്നവൻ—എന്നായി കേൾക്കുന്നു.

Mantra 12

हृत्सु पीतासो युध्यन्ते दुर्मदासो न सुरायाम् । ऊधर्न नग्ना जरन्ते ॥

ഹൃദയങ്ങളിൽ കുടിച്ച ശക്തികൾ ഏറ്റുമുട്ടുന്നു—മദ്യത്തിൽ ദുർമദരായവരെപ്പോലെ; അവ നഗ്നമായ ഉദരംപോലെ കത്തിച്ചുരുങ്ങുന്നു.

Mantra 13

रेवाँ इद्रेवतः स्तोता स्यात्त्वावतो मघोनः । प्रेदु हरिवः श्रुतस्य ॥

നിന്റെ ആശ്രയത്തിലുള്ള സ്തോതാവ് പ്രകാശമയ സമൃദ്ധിയിൽ സത്യമായി ധനവാനാകട്ടെ, ഹേ ദാനശീല ഇന്ദ്ര; ഹേ ഹരിവഃ (കപില അശ്വങ്ങളുടെ അധിപതി), ശ്രുത—പ്രേരിത ശ്രവണത്തിന്റെ കീർത്തി മുന്നോട്ട് പടരട്ടെ.

Mantra 14

उक्थं चन शस्यमानमगोररिरा चिकेत । न गायत्रं गीयमानम् ॥

പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്ന ഉക്തത്തെയും ശത്രുശക്തി തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; പാടപ്പെടുന്ന ഗായത്രത്തെയും അത് പിടികൂടുന്നില്ല—അതിനാൽ സത്യസ്തുതി പ്രകാശത്തിന്റെ വൈരിയെ അതിക്രമിച്ച് കടന്നുപോകുന്നു.

Mantra 15

मा न इन्द्र पीयत्नवे मा शर्धते परा दाः । शिक्षा शचीवः शचीभिः ॥

ഹേ ഇന്ദ്ര, ഞങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്ത് ക്ഷയിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിക്കരുതേ; ക്രൂര സംഘത്തിന് ഞങ്ങളെ വിട്ടുകൊടുക്കരുതേ. ഹേ ശചീവഃ, നിന്റെ ശചികളാൽ ഞങ്ങളെ ശിക്ഷിക്കേണമേ.

Mantra 16

वयमु त्वा तदिदर्था इन्द्र त्वायन्तः सखायः । कण्वा उक्थेभिर्जरन्ते ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! അതേ ലക്ഷ്യത്തിനായി ഞങ്ങൾ നിശ്ചയമായി നിന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നു; നിന്നെ സഖാവായി തേടിക്കൊണ്ട്. കണ്വർ ഉക്തങ്ങളാൽ (സ്തുതി-വചനങ്ങളാൽ) നിനക്കായി ജരിച്ച് സ്തുതിക്കുന്നു.

Mantra 17

न घेमन्यदा पपन वज्रिन्नपसो नविष्टौ । तवेदु स्तोमं चिकेत ॥

ഹേ വജ്രധാരീ! സത്യമായി, മറ്റൊരു ശക്തിയും ഏറ്റവും പുതുമയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെ (അപസ്) കൈവരിച്ചിട്ടില്ല; നിന്റെ സ്തോമം (സ്തുതി-ഗാനം) മാത്രമേ ജാഗ്രതയോടെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുകയും ഫലപ്രദമാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യൂ.

Mantra 18

इच्छन्ति देवाः सुन्वन्तं न स्वप्नाय स्पृहयन्ति । यन्ति प्रमादमतन्द्राः ॥

ദേവന്മാർ സോമം പിഴിയുന്നവനെ (സുന്വന്ത) ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവർ നിദ്രയെ മോഹിക്കുന്നില്ല. അക്ലാന്തരായി, അവർ പ്രമാദത്തിലേക്ക് അല്ല, ജാഗ്രതയുള്ള അധിപത്യത്തിന്റെ നിലയിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്.

Mantra 19

ओ षु प्र याहि वाजेभिर्मा हृणीथा अभ्यस्मान् । महाँ इव युवजानिः ॥

ഓ ഷു, വാജങ്ങൾ (ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികൾ) കൊണ്ടു ഞങ്ങളിലേക്കു മുന്നേറി വരിക; ഞങ്ങളെ അവഹേളിച്ചു വിട്ടുമാറരുത്. മഹാനെപ്പോലെ, യുവവേഗത്തോടും പുതുജീവൻ നൽകുന്ന ഊർജ്ജത്തോടും കൂടി വരിക.

Mantra 20

मो ष्वद्य दुर्हणावान्त्सायं करदारे अस्मत् । अश्रीर इव जामाता ॥

ഇന്ന് ദുർഹണാവാൻ—സഹിക്കാൻ കഠിനമായ പ്രതികൂല ശക്തി—സന്ധ്യയാകുമ്പോഴേക്കും ഞങ്ങളെ ദൂരെയാക്കരുത്; ആനന്ദമില്ലാത്ത ജാമാതാവിനെപ്പോലെ അകറ്റി വയ്ക്കുന്നതുപോലെ അല്ല. മറിച്ച്, ഞങ്ങളുടെ സംഗതി (സംഗമം/സമ്പർക്കം) അടുത്തും ശുഭവുമായിരിക്കാൻ കാത്തുകൊൾക.

Mantra 21

विद्मा ह्यस्य वीरस्य भूरिदावरीं सुमतिम् । त्रिषु जातस्य मनांसि ॥

കാരണം ഈ വീരന്റെ സുമതി ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു—ഭൂരിദാവരീ, ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്ന, സമൃദ്ധി തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന. കൂടാതെ ത്രിഷു ജാതഃ—മൂന്നിലുമുള്ള/ത്രിലോകങ്ങളിലുമുള്ള ജനനം—അവന്റെ മനസ്സുകളെയും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; അത് എല്ലാ തലങ്ങളെയും ആലിംഗനം ചെയ്യുന്ന ശക്തിയാണ്.

Mantra 22

आ तू षिञ्च कण्वमन्तं न घा विद्म शवसानात् । यशस्तरं शतमूतेः ॥

ഹേ (ഇന്ദ്ര), ഇപ്പോൾ കണ്വപ്രേരിതമായ ഈ പരിപൂർണ്ണത ഒഴുക്കിവിടുക; ശക്തിമാനനേക്കാൾ മഹത്തായവനെ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല. അവൻ അത്യധികം യശസ്സുള്ളവൻ—ശതമൂതി, നൂറു സഹായങ്ങൾ നല്കുന്ന ശക്തി.

Mantra 23

ज्येष्ठेन सोतरिन्द्राय सोमं वीराय शक्राय । भरा पिबन्नर्याय ॥

ഹേ സോമപേഷകൻ, ഏറ്റവും പ്രബലമായ പേഷണത്തോടെ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി സോമം കൊണ്ടുവരിക—വീരനായ, ശക്രനായ അവനുവേണ്ടി. ആര്യ (ഉന്നത) ശക്തിയായി അവൻ അത് പാനം ചെയ്യട്ടെ—ആത്മാവിനെ ഊർദ്ധ്വത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നവൻ.

Mantra 24

यो वेदिष्ठो अव्यथिष्वश्वावन्तं जरितृभ्यः । वाजं स्तोतृभ्यो गोमन्तम् ॥

അചഞ്ചലമായ നിലകളിൽ ഏറ്റവും ജ്ഞാനിയായവൻ—അവൻ ജരിതാക്കൾക്ക് അശ്വസമൃദ്ധമായ ബലപരിപൂർണ്ണതയും, സ്തോതാക്കൾക്ക് ഗോസമൃദ്ധമായ സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നു: പുരോഗതിയുടെ വാജവും പ്രകാശമയ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കിരണങ്ങളും.

Mantra 25

पन्यम्पन्यमित्सोतार आ धावत मद्याय । सोमं वीराय शूराय ॥

ഹേ സോമപീഡകരേ, സദാ-മനോഹരമായ സോമവുമായി ഇവിടെ ഓടിവരുവിൻ—ചൈതന്യത്തിന്റെ മദത്തിനായി; വീരനും ശൂരനും വേണ്ടി സോമം, അകത്തെ യോദ്ധാവ് ജയബലമായി ജ്വലിക്കേണ്ടതിന്.

Mantra 26

पाता वृत्रहा सुतमा घा गमन्नारे अस्मत् । नि यमते शतमूतिः ॥

വൃത്രഹാ ഇന്ദ്രൻ പീഡിത സോമം പാനം ചെയ്‌തു വരട്ടെ—അതെ, ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലെയല്ലാതെ വരട്ടെ; അപ്പോൾ ശതഗുണ സഹായം നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാകും.

Mantra 27

एह हरी ब्रह्मयुजा शग्मा वक्षतः सखायम् । गीर्भिः श्रुतं गिर्वणसम् ॥

ഇവിടെ, ഇവിടെ—ബ്രഹ്മവാണിയോട് യുഗ്മമായ രണ്ടു തവിട്ടുനിറ കുതിരകൾ മിത്രനായ, ശക്തനായവനെ കൊണ്ടുവരട്ടെ; നമ്മുടെ ഗാനങ്ങളാൽ ശ്രുതിയിൽ പ്രസിദ്ധനായ, ഗീർവാണ ഇന്ദ്രനെ—സ്തുതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനെ.

Mantra 28

स्वादवः सोमा आ याहि श्रीताः सोमा आ याहि । शिप्रिन्नृषीवः शचीवो नायमच्छा सधमादम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! മധുരമായ സോമപാനങ്ങളിലേക്കു ഇവിടെ വരിക; പ്രകാശിതമായി ശുദ്ധീകരിച്ച സോമപാനങ്ങളിലേക്കും ഇവിടെ വരിക. ഹേ ശിപ്രിൻ (ബലമുള്ള താടിയുള്ളവനേ), ഋഷി-സദൃശൻ, ശചീവ (ഫലപ്രദശക്തിയുടെ അധിപതിയേ)—ഈ നമ്മുടെ സഹ-ആനന്ദത്തിലും അന്തർസധമാദ (സാമൂഹിക യജ്ഞ-ഭോജന)ത്തിലേക്കു വരിക.

Mantra 29

स्तुतश्च यास्त्वा वर्धन्ति महे राधसे नृम्णाय । इन्द्र कारिणं वृधन्तः ॥

അതുപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ! നിന്നെ വർധിപ്പിക്കുന്ന സ്തുതികൾ—മഹാ രാധസ് (സമൃദ്ധി/ദാനം)ക്കും നൃമ്ണ (പുരുഷാർത്ഥമയ ബലം)ക്കും വേണ്ടി—അവ നിന്നെ ബലപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നെ കർത്താവും സിദ്ധികർത്താവും ആക്കുന്നു.

Mantra 30

गिरश्च यास्ते गिर्वाह उक्था च तुभ्यं तानि । सत्रा दधिरे शवांसि ॥

ഹേ ഗിർവാഹ (പവിത്ര വാണിയുടെ വാഹകനേ)! നിനക്കുള്ള ഗിരഃ (ഗാനങ്ങൾ)യും ഉക്ഥ (സ്തുതി-ഹിമ്നങ്ങൾ)യും—അവ നിനക്കായി ഒരുമിച്ച് ദൃഢമായി ശവാംസി (ബല-ശക്തികൾ) സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു: വിജയം താങ്ങിനിർത്തുന്ന ഊർജങ്ങൾ.

Mantra 31

एवेदेष तुविकूर्मिर्वाजाँ एको वज्रहस्तः । सनादमृक्तो दयते ॥

ഇങ്ങനെ തന്നേ ഈ തുവികൂർമി—ദൂരത്തോളം പാഞ്ഞുചെല്ലുന്ന—വജ്രഹസ്തനായ ഏകൻ, ബലത്തിന്റെ വാജങ്ങൾ (വിജയ-ശക്തികൾ) പ്രസരിപ്പിക്കുന്നു; സനാതനകാലം മുതൽ അക്ഷതനായി അവൻ തന്റെ ദാനം വിതരണം ചെയ്യുന്നു.

Mantra 32

हन्ता वृत्रं दक्षिणेनेन्द्रः पुरू पुरुहूतः । महान्महीभिः शचीभिः ॥

പുരൂഹൂതനായ ഇന്ദ്രൻ വലങ്കൈയുടെ ശക്തിയാൽ വൃത്രനെ സംഹരിക്കുന്നു; മഹത്തായ ശചികൾ (പ്രഭാവശാലിയായ ശക്തികൾ) കൊണ്ടു അവൻ മഹാനാണ്—അവയാൽ മറയ്ക്കുന്നവന്റെ മേൽ ഋത (സത്യ-ക്രമം)യുടെ വിജയം സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Mantra 33

यस्मिन्विश्वाश्चर्षणय उत च्यौत्ना ज्रयांसि च । अनु घेन्मन्दी मघोनः ॥

ആരിൽ എല്ലാ ചർഷണയഃ (ജനസമൂഹങ്ങൾ) കൂടാതെ ച്യൗത്നാ (ചലിക്കുന്ന ശക്തികൾ)യും ജ്രയാംസി (വേഗധാരകൾ)യും സമ്മതിച്ച് അനുഗമിക്കുന്നുവോ—അവൻ തന്നേ മഘോൻ, ഉല്ലാസിത ദാതാവ്, സമൃദ്ധിയുടെ അധിപൻ ആകുന്നു.

Mantra 34

एष एतानि चकारेन्द्रो विश्वा योऽति शृण्वे । वाजदावा मघोनाम् ॥

ഈ ഇന്ദ്രൻ ഈ എല്ലാകൃത്യങ്ങളും നിർവഹിച്ചു—സാധാരണ ശ്രവണത്തെ അതിക്രമിച്ചും കേൾക്കുന്നവൻ; അവൻ വാജത്തിന്റെ ദാതാവ്, മഘവന്മാരുടെ (ഉദാരദാതാക്കളുടെ) സമൃദ്ധ ദാനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നവൻ.

Mantra 35

प्रभर्ता रथं गव्यन्तमपाकाच्चिद्यमवति । इनो वसु स हि वोळ्हा ॥

അവൻ ഗവ്യന്തം (ഗോങ്ങൾ/കിരണങ്ങൾ തേടുന്ന) രഥത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുന്നു; ദൂരത്തുനിന്നും പോലും അവൻ അനുഗ്രഹിക്കുന്നവനെ കാക്കുന്നു. അവൻ ബലവാൻ, ശുഭ നിധി—നിശ്ചയം, നമ്മെ ചുമന്ന് കടത്തുന്ന വാഹകൻ അവൻ തന്നേ.

Mantra 36

सनिता विप्रो अर्वद्भिर्हन्ता वृत्रं नृभिः शूरः । सत्योऽविता विधन्तम् ॥

വിജയിയും പ്രചോദിത ഋഷിയുമായ അവൻ, അശ്വങ്ങളോടും നരശൗര്യങ്ങളോടും കൂടി വൃത്രനെ (മൂടിപ്പിടിപ്പിക്കുന്നവനെ) സംഹരിക്കുന്നു. സത്യസ്വരൂപനായ അവൻ, യജ്ഞവിധി/അർപ്പണം ശരിയായി ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവന്റെ രക്ഷകനാണ്.

Mantra 37

यजध्वैनं प्रियमेधा इन्द्रं सत्राचा मनसा । यो भूत्सोमैः सत्यमद्वा ॥

ഹേ പ്രിയമേധന്മാരേ, സദാ മുന്നേറുന്ന മനസ്സുള്ള ഇന്ദ്രനോട് മനസ്സോടെ യജ്ഞം അർപ്പിക്കുവിൻ; സോമബലങ്ങളാൽ സത്യമദ—സത്യാനന്ദം നിറഞ്ഞ മത്തൻ—ആകുന്നവൻ അവൻ തന്നേ.

Mantra 38

गाथश्रवसं सत्पतिं श्रवस्कामं पुरुत्मानम् । कण्वासो गात वाजिनम् ॥

ഹേ കണ്വന്മാരേ, ഗാഥയിൽ യശസ്സു ശ്രവിക്കപ്പെടുന്നവനെ—സത്പതി, ശ്രവസ്കാമ, പുരുത്മാൻ—പാടുവിൻ; വാജം കൊണ്ടുവരുന്ന വാജിൻ, പരാക്രമിയെ പാടുവിൻ.

Mantra 39

य ऋते चिद्गास्पदेभ्यो दात्सखा नृभ्यः शचीवान् । ये अस्मिन्काममश्रियन् ॥

ഋതേ ചിത് ഗാസ്പദങ്ങളില്ലാതിരുന്നാലും, സഖാവായി വീര നരന്മാർക്ക് ഗാ (കിരണങ്ങളെ) ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—ശചീവാൻ ഇന്ദ്രൻ—ഈ കാമത്തിൽ ആശ്രയം പ്രാപിച്ചവർക്കായി.

Mantra 40

इत्था धीवन्तमद्रिवः काण्वं मेध्यातिथिम् । मेषो भूतोऽभि यन्नयः ॥

ഹേ അദ്രിവഃ (പീഡനശില ധരിക്കുന്നവനേ), ഇങ്ങനെ നീ ധീമാനായ കാണ്വനെ—മേധ്യ അതിഥിയെ—നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് നയിക്കുന്നു; മേ‍ഷനായി (മുന്നേറ്റത്തിന്റെ പ്രഹരശക്തിയായി) അവനെ അഭിമുഖസമരത്തിലേക്ക് നീ വലിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു.

Mantra 41

शिक्षा विभिन्दो अस्मै चत्वार्ययुता ददत् । अष्टा परः सहस्रा ॥

ഇത് പഠിച്ചു അറിയുക: വിഭിന്ദു അവനു നാലു അയുതങ്ങൾ (നാലു ദശസഹസ്രം) നൽകി; അതിനപ്പുറം എട്ടു സഹസ്രങ്ങളും (എട്ടായിരം) — ഇന്ദ്രബലം സന്നിഹിതമായാൽ ദാനശക്തി ഇങ്ങനെ വർധിക്കുന്നു.

Mantra 42

उत सु त्ये पयोवृधा माकी रणस्य नप्त्या । जनित्वनाय मामहे ॥

അതുപോലെ ആ പയോവൃധാഃ (ക്ഷീര/പോഷക മധുരത വർധിപ്പിക്കുന്നവർ) രണസ്യ നാപ്ത്യ (ആനന്ദവും യുദ്ധവും ഉള്ള വംശപരമ്പര)യിൽ ഒരിക്കലും കുറവുള്ളവരല്ല; ജനിത്വനായ (പുതുജന്മ/ഭവനശക്തി)ക്കായി ഞങ്ങൾ സ്തുതിച്ചു ആഹ്വാനിക്കുന്നു.

Inside Sukta 2

How it unfolds

  1. Where it opens

    A direct invitation: the pressed Soma is ready—Indra/Vasu is urged to drink and fill himself, granting fearless increase (RV 8.2.1).

  2. Development

    The poets intensify the libation and acclaim Indra’s incomparable strength and fame, emphasizing that no greater helper is known than the ‘hundred-helping’ one (cf. RV 8.2.22).

  3. Climax

    The hymn’s peak is the insistence on Indra’s unrivaled aid and the ritual urgency—‘pour now’—binding the Kaṇva inspiration to Indra’s immediate presence and gift.

  4. Where it settles

    It widens into a concluding prayer for nourishing expansion and renewed ‘becoming’ (janitvanāya), affirming that the powers that increase sweetness and strength are not lacking in Indra’s victorious lineage (RV 8.2.42).

The deity: Indra

  • In the VedaHe is praised as surpassing all others in help—‘hundred-aided/ hundred-helping’—and as responsive to well-pressed Soma and inspired song.
  • Cosmic functionHe releases and stabilizes life-supporting powers—rain, vitality, and expansive force—by overcoming obstruction; he upholds order for the sacrificer through victory, protection, and generous distribution of wealth.
  • Inner significanceIndra represents awakened will-power and courageous clarity that ‘drinks’ inspiration (Soma) and turns it into decisive action, confidence, and inner abundance; he is the force that breaks fear and inertia and restores forward movement.

The seer

  • Medhyātithi KāṇvaKaṇva (Kāṇva) gotra / seer-family · A prominent Kaṇva poet associated with vigorous Indra–Soma praise, especially the invitational ‘come and drink’ style that links correct pressing and offering with Indra’s gift of victory and wealth.

Famous verses

idaṃ vaso sutam andhaḥ pibā
Verse 8.2.1Programmatic opening: establishes Soma as the central offering, addresses Indra as Vasu, and links Soma-drinking with fearlessness and secure increase for the worshippers.Read verse 8.2.1 →
yaśastaraṃ śatamūteḥ
Verse 8.2.22Captures the hymn’s ritual drive (‘pour now’) and declares Indra’s unsurpassed greatness as the glorious ‘hundred-helper,’ a key Indra epithet in this sukta.Read verse 8.2.22 →
janitvanāya māmahe
Verse 8.2.42Concluding sweep: invokes nourishing increasers (payovṛdhā) and prays for janitva—renewed vitality and generative power—giving the hymn a regenerative finish beyond immediate victory.Read verse 8.2.42 →

Attributes of the deity

  • Soma-loving
  • Mighty (śavasān)
  • Victorious warrior
  • Bestower of wealth and cattle
  • Protector who grants fearlessness
  • Responsive to praise and libation
  • ‘Hundred-helper’ (śatamūti) generosity

Also by this seer

  • Rigvedic Kaṇva corpus contributions across Mandala 8 (traditional attribution to Kaṇva/Kaṇva-descended seers, including Medhyātithi in several hymns)
  • Indra–Soma stotras used as models for later Soma-yāga praise sequences (stuti–āhvāna pattern)

The rite, step by step

  • Prepare and press Soma (savana), strain and mix according to rite
  • Invite Indra as Vasu to approach the offering and ‘drink the pressed delight’
  • Pour repeated libations (ṣiñca) while reciting praises of Indra’s unmatched might
  • Request specific boons: fearlessness, abundance, fame, and victorious increase
  • Conclude with magnification of allied nourishing powers and prayer for renewed vitality/‘becoming’ (janitva) for the community

Offerings

  • Pressed Soma juice (andhaḥ/suta)
  • Libations (āhuti-like pouring/ṣiñcana)
  • Praise-song (stuti) as a verbal offering

Frequently Asked Questions

Indra is the main deity. He is addressed as Vasu and repeatedly invited to drink the freshly pressed Soma.

The poets offer and pour Soma, calling Indra to drink it. In exchange they ask for protection, fearlessness, victory, fame, and prosperity.

It highlights Indra’s exceptional generosity and reliability in giving aid. The phrase means he helps in countless ways, especially when properly invoked with Soma and praise.

Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play