Rig Veda 8.2.40: Mandala 8, Sukta 2, Mantra 40
Sukta 8.2
Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; Kaṇvāḥ)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इत्था धीवन्तमद्रिवः काण्वं मेध्यातिथिम् । मेषो भूतोऽभि यन्नयः ॥
Transliteration
itthā́ dhī́vantam adrivaḥ kā́ṇvaṃ medhyā́tithim | meṣó bhūto ’bhí yán náyaḥ ||
Translation
ഹേ അദ്രിവഃ (പീഡനശില ധരിക്കുന്നവനേ), ഇങ്ങനെ നീ ധീമാനായ കാണ്വനെ—മേധ്യ അതിഥിയെ—നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് നയിക്കുന്നു; മേഷനായി (മുന്നേറ്റത്തിന്റെ പ്രഹരശക്തിയായി) അവനെ അഭിമുഖസമരത്തിലേക്ക് നീ വലിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു.
Word by Word
इ॒त्थाthus, in this manner
इ॒त्था:
Adhikaraṇa (रीति/प्रकार-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय-प्रातिपदिक) अथवा इति+था (निपात-समास)
धीव॑न्तम्the wise/insightful one
धीव॑न्तम्:
Karma (विशेष्य-रूपेण स्तुत्य-पुरुषम्)
TypeAdjective
Rootधीवत् (प्रातिपदिक; धि/धी ‘बुद्धि’ से ‘धीमान्’)
अद्रिवःO wielder of the stone/bolt (Indra)
अद्रिवः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootअद्रिवस् (प्रातिपदिक; अद्रि ‘वज्र/पाषाण’ + वस् ‘धारण’ → ‘वज्रधारी’)
का॒ण्वम्the Kāṇva (of the Kaṇva lineage)
का॒ण्वम्:
Karma (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (gentilic)
Rootकाण्व (प्रातिपदिक; कण्व-गोत्र/कण्व-वंशीय)
मेध्या॑तिथिम्Medhyātithi
मेध्या॑तिथिम्:
Karma (स्तुत्य/आहूत-व्यक्ति)
TypeNoun (proper name)
Rootमेध्यातिथि (प्रातिपदिक; मेध्य + अतिथि, तत्पुरुष-समास; ऋषि-नाम)
मे॒षःa ram
मे॒षः:
Kartā (भू-क्रियायाः कर्ता)
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)
भू॒तःhaving become
भू॒तः:
Kartā-विशेषण (कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण)
TypeParticiple
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त; क्त-प्रत्यय)
अ॒भिtowards, upon
अ॒भि:
Karma/Adhikaraṇa-सम्बन्ध (गत्यर्थ-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
यत्which/what
यत्:
Karma (नयः इति क्रियायाः कर्म)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नयःyou lead/bring
नयः:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + लट् (वेदिक रूप; 2 एकवचन परस्मैपद)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
