Sukta 2
Sukta 8.2
Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)
Indra (addressed as Vasu; Soma-drinking context strongly Indraic)
Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)
ऋग्वेदस्य ८.२ सूक्तं सोमाहुतिसूक्तम्। अत्र इन्द्रः ‘वसुः’ इत्यपि सम्बोध्यते; नवप्रसुतं सोमरसं पातु इति पुनःपुनराह्वीयते, च तस्य प्रतिदानरूपेण गायकानां प्रति अभयसमृद्धिं बलं जयञ्च प्रस्रवतु इति प्रार्थ्यते। काण्वा ऋषयः इन्द्रं अनन्यसदृशं ‘शतसहायम्’ इति स्तुवन्तः, हविर्दानं स्तुतिं च तीव्रयन्ति; अन्ते सूक्तं पोषवृद्धेः नूतनजनित्वस्य (जनित्वस्य) च उत्सवभावेन विस्तरति।
Mantras
Mantra 1
इदं वसो सुतमन्धः पिबा सुपूर्णमुदरम् । अनाभयिन्ररिमा ते ॥
हे वसो, इदं सुतमन्धः पिब—अन्तरुदरं सुपूर्णं कुरु। अना॑भयिनो वयं ते दद्मः; ते रयिरस्मासु क्षेमवृद्ध्या प्रवर्तताम्।
Mantra 2
नृभिर्धूतः सुतो अश्नैरव्यो वारैः परिपूतः । अश्वो न निक्तो नदीषु ॥
नृभिर्धूतः सुतोऽश्नैरव्यो वारैः परिपूतः; सोमः सर्वतः शुद्ध्यति—नदीषु धौत इवाश्वः। देवप्रवेशाय प्राणमयोऽनन्दः प्रकाशते।
Mantra 3
तं ते यवं यथा गोभिः स्वादुमकर्म श्रीणन्तः । इन्द्र त्वास्मिन्त्सधमादे ॥
तं ते यवं वयं स्वादुमकर्म—गोभिः (रश्मिभिः) यथा यवः सम्मिश्रः; श्रीणन्तः परिशोधयामः। हे इन्द्र, अस्मिन् सधमादे सह नः सन्निधेहि।
Mantra 4
इन्द्र इत्सोमपा एक इन्द्रः सुतपा विश्वायुः । अन्तर्देवान्मर्त्याँश्च ॥
इन्द्र एव सोमपाः एकः; इन्द्रः सुतपाः विश्वायुः। स देवांश्च मर्त्यांश्च अन्तः स्थित्वा तयोर्मध्ये सेतुरिव मध्यस्थो भवति।
Mantra 5
न यं शुक्रो न दुराशीर्न तृप्रा उरुव्यचसम् । अपस्पृण्वते सुहार्दम् ॥
यं उरुव्यचसं न शुक्रम्, न दुराशीः, न तृप्राः अपस्पृण्वते। स हि सुहार्दः—सद्भावयुक्तः शक्तिरिव—यः सत्यगतेः न निराकर्तुं शक्यते।
Mantra 6
गोभिर्यदीमन्ये अस्मन्मृगं न व्रा मृगयन्ते । अभित्सरन्ति धेनुभिः ॥
यदा अन्ये अस्मत् तं मृगं न व्र मृगयन्ते, तदा ते गोभिः धेनुभिश्च सह अभित्सरन्ति। न तु एता गावः केवलं पशवः; एताः प्रकाशस्य प्रतिद्वन्द्विनो दावेदाराः शक्तयः, ये तं बलं ग्रहीतुं इच्छन्ति।
Mantra 7
त्रय इन्द्रस्य सोमाः सुतासः सन्तु देवस्य । स्वे क्षये सुतपाव्नः ॥
इन्द्राय देवाय त्रयः सुताः सोमाः सन्तु। स्वे स्वधाम्नि सुतपावान् सुतरसं पीत्वा तेनानन्देनास्माकं शक्तीः पवित्रयति।
Mantra 8
त्रयः कोशासः श्चोतन्ति तिस्रश्चम्वः सुपूर्णाः । समाने अधि भार्मन् ॥
त्रयः कोशासः स्रवन्ति; तिस्रश्चम्वः सुपूर्णाः समानाधि भार्मणि तिष्ठन्ति। एक एव सोम-आनन्दः क्रमशो मात्राभिः वितीर्यते, आरोहणाय।
Mantra 9
शुचिरसि पुरुनिष्ठाः क्षीरैर्मध्यत आशीर्तः । दध्ना मन्दिष्ठः शूरस्य ॥
त्वं शुचिरसि, बहुषु निष्ठासु स्थापितः। मध्ये क्षीरैः मिश्रितः; दध्ना च शूरस्य मन्दिष्ठतमो भवसि। एवं सोम-उन्मादः इन्द्रस्य जयकर्मणे योग्यः क्रियते।
Mantra 10
इमे त इन्द्र सोमास्तीव्रा अस्मे सुतासः । शुक्रा आशिरं याचन्ते ॥
इमे त इन्द्र सोमाः तीव्राः अस्मे सुताः, शुक्राः; आशिरं याचन्ते, यथा मदः सत्तायां सम्यक् प्रभावी भवेत्।
Mantra 11
ताँ आशिरं पुरोळाशमिन्द्रेमं सोमं श्रीणीहि । रेवन्तं हि त्वा शृणोमि ॥
तां आशिरं पुरोळाशं च इन्द्राय इमं सोमं श्रीणीहि; रेवन्तं हि त्वा शृणोमि—समृद्धिदं, शुद्धे हविषि पूर्णतया प्रत्युत्तरदं।
Mantra 12
हृत्सु पीतासो युध्यन्ते दुर्मदासो न सुरायाम् । ऊधर्न नग्ना जरन्ते ॥
हृत्सु पीतासो युध्यन्ते, दुर्मदासो न सुरायाम्; ऊधर्न नग्ना इव ज॑रन्ते। तस्मात् मदः इन्द्रस्य शुक्रेण प्रभुत्वेन नियन्तव्यः, न तु अव्यवस्थितेन आवेगेन।
Mantra 13
रेवाँ इद्रेवतः स्तोता स्यात्त्वावतो मघोनः । प्रेदु हरिवः श्रुतस्य ॥
हे मघवन् इन्द्र, त्वावतो स्तोता रेवाँ रेवतः स्यात्। हे हरिवः, श्रुतस्य कीर्तिः प्रेदु।
Mantra 14
उक्थं चन शस्यमानमगोररिरा चिकेत । न गायत्रं गीयमानम् ॥
शस्यमानम् उक्थं चन अघोरः अरिः न चिकेट; गीयमानं गायत्रं च न गृह्णाति। एवं सत्यः स्तोत्रः ज्योतिषोऽरिं अतिक्रामति।
Mantra 15
मा न इन्द्र पीयत्नवे मा शर्धते परा दाः । शिक्षा शचीवः शचीभिः ॥
हे इन्द्र, मा नः पीयत्नवे परा दाः; मा शर्धते परा दाः। हे शचीवः, शचीभिः नः शिक्षा।
Mantra 16
वयमु त्वा तदिदर्था इन्द्र त्वायन्तः सखायः । कण्वा उक्थेभिर्जरन्ते ॥
वयम् एव तदर्थाय त्वाम् आगच्छामः, इन्द्र; त्वां सखाय इव अन्विष्यामः। कण्वाः उक्थैः स्तोत्रैश्च त्वयि एव जरन्ते, त्वयि एव वर्धन्ते।
Mantra 17
न घेमन्यदा पपन वज्रिन्नपसो नविष्टौ । तवेदु स्तोमं चिकेत ॥
न हि खलु, वज्रिन्, अन्यत् किञ्चन बलं नवीष्टाम् अपसः प्राप। तव एव स्तोमः चेतसा ज्ञायते, स एव प्रभावं गच्छति।
Mantra 18
इच्छन्ति देवाः सुन्वन्तं न स्वप्नाय स्पृहयन्ति । यन्ति प्रमादमतन्द्राः ॥
देवाः सोमसवनकर्तारम् इच्छन्ति; न स्वप्नाय स्पृहयन्ति। अतन्द्राः प्रमादं न यान्ति; जागरित-प्रमादमर्दन-भावं प्रति यान्ति।
Mantra 19
ओ षु प्र याहि वाजेभिर्मा हृणीथा अभ्यस्मान् । महाँ इव युवजानिः ॥
ओ षु प्र याहि वाजेभिः; मा हृणीथाः अभ्यस्मान्। महानिव युवजानिः।
Mantra 20
मो ष्वद्य दुर्हणावान्त्सायं करदारे अस्मत् । अश्रीर इव जामाता ॥
मो ष्वद्य दुर्हणावान् सायं करदारे अस्मत्; अश्रीर इव जामाता।
Mantra 21
विद्मा ह्यस्य वीरस्य भूरिदावरीं सुमतिम् । त्रिषु जातस्य मनांसि ॥
विद्मा ह्यस्य वीरस्य भूरिदावरीं सुमतिम्; त्रिषु जातस्य मनांसि।
Mantra 22
आ तू षिञ्च कण्वमन्तं न घा विद्म शवसानात् । यशस्तरं शतमूतेः ॥
आ तु षिञ्च कण्वमन्तं; न घा विद्म शवसानात् परं कञ्चन। यशस्तरः स शतमूतेः।
Mantra 23
ज्येष्ठेन सोतरिन्द्राय सोमं वीराय शक्राय । भरा पिबन्नर्याय ॥
ज्येष्ठेन सोतरा, इन्द्राय सोमं वीराय शक्राय भर। स आर्याय पिबतु।
Mantra 24
यो वेदिष्ठो अव्यथिष्वश्वावन्तं जरितृभ्यः । वाजं स्तोतृभ्यो गोमन्तम् ॥
यो वेदिष्ठोऽव्यथिषु, स जरितृभ्यः अश्वावन्तं वाजं ददाति; स्तोतृभ्यः गोमन्तं ददाति—वाजाः प्रगतिशक्तयः, दीप्तबोधरश्मयश्च।
Mantra 25
पन्यम्पन्यमित्सोतार आ धावत मद्याय । सोमं वीराय शूराय ॥
हे सोतारः, पन्यं पन्यम् इत् सोमम् मद्याय आ धावत। सोमं वीराय शूराय—येनान्तःस्थो योद्धा जयशक्तौ प्रज्वलितो भवेत्।
Mantra 26
पाता वृत्रहा सुतमा घा गमन्नारे अस्मत् । नि यमते शतमूतिः ॥
वृत्रहा सुतं सोमं पिबतु, आगच्छतु—आम्, नास्मत् दूरम्। ततः शतमूतिः अस्मासु दृढं नियम्यते।
Mantra 27
एह हरी ब्रह्मयुजा शग्मा वक्षतः सखायम् । गीर्भिः श्रुतं गिर्वणसम् ॥
एह, इह—ब्रह्मयुजा हर्यौ शग्मौ सखायं वहताम्। गीर्भिः श्रुतं गिर्वणसम् इन्द्रं स्तोत्रग्राहिणम्।
Mantra 28
स्वादवः सोमा आ याहि श्रीताः सोमा आ याहि । शिप्रिन्नृषीवः शचीवो नायमच्छा सधमादम् ॥
स्वादवः सोमाः—आ याहि; श्रीताः सोमाः—आ याहि। शिप्रिन्, ऋषीव, शचीवः—अस्माकम् अयम् अच्युतः सधमादः, अन्तः-यज्ञश्च—तम् अच्छाऽऽ याहि।
Mantra 29
स्तुतश्च यास्त्वा वर्धन्ति महे राधसे नृम्णाय । इन्द्र कारिणं वृधन्तः ॥
स्तुतयश्च या त्वा वर्धयन्ति, हे इन्द्र, महे राधसे नृम्णाय च—ताः त्वां वर्धयन्त्यः अस्मासु कारिणं सिद्धिकारिणं च कुर्वन्ति।
Mantra 30
गिरश्च यास्ते गिर्वाह उक्था च तुभ्यं तानि । सत्रा दधिरे शवांसि ॥
गिरश्च यास्ते, हे गिर्वाह, उक्थानि च तुभ्यं—तानि सत्रा दृढं दधिरे शवांसि; जय-धारकाणि बल-तेजांसि।
Mantra 31
एवेदेष तुविकूर्मिर्वाजाँ एको वज्रहस्तः । सनादमृक्तो दयते ॥
एवेदेष तुविकूर्मिर्दूरप्रसरवेगः एको वज्रहस्तः वाजान् बलसमृद्धीन् वितरति। सनादमृक्तो दानं दयया ददाति।
Mantra 32
हन्ता वृत्रं दक्षिणेनेन्द्रः पुरू पुरुहूतः । महान्महीभिः शचीभिः ॥
पुरुहूत इन्द्रः दक्षिणेन बलेन वृत्रं हन्ति। स महान् महाभिः शचीभिः; ताभिः स आवरकं जयति, ऋतस्य विजयम् स्थापयति।
Mantra 33
यस्मिन्विश्वाश्चर्षणय उत च्यौत्ना ज्रयांसि च । अनु घेन्मन्दी मघोनः ॥
यस्मिन् सर्वाश्चर्षणयः, उत च्यौत्नानि ज्रयांसि च, सम्मत्य अनु यान्ति—स एव मन्दी मघोनः, पूर्णतायाः प्रभुः, दाता भवति।
Mantra 34
एष एतानि चकारेन्द्रो विश्वा योऽति शृण्वे । वाजदावा मघोनाम् ॥
एष इन्द्र एतानि सर्वाणि कर्माणि चकार—योऽतिशृण्वे, सामान्यश्रवणात् परं शृणोति; स मघोनां वाजदावा, उदारसमृद्धीनां वितरकः।
Mantra 35
प्रभर्ता रथं गव्यन्तमपाकाच्चिद्यमवति । इनो वसु स हि वोळ्हा ॥
स गव्यन्तं रथं प्रभर्ता—गोप्रभासां (गवां) अन्वेषिणम्; अपाकाच्चिद् यमवति, दूरादपि यं प्रियं पालयति। स इन्नः वसु, स हि वोळ्हा—अस्मान् वहति, पारं नयति।
Mantra 36
सनिता विप्रो अर्वद्भिर्हन्ता वृत्रं नृभिः शूरः । सत्योऽविता विधन्तम् ॥
स सनीता विप्रः, अर्वद्भिः नृभिः शूरः, वृत्रं हन्ता—आवरणकर्तारं निहन्ति। स सत्योऽविता, विधन्तं—यज्ञविधानं सम्यक् स्थापयन्तं—पालयति।
Mantra 37
यजध्वैनं प्रियमेधा इन्द्रं सत्राचा मनसा । यो भूत्सोमैः सत्यमद्वा ॥
हे प्रियमेधाः, सत्राचा—सदा अग्रगामिना मनसा युक्तम् इन्द्रं यजध्वम्। यः सोमैः शक्तिभिः सत्य-मत्तः, सत्य-आनन्देन परिपूर्णो भवति।
Mantra 38
गाथश्रवसं सत्पतिं श्रवस्कामं पुरुत्मानम् । कण्वासो गात वाजिनम् ॥
हे कण्वासः, यस्य श्रवो गाथायां प्रतिष्ठितं तं गायत; सत्पतिं, श्रवस्कामं, पुरुत्मानम्। वाजिनं—वाजं वहन्तं वीर्यवन्तं गायत।
Mantra 39
य ऋते चिद्गास्पदेभ्यो दात्सखा नृभ्यः शचीवान् । ये अस्मिन्काममश्रियन् ॥
यः ऋते चिद् गास्पदेभ्यः शूरनृभ्यः सखा भूत्वा रश्मि-गावो ददाति—शचीवान् इन्द्रः; येऽस्मिन् कामे आश्रिताः।
Mantra 40
इत्था धीवन्तमद्रिवः काण्वं मेध्यातिथिम् । मेषो भूतोऽभि यन्नयः ॥
इत्था हे अद्रिवः त्वं धीवन्तं काण्वं मेध्यातिथिं मेध्यमतिथिं स्वयमेवाभि नयसि; मेषो भूत्वा यदभि नयः, तदा तम् अभिसङ्गमे आकर्षसि।
Mantra 41
शिक्षा विभिन्दो अस्मै चत्वार्ययुता ददत् । अष्टा परः सहस्रा ॥
शिक्षा—एतदवगच्छ: विभिन्दोऽस्मै चत्वार्ययुतानि ददात्; अष्टौ च परः सहस्राणि—इन्द्रबलसम्पन्ने दाने दानशक्तिर् एवं वर्धते।
Mantra 42
उत सु त्ये पयोवृधा माकी रणस्य नप्त्या । जनित्वनाय मामहे ॥
उत सु ते पयोवृधाः—पयःपुष्टिकराः—माकी रणस्य नप्त्यायां हीयन्ते; जनित्वनाय (नवभवाय) वयं मामहे—तां शक्तिं स्तुमः, आह्वयामश्च।
Frequently Asked Questions
Indra is the main deity. He is addressed as Vasu and repeatedly invited to drink the freshly pressed Soma.
The poets offer and pour Soma, calling Indra to drink it. In exchange they ask for protection, fearlessness, victory, fame, and prosperity.
It highlights Indra’s exceptional generosity and reliability in giving aid. The phrase means he helps in countless ways, especially when properly invoked with Soma and praise.
Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.