
Sukta 6.62
Bharadvāja Bārhaspatya
Aśvinau (the twin divine healers/rescuers, lords of swift luminous movement)
Jagatī (probable for RV 6.62 opening; long pādas typical of jagatī in Aśvin hymns)
ഈ സ്തോത്രം പ്രഭാതത്തിൽ അശ്വിനീദ്വയത്തെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—വേഗത്തിൽ പാതകൾ തുറക്കുന്നവർ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിശാലത വർധിപ്പിക്കുന്നവർ, നിയന്ത്രിക്കുന്ന അതിരുകൾ നീക്കി ആരാധകനെ മംഗളകരമായ വഴികളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ശക്തികൾ. ഭുജ്യുവിനെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചതുപോലുള്ള അവരുടെ പ്രസിദ്ധ രക്ഷാപ്രവൃത്തികളെ ഓർത്ത്, അപകടത്തിലും അജ്ഞാതാന്ധകാരത്തിലും നിന്ന് ജീവികളെ സുരക്ഷയിലേക്കും പ്രകാശത്തിലേക്കും സമൃദ്ധിയിലേക്കും ഉയർത്താനുള്ള അവരുടെ കഴിവ് ഉറപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, എല്ലാ ലോകങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള യോജിപ്പിച്ച ശക്തികളോടെ അവർ എത്തട്ടെ; ഗായകന്റെ വേണ്ടി പ്രകാശമയ സമ്പത്തിന്റെ ‘ഗോശാല’പോലെ ഉറച്ചടച്ചിരിക്കുന്ന വാതിലുപോലും തുറക്കട്ടെ എന്ന് ദർശകൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
स्तुषे नरा दिवो अस्य प्रसन्ताश्विना हुवे जरमाणो अर्कैः । या सद्य उस्रा व्युषि ज्मो अन्तान्युयूषतः पर्युरू वरांसि ॥
ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു—ഹേ ദിവ്യവ്യാപ്തിയുടെ ഇരട്ട അധിപന്മാരായ അശ്വിനൗ; ഉയർന്ന ആകാംക്ഷയിൽ വളരുന്നവനായി ഞാൻ സ്തോത്രങ്ങളാൽ നിങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങൾ ഉഷസ്സിന്റെ ഉദയത്തോടെയേ അതിരുകളെ അകറ്റി, അഭിലഷണീയമായ പാതകളെ വിശാലമായി തുറക്കുന്നു.
Mantra 2
ता यज्ञमा शुचिभिश्चक्रमाणा रथस्य भानुं रुरुचू रजोभिः । पुरू वरांस्यमिता मिमानापो धन्वान्यति याथो अज्रान् ॥
ആ രണ്ടുപേരും, തങ്ങളുടെ ശുദ്ധശക്തികളോടെ യജ്ഞത്തിലേക്കു നീങ്ങിക്കൊണ്ട്, അന്തരീക്ഷങ്ങളിലൂടെ തങ്ങളുടെ രഥത്തിന്റെ കാന്തിയെ ദീപ്തമാക്കി. അനവധി അളവറ്റ അഭിലഷണീയ വിശാലതകളെ അളന്നുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ ജലങ്ങളെയും വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളെയും കടന്ന്, തുറന്ന സമതലങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച് മുന്നേറുന്നു.
Mantra 3
ता ह त्यद्वर्तिर्यदरध्रमुग्रेत्था धिय ऊहथुः शश्वदश्वैः । मनोजवेभिरिषिरैः शयध्यै परि व्यथिर्दाशुषो मर्त्यस्य ॥
ഹേ ഉഗ്ര, മഹാബലവാന്മാരായ അശ്വിനൗ! നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആ അഖണ്ഡമായ, വിച്ഛേദമില്ലാത്ത പാതയെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു; എന്നും സന്നിഹിതമായ നിങ്ങളുടെ അശ്വങ്ങൾ—മനോജവ, ഇഷിര (ഉത്സാഹി)—കൊണ്ട് പ്രേരിത ധികളെ വഹിക്കുന്നു. ദാനം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യനെ ചുറ്റി പരിക്രമിച്ച് അവന്റെ വ്യഥ നീക്കുകയും, തടസ്സം കുലുക്കി അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 4
ता नव्यसो जरमाणस्य मन्मोप भूषतो युयुजानसप्ती । शुभं पृक्षमिषमूर्जं वहन्ता होता यक्षत्प्रत्नो अध्रुग्युवाना ॥
ആ രണ്ടും നവ്യമായ, എന്നും പുതുക്കപ്പെടുന്ന ശക്തികൾ, വളരുന്ന അന്വേഷകന്റെ മനനത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു; സപ്തവിധ പ്രവർത്തിയിൽ യുക്തരായി, അവനുവേണ്ടി ശുഭ പൃക്ഷ (വർദ്ധന), ഇഷാ (പ്രേരണം), ഊർജ (പോഷകബലം) എന്നിവ വഹിക്കുന്നു. യജ്ഞത്തിൽ പ്രാചീനനായ, അധ്രുഗ് (വഞ്ചനയില്ലാത്ത) ഹോതൃ അവർക്കു യജനമാകട്ടെ; അവർ ദൈവകർമ്മത്തിൽ എന്നും യുവാക്കളായി നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 5
ता वल्गू दस्रा पुरुशाकतमा प्रत्ना नव्यसा वचसा विवासे । या शंसते स्तुवते शम्भविष्ठा बभूवतुर्गृणते चित्रराती ॥
ആ രണ്ടും വൽഗു (മനോഹര), ദസ്ര (അദ്ഭുത സഹായികൾ), പുരുഷാകതമ (അനേകം പ്രവർത്തികളിൽ അതിശയശക്തർ)—പ്രാചീനരായിട്ടും നവ്യ—അവരെ ഞാൻ പുതുമയുള്ള വചനത്തോടെ സേവിക്കുന്നു. ശംസിക്കുന്നവനും സ്തുതിക്കുന്നവനും വേണ്ടി അവർ ശംഭവിഷ്ഠ (അത്യന്തം കല്യാണകര)രാകട്ടെ; ഗായകനു ചിത്രരാതി—പ്രകാശത്തിന്റെ ബഹുവർണ്ണ സമൃദ്ധി—അർപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 6
ता भुज्युं विभिरद्भ्यः समुद्रात्तुग्रस्य सूनुमूहथू रजोभिः । अरेणुभिर्योजनेभिर्भुजन्ता पतत्रिभिरर्णसो निरुपस्थात् ॥
ആ രണ്ടു പേർ (അശ്വിനീകുമാരർ) തുഗ്രന്റെ പുത്രനായ ഭുജ്യുവിനെ ജലങ്ങളിൽ നിന്ന്, സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന്, തങ്ങളുടെ വിശാല വ്യാപ്തികളാൽ (രജോഭിഃ) ഉയർത്തി പുറത്തെടുത്തു. ധൂളിരഹിത/നിശ്ശബ്ദ ഗതികളാൽ (അരേണുഭിഃ)യും അളക്കപ്പെട്ട യോജനങ്ങളാൽ (യോജനേഭിഃ)യും, ചിറകുള്ള ഉപായങ്ങളെ ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ട്, അവർ അവനെ പ്രളയത്തിന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് (ഉപസ്ഥാത്) പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു.
Mantra 7
वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं श्रुतं हवं वृषणा वध्रिमत्याः । दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति च्यवाना सुमतिं भुरण्यू ॥
വിജയവേഗത്തോടെ നിങ്ങളുടെ രഥമാർഗ്ഗത്തിൽ, ആ ഹവം കേട്ട്, ഹേ ശക്തിമാന്മാരേ, ദുരിതത്തിലായ സ്ത്രീ (വധ്രിമതീ) യിൽ നിന്ന്, പിഴിയുന്ന കല്ലായ (അദ്രി) പ്രസ്സിംഗ്-ശിലയിലേക്കു വരുവിൻ. ശയനസ്ഥ/പീഡിതനായവനെ സേവിച്ചുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ ഗോവിനെ (പ്രകാശകിരണം) വീർപ്പിച്ചു പ്രസ്ഫുടിപ്പിച്ചു; ഇങ്ങനെ, ഹേ ഭുരണ്യൂ, നിങ്ങൾ സുമതിയെ (ശരിയായ ബോധത്തെ)യും വേഗമുള്ള ഊർദ്ധ്വവാഹക പ്രേരണയെയും ചലിപ്പിച്ചു.
Mantra 8
यद्रोदसी प्रदिवो अस्ति भूमा हेळो देवानामुत मर्त्यत्रा । तदादित्या वसवो रुद्रियासो रक्षोयुजे तपुरघं दधात ॥
ഇരുലോകങ്ങളിലും പരമ ദിവത്തിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഏതു കോപമോ കഠിനതയോ—ദേവന്മാരിൽ ആയാലും ഇവിടെ മർത്ത്യഭൂമിയിൽ ആയാലും—അപ്പോൾ ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രിയർ അന്ധകാരത്തെ യോജിപ്പിക്കുന്നവർ (രക്ഷോയുജ) എതിരായി, പാപവും അഘവും (ഹാനി) ദൂരെയാക്കുന്ന ദഹനശക്തിയെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 9
य ईं राजानावृतुथा विदधद्रजसो मित्रो वरुणश्चिकेतत् । गम्भीराय रक्षसे हेतिमस्य द्रोघाय चिद्वचस आनवाय ॥
ഋതുവിനുസരിച്ചുള്ള ഋതക്രമത്തിൽ രജസ്—അന്തരിക്ഷവ്യാപ്തികൾ—ക്രമപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ടു രാജാക്കളായ മിത്രനും വരുണനും യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ അവരെ തിരിച്ചറിയട്ടെ. ഗഹനത്തിൽ വസിക്കുന്ന രക്ഷസ്സിനെതിരേ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന അവന്റെ ആയുധം അവൻ ഗ്രഹിക്കട്ടെ; സത്യം വളച്ചുമറിക്കുന്ന ദ്രോഹവാക്കിനെതിരെയും.
Mantra 10
अन्तरैश्चक्रैस्तनयाय वर्तिर्द्युमता यातं नृवता रथेन । सनुत्येन त्यजसा मर्त्यस्य वनुष्यतामपि शीर्षा ववृक्तम् ॥
അന്തരത്തിലുള്ള ചക്രങ്ങളാൽ ആത്മാവിന്റെ തനയന് വഴിയൊരുക്കുവിൻ; ദ്യുമന്തമായ, നരപോഷകമായ രഥത്തിൽ വരുവിൻ. നിങ്ങളുടെ പുരാതന തേജസ്സാൽ, സേവനത്തിനും വളർച്ചയ്ക്കുമായി പരിശ്രമിക്കുന്ന മർത്ത്യനെ അമർത്തുന്ന പീഡയെ—തലവരെ—വെട്ടിനീക്കുവിൻ.
Mantra 11
आ परमाभिरुत मध्यमाभिर्नियुद्भिर्यातमवमाभिरर्वाक् । दृळ्हस्य चिद्गोमतो वि व्रजस्य दुरो वर्तं गृणते चित्रराती ॥
പരമവും മധ്യമവും അവമവും ആയ മൂന്നു നിലകളിൽ നിന്നു നിയുത്കളുമായി (യുക്തശക്തികളുമായി) ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞു വരുവിൻ. ദൃഢമായി അടഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗോമത് വ്രജത്തിന്റെ വാതിലുകളും തുറക്കുവിൻ—ഹേ ചിത്രരാതി, ദീപ്തധനദാതാക്കളേ—ഗാനം പാടുന്നവനുവേണ്ടി.
The Aśvins are twin divine powers linked with dawn, swift movement, healing, and rescue. The hymn calls them as immediate helpers who remove obstacles and bring wellbeing.
Bhujyu’s rescue is a famous Aśvin deed: they bring Tugra’s son out from the waters. The story serves as proof that they can save people from overwhelming danger and restore them to safety and light.
In Vedic imagery, the ‘cow-pen’ holds luminous wealth—cattle, prosperity, and also the light of knowledge. Asking the Aśvins to open its doors is a prayer for release of abundance and inner illumination.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.