Sukta 62

Mantra 1

स्तुषे नरा दिवो अस्य प्रसन्ताश्विना हुवे जरमाणो अर्कैः । या सद्य उस्रा व्युषि ज्मो अन्तान्युयूषतः पर्युरू वरांसि ॥

मी स्तुती करतो—दिव्य विस्ताराचे दोन नायक, अश्विनौ—आकांक्षेत वाढणारा मी स्तोत्रांनी तुम्हांला हाक देतो; तुम्ही जे उषेच्या उदयासच त्वरित सीमा दूर करता आणि इच्छित मार्गांना विशाल करून उघडता.

Mantra 2

ता यज्ञमा शुचिभिश्चक्रमाणा रथस्य भानुं रुरुचू रजोभिः । पुरू वरांस्यमिता मिमानापो धन्वान्यति याथो अज्रान् ॥

ते दोघे, आपल्या शुचि शक्तींनी यज्ञाकडे चालत, रजांच्या मध्ये आपल्या रथाची प्रभा उजळवितात. अनेक, अमित इच्छित विस्तार मोजीत, तुम्ही जलांपलीकडे व कोरड्या प्रदेशांपलीकडे, उघड्या मैदानांनाही ओलांडून जाता.

Mantra 3

ता ह त्यद्वर्तिर्यदरध्रमुग्रेत्था धिय ऊहथुः शश्वदश्वैः । मनोजवेभिरिषिरैः शयध्यै परि व्यथिर्दाशुषो मर्त्यस्य ॥

हे उग्र, महाबली अश्विनौ! तुम्ही दोघांनीच तो अखंड, अविच्छिन्न मार्ग प्रकट केला; आणि आपल्या सदा-सन्निध अश्वांनी—मनोजव, उत्सुक—प्रेरित धिया (dhī) वहात, दाशुष (यजमान) मर्त्याच्या भोवती परिभ्रमण करता; त्याची व्यथा दूर करता आणि अडथळे झटकून टाकता.

Mantra 4

ता नव्यसो जरमाणस्य मन्मोप भूषतो युयुजानसप्ती । शुभं पृक्षमिषमूर्जं वहन्ता होता यक्षत्प्रत्नो अध्रुग्युवाना ॥

ते सदा-नवे, नित्य-नूतन अश्विनौ, वाढत्या साधकाच्या मननाला भूषवितात; सप्तविध कर्मात युक्त होऊन, त्याच्यासाठी शुभ वृद्धी—इषा (iṣā: प्रेरणा) आणि ऊर्ज (ūrj: पोषणबल)—वहातात. प्राचीन, अध्रुग (अवंचक) होता यज्ञात त्यांना यजवो; आणि ते दिव्य कर्मात सदा-युवा राहोत.

Mantra 5

ता वल्गू दस्रा पुरुशाकतमा प्रत्ना नव्यसा वचसा विवासे । या शंसते स्तुवते शम्भविष्ठा बभूवतुर्गृणते चित्रराती ॥

ते रम्य, अद्भुत सहाय्यक—दस्र (dasrā), बहुविध कार्यसिद्धीत अत्यंत समर्थ—प्राचीन असूनही नित्य-नवे—मी त्यांची नव्या वचनाने सेवा करतो. जो शंसतो आणि जो स्तुती करतो, त्याच्यासाठी ते परम शम्भविष्ठ (अत्यंत कल्याणकारी) ठरोत; आणि गाणाऱ्यास चित्रराती (citrarātī)—प्रकाशाची बहुरंगी समृद्धी—प्रदान करो.

Mantra 6

ता भुज्युं विभिरद्भ्यः समुद्रात्तुग्रस्य सूनुमूहथू रजोभिः । अरेणुभिर्योजनेभिर्भुजन्ता पतत्रिभिरर्णसो निरुपस्थात् ॥

ते दोघे (अश्विनौ) तुग्राच्या पुत्र भुज्युला जलांतून, समुद्रांतून, आपल्या विस्तीर्ण रजस्-प्रदेशांनी बाहेर काढून आणतात. निःशब्द मार्गांनी व मोजलेल्या योजनेच्या विस्तारांनी, पंखयुक्त साधनांचा आस्वाद घेत, त्यांनी त्याला पूराच्या कुशीतून बाहेर आणले.

Mantra 7

वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं श्रुतं हवं वृषणा वध्रिमत्याः । दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति च्यवाना सुमतिं भुरण्यू ॥

विजयी वेगाने रथमार्गाने, हे वृषणौ (अश्विनौ), या—वध्रिमती (दुःखिता स्त्री)चा हाक ऐकून—त्या अद्रि (सोम-पेषण-शिळा)कडे. शयव (पीडित पडलेला) याची सेवा करून, तुम्ही ‘गौ’ (प्रकाशकिरण) फुगवून वाढवली; आणि अशा रीतीने सुमती (योग्य समज) व भुरण्यु (शीघ्र ऊर्ध्वगती/उत्थान) यांना प्रवृत्त केले.

Mantra 8

यद्रोदसी प्रदिवो अस्ति भूमा हेळो देवानामुत मर्त्यत्रा । तदादित्या वसवो रुद्रियासो रक्षोयुजे तपुरघं दधात ॥

दोन रोदसी (दोन लोक) आणि दूरच्या दिव् मध्ये पसरलेला जो काही रोष वा कठोरता—देवांमध्ये असो वा इथे मर्त्य-क्षेत्रात—त्या वेळी आदित्य, वसु आणि रुद्रिय, तमो-युज (अंधकार जोडणारे) यांच्या विरुद्ध, पाप व अनिष्ट दूर ठेवणारी ती तप्त शक्ती स्थापोत.

Mantra 9

य ईं राजानावृतुथा विदधद्रजसो मित्रो वरुणश्चिकेतत् । गम्भीराय रक्षसे हेतिमस्य द्रोघाय चिद्वचस आनवाय ॥

जो ऋतु-क्रमाप्रमाणे रजस् (अंतरिक्ष-लोकांचे विस्तार) विधीपूर्वक रचणारे दोन राजे—मित्र व वरुण—यांना जाणतो, तो हे ओळखो: गहन-निवासी अंधकाराच्या रक्षणार्थ सिद्ध केलेले याचे शस्त्र, आणि सत्य वाकविणाऱ्या द्रोहपूर्ण वचनाविरुद्धही.

Mantra 10

अन्तरैश्चक्रैस्तनयाय वर्तिर्द्युमता यातं नृवता रथेन । सनुत्येन त्यजसा मर्त्यस्य वनुष्यतामपि शीर्षा ववृक्तम् ॥

अंतर्तम चक्रांनी आत्म्याच्या पुत्रासाठी (तनयासाठी) तेजस्वी वाट घडवा; तुमच्या प्रकाशमान, नरांना आधार देणाऱ्या रथाने या. सेवा करून वाढू इच्छिणाऱ्या मर्त्यावरील दडपण/पीडा तुमच्या प्राचीन तेजाने—शिरापर्यंतही—छाटून दूर करा.

Mantra 11

आ परमाभिरुत मध्यमाभिर्नियुद्भिर्यातमवमाभिरर्वाक् । दृळ्हस्य चिद्गोमतो वि व्रजस्य दुरो वर्तं गृणते चित्रराती ॥

परम, मध्यम आणि अवम—या तिन्ही स्तरांतून, नियुत् (जोडलेल्या शक्ती) सहित, आमच्याकडे वळून या. दृढपणे बंद असलेल्या, गोसमृद्ध व्रज (गोठा/कुंपण) याचेही दरवाजे उघडा—हे चित्रराती, गाणाऱ्यास तेजस्वी धन देणारे.