
Sukta 6.62
Bharadvāja Bārhaspatya
Aśvinau (the twin divine healers/rescuers, lords of swift luminous movement)
Jagatī (probable for RV 6.62 opening; long pādas typical of jagatī in Aśvin hymns)
এই সূক্তত প্ৰভাতত অশ্বিন যমজক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁলোক দ্ৰুত গতিৰে পথ মুকলি কৰা শক্তি, যিয়ে দ্যুলোকৰ বিস্তৃত স্থান প্ৰসাৰিত কৰে, সীমাবদ্ধতা আঁতৰায় আৰু উপাসকক মঙ্গলময় পথত প্ৰৱেশ কৰায়। ভুজ্যুক সাগৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা (বিশেষকৈ) প্ৰসিদ্ধ ৰক্ষাকাৰ্য স্মৰণ কৰি তেওঁলোকৰ সামৰ্থ্য নিশ্চিত কৰা হৈছে—বিপদ আৰু অন্ধকাৰ/অজ্ঞাত অৱস্থাৰ পৰা জীৱক সুৰক্ষা, পোহৰ আৰু সমৃদ্ধিলৈ তুলি অনাৰ। শেষত ঋষিয়ে সকলো লোকৰ পৰা যোজিত বাহন-শক্তিসহ তেওঁলোক আহিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু গায়কৰ বাবে দৃঢ়ভাৱে বন্ধ ‘গো-খোঁট’—দীপ্তিমান ঐশ্বৰ্যৰ গুদাম—মুকলি কৰি দিবলৈ অনুৰোধ কৰে।
Mantra 1
स्तुषे नरा दिवो अस्य प्रसन्ताश्विना हुवे जरमाणो अर्कैः । या सद्य उस्रा व्युषि ज्मो अन्तान्युयूषतः पर्युरू वरांसि ॥
দিবৰ প্ৰসাৰিত মহিমাৰ হে নৰা—অশ্বিনদ্বয়—মই তোমালোকক স্তৱ কৰোঁ; আকাঙ্ক্ষাত বৃদ্ধি পোৱা জনৰ দৰে স্তোত্ৰ-অৰ্কেৰে তোমালোকক আহ্বান কৰোঁ। যিসকলে উষাৰ উদয়তেই তৎক্ষণাৎ সীমা-বন্ধন দূৰ কৰি, কাম্য পথসমূহ বহলকৈ মুকলি কৰাঁ।
Mantra 2
ता यज्ञमा शुचिभिश्चक्रमाणा रथस्य भानुं रुरुचू रजोभिः । पुरू वरांस्यमिता मिमानापो धन्वान्यति याथो अज्रान् ॥
সেই দুয়ো, শুচি শক্তিসমূহে যজ্ঞলৈ আগবাঢ়ি, ৰজঃ-অন্তৰালসমূহৰ মাজেৰে ৰথৰ ভানু—কিৰণ—উজ্জ্বল কৰি তুলিলে। অমিত কাম্য বিস্তাৰসমূহ মাপি-মাপি, তোমালোক জল আৰু ধন্বা—শুষ্ক প্ৰদেশ—অতিক্ৰম কৰি, অজ্ৰা—উন্মুক্ত সমতল—পাৰ হৈ যোৱা।
Mantra 3
ता ह त्यद्वर्तिर्यदरध्रमुग्रेत्था धिय ऊहथुः शश्वदश्वैः । मनोजवेभिरिषिरैः शयध्यै परि व्यथिर्दाशुषो मर्त्यस्य ॥
হে উগ্ৰ, মহাশক্তিমান অশ্বিনদ্বয়! তোমালোকেই সেই অখণ্ড পথ (ৱৰ্তি) উন্মোচন কৰিলা; এইদৰে সদা-উপস্থিত, মনোজৱ, উদ্যমী অশ্বসমূহেৰে তোমালোক প্ৰেৰিত ধী (ধিয়ঃ) বহন কৰ। দানশীল মর্ত্য যজমানৰ চাৰিওফালে ঘূৰি, তাৰ ব্যথা দূৰ কৰি, বাধা কঁপাই-হটাও।
Mantra 4
ता नव्यसो जरमाणस्य मन्मोप भूषतो युयुजानसप्ती । शुभं पृक्षमिषमूर्जं वहन्ता होता यक्षत्प्रत्नो अध्रुग्युवाना ॥
সেই সদা-নৱীন দুই শক্তি, বৃদ্ধিমান অন্বেষকৰ মনন (মন্ম) অলংকৃত কৰি, সপ্ত-কাৰ্য্যত (সপ্তী) যুক্ত হৈ, তাৰ বাবে শুভ বৃদ্ধি—ইষ (প্ৰেৰণা) আৰু ঊৰ্জা (পোষণ-শক্তি)—বহন কৰে। প্ৰাচীন, অদ্ৰুগ (অপ্রতারণ) হোতা তেওঁলোকক যজ্ঞত আহ্বান কৰক; তেওঁলোক দেৱকাৰ্য্যে সদা-যুৱান।
Mantra 5
ता वल्गू दस्रा पुरुशाकतमा प्रत्ना नव्यसा वचसा विवासे । या शंसते स्तुवते शम्भविष्ठा बभूवतुर्गृणते चित्रराती ॥
সেই মনোহৰ, আশ্চৰ্য সহায়ক দস্ৰা-দ্বয়, বহুবিধ কাৰ্য্যে অতি-ক্ষমতাশালী—প্ৰাচীন, তথাপি সদা-নৱীন—তোমালোকক মই নৱ-গঠিত বাক্যে সেৱা কৰোঁ। যি ঘোষণা কৰে আৰু যি স্তৱ কৰে, সেই গায়কৰ বাবে তোমালোক অতি-শম্ভবিষ্ঠ হওক; গৃণতে জনক চিত্ৰ-রাতি—আলোকৰ বহুবৰ্ণ ঐশ্বৰ্য—দান কৰোক।
Mantra 6
ता भुज्युं विभिरद्भ्यः समुद्रात्तुग्रस्य सूनुमूहथू रजोभिः । अरेणुभिर्योजनेभिर्भुजन्ता पतत्रिभिरर्णसो निरुपस्थात् ॥
সেই দুজন (অশ্বিনদ্বয়) ভুজ্যুকে—তুগ্ৰৰ পুত্ৰক—জলৰ পৰা, সমুদ্ৰৰ পৰা, বিস্তৃত আকাশ-পথেৰে উদ্ধাৰ কৰিলে। নীৰৱ গতি আৰু মাপি-ধৰা যোজন-পথেৰে, পাখিধাৰী বাহন উপভোগ কৰি, তেওঁলোকে বন্যাৰ কোলৰ পৰা তাক বাহিৰলৈ আনিলে।
Mantra 7
वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं श्रुतं हवं वृषणा वध्रिमत्याः । दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति च्यवाना सुमतिं भुरण्यू ॥
বিজয়ী বেগে ৰথ-পথেৰে তোমালোক আহা, হে বৃষণ (বলবান) দুজন; বিপদগ্ৰস্তা নাৰীৰ শ্ৰুত আহ্বান শুনি, অদ্ৰি (সোম-পেষণ শিলা)ৰ ওচৰলৈ আহা। শয়নে-পতিত দুখীয়াক সহায় কৰি, তোমালোক গাভীক (আলোকৰ ৰশ্মি) ফুলাই তুলিলা; এইদৰে সুমতি (সঠিক বোধ) জাগ্ৰত কৰি, ভুৰণ্যু (দ্ৰুত ঊৰ্ধ্বগামী শক্তি)ক চলমান কৰিলা।
Mantra 8
यद्रोदसी प्रदिवो अस्ति भूमा हेळो देवानामुत मर्त्यत्रा । तदादित्या वसवो रुद्रियासो रक्षोयुजे तपुरघं दधात ॥
যি ক্ৰোধ বা কঠোৰতা দুই জগতত আৰু দূৰ দিৱ্য আকাশত বিস্তৃত—দেৱলোকত হওক বা মৰ্ত্যক্ষেত্ৰত—সেই সময়ত আদিত্যসকল, বসুসকল আৰু ৰুদ্ৰিয়াসকল অন্ধকাৰ-যোজক (ৰক্ষোযুজ)ৰ বিপক্ষে দাহক তপঃ স্থাপন কৰক, যি পাপ আৰু অঘ (অনিষ্ট) দূৰলৈ ঠেলি দিয়ে।
Mantra 9
य ईं राजानावृतुथा विदधद्रजसो मित्रो वरुणश्चिकेतत् । गम्भीराय रक्षसे हेतिमस्य द्रोघाय चिद्वचस आनवाय ॥
যি ঋতুৰূপে ৰজস্ (আকাশ-অন্তৰীক্ষ)সমূহ বিধান কৰে, সেই দুজন ৰাজা—মিত্ৰ আৰু বৰুণ—তেওঁক যি জনে চিনি পায়, সি বুজক: গভীৰত বাস কৰা অন্ধকাৰৰ বিৰুদ্ধে সাজি থোৱা অস্ত্ৰ, আৰু সত্যক বেঁকা কৰা বিশ্বাসঘাতক বাক্যৰ বিৰুদ্ধেও।
Mantra 10
अन्तरैश्चक्रैस्तनयाय वर्तिर्द्युमता यातं नृवता रथेन । सनुत्येन त्यजसा मर्त्यस्य वनुष्यतामपि शीर्षा ववृक्तम् ॥
অন্তৰৰ চক্ৰসমূহেৰে আত্মাৰ সন্তানৰ বাবে পথ গঢ়ি দিয়া; দীপ্তিমান, নৰ-ধাৰক ৰথেৰে আহা। তোমালোকৰ প্ৰাচীন তেজে, সেৱা আৰু বৃদ্ধি কামনা কৰা মৰ্ত্যৰ ওপৰত জাপি ধৰা দমন—মূৰৰ পৰ্যন্ত—কাটি পেলোৱা।
Mantra 11
आ परमाभिरुत मध्यमाभिर्नियुद्भिर्यातमवमाभिरर्वाक् । दृळ्हस्य चिद्गोमतो वि व्रजस्य दुरो वर्तं गृणते चित्रराती ॥
সৰ্বোচ্চ, মধ্যম আৰু নিম্ন স্তৰৰ পৰা যোজিত নিয়ুত্সমূহেৰে আহা, আমাৰ ফালে ঘূৰি আহা। দৃঢ়কৈ বন্ধ গোমতী ব্ৰজৰো দুৱাৰ খুলি দিয়া—হে চিত্ৰ-ৰাতি (উজ্জ্বল ধন দানকাৰী)—গীত গোৱা জনৰ বাবে।
The Aśvins are twin divine powers linked with dawn, swift movement, healing, and rescue. The hymn calls them as immediate helpers who remove obstacles and bring wellbeing.
Bhujyu’s rescue is a famous Aśvin deed: they bring Tugra’s son out from the waters. The story serves as proof that they can save people from overwhelming danger and restore them to safety and light.
In Vedic imagery, the ‘cow-pen’ holds luminous wealth—cattle, prosperity, and also the light of knowledge. Asking the Aśvins to open its doors is a prayer for release of abundance and inner illumination.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.