Opening the text

Sukta 5.5
Atri (Ātreya tradition) (RV 5.5)
Agni (Jātavedas)
Gāyatrī
ഈ സൂക്തം ശുദ്ധഘൃതം അർപ്പിച്ച് അഗ്നി ജാതവേദസിനെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു; അവനെ പ്രകാശമുള്ള ജ്ഞാനിയായി—ഹവ്യം വഹിക്കുന്നവനും യജമാനന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഋതം (സത്യക്രമം) ഉണർത്തുന്നവനും—എന്ന് സ്തുതിക്കുന്നു. ഹവിർഅർപ്പണത്തിന്റെ ദൃശ്യമായ പ്രവർത്തിയിൽ നിന്ന് ഇത് വിശാലമായ കോസ്മിക സമന്വയങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് ‘ഋതത്തിന്റെ മാതാക്കൾ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന രാത്രിയും ഉഷസ്സും ഉള്ള താളത്തിലേക്കു—അവസാനം സ്വാഹാ-സൂത്രങ്ങളിലൂടെ അർപ്പണം പല ദേവതകളിലേക്കും, ഒടുവിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
सुसमिद्धाय शोचिषे घृतं तीव्रं जुहोतन । अग्नये जातवेदसे ॥
സുസമിദ്ധമായ ശോചിസ്സിന്—നന്നായി ജ്വലിക്കുന്ന ജ്യോതിക്ക്—തീവ്രമായ ഘൃതം അർപ്പിക്കുവിൻ; ജാതവേദസ് അഗ്നിക്കു ഹവനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 2
नराशंसः सुषूदतीमं यज्ञमदाभ्यः । कविर्हि मधुहस्त्यः ॥
നരാശംസൻ—അദാഭ്യനായ കവി—ഈ സുഷൂദതീ യജ്ഞത്തെ സിദ്ധമാക്കുന്നു; കാരണം അവൻ മധുഹസ്ത്യ കവി—മധുരമായ ഹവിസ്സിനെ വിധിയായി രൂപപ്പെടുത്തുന്നവൻ.
Mantra 3
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । सुखै रथेभिरूतये ॥
സ്തുതിക്കപ്പെട്ടും ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ടും ഉള്ളേ അഗ്നേ, ഇവിടെ ഇന്ദ്രനെ—ബഹുരൂപനും പ്രിയനും—നമ്മുടെ സഹായത്തിനായി സുഖകരമായ രഥങ്ങളോടെ കൊണ്ടുവരിക; നമ്മുടെ യജ്ഞഭൂമിയിലേക്കു ദീപ്തബലത്തിന്റെ അധിപനെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 4
ऊर्णम्रदा वि प्रथस्वाभ्यर्का अनूषत । भवा नः शुभ्र सातये ॥
ഹേ ഊർണമ്രദാ—അകത്തു കെട്ടിപ്പിണഞ്ഞിരിക്കുന്നതു മൃദുവാക്കി വിടുവിക്കുന്ന ദീപ്തശക്തിയേ—വ്യാപിപ്പുക; നമ്മുടെ അർക-സ്തുതികൾ നിനക്കു നേരെ അമർന്നു വന്നിരിക്കുന്നു. സത്യലാഭത്തിന്റെ വിജയം നേടുവാൻ ഞങ്ങൾക്ക് ശുഭ്ര സഹായിയായി ഭവിക്ക.
Mantra 5
देवीर्द्वारो वि श्रयध्वं सुप्रायणा न ऊतये । प्रप्र यज्ञं पृणीतन ॥
ഹേ ദേവീദ്വാരങ്ങളേ, വിശാലമായി തുറക്കുവിൻ; സുപ്രായണ—നല്ല പാത—ആയി ഞങ്ങളുടെ രക്ഷയായിരിക്കുവിൻ. മുന്നോട്ട്, മുന്നോട്ട്—യജ്ഞത്തെ നിറച്ചു സമ്പൂർണ്ണമാക്കുവിൻ.
Mantra 6
सुप्रतीके वयोवृधा यह्वी ऋतस्य मातरा । दोषामुषासमीमहे ॥
സുന്ദരമുഖങ്ങളുള്ള, നമ്മുടെ പ്രാണശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന, ഋതത്തിന്റെ മഹാബലവതികളായ മാതാക്കൾ—രാത്രിയും ഉഷസ്സും—അവരെ ഞങ്ങൾ തേടുകയും ആഹ്വാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
वातस्य पत्मन्नीळिता दैव्या होतारा मनुषः । इमं नो यज्ञमा गतम् ॥
ഹേ ദൈവ്യ ഹോതാക്കളേ, വായുവിന്റെ പഥത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവരും മനുഷ്യനുവേണ്ടി യജ്ഞസേവ ചെയ്യുന്നവരുമായ നിങ്ങള്—ഈ ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വരിക.
Mantra 8
इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः । बर्हिः सीदन्त्वस्रिधः ॥
ഇളാ, സരസ്വതി, മഹീ—ആനന്ദം പകരുന്ന മൂന്നു ദേവിമാർ—അച്യുതസഹായികളായി പവിത്ര ബർഹിസിൽ ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 9
शिवस्त्वष्टरिहा गहि विभुः पोष उत त्मना । यज्ञेयज्ञे न उदव ॥
ഹേ ത്വഷ്ടൃ, ശിവസ്വരൂപനായി ഇവിടെ വരിക—പോഷത്തിൽ വിഭുവായി, സ്വന്തം സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ സമർത്ഥനായി. യജ്ഞംതോറും ഞങ്ങളെ ഉയർത്തി, പോഷിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 10
यत्र वेत्थ वनस्पते देवानां गुह्या नामानि । तत्र हव्यानि गामय ॥
ഹേ വനസ്പതിയുടെ അധിപനേ, നീ ദേവന്മാരുടെ ഗുഹ്യ നാമങ്ങൾ അറിയുന്നിടത്തേക്ക്, അവിടേക്ക് ഹവ്യങ്ങളെ നയിക്കണമേ.
Mantra 11
स्वाहाग्नये वरुणाय स्वाहेन्द्राय मरुद्भ्यः । स्वाहा देवेभ्यो हविः ॥
അഗ്നിക്കു സ്വാഹാ, വരുണനു സ്വാഹാ; ഇന്ദ്രനു സ്വാഹാ, മരുത്ഗണത്തിനു സ്വാഹാ; സ്വാഹാ—ദേവന്മാർക്കു ഈ ഹവിസ്.
Its main purpose is to kindle and honor Agni Jātavedas with ghee, asking him to carry the offering and establish ṛta (right order) and vitality in life.
Night (Doṣā) and Dawn (Uṣas) mark the sacred rhythm of time; calling them “Mothers of Ṛta” teaches that worship and life flourish when aligned with cosmic order and proper timing.
It is a formal dedication of the oblation: first to specific gods (Agni, Varuṇa, Indra, the Maruts) and then to all the devas, completing the offering in a universal way.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.