
Sukta 5.6
Agni
ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ യഥാർത്ഥ “ഗൃഹം” (അസ്തം) എന്നും നിധിയെന്നും സ്തുതിക്കുന്നു; എല്ലാ പോഷകശക്തികളും, വേഗമേറിയ ഊർജങ്ങളും, ജയശാലിയായ ബലങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി അവനിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. യാഗത്തിൽ ഈ ശക്തികളെ അഗ്നി തന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ച് ജ്വലിപ്പിക്കട്ടെ; ഗായകർക്ക് നിരന്തര വർധന (ഇഷ്) നൽകട്ടെ—പ്രത്യേകിച്ച് വീരശക്തിയും അശ്വസമമായ വേഗവും.
Mantra 1
अग्निं तं मन्ये यो वसुरस्तं यं यन्ति धेनवः । अस्तमर्वन्त आशवोऽस्तं नित्यासो वाजिन इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
അഗ്നിയെയാണു ഞാൻ വസു—സത്യനിധി—എന്നു കരുതുന്നത്; ധേനുക്കൾ (പാൽപകരുന്ന ശക്തികൾ) എത്തിച്ചേരുന്ന ധാമം അവൻ തന്നേ. അതേ ധാമത്തിലേക്കു വേഗശാലി അശ്വങ്ങൾ ഓടുന്നു; അതേ ധാമത്തിലേക്കു നിത്യനവീകരിത വാജിനർ (ബലവാന്മാർ) പ്രേരിതരാകുന്നു—ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതാക്കൾക്കു ഇഷാ (പ്രേരക പോഷണം)യും വാജ (ബലസമൃദ്ധി)യും കൊണ്ടുവരിക।
Mantra 2
सो अग्निर्यो वसुर्गृणे सं यमायन्ति धेनवः । समर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
അവൻ തന്നെയാണ് അഗ്നി—വസു, നിധി—ഞങ്ങൾ സ്തുതിയിൽ പാടുന്നത്; അവന്റെ അടുക്കൽ ധേനുക്കൾ (പാൽപകരുന്ന ശക്തികൾ) ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നു. ഒരുമിച്ച് രഘു-ധ്രുവ (വേഗവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള) അശ്വങ്ങൾ വരുന്നു; ഒരുമിച്ച് സുജാത സൂരയഃ (സുജന്മ തേജസ്വികൾ) ചേരുന്നു—ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതാക്കൾക്കു ഇഷാ (വൃദ്ധിയുടെ പ്രേരണം) കൊണ്ടുവരിക।
Mantra 3
अग्निर्हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः । अग्नी राये स्वाभुवं स प्रीतो याति वार्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
കാരണം അഗ്നി—വിശ്വചർഷണി (സർവ്വധാരകൻ)—വിശേ (ജനസമൂഹത്തിന്) വാജിനം വാജ (പ്രവർത്തനക്ഷമ ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണത) നൽകുന്നു. അഗ്നി റായേ (സമൃദ്ധി/പൂർണ്ണത)ക്കായി സ്വാഭുവ (സ്വയംഭവൻ) ആകുന്നു; പ്രസന്നനായാൽ അവൻ വാർയ (വരണീയ)ത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു—ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതാക്കൾക്കു പോഷണത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠ ഇഷാ (പ്രേരണം) കൊണ്ടുവരിക।
Mantra 4
आ ते अग्न इधीमहि द्युमन्तं देवाजरम् । यद्ध स्या ते पनीयसी समिद्दीदयति द्यवीषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിനക്കായി ഞങ്ങൾ ദ്യുമന്തനായ, ദേവസ്വരൂപനായ, അജരനായ അഗ്നിയെ പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ അത്യന്തം വാഞ്ഛനീയമായ സമിധ് ജ്വലിക്കുമ്പോൾ അത് ദ്യാവിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു—അതിനാൽ സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് (വൃദ്ധിയുടെ പ്രേരണം) കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 5
आ ते अग्न ऋचा हविः शुक्रस्य शोचिषस्पते । सुश्चन्द्र दस्म विश्पते हव्यवाट् तुभ्यं हूयत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഋചാ (പ്രേരിത സ്തുതി) യോടെ ഞങ്ങൾ നിനക്കായി ഹവിഃ അർപ്പിക്കുന്നു—ഹേ ശുക്രശോചിസ്സിന്റെ അധിപതേ! ഹേ സുചന്ദ്ര, ദസ്മ, വിശ്പതേ, ഹവ്യവാട്—നിനക്കു ഹ്വാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് (വൃദ്ധിയുടെ പ്രേരണം) കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 6
प्रो त्ये अग्नयोऽग्निषु विश्वं पुष्यन्ति वार्यम् । ते हिन्विरे त इन्विरे त इषण्यन्त्यानुषगिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
അഗ്നിയിലുള്ള ആ അഗ്നികൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു; അവ എല്ലാം വരണീയവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ സമ്പത്തിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. അവ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, അവ അമർത്തുന്നു, അവ അനുഷഗ് (നിരന്തരമായി) ഇഷ് (പ്രേരണം) ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു—സ്തോതാക്കൾക്കായി ആ വർദ്ധി കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 7
तव त्ये अग्ने अर्चयो महि व्राधन्त वाजिनः । ये पत्वभिः शफानां व्रजा भुरन्त गोनामिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെതുതന്നെ ആ ജ്വാലകളാണ്—അവ മഹത്തായി വർധിക്കുന്നു, വാജ-ശക്തിയാൽ സമ്പൂർണ്ണം. അവ വേഗചലനങ്ങളോടെ പാഞ്ഞ്, കുളമ്പുകളുടെ വേലികൾ തകർത്തു, ദീപ്തമായ ഗോവൃന്ദങ്ങളുടെ കെട്ടുകൾ പൊട്ടിക്കുന്നു—ആ ഇഷ് (വർദ്ധന-പ്രേരണ) സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 8
नवा नो अग्न आ भर स्तोतृभ्यः सुक्षितीरिषः । ते स्याम य आनृचुस्त्वादूतासो दमेदम इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതാക്കൾക്കായി എപ്പോഴും പുതുതായുള്ള—സുക്ഷിതി (സുനിവാസം) സ്ഥാപിക്കുന്ന—ഇഷുകൾ (വർദ്ധന-പ്രേരണകൾ) ഞങ്ങൾക്ക് കൊണ്ടുവരിക. പ്രചോദിത വാക്കിലൂടെ നേടുന്നവരിൽ ഞങ്ങളും ആകട്ടെ; നീ ദൂതനായി ഓരോ ഭവനത്തിലും (ദമേ-ദമേ) ഇരിക്കേ—സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 9
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी श्रीणीष आसनि । उतो न उत्पुपूर्या उक्थेषु शवसस्पत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഹേ സുശ്ചന്ദ്ര (സുപ്രകാശമുള്ള) ദേവാ, ആസനത്തിലെ സർപിഷ് (നെയ്യ്) കൊണ്ട് നീ ഇരുവർ ദർവികൾ (കരണ്ടികൾ) നിറയ്ക്കുന്നു. ഉക്ഥങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ പൂർണ്ണതയിലേക്കു ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു—ഹേ ശവസസ്പതി (ബലത്തിന്റെ അധിപൻ), സ്തോതാക്കൾക്കായി ഇഷ് (വർദ്ധന-പ്രേരണ) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 10
एवाँ अग्निमजुर्यमुर्गीर्भिर्यज्ञेभिरानुषक् । दधदस्मे सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ ഗീർഭിഃ (സ്തുതിഗീതങ്ങൾ) യജ്ഞങ്ങളാൽ അജുര്യൻ—അശ്രാന്തൻ—അഗ്നിയെ നിരന്തരം സ്ഥാപിക്കുന്നു. അവൻ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സുവീര്യം (ശ്രേഷ്ഠ വീരബലം) നിക്ഷേപിക്കട്ടെ; അതുപോലെ അതിവേഗ അശ്വബലവും. സ്തോതാക്കൾക്കായി വർദ്ധനയുടെ പ്രേരണ (ഇഷ്) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരട്ടെ.
Agni is declared the true treasure and the ‘home’ to which the milking powers and swift forces run (RV 5.6.1).
Agni’s powers multiply as ‘fires within the Fire,’ fostering all that is excellent and continually impelling growth for the worshippers (notably RV 5.6.6).
The hymn’s central ask: that Agni actively drive, press, and kindle uninterrupted increase (iṣ) and prosperity for the singers and sacrificer.
It ends by affirming steady establishment of the unwearied Agni through songs and rites, requesting suvīrya and swift power as his final gift (RV 5.6.10).
astam … yanti dhenavaḥ
agnayo ’gniṣu
एवाँ अग्निमजुर्यमुर्गीर्भिर्यज्ञेभिरानुषक् । दधदस्मे सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥It presents Agni as the central fire that gathers all nourishing energies and turns worship into growth. The hymn repeatedly asks him to bring continuous increase (iṣ) and strength to the singers.
Because Agni is pictured as the place where powers naturally converge—like cows returning to a stable or swift horses running to their goal. In ritual terms, the fire is the meeting-point where offerings and blessings connect.
It asks for iṣ (impulsion and increase), suvīrya (good heroic strength), and āśvaśvya (swift, horse-like power), along with the general fostering of what is excellent and choice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.