
Sukta 5.5
Atri (Ātreya tradition) (RV 5.5)
Agni (Jātavedas)
Gāyatrī
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಶುದ್ಧೀಕೃತ ಘೃತದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಜಾತವೇದಸನನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ—ಹವಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನು, ಯಜಮಾನನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಋತ (ಸತ್ಯಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವವನು—ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹವಿರರ್ಪಣೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಸಮ್ಮಿಲನಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಋತದ ಮಾತೃಗಳು’ ಎನ್ನಲ್ಪಡುವ ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸೂ ಹೊಂದಿರುವ ಲಯದತ್ತ—ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಹಾ-ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
सुसमिद्धाय शोचिषे घृतं तीव्रं जुहोतन । अग्नये जातवेदसे ॥
ಸುಸಮಿದ್ಧ ಶೋಚಿಷಿಗೆ—ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಜ್ಯೋತಿಗೆ—ತೀವ್ರ ಘೃತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ; ಜಾತವೇದಸ್ ಅಗ್ನಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿರಿ.
Mantra 2
नराशंसः सुषूदतीमं यज्ञमदाभ्यः । कविर्हि मधुहस्त्यः ॥
ನರಾಶಂಸನು—ಅದಾಭ್ಯ ಕವಿ—ಈ ಸುಷೂದತೀ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಮಧುಹಸ್ತ್ಯ ಕವಿ—ಮಧುರ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುವವನು.
Mantra 3
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । सुखै रथेभिरूतये ॥
ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು—ಬಹುರೂಪ, ಪ್ರಿಯನನ್ನು—ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಸುಖಕರ ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಕರೆತರು; ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬಲದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ತರು.
Mantra 4
ऊर्णम्रदा वि प्रथस्वाभ्यर्का अनूषत । भवा नः शुभ्र सातये ॥
ಹೇ ಊರ್ಣಮ್ರದಾ—ಒಳಗೆ ಗಾಂಠಾದುದನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸಿ ಬಿಡಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶಶಕ್ತಿ—ವಿಸ್ತರಿಸು; ನಮ್ಮ ಅರ್ಕ-ಸ್ತುತಿಗಳು ನಿನ್ನತ್ತ ಒತ್ತಿ ಬಂದಿವೆ. ಸತ್ಯಲಾಭದ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ ಶುಭ್ರ ಸಹಾಯಕನಾಗು.
Mantra 5
देवीर्द्वारो वि श्रयध्वं सुप्रायणा न ऊतये । प्रप्र यज्ञं पृणीतन ॥
ಹೇ ದೇವೀ ದ್ವಾರಗಳೇ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆಯಿರಿ; ಸುಪ್ರಾಯಣ—ಉತ್ತಮ ಪಥ—ಆಗಿ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿರಿ. ಮುಂದೆ, ಮುಂದೆ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಿ.
Mantra 6
सुप्रतीके वयोवृधा यह्वी ऋतस्य मातरा । दोषामुषासमीमहे ॥
ಸುಪ್ರತೀಕೆಯಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ, ಋತದ ಮಹಾಬಲವಂತಿ ಮಾತೃಗಳು—ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಉಷಸ್ಸು—ಇವರನ್ನು ನಾವು ಕೋರುತ್ತೇವೆ, ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 7
वातस्य पत्मन्नीळिता दैव्या होतारा मनुषः । इमं नो यज्ञमा गतम् ॥
ಹೇ ದೈವ್ಯ ಹೋತಾರರೇ, ವಾಯುವಿನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರೇ, ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞಸೇವೆ ಮಾಡುವವರೇ—ಈ ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿರಿ.
Mantra 8
इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः । बर्हिः सीदन्त्वस्रिधः ॥
ಇಳಾ, ಸರಸ್ವತೀ ಮತ್ತು ಮಹೀ—ಮಯೋಭುವರಾದ ಮೂರು ದೇವಿಯರು—ಅಸ್ರಿಧರಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಬರ್ಹಿಸಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ.
Mantra 9
शिवस्त्वष्टरिहा गहि विभुः पोष उत त्मना । यज्ञेयज्ञे न उदव ॥
ಹೇ ತ್ವಷ್ಟೃ, ಶಿವಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಾ—ಪೋಷದಲ್ಲಿ ವಿಭುವಾಗಿ, ಸ್ವಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸಮರ್ಥನಾಗಿ. ಯಜ್ಞದಿಂದ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ, ಪೋಷಿಸು.
Mantra 10
यत्र वेत्थ वनस्पते देवानां गुह्या नामानि । तत्र हव्यानि गामय ॥
ಹೇ ವನಸ್ಪತಿಯ ಅಧಿಪತೇ, ನೀನು ದೇವರ ಗುಹ್ಯ ನಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವೆಡೆಗೆ, ಅತ್ತ ಹವ್ಯಗಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯ.
Mantra 11
स्वाहाग्नये वरुणाय स्वाहेन्द्राय मरुद्भ्यः । स्वाहा देवेभ्यो हविः ॥
ಅಗ್ನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ವರುಣನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಮರುದ್ಗಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಸ್ವಾಹಾ—ದೇವರಿಗೆ ಈ ಹವಿಸ್.
Its main purpose is to kindle and honor Agni Jātavedas with ghee, asking him to carry the offering and establish ṛta (right order) and vitality in life.
Night (Doṣā) and Dawn (Uṣas) mark the sacred rhythm of time; calling them “Mothers of Ṛta” teaches that worship and life flourish when aligned with cosmic order and proper timing.
It is a formal dedication of the oblation: first to specific gods (Agni, Varuṇa, Indra, the Maruts) and then to all the devas, completing the offering in a universal way.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.