
Sukta 3.59
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.59)
Triṣṭubh (common in this mandala; probable here)
ഈ സൂക്തം ‘ഋതവാക്യം’—ശരിയായ വാക്ക്—ഉച്ചരിച്ച് സ്ഥാപിക്കുന്ന ആദിത്യനായ മിത്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളെ ക്രമബദ്ധവും സൗഹൃദപരവുമായ ഗതിയിലാക്കി നിർത്തുന്നു. മിത്രൻ ദ്യാവാപൃഥിവിയെ സ്ഥിരമായി ധരിക്കുന്നവൻ, എല്ലാം കാണുന്ന സാമൂഹ്യസത്യത്തിന്റെയും ശരിയായ ആചരണത്തിന്റെയും കാവൽക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; അഗ്നിയിലൂടെ ശുദ്ധീകരിച്ച ഹവിസുകൾ അർപ്പിച്ച് അവന്റെ പ്രസാദം, സംരക്ഷണം, സമൃദ്ധി എന്നിവ നേടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
मित्रो जनान्यातयति ब्रुवाणो मित्रो दाधार पृथिवीमुत द्याम् । मित्रः कृष्टीरनिमिषाभि चष्टे मित्राय हव्यं घृतवज्जुहोत ॥
മിത്രൻ സത്യവചനം ഉച്ചരിച്ച് ജനങ്ങളെ യഥാർത്ഥ ഗതിയിൽ നയിക്കുന്നു; മിത്രൻ ഭൂമിയെയും ദ്യാവിനെയും (ആകാശത്തെയും) ധരിക്കുന്നു. മിത്രൻ അണിമിഷ ദൃഷ്ടിയാൽ മനുഷ്യജാതികളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. മിത്രനു ഘൃതവത്തായ ഹവ്യം അർപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 2
प्र स मित्र मर्तो अस्तु प्रयस्वान्यस्त आदित्य शिक्षति व्रतेन । न हन्यते न जीयते त्वोतो नैनमंहो अश्नोत्यन्तितो न दूरात् ॥
മിത്രനോടൊപ്പം മുന്നേറുന്ന മർത്ത്യൻ ആകട്ടെ—യുക്തമായ അർപ്പണത്തിൽ സമൃദ്ധനായവൻ—ഹേ ആദിത്യ, നിന്റെ വ്രതംകൊണ്ട് പഠിച്ചു ശിക്ഷിതനാകുന്നവൻ. അവൻ വധിക്കപ്പെടുകയില്ല, ജയിക്കപ്പെടുകയില്ല; നിന്റെ കാവലിൽ അവനെ ദുഃഖം സ്പർശിക്കുകയില്ല—അടുത്തുനിന്നും അല്ല, ദൂരത്തുനിന്നും അല്ല.
Mantra 3
अनमीवास इळया मदन्तो मितज्ञवो वरिमन्ना पृथिव्याः । आदित्यस्य व्रतमुपक्षियन्तो वयं मित्रस्य सुमतौ स्याम ॥
ഞങ്ങൾ അന്തർവ്യാധിയില്ലാത്തവരാകട്ടെ; ഇളാ (ഇളയാ)യുടെ പ്രകാശമയ പ്രവാഹത്തിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ; അളവ് അറിയുന്നവരാകട്ടെ; ഭൂമിയുടെ അടിത്തറയിൽ നിന്നുയർന്ന വിശാലതയിൽ വസിക്കട്ടെ. ആദിത്യന്റെ വ്രതം അനുസരിച്ച്, മിത്രന്റെ സുമതിയിൽ ഞങ്ങൾ ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 4
अयं मित्रो नमस्यः सुशेवो राजा सुक्षत्रो अजनिष्ट वेधाः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥
ഈ മിത്രൻ നമസ്കാരാർഹൻ—സുശേവൻ, ദയാമയൻ; നല്ല അധിപത്യമുള്ള രാജാവ്; വേധാ, കര്മത്തിനായി ജനിച്ച ജ്ഞാനിയായ ക്രമീകരകൻ. ആ യജ്ഞിയ (ആരാധ്യ) ദേവന്റെ സുമതിയിലും, ശുഭമായ സൗമനസിലും ഞങ്ങൾ ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 5
महाँ आदित्यो नमसोपसद्यो यातयज्जनो गृणते सुशेवः । तस्मा एतत्पन्यतमाय जुष्टमग्नौ मित्राय हविरा जुहोत ॥
മഹാനായ ആദിത്യൻ നമസ്കാരത്താൽ ഉപസദ്യൻ (സമീപിക്കാവുന്നവൻ); അവൻ മനുഷ്യരെ സന്മാർഗത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു, ഗായകനോടു സുശേവനായി കൃപ കാണിക്കുന്നു. അതിനാൽ അഗ്നിയിൽ ഈ ഹവിസ് അർപ്പിക്കുവിൻ—അത്യന്തം പന്യതമം, പ്രിയവും ജുഷ്ടവുമായത്—അത്യാദര്യനായ മിത്രനുവേണ്ടി.
Mantra 6
मित्रस्य चर्षणीधृतोऽवो देवस्य सानसि । द्युम्नं चित्रश्रवस्तमम् ॥
ജനങ്ങളെ ധരിക്കുന്ന ദേവനായ മിത്രന്റെ അനുഗ്രഹം/രക്ഷ ഞങ്ങൾക്ക് നേടിക്കൊടുക്കുക; പലവിധ യശസ്സാൽ സമൃദ്ധമായ, പ്രകാശമയമായ ദ്യുമ്നവും ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ—ചിത്രശ്രവസ്തമം, അത്യുത്തമ കീർത്തിയുള്ളത്.
Mantra 7
अभि यो महिना दिवं मित्रो बभूव सप्रथाः । अभि श्रवोभिः पृथिवीम् ॥
മഹിമയാൽ മിത്രനായി—ആകാശത്തിൽ വിശാലമായി (സപ്രഥാ) വ്യാപിച്ചവൻ; ശ്രവഃ (പ്രേരിത ശ്രവണ-ശക്തികൾ) കൊണ്ടു ഭൂമിയിലും വ്യാപിച്ചവൻ.
Mantra 8
मित्राय पञ्च येमिरे जना अभिष्टिशवसे । स देवान्विश्वान्बिभर्ति ॥
അഭിഷ്ടി-ശവസ് (സഹായവും ജയവും നൽകുന്ന ബലം) വേണ്ടി അഞ്ചു ജനങ്ങൾ മിത്രനോട് ബന്ധപ്പെടുന്നു; അവൻ സർവ്വ ദേവന്മാരെയും ധരിച്ചു—ക്രമബദ്ധമായ ഏകതയിൽ അവരെ നിലനിർത്തുന്നു.
Mantra 9
मित्रो देवेष्वायुषु जनाय वृक्तबर्हिषे । इष इष्टव्रता अकः ॥
മിത്രൻ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിലും ആയുസ്സിന്റെ പ്രവാഹങ്ങളിലുമെല്ലാം, പവിത്ര ബർഹിസ് (യജ്ഞാസനം) വിരിച്ച മനുഷ്യന്റെ നന്മയ്ക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇഷ്ടവ്രതം—തിരഞ്ഞെടുത്ത ധർമ്മവ്രതം നിറവേറ്റുന്നവർക്കായി അവൻ സമൃദ്ധിയുടെ പ്രേരണകൾ (ഇഷഃ) രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.
Mitra is invoked as the power of right speech and right direction, who sets peoples into their proper course and upholds Earth and Heaven.
The hymn expands Mitra’s sovereignty as an Āditya: approachable by reverence, favorable to the singer, and vigilant over human races with steady vision; the ritual act of offering through Agni is repeatedly urged.
Mitra’s greatness as the guiding Āditya culminates in the call to present the most pleasing oblation into Agni specifically for him (the hymn’s central sacrificial imperative).
The closing turns toward the prepared sacrificer (vṛkta-barhis) and fulfilled vows (iṣṭa-vrata), promising iṣ—nourishing plenitude and right impulses—under Mitra’s guardianship.
mitraḥ kṛṣṭīr animiṣābhi caṣṭe
महाँ आदित्यो नमसोपसद्यो यातयज्जनो गृणते सुशेवः । तस्मा एतत्पन्यतमाय जुष्टमग्नौ मित्राय हविरा जुहोत ॥vṛktabarhiṣe
Mitra is an Āditya who keeps truth, harmony, and trustworthy relations in the world. The hymn describes him as upholding Heaven and Earth and watching people with steady, unblinking awareness.
Right speech and right conduct create order in society, and Mitra is the divine power that supports this order. By offering to Mitra through Agni, the worshipper seeks harmony, protection, and nourishing prosperity (iṣ).
It suits a fire offering where ghṛta and other havis are poured into Agni “for Mitra.” The hymn especially fits occasions that require strengthening agreements, communal unity, and disciplined adherence to one’s chosen rule (vrata).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.