Sukta 155
Sukta 1.155
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.155)
Viṣṇu
Triṣṭubh
ഈ സൂക്തം വിഷ്ണുവിനെ വിശാലനും ജയിക്കാനാവാത്ത രക്ഷകനുമായിട്ട് സ്തുതിക്കുന്നു—പ്രചോദിതമായ ചിന്തയെ ഉണർത്തുന്നവനും പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നവനും. ലോകങ്ങളെ അളക്കുകയും താങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന അവന്റെ ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ “വിശാല പാദചുവടുകൾ” ഇതിൽ ആഘോഷിക്കുന്നു; അവന്റെ മഹത്വം യജ്ഞക്രമത്തിന്റെ ഋതത്തോടും മത്സരത്തിലെ വിജയത്തോടും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കവി വിഷ്ണുവിനെ ലോകമാപകനായും, എപ്പോഴും യുവശക്തിയായി ആരാധകരെ സഹായിക്കാൻ മുന്നേറുന്നവനായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
प्र वः पान्तमन्धसो धियायते महे शूराय विष्णवे चार्चत । या सानुनि पर्वतानामदाभ्या महस्तस्थतुरर्वतेव साधुना ॥
ഹേ ശൂരന്മാരേ, വിഷ്ണുവിന്നു—മഹാവീരശക്തിക്കു—നിങ്ങളുടെ സ്തുതിഗാനം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവന്നു അർപ്പിക്കുവിൻ; അവൻ ശുദ്ധ സോമരസത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ മദിച്ചവൻ, ധിയെ (ചിന്തയെ) ഉണർത്തുന്നവൻ. പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ അജേയനായി നില്ക്കുന്നവൻ—വിശാലസത്തയുള്ളവൻ—നല്ല അശ്വംപോലെ ദൃഢനും നേരുമുള്ളവൻ.
Mantra 2
त्वेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति । या मर्त्याय प्रतिधीयमानमित्कृशानोरस्तुरसनामुरुष्यथः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–വിഷ്ണു, നിങ്ങളിരുവരുടെയും ത്വരിതപരാക്രമികളുടെ സമരം തീർച്ചയായും ഉഗ്രമാണ്; സോമപാനി (സുതപാ) നിങ്ങള്ക്കായി സുരക്ഷിതമായ പാത വിശാലമാക്കുന്നു. മർത്ത്യനോട് വിരോധബലം നേരെ നിർത്തപ്പെടുമ്പോൾ, അഗ്നിയുടെ ദഹനത്തിൽ നിന്നുമെങ്കിലും, പാഞ്ഞുവരുന്ന ആക്രമണത്തിൽ നിന്നുമെങ്കിലും, നിങ്ങളിരുവരും രക്ഷിച്ച് കടന്നുപോകാനുള്ള വഴി വിശാലമാക്കുന്നു.
Mantra 3
ता ईं वर्धन्ति मह्यस्य पौंस्यं नि मातरा नयति रेतसे भुजे । दधाति पुत्रोऽवरं परं पितुर्नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥
ഈ രണ്ടുപേരും (ഇന്ദ്ര–വിഷ്ണു) അവന്റെ മഹത്തായ പുരുഷത്വത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നു; വിത്തിനും ഭോഗത്തിനുമായി രണ്ടു മാതാക്കളെ താഴോട്ടു നയിക്കുന്നു. പുത്രൻ പിതാവിന്റെ താഴ്ന്നതും ഉയർന്നതുമായ നാമങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; മൂന്നാമത്തേതിനെ ദ്യൗവിന്റെ പ്രകാശമയ ലോകത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 4
तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसीनस्य त्रातुरवृकस्य मीळ्हुषः । यः पार्थिवानि त्रिभिरिद्विगामभिरुरु क्रमिष्टोरुगायाय जीवसे ॥
അതേ—അതേ തന്നേ—അവന്റെ വീര്യപരാക്രമത്തെ ഞങ്ങൾ പാടുന്നു: ശക്തനായ രക്ഷകന്റെ, ‘വൃക’ (ഹാനി) ഇല്ലാത്തവന്റെ, ദാനശീലന്റെ. മൂന്നു പാദചുവടുകളാൽ ഭൂമിയിലെ ലോകങ്ങളെ വിശാലമായി അളന്നവൻ—വിശാലഗമനമുള്ള ജീവതത്തിനായി, മഹത്തായ സ്തുതിഗീതത്തിനായി.
Mantra 5
द्वे इदस्य क्रमणे स्वर्दृशोऽभिख्याय मर्त्यो भुरण्यति । तृतीयमस्य नकिरा दधर्षति वयश्चन पतयन्तः पतत्रिणः ॥
അവന്റെ രണ്ട് പാദചാരങ്ങൾ മർത്ത്യൻ കാണാൻ കഴിയും—പ്രകാശമയ സ്വർഗ്ഗദർശനത്തോട്ടു നോക്കി; എന്നാൽ അവന്റെ മൂന്നാമത്തെ പാദം ആരും എത്തുകയില്ല—ചിറകുള്ള പക്ഷികളും, പറക്കുന്നതിൽ പോലും, അല്ല.
Mantra 6
चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीँरवीविपत् । बृहच्छरीरो विमिमान ऋक्वभिर्युवाकुमारः प्रत्येत्याहवम् ॥
നാലും തൊണ്ണൂറും നാമങ്ങളോടുകൂടെ അവൻ അനേക-അരകളുള്ള ചക്രത്തെ ചലിപ്പിച്ചു—ചുറ്റുന്ന വൃത്തംപോലെ—അതിനെ അതിന്റെ പഥങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചു. മഹാശരീരൻ, ഋഷികളുടെ ഋക്കുകളാൽ അളക്കുന്നതുപോലെ, സദാ യുവാവ്, ഒരിക്കലും ബാലനല്ലാത്തവൻ, യുദ്ധത്തേക്കു മുന്നേറുന്നു.
Frequently Asked Questions
It praises Viṣṇu’s vast power—especially his famous ‘three strides’ by which he measures and secures the worlds—while asking for protection, stability, and a spacious life.
The mountain-summit imagery presents Viṣṇu as firm, unconquerable, and elevated above obstacles—symbolizing a stable cosmic support that the worshipper can rely on.
It is a Vedic way of saying Viṣṇu establishes the great spaces of existence—measuring out the world-regions so life, order, and the sacrifice can unfold securely.
Ask anything about Sukta 155 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
