Opening the text

Sukta 1.155
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.155)
Viṣṇu
Triṣṭubh
Is mantra mein Vishnu ki tareef hai jo bada aur asahay rakshak hai. Woh pahadon par khada rehta hai aur logon ke mann mein achhe vichar jagata hai. Vishnu ke teen bade kadam hain jo saari duniya ko napte aur sambhalte hain. Yagya ka kaam theek chalata hai aur jung mein jeet dilata hai. Woh hamesha jawan rehta hai aur apne bhakton ki madad ke liye aage badhta hai. Isliye log use bada taakatwar maante hain.
Mantra 1
प्र वः पान्तमन्धसो धियायते महे शूराय विष्णवे चार्चत । या सानुनि पर्वतानामदाभ्या महस्तस्थतुरर्वतेव साधुना ॥
Vishnu ke liye apna gaana lao. Woh bahut taakatvala hai, bada veer hai. Soma pee ke woh khush hai, dimaag khulta hai. Woh pahadiyon ke upar khada hai, koi use hara nahi sakta. Woh bada hai, pakka hai, jaise achha ghoda.
Mantra 2
त्वेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति । या मर्त्याय प्रतिधीयमानमित्कृशानोरस्तुरसनामुरुष्यथः ॥
Indra aur Vishnu dono bahut taakatvala hain. Ladai mein woh tez hain. Soma peene wala unke liye sahi raasta bana deta hai. Jab kisi insaan ke saamne dushman aata hai, aag aur khatre se woh dono bacha lete hain. Raasta bada kar dete hain.
Mantra 3
ता ईं वर्धन्ति मह्यस्य पौंस्यं नि मातरा नयति रेतसे भुजे । दधाति पुत्रोऽवरं परं पितुर्नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥
Yeh dono uski taakat badhate hain. Do maa beej ke liye neeche jaati hain, khush hone ke liye. Beta baap ka naam neeche aur upar dono jagah lagata hai. Teesra naam woh aasmaan mein chamakata hai.
Mantra 4
तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसीनस्य त्रातुरवृकस्य मीळ्हुषः । यः पार्थिवानि त्रिभिरिद्विगामभिरुरु क्रमिष्टोरुगायाय जीवसे ॥
Hum uski taakat ke baare mein gaate hain. Woh rakshak hai, koi use chera nahi, woh deta hai. Usne teen kadam mein duniya nap li. Bade jeevan ke liye, bade gaane ke liye.
Mantra 5
द्वे इदस्य क्रमणे स्वर्दृशोऽभिख्याय मर्त्यो भुरण्यति । तृतीयमस्य नकिरा दधर्षति वयश्चन पतयन्तः पतत्रिणः ॥
Vishnu ke do kadam insaan dekh sakta hai. Woh aasman ki taraf dekhta hai jaise koi roshni dikh rahi ho. Lekin teesra kadam koi nahi pahunch sakta. Na hi woh panchi jo hawa mein udte hain, woh bhi wahan nahi ja sakte.
Mantra 6
चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीँरवीविपत् । बृहच्छरीरो विमिमान ऋक्वभिर्युवाकुमारः प्रत्येत्याहवम् ॥
Vishnu ke chaar aur nabbe naam hain. Woh ek chakra chalate hain jaise koi pahiya ghoomta hai. Woh bahut bade shareer wale hain. Woh rishiyon ke gaano se napte hain. Woh hamesha jawan rehte hain, kabhi bacche nahi bante. Yudh ke liye aage badhte hain.
It praises Viṣṇu’s vast power—especially his famous ‘three strides’ by which he measures and secures the worlds—while asking for protection, stability, and a spacious life.
The mountain-summit imagery presents Viṣṇu as firm, unconquerable, and elevated above obstacles—symbolizing a stable cosmic support that the worshipper can rely on.
It is a Vedic way of saying Viṣṇu establishes the great spaces of existence—measuring out the world-regions so life, order, and the sacrifice can unfold securely.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.