Sukta 155
Sukta 1.155
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.155)
Viṣṇu
Triṣṭubh
अयं सूक्तो विष्णुं स्तौति—स विश्वव्यापी, अजेयः, रक्षकः; यो धियं प्रेरयति, पर्वतशिखरेषु दृढं तिष्ठति। अस्य ‘विस्तीर्णाः पदत्रयः’ लोकान् मिमीत उपधारयति च; तस्य महिमा यज्ञस्य ऋतेन सह संबध्यते, संग्रामे च जयेन। कविः विष्णुं विश्वमापकं नित्ययुवानं च शक्तिं मन्यते, यः भक्तान् सहायार्थं अग्रे सरति।
Mantras
Mantra 1
प्र वः पान्तमन्धसो धियायते महे शूराय विष्णवे चार्चत । या सानुनि पर्वतानामदाभ्या महस्तस्थतुरर्वतेव साधुना ॥
प्र वोऽर्चनं पान्तमन्धसः प्रचोदयत—महे शूराय विष्णवे। यः पान्तमन्धसा मत्तो धियं चोदयति; यः पर्वतानां सानुषु अदाभ्यः स्थितः, महस्तस्थतुरर्वतेव साधुना।
Mantra 2
त्वेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति । या मर्त्याय प्रतिधीयमानमित्कृशानोरस्तुरसनामुरुष्यथः ॥
त्वेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति । या मर्त्याय प्रतिधीयमानमित्कृशानोरस्तुरसनामुरुष्यथः ॥
Mantra 3
ता ईं वर्धन्ति मह्यस्य पौंस्यं नि मातरा नयति रेतसे भुजे । दधाति पुत्रोऽवरं परं पितुर्नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥
ता ईं वर्धन्ति मह्यस्य पौंस्यं नि मातरा नयति रेतसे भुजे । दधाति पुत्रोऽवरं परं पितुर्नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥
Mantra 4
तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसीनस्य त्रातुरवृकस्य मीळ्हुषः । यः पार्थिवानि त्रिभिरिद्विगामभिरुरु क्रमिष्टोरुगायाय जीवसे ॥
तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसीनस्य त्रोतुरवृकस्य मीळ्हुषः । यः पार्थिवानि त्रिभिरिद्विगामभिरुरु क्रमिष्टोरुगायाय जीवसे ॥
Mantra 5
द्वे इदस्य क्रमणे स्वर्दृशोऽभिख्याय मर्त्यो भुरण्यति । तृतीयमस्य नकिरा दधर्षति वयश्चन पतयन्तः पतत्रिणः ॥
द्वे इदस्य क्रमणे मर्त्यः स्वर्दृशोऽभिख्याय भुरण्यति; तृतीयमस्य न कश्चन दधर्षति—न च पतयन्तः पतत्रिणोऽपि।
Mantra 6
चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीँरवीविपत् । बृहच्छरीरो विमिमान ऋक्वभिर्युवाकुमारः प्रत्येत्याहवम् ॥
चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिः स बह्वारं चक्रं वृत्तमिव प्रवर्तयामास, मार्गेषु व्यतीरयत्। बृहच्छरीरः ऋक्वभिः स्तुतिभिर्विमिमानः सदा युवाकुमारो न कदाचिद् बालः, आहवं प्रत्येति।
Frequently Asked Questions
It praises Viṣṇu’s vast power—especially his famous ‘three strides’ by which he measures and secures the worlds—while asking for protection, stability, and a spacious life.
The mountain-summit imagery presents Viṣṇu as firm, unconquerable, and elevated above obstacles—symbolizing a stable cosmic support that the worshipper can rely on.
It is a Vedic way of saying Viṣṇu establishes the great spaces of existence—measuring out the world-regions so life, order, and the sacrifice can unfold securely.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.