Opening the text

Sukta 1.129
Indra
Trishtubh (probable; verify)
ഈ ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ കവി, പ്രചോദിതചിന്തയുടെ തന്റെ “രഥം” ദേവൻ കെട്ടി നയിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; അങ്ങനെ സ്തുതി സത്യമായ ഋഷിവാകായി മാറി വേഗത്തിൽ ഫലസിദ്ധി വരുത്തണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഇന്ദ്രനെ വീണ്ടുംവീണ്ടും രക്ഷോഹൻ—വൈരിയായ/അന്ധകാരശക്തികളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ—എന്ന് ആഹ്വാനിച്ച്, ദുഷ്ടമനോഭാവം, നിന്ദ, വക്രപ്രതിരോധങ്ങൾ എന്നിവ അകറ്റി, പ്രചോദിതഗായകനെയും അവന്റെ സമൂഹത്തെയും സംരക്ഷിക്കുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. മന്ത്രം എങ്ങനെ ഫലപ്രദമാകുന്നു എന്ന കാവ്യാത്മക ആത്മപരിശോധനയും, സംരക്ഷണം, വിജയം, ദുഷ്ടവാക്കും ദുഷ്ടസങ്കൽപ്പവും അസ്തമിക്കണമെന്ന നേരിട്ടുള്ള അപേക്ഷയും ഈ സൂക്തം ചേർത്തിണക്കുന്നു.
Mantra 1
यं त्वं रथमिन्द्र मेधसातयेऽपाका सन्तमिषिर प्रणयसि प्रानवद्य नयसि । सद्यश्चित्तमभिष्टये करो वशश्च वाजिनम् । सास्माकमनवद्य तूतुजान वेधसामिमां वाचं न वेधसाम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! യം രഥം ത്വം മേധാസാതയേ (ബുദ്ധി-വിജയത്തിനായി) മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നുവോ—അപാക (അപരിപക്വ)മായിരുന്നാലും—ഹേ ഋഷി-പ്രേരകാ, നീ അതിനെ പ്രണയസി, മുന്നോട്ട് കൈപിടിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നു; നീ അതിനെ പ്രാനവദ്യ, കുറ്റമറ്റതായി മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. സദ്യശ്ചിത് നീ അതിനെ അഭിഷ്ടയേ (ഇഷ്ടസിദ്ധിക്കായി) ഒരുക്കുന്നു—വശശ്ച (ആജ്ഞാനുസാരി)യും വാജിനം (വിജയി/ബലവാൻ)യും ആയി. അതിനാൽ, ഹേ അനവദ്യ (നിർദോഷ) തൂതുജാന (വേഗവാൻ) ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളുടെ ഈ വാക്ക്—വേധസാം (ജ്ഞാനികളായ ഋഷികളുടെ) വാക്കുപോലെ—നിനക്കു സമർപ്പിതം.
Mantra 2
स श्रुधि यः स्मा पृतनासु कासु चिद्दक्षाय्य इन्द्र भरहूतये नृभिरसि प्रतूर्तये नृभिः । यः शूरैः स्वः सनिता यो विप्रैर्वाजं तरुता । तमीशानास इरधन्त वाजिनं पृक्षमत्यं न वाजिनम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ശ്രവിക്ക—ഏതു യുദ്ധങ്ങളിലായാലും നീ ദക്ഷനും ശേഷിയുള്ളവനും. മനുഷ്യരോടൊപ്പം നീ ആഹ്വാനം വഹിപ്പിക്കുന്നവൻ; മനുഷ്യരോടൊപ്പം നീ മുന്നേറി ജയിക്കുന്നവൻ. ശൂരന്മാരോടൊപ്പം സ്വഃ (സ്വർഗ്ഗലോകം) നേടുന്നവൻ, വിപ്രന്മാരോടൊപ്പം വാജ (ബല-സമൃദ്ധി) കടത്തിവരുത്തുന്നവൻ—ആ ജയശാലിയായ വാജിനനെ അധിപതികൾ ബലപ്പെടുത്തട്ടെ, പോഷിതമായ അശ്വത്തെ ബലപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ.
Mantra 3
दस्मो हि ष्मा वृषणं पिन्वसि त्वचं कं चिद्यावीरररुं शूर मर्त्यं परिवृणक्षि मर्त्यम् । इन्द्रोत तुभ्यं तद्दिवे तद्रुद्राय स्वयशसे । मित्राय वोचं वरुणाय सप्रथः सुमृळीकाय सप्रथः ॥
നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ ദസ്മ (അദ്ഭുതൻ) ആകുന്നു: വൃഷണ (വൃഷ-ബലം) നീ ഉണർത്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു; ദുർബലമായ ഒരു മർത്ത്യന്റെ ത്വചയെയും നീ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഹേ ശൂരാ, നീ മർത്ത്യനെ ചുറ്റി പൊതിഞ്ഞ് മറയ്ക്കുന്നു, മർത്ത്യനെ ആവരണം ചെയ്യുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇത് ഞാൻ നിനക്കായി പറയുന്നു—ദിവേ (ദ്യുലോകം)ക്കും, സ്വയശസനായ രുദ്രനും. മിത്രനുവേണ്ടി പറയുന്നു; ഋതത്തിൽ വിശാലനായ വരുണനുവേണ്ടി; സപ്രഥ—കൃപയിൽ വിശാലനായ—സുമൃളീകനുവേണ്ടിയും പറയുന്നു.
Mantra 4
अस्माकं व इन्द्रमुश्मसीष्टये सखायं विश्वायुं प्रासहं युजं वाजेषु प्रासहं युजम् । अस्माकं ब्रह्मोतयेऽवा पृत्सुषु कासु चित् । नहि त्वा शत्रुः स्तरतेः स्तृणोषि यं विश्वं शत्रुं: स्तृणोषि यम् ॥
ഞങ്ങളുടെ ഇഷ്ടി (ആഗ്രഹസിദ്ധി)ക്കായി ഞങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—ഞങ്ങളുടെ സഖാവിനെ, വിശ്വായു (സർവ്വജീവന-വ്യാപി)നെ, വാജങ്ങളിൽ (സമൃദ്ധിക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിൽ) പ്രാസഹ (അത്യജയി)യായ യുജനെ, പ്രാസഹ യുജനെ. ഞങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മ (സ്തുതി-വചനം)യുടെ ഓതിക്കായി, ഏതു പൃത്സുകളിലായാലും ഞങ്ങളിലേക്കു ഇറങ്ങി വരിക. നിന്നെ ഒരു ശത്രുവും മറികടക്കുകയില്ല; നീ ആരെയാണോ വീഴ്ത്തുന്നത്, ആ മുഴുവൻ ശത്രുവിനെയും നീ വീഴ്ത്തുന്നു—നീ ആരെയാണോ വീഴ്ത്തുന്നത്.
Mantra 5
नि षू नमातिमतिं कयस्य चित्तेजिष्ठाभिररणिभिर्नोतिभिरुग्राभिरुग्रोतिभिः । नेषि णो यथा पुरानेनाः शूर मन्यसे । विश्वानि पूरोरप पर्षि वह्निरासा वह्निर्नो अच्छ ॥
ഹേ ഉഗ്ര (ഇന്ദ്ര)! ആരുടേതായാലും അതിമാപകമായ ബുദ്ധിയെ നീ തീർച്ചയായും താഴെയിറക്കുക—നിന്റെ അത്യന്തം തീക്ഷ്ണമായ പ്രജ്വലനങ്ങളാലും, നിന്റെ ഉഗ്രവും ബലവത്തുമായ സഹായങ്ങളാലും. ഹേ ശൂര! നീ അറിയുന്നതുപോലെ പുരാതന മാർഗ്ഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ നയിക്ക. പൂർു (പുരു)വിൽ നിന്ന് എല്ലാ ശത്രുശക്തികളെയും അകറ്റി ഓടിക്ക; ഹേ വഹ്നി (അഗ്നിവാഹക)! വരിക—ഞങ്ങളിലേക്കു വരുന്ന ജ്വാലാരൂപ വഹ്നിയായി നീ തന്നെയാകുക.
Mantra 6
प्र तद्वोचेयं भव्यायेन्दवे हव्यो न य इषवान्मन्म रेजति रक्षोहा मन्म रेजति । स्वयं सो अस्मदा निदो वधैरजेत दुर्मतिम् । अव स्रवेदघशंसोऽवतरमव क्षुद्रमिव स्रवेत् ॥
ഞാൻ ആ വാക്ക് പ്രസ്താവിക്കുന്നു—വളരുന്ന ഇന്ദു (സോമ)യ്ക്ക് യോജിച്ചത്—ഹവ്യ (ആഹുതി)പോലെ: അമ്പിന്റെ ബലത്തിൽ വിറയുന്ന മനോഭാവം, രക്ഷോഹാ (രക്ഷസ്സംഹാരകൻ) ആയി വിറയുന്ന മനോഭാവം. അവൻ തന്നെ തന്റെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ ഞങ്ങളിൽ നിന്നു ദുർമതിയെ അകറ്റട്ടെ. അഘശംസ (ദുർവചനക്കാരൻ) താഴേക്ക് ഒഴുകി അകന്നുപോകട്ടെ; ക്ഷുദ്രമായതു പോലെ അത് കൂടി ഒഴുകിപ്പോകട്ടെ.
Mantra 7
वनेम तद्धोत्रया चितन्त्या वनेम रयिं रयिवः सुवीर्यं रण्वं सन्तं सुवीर्यम् । दुर्मन्मानं सुमन्तुभिरेमिषा पृचीमहि । आ सत्याभिरिन्द्रं द्युम्नहूतिभिर्यजत्रं द्युम्नहूतिभिः ॥
ചിന്താപൂർണ്ണമായ ഹോത്രാ (യജ്ഞാർപ്പണം)കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ അതിനെ ജയിക്കട്ടെ; ഹേ രയിവഃ (സമ്പത്തിന്റെ അധിപന്മാരേ)! ഞങ്ങൾ രയി—സമൃദ്ധി—യും, ആനന്ദമയവും നിലനിൽക്കുന്ന സുവീര്യ (വീരബലം)യും നേടട്ടെ. ദുർമനസ്സിനെ ഞങ്ങൾ സുമന്തു (നല്ല സംकल्पങ്ങൾ)കൊണ്ട് നേരിട്ട് ജയിക്കട്ടെ, ഇഷാ (അന്വേഷക പ്രേരണ) അതോടു ചേർത്തുകൊണ്ട്. സത്യ ഹൂതികളാൽ ഞങ്ങൾ യജത്ര (പൂജ്യ) ഇന്ദ്രനെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു—ദ്യുമ്നഹൂതികളാൽ (പ്രഭാമയ ആഹ്വാനങ്ങളാൽ), ദ്യുമ്നഹൂതികളാൽ.
Mantra 8
प्रप्रा वो अस्मे स्वयशोभिरूती परिवर्ग इन्द्रो दुर्मतीनां दरीमन्दुर्मतीनाम् । स्वयं सा रिषयध्यै या न उपेषे अत्रैः । हतेमसन्न वक्षति क्षिप्ता जूर्णिर्न वक्षति ॥
മുന്നോട്ട്, മുന്നോട്ട്—നിങ്ങൾക്കായി; ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്കായി—സ്വയം-യശസ്സുള്ള തന്റെ ഊതിയാൽ ഇന്ദ്രൻ ദുർമതികളുടെ മറിച്ചിടുന്നവൻ, ദുർമതികളെ പിളർക്കുന്നവൻ. ഞങ്ങളെ ഹാനിപ്പെടുത്താനും ഞെക്കിപ്പിടിക്കാനും വരുന്നതു, അത്രികളുടെ ദർശന-ശക്തിയാൽ തന്നെ പരാജയപ്പെടട്ടെ; ഒരിക്കൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടാൽ അത് ഇനി മുന്നോട്ടു നീങ്ങുകയില്ല—എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ ജീർണ്ണവസ്തുവുപോലെ, അത് വഹിക്കുകയില്ല.
Mantra 9
त्वं न इन्द्र राया परीणसा याहि पथाँ अनेहसा पुरो याह्यरक्षसा । सचस्व नः पराक आ सचस्वास्तमीक आ । पाहि नो दूरादारादभिष्टिभिः सदा पाह्यभिष्टिभिः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങൾക്കായി റായയുടെ പരിപൂർണതയോടെ നീ മുന്നിൽ പോകുക; ദുരിതമില്ലാത്ത പാതയിലൂടെ പോകുക; ഹാനി കടന്നുവരാൻ ഇടനൽകാത്ത കാവലോടെ മുൻപിൽ പോകുക. ദൂരത്തുനിന്നും ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരുക, അടുത്തും ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരുക. ദൂരത്തുനിന്നും അടുത്തുനിന്നും—ഇരുവശത്തുനിന്നും—നിന്റെ ഉറച്ച സഹായങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക; എപ്പോഴും നിന്റെ സഹായങ്ങളാൽ കാത്തുകൊൾക.
Mantra 10
त्वं न इन्द्र राया तरूषसोग्रं चित्त्वा महिमा सक्षदवसे महे मित्रं नावसे । ओजिष्ठ त्रातरविता रथं कं चिदमर्त्य । अन्यमस्मद्रिरिषेः कं चिदद्रिवो रिरिक्षन्तं चिदद्रिवः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, റായയുടെ പരിപൂർണതയാൽ നീ ജയിക്കുന്നു; നിന്റെ ഉഗ്ര മഹിമയും മഹാ സഹായത്തിന് സമർത്ഥമാണ്—മഹാനായ മിത്രൻ സഹായത്തിനായി വരുന്നതുപോലെ. ഹേ അത്യന്തം ശക്തനായവനേ, ത്രാതാവും ശ്രേഷ്ഠ സഹായിയും, അമർത്ത്യനേ, നീ ഏതൊരു രഥ-ബലത്തെയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. ഹേ അദ്രിവോ, ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് നീ സുരക്ഷിതമായി കാത്തുകൊള്ളുന്നു—even ഒരുത്തനെയെങ്കിലും—മറ്റൊരുത്തനെ ഹാനിക്കായി വിട്ടുകൊടുക്കുന്നു.
Mantra 11
पाहि न इन्द्र सुष्टुत स्रिधोऽवयाता सदमिद्दुर्मतीनां देवः सन्दुर्मतीनाम् । हन्ता पापस्य रक्षसस्त्राता विप्रस्य मावतः । अधा हि त्वा जनिता जीजनद्वसो रक्षोहणं त्वा जीजनद्वसो ॥
ഹേ സുഷ്ടുതനായ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക; വളഞ്ഞ പ്രതിരോധങ്ങളിലേക്കു ഇറങ്ങി അവയെ അടിച്ചമർത്തുക. ദേവനായ നീ സദാ ദുർമതികളെ തകർക്കുന്നവൻ. പാപമയമായ അന്ധകാരമായ രക്ഷസിന്റെ ഹന്താ, വാക്കിൽ സമൃദ്ധനായ വിപ്രന്റെ ത്രാതാ. കാരണം, ഹേ വസു, നിന്നെ ജനിപ്പിച്ചവൻ നിന്നെ രക്ഷോഹണനായി ജനിപ്പിച്ചു—ഹേ വസു, നിന്നെ രക്ഷോഹണനായി ജനിപ്പിച്ചു.
It asks Indra to empower the poet’s inspired speech and to protect the community by crushing evil intent, slander, and hostile forces (rakṣas).
The ‘chariot’ is the moving power of inspired mind and mantra, and the ‘arrow-force’ describes focused, penetrating praise meant to defeat negativity and opposition.
Yes. One verse offers the spoken praise as fit for the ‘growing Indu’ (Soma), aligning Indra’s power with Soma’s strengthening delight in ritual.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.