
Sukta 1.129
Indra
Trishtubh (probable; verify)
ಈ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಕವಿ, ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆಯ ತನ್ನ “ರಥ”ವನ್ನು ದೇವರು ಜೂತಿಸಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ತುತಿ ನಿಜವಾದ ಋಷಿವಾಣಿ ಆಗಿ ಶೀಘ್ರ ಫಲಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುವಂತೆ ಕೋರುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ರಕ್ಷೋಹನ್—ವೈರಿಯಾದ/ಅಂಧಕಾರಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಹಾರಕ—ಎಂದು ಆವಾಹಿಸಿ, ದುರುದ್ದೇಶ, ನಿಂದೆ ಮತ್ತು ವಕ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಿ, ಪ್ರೇರಿತ ಗಾಯಕನನ್ನೂ ಅವನ ಸಮುದಾಯವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತವು ಮಂತ್ರವು ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು, ರಕ್ಷಣೆ, ವಿಜಯ, ಹಾಗೂ ದುಷ್ಟವಾಣಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಸಂಕಲ್ಪಗಳ ನಾಶ/ಅಸ್ತಂಗತಿಗಾಗಿ ನೇರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
यं त्वं रथमिन्द्र मेधसातयेऽपाका सन्तमिषिर प्रणयसि प्रानवद्य नयसि । सद्यश्चित्तमभिष्टये करो वशश्च वाजिनम् । सास्माकमनवद्य तूतुजान वेधसामिमां वाचं न वेधसाम् ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ! ಯಂ ರಥಂ ತ್ವಂ ಮೇಧಾಸಾತಯೇ (ಬುದ್ಧಿ-ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ) ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತೀಯೋ—ಅಪಾಕ (ಅಪರಿಪಕ್ವ)ವಾಗಿದ್ದರೂ—ಹೇ ಋಷಿ-ಪ್ರೇರಕ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಪ್ರಣಯಸಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತೀಯ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಪ್ರಾನವದ್ಯ, ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಯಸಿ. ಸದ್ಯಶ್ಚಿತ್ ನೀನು ಅದನ್ನು ಅಭಿಷ್ಟಯೇ (ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ) ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ—ವಶಶ್ಚ (ಆಜ್ಞಾಕಾರಿ) ಮತ್ತು ವಾಜಿನಂ (ವಿಜಯಿ/ಬಲವಂತ) ಆಗಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಅನವದ್ಯ (ನಿರ್ದೋಷ) ತೂತುಜಾನ (ವೇಗವಂತ) ಇಂದ್ರ, ನಮ್ಮ ಈ ವಾಣಿ—ವೇಧಸಾಂ (ಜ್ಞಾನಿಗಳ/ಋಷಿಗಳ) ವಾಣಿಯಂತೆ—ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.
Mantra 2
स श्रुधि यः स्मा पृतनासु कासु चिद्दक्षाय्य इन्द्र भरहूतये नृभिरसि प्रतूर्तये नृभिः । यः शूरैः स्वः सनिता यो विप्रैर्वाजं तरुता । तमीशानास इरधन्त वाजिनं पृक्षमत्यं न वाजिनम् ॥
ಓ ಇಂದ್ರನೇ, ಕೇಳು—ಯಾವ ಯಾವ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ದಕ್ಷನೂ ಸಮರ್ಥನೂ. ನರರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವವನಾಗಿ; ನರರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಮುನ್ನಡೆದು ಜಯಿಸುವವನಾಗಿ ಇದ್ದೀಯ. ಶೂರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಃ (ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ)ವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು, ವಿಪ್ರರೊಂದಿಗೆ ವಾಜ (ಬಲ-ಸಂಪತ್ತು)ವನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ತರುವವನು—ಆ ಜಯಶಾಲಿ ವಾಜಿನನನ್ನು ಅಧಿಪತಿಗಳು ಬಲಪಡಿಸಲಿ, ಪೋಷಿತ ಅಶ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಂತೆ.
Mantra 3
दस्मो हि ष्मा वृषणं पिन्वसि त्वचं कं चिद्यावीरररुं शूर मर्त्यं परिवृणक्षि मर्त्यम् । इन्द्रोत तुभ्यं तद्दिवे तद्रुद्राय स्वयशसे । मित्राय वोचं वरुणाय सप्रथः सुमृळीकाय सप्रथः ॥
ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ದಸ್ಮ (ಅದ್ಭುತ)ನಾಗಿದ್ದೀಯ: ವೃಷಣ (ವೃಷ-ಬಲ)ವನ್ನು ನೀನು ಉಬ್ಬಿಸಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತೀಯ; ದುರ್ಬಲ ಮರ್ಥ್ಯನ ತ್ವಚೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ. ಓ ಶೂರನೇ, ನೀನು ಮರ್ಥ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಮುಚ್ಚುತ್ತೀಯ, ಮರ್ಥ್ಯನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತೀಯ. ಓ ಇಂದ್ರನೇ, ಇದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ದಿವೆಗೆ (ದ್ಯುಲೋಕ)ಗೂ, ಸ್ವಯಶಸ ರುದ್ರನಿಗೂ. ಮಿತ್ರನಿಗಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಋತದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲನಾದ ವರುಣನಿಗಾಗಿ; ಮತ್ತು ಸಪ್ರಥ—ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲನಾದ—ಸುಮೃಳೀಕನಿಗಾಗಿ.
Mantra 4
अस्माकं व इन्द्रमुश्मसीष्टये सखायं विश्वायुं प्रासहं युजं वाजेषु प्रासहं युजम् । अस्माकं ब्रह्मोतयेऽवा पृत्सुषु कासु चित् । नहि त्वा शत्रुः स्तरतेः स्तृणोषि यं विश्वं शत्रुं: स्तृणोषि यम् ॥
ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಿ (ಇಚ್ಛಿತ ಸಿದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ನಾವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ—ನಮ್ಮ ಸಖನನ್ನು, ವಿಶ್ವಾಯು (ಸರ್ವಜೀವನ-ವ್ಯಾಪಿ)ಯನ್ನು, ವಾಜಗಳಲ್ಲಿ (ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ) ಪ್ರಾಸಹ (ಅತಿವಿಜಯಿ) ಯುಜನನ್ನು, ಪ್ರಾಸಹ ಯುಜನನ್ನು. ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ (ಸ್ತುತಿ-ವಚನ)ದ ಓತಿಗಾಗಿ, ಯಾವ ಯಾವ ಪೃತ್ಸು (ಸಂಘರ್ಷ)ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಾ. ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಶತ್ರುವೂ ಮೀರಲಾರನು; ನೀನು ಯಾರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಆ ಸಮಸ್ತ ಶತ್ರುವನ್ನೇ ನೀನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತೀಯ—ಯಾರನ್ನು ನೀನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತೀಯೋ.
Mantra 5
नि षू नमातिमतिं कयस्य चित्तेजिष्ठाभिररणिभिर्नोतिभिरुग्राभिरुग्रोतिभिः । नेषि णो यथा पुरानेनाः शूर मन्यसे । विश्वानि पूरोरप पर्षि वह्निरासा वह्निर्नो अच्छ ॥
ಓ ಉಗ್ರ (ಇಂದ್ರ)! ಯಾರದ್ದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅತಿಮಾಪಕವಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸು—ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ವಲನಗಳಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ಉಗ್ರ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಹಾಯಗಳಿಂದಲೂ. ಓ ಶೂರ! ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಡೆಸು. ಪೂರು (ಪುರು)ನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸು; ಓ ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿವಾಹಕ)! ಬಾ—ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಬರುವ ಜ್ವಾಲಾರೂಪ ವಹ್ನಿಯಾಗು.
Mantra 6
प्र तद्वोचेयं भव्यायेन्दवे हव्यो न य इषवान्मन्म रेजति रक्षोहा मन्म रेजति । स्वयं सो अस्मदा निदो वधैरजेत दुर्मतिम् । अव स्रवेदघशंसोऽवतरमव क्षुद्रमिव स्रवेत् ॥
ನಾನು ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇನೆ—ವರ್ಧಮಾನ ಇಂದು (ಸೋಮ)ಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು—ಹವ್ಯ (ಆಹುತಿ)ಯಂತೆ: ಬಾಣಬಲದಿಂದ ಕಂಪಿಸುವ ಮನೋಭಾವ, ರಕ್ಷೋಹಾ (ರಕ್ಷಸ್ಹಂತಕ)ವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುವ ಮನೋಭಾವ. ಅವನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ನಮ್ಮೊಳಗಿಂದ ದುರ್ಮತಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲಿ. ಅಘಶಂಸ (ದುರ್ವಚನಿಗ) ಕೆಳಗೆ ಹರಿದು ದೂರವಾಗಲಿ; ಕ್ಷುದ್ರವಾದುದು ಹೇಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದೋ ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಸಹ ಹರಿದು ಹೋಗಲಿ.
Mantra 7
वनेम तद्धोत्रया चितन्त्या वनेम रयिं रयिवः सुवीर्यं रण्वं सन्तं सुवीर्यम् । दुर्मन्मानं सुमन्तुभिरेमिषा पृचीमहि । आ सत्याभिरिन्द्रं द्युम्नहूतिभिर्यजत्रं द्युम्नहूतिभिः ॥
ಚಿಂತನೆಯ ಹೋತ್ರಾ (ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣ)ದಿಂದ ನಾವು ಅದನ್ನು ಜಯಿಸೋಣ; ಓ ರಯಿವಃ (ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳೇ)! ನಾವು ರಯಿ—ಸಮೃದ್ಧಿ—ಮತ್ತು ಆನಂದಮಯ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಸುವೀರ್ಯ (ವೀರಬಲ)ವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ. ದುರ್ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಾವು ಸುಮಂತು (ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು)ಗಳಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಜಯಿಸೋಣ, ಇಷಾ (ಶೋಧಕ ಪ್ರೇರಣೆ)ಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ. ಸತ್ಯ ಹೂತಿಗಳಿಂದ ನಾವು ಯಜತ್ರ (ಪೂಜ್ಯ) ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತೇವೆ—ದ್ಯುಮ್ನಹೂತಿಗಳಿಂದ (ಪ್ರಭಾಮಯ ಆಹ್ವಾನಗಳಿಂದ), ದ್ಯುಮ್ನಹೂತಿಗಳಿಂದ.
Mantra 8
प्रप्रा वो अस्मे स्वयशोभिरूती परिवर्ग इन्द्रो दुर्मतीनां दरीमन्दुर्मतीनाम् । स्वयं सा रिषयध्यै या न उपेषे अत्रैः । हतेमसन्न वक्षति क्षिप्ता जूर्णिर्न वक्षति ॥
ಮುಂದೆ, ಮುಂದೆ—ನಿಮಗಾಗಿ; ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ—ಸ್ವಯಂ-ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ತನ್ನ ಊತಿಯ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರನು ದುರ್ಮತಿಗಳನ್ನೇ ಉರುಳಿಸುವವನು, ದುರ್ಮತಿಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುವವನು. ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿ ಒತ್ತಿಹಾಕಲು ಬರುವದು, ಅತ್ರಿಗಳ ದರ್ಶನ-ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತಾನೇ ವಿಫಲವಾಗಲಿ; ಒಮ್ಮೆ ಹೊಡೆತ ತಿಂದ ಮೇಲೆ ಅದು ಮುಂದುವರಿಯಲಾರದು—ಎಸೆದು ಬಿಟ್ಟ, ಜೀರ್ಣವಾದ ವಸ್ತುವಿನಂತೆ, ಅದು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸಲಾರದು.
Mantra 9
त्वं न इन्द्र राया परीणसा याहि पथाँ अनेहसा पुरो याह्यरक्षसा । सचस्व नः पराक आ सचस्वास्तमीक आ । पाहि नो दूरादारादभिष्टिभिः सदा पाह्यभिष्टिभिः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ರಾಯೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮುಂದೆ ನಡೆ; ಕಷ್ಟರಹಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆ; ಹಾನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡದ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೆ ನಡೆ. ದೂರದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸೇರಿರು, ಸಮೀಪದಲ್ಲೂ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸೇರಿರು. ದೂರದಿಂದಲೂ ಸಮೀಪದಿಂದಲೂ—ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಿಂದ—ನಿನ್ನ ದೃಢ ಸಹಾಯಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ಸದಾ ನಿನ್ನ ಸಹಾಯಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡು.
Mantra 10
त्वं न इन्द्र राया तरूषसोग्रं चित्त्वा महिमा सक्षदवसे महे मित्रं नावसे । ओजिष्ठ त्रातरविता रथं कं चिदमर्त्य । अन्यमस्मद्रिरिषेः कं चिदद्रिवो रिरिक्षन्तं चिदद्रिवः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ರಾಯೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಜಯಿಸುತ್ತೀ; ನಿನ್ನ ಉಗ್ರ ಮಹಿಮೆಯೂ ಮಹಾ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ—ಮಹಾನ್ ಮಿತ್ರನು ನೆರವಿಗೆ ಬರುವಂತೆ. ಹೇ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ, ತ್ರಾತಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಹಾಯಕ, ಅಮರ, ನೀನು ಯಾವ ರಥ-ಬಲವನ್ನಾದರೂ ಕಾಪಾಡುತ್ತೀ. ಹೇ ಅದ್ರಿವೋ, ನಮ್ಮಿಂದ ನೀನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ—even ಒಬ್ಬನನ್ನಾದರೂ—ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಹಾನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತೀ.
Mantra 11
पाहि न इन्द्र सुष्टुत स्रिधोऽवयाता सदमिद्दुर्मतीनां देवः सन्दुर्मतीनाम् । हन्ता पापस्य रक्षसस्त्राता विप्रस्य मावतः । अधा हि त्वा जनिता जीजनद्वसो रक्षोहणं त्वा जीजनद्वसो ॥
ಹೇ ಸುಷ್ಟುತ ಇಂದ್ರನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ವಕ್ರವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಅವನ್ನು ದಮನಿಸು. ದೇವನಾಗಿ ನೀನು ಸದಾ ದುರ್ಮತಿಯವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಪಾಪಮಯ ಅಂಧಕಾರವಾದ ರಕ್ಷಸಿನ ಹಂತಾ, ವಾಕ್ಸಂಪನ್ನ ವಿಪ್ರನ ತ್ರಾತಾ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ವಸು, ನಿನ್ನ ಜನಿತನು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷೋಹಣನಾಗಿ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟನು—ಹೇ ವಸು, ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷೋಹಣನಾಗಿ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟನು.
It asks Indra to empower the poet’s inspired speech and to protect the community by crushing evil intent, slander, and hostile forces (rakṣas).
The ‘chariot’ is the moving power of inspired mind and mantra, and the ‘arrow-force’ describes focused, penetrating praise meant to defeat negativity and opposition.
Yes. One verse offers the spoken praise as fit for the ‘growing Indu’ (Soma), aligning Indra’s power with Soma’s strengthening delight in ritual.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.