
Sukta 1.130
Indra
ഈ സൂക്തം ദൂരത്തുനിന്നും ഇന്ദ്രനെ അടിയന്തിരമായി ക്ഷണിച്ച്, സോമപീഡനയാഗത്തിലേക്ക് വന്ന് ഉപാസകരുടെ ഇടയിൽ തന്റെ വീട്ടിലെ രാജാവുപോലെ ഇരിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. കോട്ടകളെ ഭേദിക്കുന്നവനും ബലവും സമ്പത്തും നൽകുന്ന ശ്രേഷ്ഠനുമായ ഇന്ദ്രനെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; കൂടാതെ കവികളുടെ പണിത വാക്ക് ദേവനെ യാഗത്തിലേക്ക് ‘നിർമ്മിച്ച്’ കൊണ്ടുവരുകയും വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു രഥമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം സംരക്ഷണവും വിജയം—ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിസമ്പന്നമായ സാന്നിധ്യവും കാവലും വഴി പശുസമ്പത്ത്, നിധി, ബലം എന്നിവ നേടുക.
Mantra 1
एन्द्र याह्युप नः परावतो नायमच्छा विदथानीव सत्पतिरस्तं राजेव सत्पतिः । हवामहे त्वा वयं प्रयस्वन्तः सुते सचा । पुत्रासो न पितरं वाजसातये मंहिष्ठं वाजसातये ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, പരാവതത്തിൽ നിന്നു (ദൂരലോകത്തിൽ നിന്നു) ഞങ്ങളിലേക്കു സമീപിച്ചു വരിക; സത്പതിപോലെ, രാജാവ് തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്കു വരുന്നതുപോലെ, ഈ ഞങ്ങളുടെ വിധഥ (യജ്ഞസഭ)യിലേക്കു വരിക. ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഹവിക്കുന്നു—അർപ്പണത്തിൽ സമൃദ്ധരായ ഞങ്ങൾ, പിഷിത സോമത്തോടുകൂടെ. പുത്രന്മാർ പിതാവിനെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ—വാജസാതി (ബല-സമൃദ്ധി) നേടാൻ, ഹേ അത്യന്തം ദാനശീലനേ, വാജസാതി നേടാൻ.
Mantra 2
पिबा सोममिन्द्र सुवानमद्रिभिः कोशेन सिक्तमवतं न वंसगस्तातृषाणो न वंसगः । मदाय हर्यताय ते तुविष्टमाय धायसे । आ त्वा यच्छन्तु हरितो न सूर्यमहा विश्वेव सूर्यम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, അദ്രി (കല്ലുകൾ)കൊണ്ട് പിഷിതമായ, കോശത്തിൽ ഒഴുക്കിയ സോമം പാനം ചെയ്യുക; കിണറ്റിലേക്കു ഇറങ്ങുന്നവനെപ്പോലെ—ദാഹിച്ചവൻ ഇറങ്ങുന്നതുപോലെ. നിന്റെ മദത്തിനായി, നിന്റെ ഹർഷഭരിതമായ ആനന്ദത്തിനായി, നിന്റെ അതിശക്തമായ പാനത്തിനായി. ഹരിതങ്ങൾ (നിന്റെ അശ്വങ്ങൾ) നിന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരട്ടെ—അവർ സൂര്യനെ കൊണ്ടുവരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ ദിവസങ്ങളിലും സൂര്യനെ കടത്തുന്നതുപോലെ.
Mantra 3
अविन्दद्दिवो निहितं गुहा निधिं वेर्न गर्भं परिवीतमश्मन्यनन्ते अन्तरश्मनि । व्रजं वज्री गवामिव सिषासन्नङ्गिरस्तमः । अपावृणोदिष इन्द्रः परीवृता द्वार इषः परीवृताः ॥
അവൻ ഗുഹയിൽ നിഹിതമായ നിധിയെ കണ്ടെത്തി—കല്ലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഗർഭംപോലെ, അനന്തമായ അന്തർ-ശിലയിൽ. വജ്രധാരി, അങ്ഗിരസസദൃശനായ മഹാതമൻ, പ്രകാശത്തിന്റെ പശുക്കളെ (ഗവാം) ആഗ്രഹിച്ചു വ്രജം (പശുക്കൂട്ടം/വേലി) പൊളിച്ചു തുറന്നു. ഇന്ദ്രൻ ഇഷാ (പ്രേരണയുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ) വെളിപ്പെടുത്തി; ഇഷയെ ചുറ്റി അടച്ചിരുന്ന, പരിവൃതമായിരുന്ന ദ്വാരങ്ങളെ അവൻ തുറന്നു.
Mantra 4
दादृहाणो वज्रमिन्द्रो गभस्त्योः क्षद्मेव तिग्ममसनाय सं श्यदहिहत्याय सं श्यत् । संविव्यान ओजसा शवोभिरिन्द्र मज्मना । तष्टेव वृक्षं वनिनो नि वृश्चसि परश्वेव नि वृश्चसि ॥
ഇന്ദ്രൻ കൈകളിൽ വജ്രത്തെ ദൃഢമായി പിടിച്ചു, മൂർച്ചയുള്ള ഖഡ്ഗംപോലെ അതിനെ എറിഞ്ഞ് മിഥ്യയുടെ മറയെ ഭേദിക്കുന്നു; അഹി (സർപ്പ-ശക്തി)യുടെ വധത്തിനായി അതിനെ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു. ബലത്തിൽ പൊതിഞ്ഞവനായി, അനേക ഊർജങ്ങളാൽ പ്രേരിതനായി, ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ വിപുലമായ മഹിമയാൽ നീ തടസ്സമായ വളർച്ചയെ വനംവെട്ടുകാരൻ വൃക്ഷം വെട്ടുന്നതുപോലെ വെട്ടിമാറ്റുന്നു; പരശുവുപോലെ വെട്ടിമാറ്റുന്നു.
Mantra 5
त्वं वृथा नद्य इन्द्र सर्तवेऽच्छा समुद्रमसृजो रथाँ इव वाजयतो रथाँ इव । इत ऊतीरयुञ्जत समानमर्थमक्षितम् । धेनूरिव मनवे विश्वदोहसो जनाय विश्वदोहसः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ നദികളെ മോചിപ്പിച്ചു—അവയെ സമുദ്രത്തേക്കു ഒഴുകിപ്പോകാൻ വിട്ടു, വിജയം തേടുന്ന രഥങ്ങൾ സമ്മാനത്തേക്കു പായുന്നതുപോലെ. ആ കൃത്യത്തിൽ നിന്ന് സഹായശക്തികൾ ഒരേ, അക്ഷയ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് തങ്ങളെ യോജിപ്പിച്ചു. എല്ലാദിക്കിലും പാൽ നൽകുന്ന ധേനുക്കളെപ്പോലെ, അവ മനുഷ്യനുവേണ്ടിയും ജനത്തിനുവേണ്ടിയും എല്ലായിടത്തുനിന്നും സമൃദ്ധി ചൊരിയുന്നു.
Mantra 6
इमां ते वाचं वसूयन्त आयवो रथं न धीरः स्वपा अतक्षिषुः सुम्नाय त्वामतक्षिषुः । शुम्भन्तो जेन्यं यथा वाजेषु विप्र वाजिनम् । अत्यमिव शवसे सातये धना विश्वा धनानि सातये ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! വസുക്കൾ (സമ്പത്ത്) ആഗ്രഹിച്ച് ഞങ്ങൾ ഈ വാക്കിനെ നിനക്കായി രൂപപ്പെടുത്തി; ധീരരും നിപുണരും അതിനെ രഥംപോലെ പണിതു—നിന്റെ സുമ്നം (കൃപ/ആനന്ദം) നിമിത്തം നിന്നെയേയും പണിതു. ഹേ വിപ്രാ! മത്സരങ്ങളിൽ വിജയിക്കുന്ന വാജിനനെ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ ജയനീയ ബലത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു. ശവസ് (ശക്തി) നിമിത്തം, സാതയേ (ജയം) നിമിത്തം, നിന്നെ അശ്വംപോലെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു—എല്ലാ ധനങ്ങളും ജയിക്കുവാൻ, സർവ്വ ധനങ്ങളും ജയിക്കുവാൻ.
Mantra 7
भिनत्पुरो नवतिमिन्द्र पूरवे दिवोदासाय महि दाशुषे नृतो वज्रेण दाशुषे नृतो । अतिथिग्वाय शम्बरं गिरेरुग्रो अवाभरत् । महो धनानि दयमान ओजसा विश्वा धनान्योजसा ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! പൂരുവിന്നായി, ദാനം ചെയ്യുന്ന ദിവോദാസനിന്നായി, പുരുഷാർത്ഥമുള്ള യജമാനനിന്നായി—നീ വജ്രംകൊണ്ട് തൊണ്ണൂറ് പുരങ്ങൾ (കോട്ടകൾ) ഭേദിച്ചു. അതിഥിഗ്വനുവേണ്ടി ഉഗ്രൻ പർവതത്തിൽ നിന്നു ശംബരനെ താഴെയിറക്കി. തന്റെ ഓജസാൽ മഹാധനങ്ങൾ ദയമാനമായി പകരുന്നു; തന്റെ ശക്തിയാൽ സർവ്വ ധനങ്ങളും—സമൃദ്ധിയുടെ സർവ്വ ധനങ്ങളും—നൽകുന്നു.
Mantra 8
इन्द्रः समत्सु यजमानमार्यं प्रावद्विश्वेषु शतमूतिराजिषु स्वर्मीळ्हेष्वाजिषु । मनवे शासदव्रतान्त्वचं कृष्णामरन्धयत् । दक्षन्न विश्वं ततृषाणमोषति न्यर्शसानमोषति ॥
ഇന്ദ്രൻ സമരങ്ങളിൽ ആര്യ യജമാനനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ച് കാക്കുന്നു; എല്ലാ ആജിഷു—സ്വർഗ്ഗജയ പോരാട്ടങ്ങളിൽ—അവൻ ശതമൂതി (നൂറിരട്ടി സഹായകൻ) ആകുന്നു. മനുവിന്നായി അവൻ അവ്രത (നിയമരഹിത)രെ ശാസിച്ചു; കൃഷ്ണ ആവരണം (ഇരുട്ട്/കറുത്ത മറ) കീഴടക്കി. ദക്ഷമായ കഴിവുപോലെ സർവ്വത്തിനും ഉപകാരിയായി, ദാഹിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ ഉണക്കി, ഉഗ്ര അർശസ (രൗദ്ര ഹിംസ)ത്തെ താഴ്ത്തുന്നു.
Mantra 9
सूरश्चक्रं प्र वृहज्जात ओजसा प्रपित्वे वाचमरुणो मुषायतीशान आ मुषायति । उशना यत्परावतोऽजगन्नूतये कवे । सुम्नानि विश्वा मनुषेव तुर्वणिरहा विश्वेव तुर्वणिः ॥
സൂര്യജന്യനായ, ഓജസ്സുള്ളവൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ ചക്രത്തെ മുന്നോട്ടു തള്ളുന്നു; അരുണൻ (ചുവപ്പുനിറമുള്ളവൻ) പാനത്തിനായി (പ്രപിത്വേ) വാച്/വാണിയെ കവർന്നു കൊണ്ടുപോകുന്നു; ഈശാനൻ (അധിപതി) അതിനെ തന്റെ അധീനത്തിലാക്കുന്നു. ഉശനാ (കവി ഉശനസ്) പരാവത്—ദൂരത്തപ്പുറത്തിൽ നിന്ന്—ഋഷിയുടെ സഹായത്തിനായി വന്നപ്പോൾ, എല്ലാ സുമ്നങ്ങളും (കൃപാ-വരങ്ങൾ) എത്തി—ദിവസംതോറും—മനുഷ്യദാനങ്ങളുപോലെ, എങ്കിലും സർവ്വവ്യാപകമായ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന തുർവണിയെപ്പോലെ.
Mantra 10
स नो नव्येभिर्वृषकर्मन्नुक्थैः पुरां दर्तः पायुभिः पाहि शग्मैः । दिवोदासेभिरिन्द्र स्तवानो वावृधीथा अहोभिरिव द्यौः ॥
ഹേ വൃഷകർമൻ (കർമങ്ങളിൽ വൃഷഭൻ) ഇന്ദ്രാ! നമ്മുടെ നവ്യ ഉക്ത്ഥങ്ങളാൽ—ഹേ പുരാം ദർത്തഃ (ദുർഗ്ഗഭേദകൻ)—നിന്റെ പായുഭിഃ (രക്ഷോപായങ്ങൾ)യും ശഗ്മൈഃ (പ്രബല സംരക്ഷണങ്ങൾ)യും കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക. ദിവോദാസന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നവനേ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ കൂടുതൽ കൂടുതൽ വർദ്ധിക്ക—ദ്യൗഃ (ആകാശം) തന്റെ അഹോഭിഃ (ദിവസങ്ങളാൽ) വിശാലമാകുന്നതുപോലെ.
To come to the Soma offering, accept the praise, and grant strength, victory, wealth, and protection—especially by breaking obstacles compared to ‘forts.’
It means the hymn is carefully crafted as an effective vehicle of invocation: the mantra itself ‘carries’ Indra to the ritual and helps set his power in motion for winning treasures.
On the outer level it is Indra’s battle power against enemies and strongholds; inwardly it symbolizes breaking through inner blockages that prevent energy, courage, and success.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.