
Sukta 1.115
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.115)
Sūrya
Triṣṭubh (probable for RV 1.115.1)
ഈ സൂക്തം സൂര്യന്റെ ദിനോദയം ദേവന്മാരുടെ ദീപ്തമായ “മുഖം” എന്നും “കണ്ണ്” എന്നും പുകഴ്ത്തുന്നു; അവൻ സ്വർഗ്ഗം, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം എന്നിവയെ ഋതം (സത്യ-ക്രമം)യും ദൃശ്യതയും കൊണ്ട് നിറയ്ക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ രഥയാത്രയും രാത്രിയിൽ നിന്ന് പകലിലേക്കുള്ള മാറിവരവും നിയമബദ്ധമായ കോസ്മിക് ഗമനമായി വരച്ചുകാട്ടി, ആ മഹാസംഭവത്തെ പ്രാർത്ഥനയാക്കി ദുഃഖ-ക്ലേശങ്ങളിൽ നിന്നും ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം, കൂടാതെ ഋതത്തിൽ (സത്യക്രമത്തിൽ) വിപുലമായി നിലകൊള്ളൽ എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥
ദേവന്മാരുടെ ചിത്രമായ ദീപ്തമുഖം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു—സൂര്യൻ, മിത്ര-വരുണന്മാരുടെയും അഗ്നിയുടെയും ചക്ഷു. അവൻ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയെയും അന്തരിക്ഷത്തെയും നിറച്ചിരിക്കുന്നു; ചലിക്കുന്നതും നിശ്ചലമായതുമായ സർവ്വജഗത്തിന്റെ ആത്മാവാണ് സൂര്യൻ.
Mantra 2
सूर्यो देवीमुषसं रोचमानां मर्यो न योषामभ्येति पश्चात् । यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते प्रति भद्राय भद्रम् ॥
സൂര്യൻ ദീപ്തയായ ദേവീ ഉഷസ്സിന്റെ പിന്നാലെ, യുവാവ് കന്യകയുടെ പിന്നാലെ പോകുന്നതുപോലെ, അനുഗമിക്കുന്നു. ദൈവത്തെ തേടുന്ന നരർ യുഗങ്ങളെ വിരിച്ചിടുന്ന അവിടെയാകുന്നു; അവർ ശുഭത്തിന് ശുഭം സ്ഥാപിക്കുന്നു—ഓരോ മംഗളപാദവും അതിലും മഹാമംഗളത്തോട് പ്രതികരിക്കുന്നു.
Mantra 3
भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः । नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठमस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ॥
സൂര്യന്റെ ഭദ്ര അശ്വങ്ങൾ—ഹരിത (ഹരിതാശ്വ) ദീപ്തിമാന്മാർ, ചിത്രവർണ്ണം, ഏതഗ്വ (വേഗശാലികൾ), അനുമ്മാദ്യ (ഉല്ലാസിതർ) ആകുന്നു. നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ദ്യൗവിന്റെ പൃഷ്ഠത്തിൽ സ്ഥാനം എടുക്കുന്നു; ഉടൻ തന്നെ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയെ ചുറ്റി വ്യാപിച്ചു സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 4
तत्सूर्यस्य देवत्वं तन्महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार । यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद्रात्री वासस्तनुते सिमस्मै ॥
ഇതാണ് സൂര്യന്റെ ദേവത്വം, ഇതാണ് അവന്റെ മഹിമ: മദ്ധ്യേ കർത്താക്കളായ (രാത്രിയും ഉഷസ്സും/രണ്ടു ക്ഷിതിജങ്ങളും) തമ്മിൽ വ്യാപിച്ച തന്തുജാലം അവൻ ഒരുമിച്ചു ചേർത്തിരിക്കുന്നു. അവൻ സധസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഹരിതങ്ങളെ യോജിപ്പിക്കുമ്പോൾ, രാത്രി അവനുവേണ്ടി തന്റെ വസ്ത്രം വിരിക്കുന്നു—പ്രകാശകൻ ധർമ്മ്യമായ പാതയിലൂടെ ഉദിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 5
तन्मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योरुपस्थे । अनन्तमन्यद्रुशदस्य पाजः कृष्णमन्यद्धरितः सं भरन्ति ॥
മിത്ര-വരുണരുടെ അഭിചക്ഷയിൽ (നിരീക്ഷക ദൃഷ്ടിയിൽ) സൂര്യൻ ദ്യൗവിന്റെ ഉപസ്ഥത്തിൽ തന്റെ രൂപം നിർമ്മിക്കുന്നു. അവന്റെ ശക്തിയുടെ ഒരു ഭാഗം അനന്തവും ദീപ്തവുമാണ്; മറ്റൊരു ഭാഗം കൃഷ്ണം (ഇരുണ്ടത്) — ഇവ രണ്ടും ഹരിതകൾ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടുന്നു.
Mantra 6
अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निरंहसः पिपृता निरवद्यात् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ഇന്ന്, ഹേ ദേവന്മാരേ, സൂര്യന്റെ ഉദയത്തോടുകൂടെ ഞങ്ങളെ നിരംഹസ്—കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന്—രക്ഷിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളെ നിരവദ്യ—ദോഷത്തിൽ നിന്ന്—രക്ഷിക്കുവിൻ. മിത്രനും വരുണനും ഞങ്ങളെ വിപുലമാക്കട്ടെ; അദിതി, സിന്ധു (നദി), പൃഥിവി, ദ്യൗ (ആകാശം) എന്നിവ ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ—ഋതത്തിന്റെ സമഗ്രക്രമം ഞങ്ങളെ സത്യത്തിലും വിശാലതയിലും പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ താങ്ങാകട്ടെ.
It praises the rising Sun (Sūrya) as the all-seeing power that fills the worlds with light and order, and it asks the gods to free the worshipper from distress and moral fault.
Because Sūrya makes everything visible and thus supports truth, law, and right conduct—qualities especially associated with Mitra and Varuṇa; his light is their ‘seeing’ in the world.
It is well suited for dawn recitation facing east: contemplate the Sun as inner clarity, then pray for removal of negativity (aṃhas) and for a truthful, expansive day aligned with ṛta.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.