Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये महाविष्णोर्मन्त्रान्लोकेषु दुर्लभान् । यान्प्राप्य मानवास्तूर्णं प्राप्नुवंति निजेप्सितम् ॥ १ ॥

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ലോകങ്ങളിൽ ദുർലഭമായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മന്ത്രങ്ങളെ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അവ പ്രാപിച്ചാൽ മനുഷ്യർ വേഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ അഭീഷ്ടം നേടുന്നു.

Verse 2

ऽ । ब्रह्मादयोऽपि याञ्ज्ञात्वा समर्थाः स्युर्जगत्कृतौ ॥ २ ॥

ആ തത്ത്വം അറിഞ്ഞശേഷമേ ബ്രഹ്മാദികളും ജഗത്തിന്റെ സൃഷ്ടി നടത്താൻ സമർത്ഥരാകൂ।

Verse 3

तारहृत्पूर्वकं ङेंतं नारायणपदं भवेत् । अष्टाक्षरो मनुश्चास्य साध्यो नारायणो मुनिः ॥ ३ ॥

‘താര’ അക്ഷരം ആദ്യം ചേർത്ത് ശേഷിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളോടു കൂട്ടിയാൽ ‘നാരായണ’ പദം ഉണ്ടാകും. ഇതാണ് അഷ്ടാക്ഷരി മന്ത്രം; ഇതിന്റെ ഋഷി നാരായണ മുനി.

Verse 4

छन्दः प्रोक्तं च गायत्री देवता विष्णुख्ययः । ॐ बीजं यं च तथा शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ ४ ॥

ഛന്ദസ് ഗായത്രി എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു; ദേവത വിഷ്ണു എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധൻ. ബീജം ‘ഓം’; ‘യം’ ശക്തിയെന്നും പറഞ്ഞു; വിനിയോഗം സർവ്വഫലപ്രാപ്തിക്കായി.

Verse 5

क्रुद्धोल्काय हृदाख्यातं महोल्काय शिरः स्मृतम् । वीरोल्काय शिखा प्रोक्ता द्युल्काय कवचं मतम् ॥ ५ ॥

ഹൃദയം ‘ക്രുദ്ധോൽകാ’യുടേതെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു; ശിരസ് ‘മഹോൽകാ’യുടേതെന്ന് സ്മരിച്ചു. ശിഖ ‘വീരോൽകാ’യെന്നു പറഞ്ഞു; കവചം ‘ദ്യൂൽകാ’യെന്നു കരുതുന്നു.

Verse 6

महोल्कायेति चास्रं स्यादित्थं पंचांगकल्पना । पुनः षडंगमंत्रोत्थैः षड्वर्णैश्च समाचरेत् ॥ ६ ॥

അസ്ത്രമന്ത്രം ‘മഹോൽകായ’ ആകുന്നു; ഇങ്ങനെ പഞ്ചാംഗ-കല്പന. പിന്നെ ഷഡംഗമന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന ഷഡ്വർണങ്ങളാൽ വീണ്ടും ആചരിക്കണം.

Verse 7

अवशिष्टौ न्यसेत्कुक्षिपृष्टयोर्मंत्रवर्णकौ । सुदर्शनस्य मंत्रेण कुर्याद्दिग्बन्धनं ततः ॥ ७ ॥

ശേഷിക്കുന്ന രണ്ട് മന്ത്രവർണങ്ങളെ ഉദരത്തിലും പൃഷ്ഠത്തിലും ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് സുദർശനമന്ത്രംകൊണ്ട് ദിഗ്ബന്ധനം ചെയ്ത് എല്ലാ ദിക്കുകളും സംരക്ഷിക്കണം॥

Verse 8

तारो नमश्चतुर्थ्यंतं सुदर्शनपदं वदेत् । अस्त्रायफडिति प्रोक्तो मंत्रो द्वादशवर्णवान् ॥ ८ ॥

പ്രണവം ‘ഓം’ ഉച്ചരിച്ച്, ചതുര്ഥ്യന്ത ‘നമഃ’ (അസ്ത്രായ) എന്നു പറയുക; തുടർന്ന് ‘സുദർശന’ പദം ഉച്ചരിക്കുക; അവസാനം ‘അസ്ത്രായ ഫട്’—ഇതാണ് ദ്വാദശവർണ അസ്ത്രമന്ത്രം എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു॥

Verse 9

दशावृत्तिमय न्यासं वक्ष्ये विभूतिपञ्चरम् । मूलार्णान्स्वतनौ न्यस्येदाधारे हृदये मुखे ॥ ९ ॥

ദശാവൃത്തിയുള്ള ‘വിഭൂതി-പഞ്ജര’ ന്യാസം ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. साधകൻ മൂല ബീജാക്ഷരങ്ങളെ തന്റെ ദേഹത്തിൽ—ആധാരത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, മുഖത്തിൽ—ന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 10

दोःपन्मूलेषु नासायां प्रथमावृत्तिरीरिता । गले नाभौ हृदि कुचपार्श्वपृष्टेषु तत्पराः ॥ १० ॥

ഭുജങ്ങളുടെ മൂലങ്ങളിലും നാസികയിലും ആദ്യ ആവൃത്തി എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇതിൽ തത്പരനായ साधകൻ കണ്ഠം, നാഭി, ഹൃദയം, കൂടാതെ കുചപാർശ്വങ്ങൾ, പാർശ്വങ്ങൾ, പൃഷ്ഠം എന്നിവിടങ്ങളിലും ന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 11

मूर्द्धास्यनेत्रश्रवणघ्राणेषु च तृतीयकाः । दोःपादसंध्यंगुलिषु वेदावृत्त्या च विन्यसेत् ॥ ११ ॥

മൂന്നാമത്തെ ഘടകങ്ങളെ ശിരോമൂർദ്ധം, മുഖം, കണ്ണുകൾ, ചെവികൾ, ഘ്രാണം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. കൂടാതെ വേദാവൃത്തി പ്രകാരം ഭുജ-പാദങ്ങളുടെ സന്ധികളിലും വിരലുകളിലും വിന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 12

धातुप्राणेषु हृदये विन्यसेत्तदनंतरम् । शिरोनेत्रा स्यहृत्कुक्षिसोरुजंघापदद्वये ॥ १२ ॥

അതിനുശേഷം സാധകൻ ധാതുക്കളിലും പ്രാണവായുക്കളിലും ഹൃദയത്തെ കേന്ദ്രമാക്കി മന്ത്രന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് ശിരസ്, നേത്രങ്ങൾ, മുഖം, ഹൃദയം, ഉദരം, ഊരു, ജംഘകൾ, ഇരുപാദങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 13

एकैकशो न्यसेद्वर्णान्मंत्रस्य क्रमतः सुधीः । न्यसेद्धृदंसोरुपदेष्वर्णान्वेदमितान्मनोः ॥ १३ ॥

വിവേകിയായ സാധകൻ മന്ത്രത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളെ ഒന്നൊന്നായി യഥാക്രമം ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് വേദവിധിപ്രകാരം നിർണ്ണയിച്ച പരിമാണമുള്ള ആ മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളെ ഹൃദയം, ഭുജങ്ങൾ, ഊരു, പാദങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 14

चक्रशं खगदांभोजपदेषु स्वस्वमुद्रया । शेषांश्च न्यासवर्योऽयं विभूतिपञ्जराभिधः ॥ १४ ॥

ചക്രം, ശംഖം, ഖഡ്ഗം/ഗദ, പദ്മം, പാദസ്ഥാനം എന്നിവയിൽ അതത് മുദ്രകളാൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ ശേഷിക്കുന്ന ന്യാസക്രമം ‘വിഭൂതി-പഞ്ജരം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 15

न्यसेन्मूलार्णमेकैकं सचंद्रं तारसम्पुटम् । अथवा वै नमोंतेन न्यसेदित्यपरे जगुः ॥ १५ ॥

ഓരോ മൂലാക്ഷരവും ഒന്നൊന്നായി, ചന്ദ്രം (ം) ചേർത്ത്, താരാ (ഓം) കൊണ്ട് സമ്പുടീകരിച്ച് ന്യാസം ചെയ്യണം. അല്ലെങ്കിൽ ചിലർ അവസാനം ‘നമഃ’ ചേർത്ത് ന്യാസം ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 16

तत्त्वन्यासं ततः कुर्याद्धिष्णुभावप्रसिद्धये । अष्टार्णोऽष्टप्रकृत्यात्मा गदितः पूर्वसूरिभिः ॥ १६ ॥

അതിനുശേഷം വിഷ്ണുഭാവം ദൃഢമായി സ്ഥാപിക്കുവാൻ തത്ത്വന്യാസം ചെയ്യണം. അഷ്ടപ്രകൃതിസ്വരൂപമായ അഷ്ടാക്ഷരി മന്ത്രം പൂർവ്വസൂരികൾ ഉപദേശിച്ചതാണ്.

Verse 17

पृथिव्यादीनि भूतानि ततोऽहंकारमेव च । महांश्च प्रकृतिश्चैवेत्यष्टौ प्रकृतयो मताः ॥ १७ ॥

പൃഥ്വി മുതലായ ഭൂതങ്ങൾ, തുടർന്ന് അഹങ്കാരം, കൂടാതെ മഹത്‌യും പ്രകൃതിയും—ഇവയാണ് എട്ട് പ്രകൃതികളെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നു.

Verse 18

पादे लिंगे हृदि मुखे मूर्ध्नि वक्षसि हृत्स्थले । सर्वांगे व्यापकं कुर्यादेकेन साधकोत्तमः ॥ १८ ॥

പാദങ്ങളിൽ, ലിംഗസ്ഥാനത്ത്, ഹൃദയത്തിൽ, മുഖത്തിൽ, മൂർദ്ധയിൽ, വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ, ഹൃദയപ്രദേശത്ത് (മന്ത്രശക്തി) സ്ഥാപിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠസാധകൻ ഒരൊറ്റ മന്ത്രംകൊണ്ട് അതിനെ സർവ്വാംഗത്തിലും വ്യാപിപ്പിക്കണം.

Verse 19

मंत्रार्णहृत्परायाद्यमात्मने हृदयांतिमम् । तत्तन्नाम समुच्चार्य्य न्यसेत्तत्तत्स्थले बुधः ॥ १९ ॥

മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഹൃദയം വരെ കൊണ്ടുപോയി, ആത്മാർത്ഥമായി ഹൃദയപ്രദേശത്തിന്റെ അറ്റത്ത് അന്തിമ (അക്ഷരം) സ്ഥാപിക്കണം; അതത് നാമം ഉച്ചരിച്ച് ജ്ഞാനി സാധകൻ അതത് സ്ഥാനങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 20

अयं तत्त्वाभिधो न्यासः सर्वन्यासोत्तमोत्तमः । मूर्तीर्न्यसेद्द्वादश वै द्वादशादित्यसंयुताः ॥ २० ॥

ഇത് ‘തത്ത്വാഭിധ’ എന്ന ന്യാസമാണ്; സർവ്വ ന്യാസങ്ങളിലും അത്യുത്തമം. ദ്വാദശ ആദിത്യങ്ങളോടു ചേർന്ന പന്ത്രണ്ട് മൂർത്തികളെ തീർച്ചയായും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 21

द्वादशाक्षरवर्णाद्या द्वादशादित्यसंयुताः । अष्टार्णोऽयं मनुश्चाष्टप्रकृत्यात्मा समीरितः ॥ २१ ॥

ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രവർണങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ദ്വാദശ ആദിത്യങ്ങളോടു ചേർന്ന—ഈ അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രവും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇതിന്റെ സ്വഭാവം അഷ്ടപ്രകൃതി-ആത്മകമാണെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 22

तासामात्मचतुष्कस्य योगादर्काक्षरो भवेत् । ललाटकुक्षिहृत्कंठदक्षपार्श्वांसकेषु च ॥ २२ ॥

ആ തത്ത്വങ്ങൾ ആത്മ-ചതുഷ്കത്തോടു യോഗം ചെയ്‌താൽ ‘അർക്ക’ അക്ഷരം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; അതിന്റെ ന്യാസം ലലാടം, ഉദരം, ഹൃദയം, കണ്ഠം, വലത് പാർശ്വംയും ഭുജവും മേൽ ചെയ്യുക।

Verse 23

गले च वामपार्श्वांसगलपृष्टेष्वनंतरम् । ककुद्यपि न्यसेन्मंत्री मूर्तीर्द्वादश वै क्रमात् ॥ २३ ॥

പിന്നെ കണ്ഠത്തിൽ, ഇടത് പാർശ്വത്തിൽ, ഭുജത്തിൽ, അതിനുശേഷം കണ്ഠത്തിന്റെ പിന്‍ഭാഗത്ത്; കൂടാതെ കകുദ് (മുകളിലെ പുറത്ത്) പോലും—മന്ത്രജ്ഞൻ ക്രമമായി ദ്വാദശ മൂർത്തികളുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 24

धात्रा तु केशवं न्यस्यार्यम्ण नारायणं पुनः । मित्रेण माधवं न्यस्य गोविंदं वरुणेन च ॥ २४ ॥

ധാത്രിയോടുകൂടെ കേശവന്റെ ന്യാസം ചെയ്യുക; പിന്നെ ആര്യമനോടുകൂടെ നാരായണന്റെ; മിത്രനോടുകൂടെ മാധവന്റെ ന്യാസം ചെയ്ത്, വരുണനോടുകൂടെ ഗോവിന്ദന്റെയും ചെയ്യുക।

Verse 25

विष्णुं चैवांशुना युक्तं भगेन मधुसूदनम् । न्यसेद्विवस्वता युक्तं त्रिविक्रममतः परम् ॥ २५ ॥

അംശുവോടുകൂടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ന്യാസം ചെയ്യുക; ഭഗനോടുകൂടെ മധുസൂദനന്റെ. അതിനുശേഷം വിവസ്വാനോടുകൂടെ ത്രിവിക്രമന്റെ ന്യാസം ചെയ്യുക।

Verse 26

वामनं च तथाद्रण पूष्णा श्रीधरमेव च । हृषीकेशं न्यसेत्पश्चात्पर्जन्येन समन्वितम् ॥ २६ ॥

പിന്നെ പൂഷനോടുകൂടെ വാമനന്റെ ന്യാസം, അതുപോലെ ദ്രണന്റെയും; ശ്രീധരന്റെയും ചെയ്യുക. തുടർന്ന് പർജന്യനോടുകൂടെ ഹൃഷീകേശന്റെ ന്യാസം ചെയ്യുക।

Verse 27

त्वष्ट्रा युतं पद्मनाभं दामोदरं च विष्णुना । द्वादसार्णं ततो मंत्रं समस्ते शिरसि न्यसेत् ॥ २७ ॥

അനന്തരം সাধകൻ ശിരസ്സിൽ ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രന്യാസം ചെയ്യണം—ത്വഷ്ടൃസഹിതം പദ്മനാഭനെയും, വിഷ്ണുസഹിതം ദാമോദരനെയും ആവാഹനം ചെയ്ത്।

Verse 28

व्यापकं विन्यसेत्पश्चात्किरीटमनुना सुधीः । ध्रुवःकिरीटकेयूरहारांते मकरेतिच ॥ २८ ॥

പിന്നീട് വ്യാപക-ന്യാസം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് കിരീടമന്ത്രംകൊണ്ട് കിരീടം സ്ഥാപിക്കണം. ധ്രുവ, കിരീടം, കേയൂരങ്ങൾ, ഹാരാന്തത്തിൽ ‘മകര’വും ന്യാസിക്കണം.

Verse 29

कुंडलांते चक्रशंखगदांतेंऽभोजहस्ततः । पीतांबरांते श्रीवत्सां कितवक्षः स्थलेति च ॥ २९ ॥

അവനെ കുണ്ഡലധാരി, ചക്ര-ശംഖ-ഗദാധാരി, പദ്മഹസ്തൻ; പീതാംബരധാരി, വക്ഷസ്ഥലത്ത് ശ്രീവത്സചിഹ്നയുക്തൻ—എന്നു വർണ്ണിക്കണം.

Verse 30

श्रीभूमिसहितस्वात्मज्योतिर्द्वयमतः परम् । वदेद्दीप्तिकरायांति सहस्रादित्यतेजसे ॥ ३० ॥

ശ്രീയും ഭൂമിയും സഹിതമായ പരതത്ത്വം സ്വാത്മജ്യോതിയുടെ ദ്വയരൂപമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണം; ആ ഉച്ചാരണത്താൽ ദീപ്തിദാതാവ് സഹസ്രസൂര്യതേജസ് പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 31

नमोंतो बाणषङ्वर्णैः किरीटमनुरीरितः । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेन्नारायणं विभुम् ॥ ३१ ॥

‘നമോ’യിൽ ആരംഭിച്ച് ‘ബാണ’യും ‘ഷങ്’യും വർണസമൂഹങ്ങളോടുകൂടി പ്രസ്താവിച്ച കിരീടമന്ത്രം ഇതാണ്; ഇങ്ങനെ ന്യാസവിധി പൂർത്തിയാക്കി സർവ്വവ്യാപിയായ നാരായണനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 32

उद्यत्कोट्यर्कसदृशं शंखं चक्रं गदांबुजम् । दधतं च करैर्भूमिश्रीभ्यां पार्श्वद्वयांचितम् ॥ ३२ ॥

ഉദയിക്കുന്ന കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തനായ, ശംഖം-ചക്രം-ഗദ-പദ്മം കരങ്ങളിൽ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ സ്മരിക്കണം; അവന്റെ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും ഭൂമിദേവിയും ശ്രീലക്ഷ്മിയും ശോഭിക്കുന്നു।

Verse 33

श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभामुक्तकन्धरम् । हारकेयूरवलयांगदं पीतांबरं स्मरेत् ॥ ३३ ॥

വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ ശ്രീവത്സചിഹ്നമുള്ളവനും, കണ്ഠത്തിൽ ദീപ്തമായ കൗസ്തുഭമണിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനും, ഹാരം-കേയൂരം-വളയം-അംഗദം മുതലായ ആഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതനുമായ, പീതാംബരം ധരിച്ച ഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 34

वर्णलक्षं जपेन्मंत्रं विधिवन्नियतेंद्रियः । प्रथमेन तु लक्षेण स्वात्मशुद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ॥ ३४ ॥

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് വിധിപൂർവ്വം മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം അക്ഷരങ്ങൾ ജപിക്കണം; ആദ്യ ലക്ഷം ജപം കൊണ്ടുതന്നെ ആത്മശുദ്ധി നിശ്ചയമായി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 35

लक्षद्वयजपेनाथ मंत्रशुद्धिमवाप्नुयात् । लक्षत्रयेण जप्तेन स्वर्लोकमधिगच्छति ॥ ३५ ॥

രണ്ട് ലക്ഷം ജപം കൊണ്ടു সাধകൻ മന്ത്രശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു; മൂന്ന് ലക്ഷം ജപം ചെയ്താൽ സ്വർലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 36

विष्णोः समीपमाप्नोति वेदलक्षजपान्नरः । तथा च निर्मलं ज्ञानं पंचलक्षजपाद्भवेत् ॥ ३६ ॥

വേദം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; അതുപോലെ അഞ്ച് ലക്ഷം ജപം കൊണ്ടു മലിനതയില്ലാത്ത ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു।

Verse 37

लक्षषष्टेन चाप्नोति मंत्री विष्णौ स्थिरा मतिम् । सप्तलक्षजपान्मंत्री विष्णोः सारूप्यमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

ഒരു ലക്ഷം അറുപതിനായിരം ജപം ചെയ്താൽ മന്ത്രസാധകന്റെ ബുദ്ധി വിഷ്ണുവിൽ സ്ഥിരമാകും; ഏഴ് ലക്ഷം ജപം ചെയ്താൽ അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ സാരൂപ്യം പ്രാപിക്കും.

Verse 38

अष्टलक्षं जपेन्मंत्री निर्वाणमधिगच्छति । एवं जप्त्वा ततः प्राज्ञो दशांशं सरसीरुहैः ॥ ३८ ॥

എട്ട് ലക്ഷം ജപം ചെയ്യുന്ന മന്ത്രസാധകൻ നിർവാണം (മോക്ഷം) പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജപം പൂർത്തിയാക്കി ജ്ഞാനി താമരപ്പൂക്കളാൽ ദശാംശം അർപ്പിക്കണം.

Verse 39

मधुराक्तैः प्रजुहुयात्संस्कृते हव्यवाहने । मंडूकात्परतत्वांतं पीठे संपूज्य यत्नतः ॥ ३९ ॥

മധുരദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർത്ത ഹവിസ്സിനെ സംസ്കൃത ഹവ്യവാഹനനായ അഗ്നിയിൽ ആഹുതി ചെയ്യണം. തുടർന്ന് പീഠത്തിൽ മണ്ഡൂകത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പരതത്ത്വാന്തം വരെ ശ്രദ്ധയോടെ സമ്പൂജിക്കണം.

Verse 40

विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया योगा ततः परा । प्रह्वी सत्या तथेशाननुग्रहा नवमी मता ॥ ४० ॥

ഒൻപതാം ശക്തി ഇങ്ങനെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു—വിമലോത്കർഷിണീ, ജ്ഞാനാ, ക്രിയാ, യോഗാ, തുടർന്ന് പരാ; കൂടാതെ പ്രഹ്വീ, സത്യാ, ഈശാനാനുഗ്രഹാ (ഭഗവാന്റെ കൃപ).

Verse 41

तारो नमनो भगवते विष्णवे सर्वभू ततः । तात्मने वासुदेवाय सर्वात्मेति पदं वदेत् ॥ ४१ ॥

ആദ്യം ‘താര’ (ഓം) ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് ‘നമനഃ’ എന്നു പറയണം; പിന്നെ ‘ഭഗവതേ വിഷ്ണവേ’; തുടർന്ന് ‘സർവഭൂ’; തുടർന്ന് ‘താത്മനേ’; ‘വാസുദേവായ’; അവസാനം ‘സർവാത്മാ’—സകലത്തിന്റെയും ആത്മാവ്—എന്ന പദം ചൊല്ലണം.

Verse 42

संयोगयोगपद्मांते पीठाय हृदयांतिमः । षड्विंशदक्षरः पीठमंत्रोऽनेनासनं दिशेत् ॥ ४२ ॥

സംയോഗ-യോഗ പദ്മത്തിന്റെ അവസാനം പീഠത്തിനായി ഹൃദയമന്ത്രത്തിലെ അന്ത്യാക്ഷരം ചേർക്കണം. ഇരുപത്താറക്ഷരങ്ങളുള്ള ഈ പീഠമന്ത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ആസനം നിർദ്ദേശിച്ച് പവിത്രീകരിക്കണം.

Verse 43

मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यामावाह्य पूजयेत् । आदौ चांगानि संपूज्य मंत्राणां केशरेषु च ॥ ४३ ॥

മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ദേവമൂർത്തിയെ മനസ്സിൽ സംकल्पിച്ച്, അതിലേക്കു ആവാഹനം ചെയ്ത് പൂജിക്കണം. ആദ്യം അങ്ഗങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, പിന്നെ മന്ത്രങ്ങളെയും അവരുടെ ‘കേശര’ സ്ഥാനങ്ങളിൽ പൂജിക്കണം.

Verse 44

प्रागादिदिग्दले वासुदेवं संकर्षणं तथा । प्रद्युम्नमनिरुद्धं च शक्तीः कोणेष्वथार्चयेत् ॥ ४४ ॥

കിഴക്ക് മുതലായ ദിക്കുകളുടെ ദളങ്ങളിൽ വാസുദേവനെയും, അതുപോലെ സംകർഷണൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, അനിരുദ്ധൻ എന്നിവരെയും പൂജിക്കണം; തുടർന്ന് കോണുകളിൽ അവരുടെ ശക്തികളെ അർച്ചിക്കണം.

Verse 45

शांतिं श्रियं सरस्वत्या रतिं संपूजयेत्क्रमात् । हेमपीततमालेंद्रनीलाभाः पीतवाससः ॥ ४५ ॥

ക്രമമായി ശാന്തി, ശ്രീ, സരസ്വതി, രതി എന്നിവരെ പൂജിക്കണം. അവർ യഥാക്രമം സ്വർണ്ണവർണ്ണം, പീതവർണ്ണം, തമാലവൃക്ഷസദൃശമായ ഗാഢനീല, നീലാഭ വർണ്ണം ഉള്ളവരും പീതവസ്ത്രധാരിണികളും ആകുന്നു.

Verse 46

चतुर्भुजाः शंखचक्रगदांभघोजधरा इमे । सितकांचनगोदुग्धदूर्वावर्णाश्च शक्तयः ॥ ४६ ॥

ഈ ശക്തികൾ ചതുര്ഭുജികളാണ്; ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. അവരുടെ വർണ്ണങ്ങൾ വെളുപ്പ്, കാഞ്ചനം, പശുപാൽ, ദൂർവാ പുല്ല് എന്നിവയെപ്പോലെ ആണ്.

Verse 47

दलाग्रेषु चक्रशंखगदापंकजकौस्तुभान् । पूजयेन्मुसलं खङ्गं वनमालां यथाक्रमात् ॥ ४७ ॥

ദളങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ യഥാക്രമം ചക്രം, ശംഖം, ഗദ, പദ്മം, കൗസ്തുഭമണിയും പൂജിക്കണം; അതുപോലെ മുശലം, ഖഡ്ഗം, വനമാലയും ക്രമമായി അർച്ചിക്കണം।

Verse 48

रक्ताजपीतकनकश्यामकृष्णासितार्जुनान् । कुंकुमाभं समभ्यर्च्येद्वहिरग्रे खगेश्वरम् ॥ ४८ ॥

ചുവപ്പ്, കപിശ, സ്വർണ്ണവർണം, ശ്യാമം, കൃഷ്ണം, നീലാഭം, അർജുനവർണം—ഇവയെ വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ച്, അഗ്നിയുടെ മുൻഭാഗത്ത് കുങ്കുമപ്രഭയായ ഖഗേശ്വരൻ (ഗരുഡൻ)നെ പൂജിക്കണം।

Verse 49

पार्श्वयोः पूजयेत्पश्चांखपद्मनिधी क्रमात् । मुक्तामाणिक्यसंकाशौ पश्चिमे ध्वजमपर्चयेत् ॥ ४९ ॥

പിന്നീട് ഇരുവശങ്ങളിലും ക്രമമായി ശംഖ-പദ്മ നിധികളെ പൂജിക്കണം. പടിഞ്ഞാറ് മുത്തും മാണിക്യവും പോലെ ദീപ്തമായ ധ്വജത്തെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 50

रक्तं विघ्नं तथाग्नेये श्याममार्यं च राक्षसे । दुर्गां श्यामां वायुकोणे सेनान्यं पीतमैश्वरे ॥ ५० ॥

ആഗ്നേയ കോണിൽ ‘വിഘ്ന’ എന്ന രക്തവർണ്ണ രൂപം സ്ഥാപിക്കണം. നൈഋത്യ (രാക്ഷസ) കോണിൽ ശ്യാമയും ആര്യയും സ്ഥാപിക്കണം. വായവ്യ കോണിൽ ദുർഗയും ശ്യാമയും സ്ഥാപിക്കണം. ഈശാന കോണിൽ പീതവർണ്ണ ‘സേനാനി’യെ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 51

लोकेशा नायुधैर्युक्तान्बहिः संपूजयेत्सुधीः । एवमावरणैर्युक्तं योऽर्चजयेद्विष्णुमव्ययम् ॥ ५१ ॥

സുധീൻ പ്രധാന മണ്ഡലത്തിന് പുറത്തായി ലോകേശ്വരന്മാരെ ആയുധരഹിതരായി ധ്യാനിച്ച് വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. ഇങ്ങനെ ആവരണങ്ങളോടുകൂടി അവ്യയനായ വിഷ്ണുവിനെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ പൂർണ്ണവിധിയോടെ ആരാധന നിർവഹിക്കുന്നു।

Verse 52

भुक्त्वेहसकलान्भोगानंते विष्णुपदं व्रजेत् । क्षेत्रधान्यसुवर्णानां प्राप्तये धारणीं स्मरेत् ॥ ५२ ॥

ഇഹലോകത്തിലെ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ച ശേഷം അവസാനം വിഷ്ണുപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം, ധാന്യം, സ്വർണം ലഭിക്കുവാൻ ധാരണിയെ സ്മരിച്ചു ജപിക്കണം.

Verse 53

देवीं दूर्वादलश्यामां दधानां शालिमंजरीम् । चिंतयेद्भारतीं देवीं वीणापुस्तकधारिणीम् ॥ ५३ ॥

ദൂರ್ವാ പുല്ലിന്റെ ഇലപോലെ ശ്യാമവർണ്ണയായി, ശാലിമഞ്ജരി ധരിച്ച്, വീണയും പുസ്തകവും വഹിക്കുന്ന ദേവി ഭാരതിയെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 54

दक्षिणे देवदेवस्य पूर्णचंद्रनिभाननाम् । क्षीराब्धिफेनपुंजाभे वसानां श्वेतवाससी ॥ ५४ ॥

ദേവദേവന്റെ വലതുഭാഗത്ത് പൂർണ്ണചന്ദ്രസമാന മുഖമുള്ള ഒരു ദേവി നിലകൊള്ളുന്നു. അവൾ ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ നുരക്കൂട്ടംപോലെ ദീപ്തയും ശ്വേതവസ്ത്രധാരിണിയുമാണ്.

Verse 55

भारत्या सहितं यो वै ध्यायेद्द्वेवं परात्परम् । वेदवेदार्थतत्त्वज्ञो जायते सर्ववित्तमः ॥ ५५ ॥

ദേവി ഭാരതിയോടുകൂടെ ആ പരാത്പര ദേവനെ സത്യഭാവത്തോടെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ, വേദവും വേദാർത്ഥവും ഉള്ള തത്ത്വം അറിയുന്നവനായി, സർവ്വജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 56

नारसिंहमिवात्मानं देवं ध्यात्वातिभैरवम् । शश्त्रं संमंत्र्य मंत्रेण शब्रून्हत्वा निवर्तते ॥ ५६ ॥

അതിഭയങ്കരനായ നരസിംഹസ്വരൂപ ദേവനെ ധ്യാനിച്ച്, മന്ത്രംകൊണ്ട് ആയുധത്തെ അഭിമന്ത്രിച്ച്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച ശേഷം പിന്നെ പിന്മാറുന്നു.

Verse 57

नारसिंहेन बीजेन मंत्रं संयोज्य साधकः । शतमष्टोत्तरं जपत्वा वामहस्ताभिमंत्रिताः ॥ ५७ ॥

നൃസിംഹ-ബീജം ചേർത്ത് മന്ത്രം സംയോജിപ്പിച്ച് സാധകൻ അത് നൂറ്റെട്ടു പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. തുടർന്ന് ഇടത്തുകൈകൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിതമായ ദ്രവ്യങ്ങൾ യഥാവിധി ശക്തിസമ്പന്നമാകും.

Verse 58

पुनः पुनरपः सिंचेत्सर्पदष्टोऽपि जीवति । गारुडेन च संयोज्य पंचार्णेन जपेत्तदा ॥ ५८ ॥

വീണ്ടും വീണ്ടും ജലം തളിക്കണം; സർപ്പദഷ്ടനുമെങ്കിലും ജീവൻ നിലനിൽക്കാം. തുടർന്ന് ഗാരുഡമന്ത്രവുമായി ചേർത്ത് അപ്പോൾ പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കണം.

Verse 59

निर्विषीकरणे ध्यायेद्विष्णुं गरुडवाहनम् । अशोकफलके तार्क्ष्यमालिख्याशोकसंहतौ ॥ ५९ ॥

വിഷം നിർവിഷീകരിക്കാൻ ഗരുഡവാഹനനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിക്കണം. അശോകമരഫലകത്തിൽ താർക്ഷ്യൻ (ഗരുഡൻ) വരച്ച്, അശോക ഇല/പുഷ്പഗുച്ചംകൊണ്ട് അത് ബന്ധിക്കണം.

Verse 60

अशोकपुष्पैः संपूज्य भगवंतं तदग्रतः । जुहुयात्तानि पुष्पाणि त्रिसंध्यं सप्तपत्रकम् ॥ ६० ॥

അശോകപുഷ്പങ്ങളാൽ ഭഗവാനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, അവന്റെ സന്നിധിയിൽ തന്നേ ആ പുഷ്പങ്ങൾ ഹോമത്തിൽ ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം. ത്രിസന്ധ്യകളിലും, സപ്തപത്രകസഹിതം, ഇത് ചെയ്യണം.

Verse 61

प्रत्यक्षो जायते पक्षी वरमिष्टं प्रयच्छति । गाणपत्येन संयोज्य जपेल्लक्षं पयोव्रतः ॥ ६१ ॥

അപ്പോൾ പക്ഷി പ്രത്യക്ഷമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു ഇഷ്ടവരം നൽകുന്നു. ഗാണപത്യവിധിയുമായി ചേർത്ത്, പയോവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം.

Verse 62

महागणपतिं देवं प्रत्यक्षमिह पश्यति । वाणिबीजेन संयुक्तं षण्मासं योजयेन्नरः ॥ ६२ ॥

ഇഹജീവിതത്തിൽ തന്നേ അവൻ മഹാഗണപതി ദേവനെ പ്രത്യക്ഷമായി ദർശിക്കുന്നു. വാണി (സരസ്വതി) ബീജമന്ത്രത്തോടു ചേർത്ത് ആറുമാസം সাধന ചെയ്യണം.

Verse 63

महाकविवरो भूत्वा मोहयेत्सकलं जगत् । हुत्वा गुङ्चीशकलान्यर्द्धागुलमितानि च ॥ ६३ ॥

മഹാകവികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി അവൻ സകല ലോകത്തെയും മോഹിപ്പിക്കും—യജ്ഞാഗ്നിയിൽ ഗുഞ്ചീ വിത്തുകളുടെ അരവിരൽ അളവുള്ള കഷണങ്ങൾ ഹോമമായി അർപ്പിച്ചാൽ।

Verse 64

दधिमध्वाज्ययुक्तानि मृत्युं जयति साधकः । शनैश्वर दिने सम्यक् स्पृष्ट्वा श्वत्थं च पाणिना ॥ ६४ ॥

തൈര്, തേൻ, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർന്ന ആഹുതികളാൽ സാധകൻ മരണത്തെ ജയിക്കുന്നു; കൂടാതെ ശനൈശ്വര (ശനി) ദിനത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം കൈകൊണ്ട് പവിത്ര അശ്വത്ഥ (അരയാൽ) വൃക്ഷത്തെ സ്പർശിച്ചാൽ ആ വിജയം സിദ്ധമാകും.

Verse 65

जप्त्वा चाष्टशतं युद्धे ह्यपमृत्युं जयत्यसौ । पञ्चविंशतिधा जप्त्वा नित्यं प्रातः पिबेज्जलम् ॥ ६५ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ഇത് നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാൽ അവൻ അകാലമരണത്തെ തീർച്ചയായും ജയിക്കുന്നു. പിന്നെ ഇരുപത്തഞ്ച് പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് നിത്യവും പ്രഭാതത്തിൽ ജലം പാനം ചെയ്യണം.

Verse 66

सर्वपापविनिर्मुक्तो ज्ञानवान् रोगवर्जितः । कुंभं संस्थाप्य विधिवदापूर्य शुद्धवारिणा ॥ ६६ ॥

സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി, ജ്ഞാനവാനായി, രോഗരഹിതനായി—വിധിപൂർവ്വം കുംഭം സ്ഥാപിച്ച് ശുദ്ധജലത്തോടെ നിറയ്ക്കണം.

Verse 67

जप्त्वायुतं ततस्तेनाभिषेकः सर्वरोगनुत् । चंद्रसूर्योपरागे तु ह्युपोष्याष्टसहस्रकम् ॥ ६७ ॥

അത് പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച ശേഷം, അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം; അത് സർവ്വരോഗനാശകനാണ്. ചന്ദ്ര/സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത് ഉപവസിച്ച് എട്ടായിരം ജപം ചെയ്യണം.

Verse 68

स्पृष्ट्वा ब्राह्मीधृतं जप्त्वा पिबेत्साधकसत्तमः । मेधां कवित्वं वाक्सिद्धिं लभते नात्र संशयः ॥ ६८ ॥

ബ്രാഹ്മീ ചേർത്ത നെയ്യ് സ്പർശിച്ച് മന്ത്രം ജപിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠസാധകൻ അത് പാനം ചെയ്യണം; അവൻ മേധ, കവിത്വം, വാക്സിദ്ധി എന്നിവ നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 69

जुहुयादयुतं विल्वैर्महाधनपतिर्भवेत् । नारायणस्य मन्त्रोऽयं सर्वमंत्रोत्तमोत्तमः ॥ ६९ ॥

വില്വപത്രങ്ങളാൽ പത്തായിരം ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചാൽ അവൻ മഹാധനപതിയാകും. ഈ നാരായണമന്ത്രം സർവ്വമന്ത്രങ്ങളിൽ ഉത്തമോത്തമമാണ്.

Verse 70

आलयः सर्वसिद्धीनां कथितस्तव नारद । नारायणाय शब्दांते विद्महे पदमीरयेत् ॥ ७० ॥

ഹേ നാരദാ, നീ ഇതിനെ സർവ്വസിദ്ധികളുടെ ആലയമെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഉച്ചാരണത്തിന്റെ അവസാനം ‘വിദ്മഹേ’ എന്നു ചൊല്ലി, പിന്നെ നാരായണനുവേണ്ടി പദം (അവസാന വാക്യം) ജപിക്കണം.

Verse 71

वासुदेवपदं ङेंतं धीमहीति ततो वदेत् । तन्नो विष्णुः प्रचोवर्णान्संवदेञ्चोदयादिति ॥ ७१ ॥

പിന്നീട് ‘വാസുദേവപദം’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് ‘ധീമഹി’ എന്നു ചൊല്ലണം. ‘തന്നോ വിഷ്ണുഃ പ്രചോദയാത്’—വിഷ്ണു നമ്മുടെ വർണങ്ങളെയും അവയുടെ ശുദ്ധോച്ചാരണത്തെയും പ്രേരിപ്പിച്ച്, നമ്മുടെ വാണിയെ പ്രകാശിപ്പിക്കട്ടെ.

Verse 72

एषोक्ता विष्णुगायत्री सर्वपापप्रणाशिनी । तारो हृद्भगवान् ङेंतो वासुदेवाय कीर्तितः ॥ ७२ ॥

ഇങ്ങനെ വിഷ്ണു-ഗായത്രി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു—അത് സർവ്വപാപനാശിനി. ‘താര’ (ഓം) ഹൃദയസ്ഥനായ ഭഗവാൻ; ഇത് വാസുദേവനുവേണ്ടി പ്രസ്താവിതം.

Verse 73

द्वादशार्णो महामन्त्रो भुक्तिमुक्तिप्रदायकः । स्त्रीशूद्राणां वितारोऽयं सतारस्तु द्विजन्मनाम् ॥ ७३ ॥

ദ്വാദശാക്ഷര മഹാമന്ത്രം ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്നു. സ്ത്രീകൾക്കും ശൂദ്രർക്കും ഇത് പ്രണവം (താര) ഒഴിവാക്കി നൽകണം; ദ്വിജന്മാർക്ക് താരസഹിതം ഉപദേശിക്കണം.

Verse 74

प्रजापतिर्मुनिश्चास्य गायत्री छन्द ईरितः । देवता वासुदेवस्तु बीजं शक्तिर्ध्रुवश्च हृत् ॥ ७४ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന് ഋഷി പ്രജാപതി, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത വാസുദേവൻ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ബീജവും ശക്തിയും നിർദ്ദേശിതം; ധ്രുവനെ ഹൃദയത്തിൽ ആധാരമായി വിന്യസിക്കണം.

Verse 75

चन्द्राक्षिवेदपञ्चर्णैः समस्तेनांगकल्पनम् । मूर्ध्नि भाले दृशोरास्ये गले दोर्हृदये पुनः ॥ ७५ ॥

‘ചന്ദ്ര-അക്ഷി-വേദ’ എന്ന പഞ്ചാർണ സമസ്തമന്ത്രംകൊണ്ട് അങ്കകല്പന (ന്യാസം) ചെയ്യണം—ശിരസ്സിൽ, നെറ്റിയിൽ, കണ്ണുകളിൽ, വായിൽ, കഴുത്തിൽ, ഭുജങ്ങളിൽ, പിന്നെയും ഹൃദയത്തിൽ।

Verse 76

कुक्षौ नाभौ ध्वजे जानुद्वये पादद्वये तथा । न्यासेत्क्रमान् मन्त्रवर्णान्सृष्टिन्यासोऽयमीरितः ॥ ७६ ॥

പിന്നീട് മന്ത്രവർണങ്ങളെ ക്രമമായി ഉദരത്തിൽ, നാഭിയിൽ, ധ്വജ-പ്രദേശത്ത്, ഇരുജാനുക്കളിൽ, ഇരുപാദങ്ങളിൽ വിന്യസിക്കണം. ഇതാണ് ‘സൃഷ്ടി-ന്യാസം’ എന്നു പ്രസ്താവിച്ചത്.

Verse 77

हृदादिमस्तकांतं तु स्थितिन्यासं प्रचक्षते । पादादारभ्य मूर्द्धानं न्यासं संहारकं विदुः ॥ ७७ ॥

ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് മസ്തകശിഖ വരെ ചെയ്യുന്ന ന്യാസം ‘സ്ഥിതി-ന്യാസം’ എന്നു പറയുന്നു. പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ശിരസ്സുവരെ ചെയ്യുന്ന ന്യാസം ‘സംഹാര-ന്യാസം’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു॥

Verse 78

तत्त्वन्यासं ततः कुर्यात्सर्वतंत्रेषु गोपितम् । बीवं प्राणं तथा चित्तं हृत्पद्मं सूर्यमण्डलम् ॥ ७८ ॥

അതിനുശേഷം സർവ്വ തന്ത്രങ്ങളിലും ഗൂഢമായി സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ട തത്ത്വ-ന്യാസം ചെയ്യണം—ബീജമന്ത്രം, പ്രാണൻ, ചിത്തം, ഹൃദയപദ്മം, സൂര്യമണ്ഡലം എന്നിവയെ അന്തരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്॥

Verse 79

चन्द्राग्निमण्डले चैव वासुदेवं ततः परम् । संकर्षणं च प्रद्युम्नमनिरुद्धं ततः परम् ॥ ७९ ॥

ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിലും അഗ്നി/സൂര്യമണ്ഡലത്തിലും പരമ വാസുദേവനെ ധ്യാനിക്കണം. അതിനപ്പുറം സംകർഷണനും പ്രദ്യുമ്നനും; അവരിലും അപ്പുറം പരമ അനിരുദ്ധൻ॥

Verse 80

नारायणं चक्रमतस्तत्त्वानि द्वादशैव तु । मूलार्णहृत्परायाद्यमात्मने हृदयांतिमम् ॥ ८० ॥

ചക്രധാരിയായ നാരായണനു നിശ്ചയമായും പന്ത്രണ്ടു തത്ത്വങ്ങളുണ്ട്. മൂലാക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഹൃദയത്തിന്റെ അന്തിമ അന്തർസാരത്തോളം അവയെ ആത്മനിൽ വിന്യസിക്കണം॥

Verse 81

तत्त्वे नाम समुञ्चर्य्य न्यसेन्मूर्द्धादिषु क्रमात् । पूर्वोक्तं ध्यानमत्रापि भानुलक्षजपो मनोः ॥ ८१ ॥

ദിവ്യനാമത്തെ തത്ത്വത്തിൽ സമ്യക്‌മായി ഏകീകരിച്ച്, ശിരസ്സാദി അവയവങ്ങളിൽ ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്യണം. ഇവിടെ കൂടി മുൻപറഞ്ഞ ധ്യാനം അനുഷ്ഠിച്ച്, മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം॥

Verse 82

तदृशांशं तिलैराज्यलोलितैर्हवनं चरेत् । पीठे पूर्वोदिते मन्त्री मूर्ति संकल्प्य मूलतः ॥ ८२ ॥

വിധിപ്രകാരം നിശ്ചിത അംശം എടുത്ത് നെയ്യിൽ നനച്ച എള്ളുകൊണ്ട് ഹവനം നടത്തണം. തുടർന്ന് മുൻപ് പറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ മന്ത്രജ്ഞൻ മൂലത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ദേവമൂർത്തിയെ സംकल्पിച്ച് മനസ്സിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം।

Verse 83

तस्यामावाह्य देवेशं वासुदेवं प्रपूजयेत् । अङ्गानि पूर्वमभ्यर्च्य वासुदेवादिकास्ततः ॥ ८३ ॥

അതിൽ ദേവേശനായ വാസുദേവനെ ആവാഹനം ചെയ്ത് പരമഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം. ആദ്യം അവന്റെ അംഗങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ച്, തുടർന്ന് വാസുദേവാദി രൂപങ്ങളെ പൂജിക്കണം।

Verse 84

शांत्यादिशक्तयः पूज्याः प्राग्वद्दिक्षु विदिक्षु च । तृतीयावरणे पूज्याः प्रोक्ता द्वादश मूर्तयः ॥ ८४ ॥

ശാന്തി മുതലായ ശക്തികളെ മുൻപുപോലെ ദിക്കുകളിലും ഉപദിക്കുകളിലും പൂജിക്കണം. മൂന്നാം ആവരണത്തിൽ പ്രസ്താവിച്ച ദ്വാദശ മൂർത്തികളെ പൂജിക്കണം।

Verse 85

इंद्राद्यानायुधैर्युक्तान् पूजयेद्धरणीगृहे । एवमावरणैरिष्ट्वा पञ्चभिर्विष्णुमव्ययम् ॥ ८५ ॥

ധരണീഗൃഹത്തിൽ ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെ അവരുടെ ആയുധങ്ങളോടുകൂടി പൂജിക്കണം. ഇങ്ങനെ അഞ്ചു ആവരണങ്ങളാൽ ഇഷ്ടി നടത്തി അവ്യയനായ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കണം।

Verse 86

प्राप्नुयात्सकलानर्थानन्ते विष्णुपदे व्रजेत् । पुरुषोत्तमसंज्ञस्य विष्णोर्भेदचतुष्टयम् ॥ ८६ ॥

അവൻ എല്ലാ അഭീഷ്ടഫലങ്ങളും പ്രാപിച്ച് അവസാനം വിഷ്ണുപദത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. പുരുഷോത്തമൻ എന്ന നാമധേയമുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ ചതുര്വിധ ഭേദമാണ്।

Verse 87

त्रैलोक्यमोहनस्तेषां प्रथमः परिकीर्तितः । श्रीकरश्च हृषीकेशः कृषअणश्चात्र चतुर्थकः ॥ ८७ ॥

അവയിൽ ആദ്യത്തേത് ‘ത്രൈലോക്യമോഹന’ (മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവൻ) എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. പിന്നെ ‘ശ്രീകര’യും ‘ഹൃഷീകേശ’നും; ഇവിടെ നാലാമതായി ‘കൃഷ്ണ’നെയും പറയുന്നു॥

Verse 88

तारः कामो रमा पश्चान् ङेंतः स्यात्पुरुषोत्तमः । वर्मास्त्राण्यग्निप्रियांतो मन्त्रो वह्नीन्दुवर्णवान् ॥ ८८ ॥

അതിനുശേഷം ‘താര’, ‘കാമ’, ‘രമാ’ എന്നു ജപിക്കണം. പിന്നെ നാസികാന്ത ‘ങേംത’ ചേർത്താൽ അത് ‘പുരുഷോത്തമ’ മന്ത്രരൂപമാകും. ഈ മന്ത്രം കവച-രക്ഷയും അസ്ത്രമന്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, ‘അഗ്നിപ്രിയാ’യിൽ അവസാനിച്ച്, അഗ്നിയും ചന്ദ്രനും പോലെയുള്ള വർണ്ണപ്രഭയുള്ളതെന്ന് വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു॥

Verse 89

ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दः प्रोक्तोऽथ देवता । पुरुषोत्तमसंज्ञोऽत्र बीजशक्तीस्मरंदिरे ॥ ८९ ॥

ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവാണ് ഋഷി (മുനി) എന്നു പറയുന്നു; ഗായത്രിയാണ് ഛന്ദസ് എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അധിദേവത ‘പുരുഷോത്തമ’ എന്ന നാമത്തിൽ ഉക്തൻ. ഈ മന്ത്രത്തിൽ ബീജം, ശക്തി, സ്മര (കീലകം) എന്നിവയും തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതമാണെന്ന് അറിയണം॥

Verse 90

भूचंद्रैकरसाक्ष्यक्षिमंत्रवर्णोर्विभागतः । कृत्वांगानि ततो ध्यायेद्विधिवत्पुरुषोत्तमम् ॥ ९० ॥

ഭൂ-ചന്ദ്ര-ഏക-രസ-ആക്ഷ്യ മുതലായ മന്ത്രവർണങ്ങളെ വിഭജിച്ച് അങ്കന്യാസം നിർവഹിച്ചു; തുടർന്ന് വിധിപ്രകാരം പുരുഷോത്തമനെ ധ്യാനിക്കണം॥

Verse 91

समुद्यदादित्यनिभं शंखचक्रगदांबुजैः । लसत्करं पीतवस्रं स्मरेच्छ्रीपुरुषोत्तमम् ॥ ९१ ॥

ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തനായ, ശംഖം-ചക്രം-ഗദാ-പദ്മം ധരിച്ച പ്രകാശമുള്ള കരങ്ങളുള്ള, പീതാംബരം അണിഞ്ഞ ശ്രീ പുരുഷോത്തമനെ സ്മരിക്കണം॥

Verse 92

महारत्नौघखचितस्फुरत्तोरणमंडपे । मौक्तिकौघशमदमविराजितवितानके ॥ ९२ ॥

ആ മണ്ഡപത്തിൽ മഹാരത്നസമൂഹങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച തിളങ്ങുന്ന തോരണദ്വാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; മുത്തുകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച വിതാനവും ദീപ്തമായി വിരാജിച്ചു।

Verse 93

नृत्यद्देवांगनावृंदक्वणात्किंकिणिनूपुरे । लसन्माणिक्यवेद्यां तु दीत्पार्कायुततेजसि ॥ ९३ ॥

അവിടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ദേവാംഗനാവൃന്ദങ്ങളുടെ കിങ്കിണി-നൂപുരങ്ങളുടെ ഝങ്കാരം നിറഞ്ഞിരുന്നു; മിനുങ്ങുന്ന മാണിക്യങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച ദീപ്ത വേദിയിൽ അത് പത്ത് ലക്ഷം സൂര്യന്മാരുടെ തേജസ്സുപോലെ ജ്വലിച്ചു।

Verse 94

वृंदारकव्रातकिरीटाग्ररत्नाभिचर्चिते । नवलक्षं जपेन्मंत्रं जुहुयात्तद्दशांशतः ॥ ९४ ॥

ദേവഗണങ്ങളുടെ കിരീടശിഖരത്തിലെ രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ആ ദേവസ്വരൂപത്തിൽ മന്ത്രം ഒൻപത് ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം അളവിൽ ഹോമത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കണം।

Verse 95

उत्फुल्लैः कमलैः पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवेऽर्चयेत् । एवमाराध्य देवेशं प्राप्नोति महतीं श्रियम् ॥ ९५ ॥

മുമ്പ് വിവരിച്ച വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ താമരകളാൽ ദേവേശനെ അർച്ചിക്കണം. ഇങ്ങനെ ദേവേശനെ ആരാധിച്ചാൽ മഹത്തായ ശ്രീ—സമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 96

पुत्रान्पौत्रान्यशः कांतिं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । उत्तिष्टेति पदं पश्चाच्छ्रीकराग्निप्रियांतिमः ॥ ९६ ॥

അവൻ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും, യശസ്സും കാന്തിയും, ഭോഗവും മോക്ഷവും നേടുന്നു. തുടർന്ന് സമാപനവചനമായി ‘ഉത്തിഷ്ഠ’ (എഴുന്നേൽക്കുക) എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു; അത് ശ്രീകരനും അഗ്നിപ്രിയനും പ്രത്യേകമായി പ്രിയമാണ്।

Verse 97

अष्टार्णोऽस्य मुनिर्व्यासः पंक्तिश्छंद उदाहृतम् । श्रीकाराख्यो हरिः प्रोक्तो देवता सकलेष्टदः ॥ ९७ ॥

ഇത് അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രം; ഇതിന്റെ ഋഷി മുനി വ്യാസൻ, ഛന്ദസ് പംക്തി എന്നു പ്രസ്താവിതം. ‘ശ്രീകാര’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ഹരിയാണ് ദേവത; അവൻ സകല ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു.

Verse 98

भीषयद्वितयं हृत्स्यात् त्रासयद्वितयं शिरः । शिखा प्रमर्द्दयद्वंद्वं वर्म प्रध्वंसयद्वयम् ॥ ९८ ॥

‘ഭീഷയത്’ എന്ന യുഗ്മം ഹൃദയത്തിൽ ന്യസിക്കണം; ‘ത്രാസയത്’ എന്ന യുഗ്മം ശിരസ്സിൽ. ‘ശിഖാ-പ്രമർദ്യ’ എന്ന ദ്വന്ദ്വം ശിഖയിൽ, കൂടാതെ ‘വർമ-പ്രധ്വംസയ’ എന്ന യുഗ്മവും ന്യസിക്കണം.

Verse 99

अस्रं रक्षद्वयं सर्वे हुमंताः समुदीरिताः । मस्तके नेत्रयोः कंठहृदये नाभिदेशके ॥ ९९ ॥

എല്ലാ ‘അസ്ത്ര’ രക്ഷാമന്ത്രങ്ങളും ദ്വിവിധ രക്ഷയും ‘ഹും’ എന്ന ഉച്ചാരത്തോടെ ജപിക്കണം. തുടർന്ന് മസ്തകം, നേത്രങ്ങൾ, കണ്ഠം, ഹൃദയം, നാഭിപ്രദേശം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ന്യസിക്കണം.

Verse 100

ऊरूजंघांयुग्मेषु मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यतसेत् । ततः पुरुषसूक्तोक्तमंत्रैर्न्यासं समाचरेत् ॥ १०० ॥

ഊരു-ജംഘകളുടെ യുഗ്മങ്ങളിൽ മന്ത്രവർണങ്ങളെ ക്രമമായി ന്യസിക്കണം. തുടർന്ന് പുരുഷസൂക്തത്തിൽ പറഞ്ഞ മന്ത്രങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം ന്യാസം ആചരിക്കണം.

Verse 101

मुखे न्यसेद्ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीदिमं मनुम् । बाहुयुग्मे तथा बाहूंराजन्य इति विन्यसेत् ॥ १०१ ॥

മുഖത്തിൽ ‘ബ്രാഹ്മണോऽസ്യ മുഖമാസീത്’ എന്ന മന്ത്രം ന്യസിക്കണം. അതുപോലെ ബാഹുയുഗ്മത്തിൽ ‘ബാഹൂ രാജന്യഃ’ എന്ന മന്ത്രം വിന്യസിക്കണം.

Verse 102

ऊरू तदस्य यद्वैश्य इममूरुद्वये न्यसेत् । न्यसेत्पादद्वये मंत्री पद्भ्यां शूद्रो अजायत ॥ १०२ ॥

വൈശ്യനെ അവന്റെ ഇരുഊരുക്കളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. മന്ത്രിയെ അവന്റെ ഇരുപാദങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; പാദങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ ശൂദ്രൻ ജനിച്ചു.

Verse 103

चक्रं शंखं गदां पद्मं कराग्रेष्वथ विन्यसेत् । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेत्पूर्वोक्तमण्डपे ॥ १०३ ॥

പിന്നെ വിരലുകളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ ചക്രം, ശംഖം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവ ന്യാസം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ന്യാസവിധി പൂർത്തിയാക്കി, മുൻപ് പറഞ്ഞ മണ്ഡപത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 104

अरुणाब्जासनस्थस्य तार्क्ष्यस्योपरि संस्थितम् । पूर्वोक्तरूपिणं देवं श्रीकरं लोकमोहनम् ॥ १०४ ॥

ചുവന്ന താമരാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, താർക്ഷ്യൻ (ഗരുഡൻ) മീതെ സ്ഥിതനായ, മുൻപ് വിവരണപ്പെട്ട രൂപമുള്ള ആ ദേവനെ ധ്യാനിക്കണം—ശ്രീദായകനും ലോകമോഹകനുമാകുന്നു.

Verse 105

ध्यात्वैवं पूजयेदष्टलक्षं मंत्री दशांशतः । रक्तांबुजैः समिद्भिश्च विल्वक्षीरिद्रुमोद्भवैः ॥ १०५ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ അഷ്ടലക്ഷം (ജപം/പൂജ) പൂർത്തിയാക്കി പൂജിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം—ചുവന്ന താമരകളും, ബിൽവവും ക്ഷീരിവൃക്ഷജന്യ സമിധകളും ഉപയോഗിച്ച്.

Verse 106

पयोऽन्नैः सर्पिषा हुत्वा प्रत्येकं सुसमाहितः । अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटाः क्षीरिद्रुमाः स्मृता ॥ १०६ ॥

പാൽ, അന്നം, നെയ്യ് എന്നിവകൊണ്ട് ഓരോ കര്‍മത്തിലും സുസമാഹിതനായി ആഹുതി അർപ്പിക്കണം. അശ്വത്ഥം, ഉദുംബരം, പ്ലക്ഷം, വടം—ഇവയാണ് ‘ക്ഷീരി’ (പാൽരസമുള്ള) വൃക്ഷങ്ങൾ എന്ന് സ്മൃതം.

Verse 107

पूजयेद्वैष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः । अंगावरणदिक्पालहेतिभिः सहितं विभुम् ॥ १०७ ॥

വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ ആദിമൂലത്തിൽ നിന്നു ദേവമൂർത്തിയെ സംകല്പിച്ച് സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭുവിനെ പൂജിക്കണം; അവന്റെ അംഗങ്ങൾ, ആവരണങ്ങൾ, ദിക്‌പാലകർ, ദിവ്യായുധങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടെ സമർചിക്കണം।

Verse 108

इत्थं सिद्धे मनौ मत्री प्रयोगान्पूर्ववञ्चरेत् । तारो हृद्भगवान् ङेंतो वराहेति ततः परम् ॥ १०८ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ साधകൻ മുൻപറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ പ്രയോഗങ്ങൾ നടത്തണം—ആദ്യം ‘താര’ (ഓം), പിന്നെ ‘ഹൃത്’ (ഹൃദയ) സൂത്രം, പിന്നെ ‘ഭഗവാൻ’, പിന്നെ ‘ങേന്ത’ (അന്ത്യ) ഘടകം, തുടർന്ന് ‘വരാഹ’ നാമം।

Verse 109

रूपाय भूर्भुवः स्वः स्याल्लोहितकामिका च ये । भूपतित्वं च मे देहि ददापय शुचिप्रिया ॥ १०९ ॥

രൂപസൗന്ദര്യത്തിനായി ‘ഭൂഃ ഭുവഃ സ്വഃ’ എന്ന വ്യാഹൃതികൾ ജപിക്കണം; ‘ലോഹിതകാമികാ’യും. ‘എനിക്ക് രാജാധിപത്യം ദയചെയ്യുക; ഹേ ശുചിപ്രിയേ, അത് ദാനം ലഭിക്കുമാറാക്കുക’ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം।

Verse 110

रामाग्निवर्णो मंत्रोऽयं भार्गवोऽस्य मुनिर्मतः । छन्दोऽनुष्टुब्देवतादिवराहः समुदीरितः ॥ ११० ॥

ഈ മന്ത്രം ‘രാമ’യും ‘അഗ്നി’യും എന്ന വർണ്ണസ്വഭാവമുള്ളത്; ഇതിന്റെ ഋഷി ഭാര്ഗവൻ എന്നു കരുതുന്നു. ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്, ദേവത ആദി-വരാഹൻ—എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു।

Verse 111

एकदंष्ट्राय हृदयं व्योमोल्कायग शिरः स्मृतम् । शिखा तेजोऽधिपतये विश्वरूपाय वर्म च ॥ १११ ॥

ഹൃദയം ‘ഏകദംഷ്ട്ര’യ്ക്ക് വിന്യസിക്കണം; ശിരസ് ‘വ്യോമോൽകായഗ’ത്തിന്റേതെന്ന് സ്മൃതം. ശിഖ ‘തേജോഽധിപതി’യ്ക്ക്, വർമ്മം ‘വിശ്വരൂപ’യ്ക്ക് സമർപ്പിക്കണം।

Verse 112

महादंष्ट्राय चास्त्रं स्यात्पञ्चांगमिति कल्पयेत् । अथवा गिरिषट्सप्तबाणैर्वसुभिरक्षरैः ॥ ११२ ॥

മഹാദംഷ്ട്രാ ദേവതയ്ക്കായി അസ്ത്രമന്ത്രം പഞ്ചാംഗരൂപത്തിൽ കല്പിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ‘ഗിരി, ഷട്, സപ്ത, ബാണ, വസു’ എന്ന സംഖ്യാസൂചക പദങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ അതിന്റെ വിന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 113

विभक्तैर्मंत्रवर्यस्य पञ्चागांनि प्रकल्पयेत् । ततौ ध्यायेदनेकार्कनिभमादिवराहकम् ॥ ११३ ॥

ശ്രേഷ്ഠമന്ത്രത്തെ ഭാഗങ്ങളാക്കി വിഭജിച്ച് അതിന്റെ പഞ്ചാംഗങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കണം. തുടർന്ന് അനേകം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തനായ ആദിവരാഹനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 114

आं ह्रीं स्वर्णनिभं जान्वोरधो नाभेः सितप्रभम् । इष्टाभीतिगदाशंखचक्रशक्त्यसिखेटकान् ॥ ११४ ॥

‘ആം’ ‘ഹ്രീം’ എന്ന ബീജങ്ങളോടെ ധ്യാനിക്കണം—മുട്ടിന് താഴെ സ്വർണ്ണപ്രഭ, നാഭിക്ക് താഴെ ശ്വേതദീപ്തി. ഇഷ്ടവരവും അഭയവും നല്കുന്നവൻ; ഗദ, ശംഖ്, ചക്രം, ശക്തി, ഖഡ്ഗം, ഖേടകം ധരിച്ചവൻ.

Verse 115

दधतं च करैर्दंष्ट्राग्रलसद्धरणिं स्मरेत् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं सरसीरुहैः ॥ ११५ ॥

കരങ്ങളിൽ ധരണിയെ ധരിക്കുകയും ദംഷ്ട്രാഗ്രങ്ങളിൽ ദീപ്തമായി തിളങ്ങുന്ന ധരണിയുമുള്ള പ്രഭുവിനെ സ്മരിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം; അതിന്റെ ദശാംശം താമരപ്പൂക്കളാൽ ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം.

Verse 116

मध्वक्तैर्जुहयात्पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे यजेत् । मूलेन मूर्तिं सङ्कल्प्य तस्यां सम्पूजयेद्विभुम् ॥ ११६ ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ച് അവിടെയേ ആരാധന നടത്തണം. മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ഭഗവാന്റെ മൂർത്തി മനസ്സിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അതിൽ സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭുവിനെ സമ്യകമായി സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കണം.

Verse 117

अङ्गावरणदिक्पालहेतियंत्रप्रसिद्धये । जपादेवावर्नि दद्याद्धनं धान्यं महीं श्रियम् ॥ ११७ ॥

അംഗാവരണം, ദിക്പാലകർ, ആയുധം, യന്ത്രം എന്നിവയുടെ സിദ്ധി-പ്രസിദ്ധിക്കായി ജപം മാത്രത്താൽ തന്നെ ദേവത പ്രസന്നനായി ധനം, ധാന്യം, ഭൂമി, ശ്രീസമൃദ്ധി എന്നിവ നൽകുന്നു।

Verse 118

सिंहार्के सितपक्षस्याष्टम्यां गव्येषु पञ्चसु । शिलां शुद्धां विनिक्षिप्य स्पृष्ट्वा तामयुतं जपेत् ॥ ११८ ॥

സൂര്യൻ സിംഹരാശിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ, ഗോ-പഞ്ചഗവ്യങ്ങളിൽ ശുദ്ധമായ ശില വെച്ച് അത് സ്പർശിച്ച് മന്ത്രം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം।

Verse 119

उदङ्मुखस्वतो मंत्री तां शिलां लिखनेद्भुवि । भूतप्रेताहिचौरादिकृतां बाधां निवारयेत् ॥ ११९ ॥

വടക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ ആ ശില ഭൂമിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തണം; അത് ഭൂത-പ്രേത, പാമ്പ്, കള്ളൻ മുതലായവ മൂലമുള്ള ബാധകൾ നീക്കുന്നു।

Verse 120

प्रातर्भृगुदिने साध्यभूतलान्मृदमाहरेत् । मंत्रितां मूलमंत्रेण विभजेत्तां त्रिधा पुनः ॥ १२० ॥

വെള്ളിയാഴ്ച രാവിലെ ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് മണ്ണ് ശേഖരിക്കണം. മൂലമന്ത്രം കൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിച്ച് ആ മണ്ണിനെ വീണ്ടും മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കണം।

Verse 121

चुल्ल्यामेकं समालिप्याप्यपरं पाकभाजने । गोदुग्धे परमालोड्य शोधितांस्तंदुलान् क्षिपेत् ॥ १२१ ॥

ചൂള ലേപിച്ച് ഒരുക്കി, പാചകത്തിനായി മറ്റൊരു പാത്രവും വെച്ച്, ഗോദുഗ്ധം നന്നായി മഥിച്ച് അതിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച അരിമണി ചേർക്കണം।

Verse 122

सम्यक् शुद्धे शुचिः केशे जपन्मंत्रं पचेञ्चरुम् । अवतार्य चरुं पश्चाद्वह्नौ देयं यथाविधि ॥ १२२ ॥

യഥാവിധി ശുദ്ധനായി, കേശം ശുചിയായി സൂക്ഷിച്ച്, മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് ചരു പാകം ചെയ്യണം. പിന്നെ അത് ഇറക്കി, വിധിപ്രകാരം പവിത്ര അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കണം.

Verse 123

सम्पूज्य धूपदीपाद्यैः पश्चादाज्यप्लुतं चरुम् । जुहुयात्संस्कृते वह्नौ अष्टोत्तरशतं सुधीः ॥ १२३ ॥

ധൂപദീപാദികളാൽ യഥാവിധി പൂജിച്ചു, തുടർന്ന് നെയ്യിൽ നനഞ്ഞ ചരുവിനെ സംസ്കൃത അഗ്നിയിൽ ബുദ്ധിമാൻ 108 ആഹുതികളായി ഹോമിക്കണം.

Verse 124

एवं प्रजुहुयान्मंत्री कविवारेषु सप्तसु । विरोधो नश्यति क्षेत्रे शत्रुचौराद्युपद्रवाः ॥ १२४ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രജ്ഞൻ ഏഴ് വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ ഹോമം ചെയ്യണം; അപ്പോൾ ദേശത്തിലെ വിരോധം നശിക്കുകയും ശത്രു-കള്ളൻ മുതലായ ഉപദ്രവങ്ങൾ ശമിക്കുകയും ചെയ്യും.

Verse 125

भानूदयेप्यारवारे साध्यक्षेत्रान्मृदं पुनः । आदाय पूर्वविधिना हविरापाद्य पूर्ववत् ॥ १२५ ॥

ആരവാര ദിനത്തിൽ സൂര്യോദയത്തിലും സാധ്യക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും പവിത്ര മണ്ണ് എടുത്ത്, മുൻവിധിപ്രകാരം ഹവി ഒരുക്കി, മുൻപുപോലെ തന്നെ അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 126

जुहुयादेधिते वह्नौ पूर्वसंख्याकमादरात् । एवं स सप्तारवारेषु जुहुयात्क्षेत्रसिद्धये ॥ १२६ ॥

നന്നായി ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ ഭക്തിയോടെ മുൻപറഞ്ഞ എണ്ണമനുസരിച്ച് ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഏഴ് ആരവാര ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രസിദ്ധിക്കായി ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 127

जुहुयाल्लक्षसंख्याकं गव्यै श्चैव सपायसैः । अभीष्टभूम्याधिपत्यं लभते नात्र संशयः ॥ १२७ ॥

ഗവ്യദ്രവ്യങ്ങളും പായസം (ക്ഷീരാന്നം) കൂടെ ലക്ഷസംഖ്യ ഹോമാഹുതികൾ അർപ്പിക്കുന്നവൻ, അഭീഷ്ടഭൂമിയുടെ അധിപത്യം നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 128

उद्यद्दोः परिधं दिव्यं सितदंष्ट्राग्रभूधरम् । स्वर्णाभं पार्थिवे पीते मंडले सुसमाहितः ॥ १२८ ॥

പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ പാർഥിവ പീത മണ്ഡലത്തിൽ ആ ദിവ്യ തേജോമയ ബിംബത്തെ ധ്യാനിക്കണം—ദീപ്തമായ പരിധിയുള്ളത്, സ്വർണവർണ്ണം, ശ്വേത ദംഷ്ട്രങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങൾ പർവതശിഖരസദൃശം.

Verse 129

ध्यात्वाप्नोति महीं रम्यां वराहस्य प्रसादतः । वारुणे मण्डले ध्यायेद्वाराहं हिमसन्निभघम् ॥ १२९ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചാൽ വരാഹഭഗവാന്റെ പ്രസാദത്താൽ മനോഹരമായ ഭൂമി ലഭിക്കും. വാരുണ മണ്ഡലത്തിൽ ഹിമസദൃശമായി പ്രകാശിക്കുന്ന ശ്രീവരാഹനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 130

महोपद्रवशांतिः स्यात्साधकस्य न संशयः । वश्यार्थं च सदा ध्यायेद्वह्र्याभं वह्निमण्डे ॥ १३० ॥

സാധകനു മഹോപദ്രവങ്ങളുടെ ശാന്തി നിശ്ചയമായും സംഭവിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. വശ്യാർത്ഥത്തിനായി അഗ്നി മണ്ഡലത്തിൽ അഗ്നിസദൃശമായ രൂപത്തെ സദാ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 131

ध्यायेदेवं रिपूञ्चाटे कृष्णाभं वायुमण्डले । ह्यमण्डलगतं स्वच्छं वाराहं सर्वसिद्धिदम् ॥ १३१ ॥

ശത്രുക്കളുടെ ശമനത്തിനും അകറ്റുന്നതിനുമായി, ഇങ്ങനെ വായു മണ്ഡലത്തിൽ കൃഷ്ണവർണ്ണനായ ശ്രീവരാഹനെ ധ്യാനിക്കണം—സൂക്ഷ്മ മണ്ഡലത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, നിർമലപ്രകാശമുള്ള, സർവ്വസിദ്ധിദായകൻ.

Verse 132

शत्रुभूतग्रहक्ष्वेडामयपीडादिशांतये । भग्वर्धीशयुतं व्योमबिंदुभूषितमस्तकम् ॥ १३२ ॥

ശത്രു, ഭൂതം, ഗ്രഹപീഡ, ദുഷ്പ്രഭാവം, രോഗം, താപം എന്നിവ ശമിപ്പാൻ ഭക്തൻ ഭഗ, വൃദ്ധി, ഈശ എന്നിവയോടു യുക്തനും ശിരസ്സിൽ വ്യോമബിന്ദുവാൽ അലങ്കൃതനുമായ ദേവനെ ധ്യാനിച്ചു പൂജിക്കണം।

Verse 133

एकाक्षरो वराहस्य मन्त्रः कल्पद्रुमोऽपरः । पूजाद्यार्ध्यादिकं सर्वमस्यां पूर्वोक्तवञ्चरेत् ॥ १३३ ॥

വരാഹദേവന്റെ ഏകാക്ഷര മന്ത്രം മറ്റൊരു അർത്ഥത്തിൽ കൽപവൃക്ഷംപോലെ ആകുന്നു. ഈ সাধനയിൽ പൂജ മുതൽ അർഘ്യാദി എല്ലാക്രിയകളും മുൻപ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം യഥാവിധി ആചരിക്കണം।

Verse 134

सवामकर्णानिद्रास्याद्वराहाय हृदंतिमः । ताराद्यो वसुवर्णोऽयं सर्वैश्वर्यप्रदायकः ॥ १३४ ॥

വരാഹദേവനുവേണ്ടി ഇതിനെ ഹൃദയാന്തിമമായ (അത്യന്ത ഗൂഢമായ) മന്ത്രമെന്ന് പറയുന്നു—‘താരാ’യാൽ ആരംഭിച്ച്, വസു-സ്വർണ്ണസദൃശമായ ദീപ്തിയുള്ളത്; ഇത് സർവൈശ്വര്യം നൽകുന്നു।

Verse 135

ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दो वाराहसंज्ञकः । देवश्चंद्रेंद्वब्धिनेत्रैः सवेणांगक्रिया मता ॥ १३५ ॥

ഋഷി ബ്രഹ്മാ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ഇതിന് ‘വാരാഹ’ എന്ന സംജ്ഞ. ദേവത ‘ചന്ദ്ര–ഇന്ദ്ര–ചന്ദ്ര–സമുദ്ര–നേത്ര’ എന്ന സംകേതസംഖ്യയാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു; ക്രിയയും സാംഗമായി (അംഗങ്ങളോടെ) ആചരിക്കണമെന്ന് മതി।

Verse 136

ध्यानपूजाप्रयोगादि प्राग्वदस्यापि कल्पयेत् । प्रणवादौ च ङेन्तं च भगवतीति पदं ततः । धरणिद्वितयं पश्चाद्धरेर्द्वयमुदीरयेत् ॥ १३६ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിനും ധ്യാന-പൂജാ-പ്രയോഗാദി ക്രമങ്ങൾ മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ ഒരുക്കണം. ആദ്യം പ്രണവം ‘ഓം’ ന് ങേ (ദത്തിവ്) വിഭക്തി ചേർത്ത്, പിന്നെ ‘ഭഗവതീ’ എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം; തുടർന്ന് ‘ധരണി’യുടെ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ, അവസാനം ‘ഹരേ’യുടെ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 137

एकोनविंशत्यर्णाढ्यो मन्त्रो वह्निप्रियांतिमः । वराहोऽस्य मुनिश्छन्दो गायत्री निवृदादिका ॥ १३७ ॥

ഈ മന്ത്രം പത്തൊമ്പത് അക്ഷരങ്ങളാൽ സമ്പന്നം; അതിന്റെ അന്ത്യഭാഗം അഗ്നിദേവന് പ്രിയം. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി വരാഹൻ; ഛന്ദസ് ഗായത്രി, നിവൃത്-ആദി വിന്യാസത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നു.

Verse 138

देवता धरणी बीजं तारःशक्तिर्वसुप्रिया । रामवेदाग्निबाणाक्षिनेत्रार्णैरंगरकल्पनम् ॥ १३८ ॥

ദേവത ധരണി; ബീജം ബീജാക്ഷരം; ശക്തി താര; (മന്ത്രം) വസുക്കൾക്ക് പ്രിയം. ‘രാ, മാ, വേ, ദ, അ, ഗ്നി, ബാ, ണ, അ, ക്ഷി, നേ, ത്ര’ അക്ഷരങ്ങളാൽ അങ്കന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 139

श्यामां चित्रविभूषाढ्यां पद्मस्थां तुंगसुस्तनीम् । नीलांबुजद्वयं शालिमंजरीं च शुक्रं करैः ॥ १३९ ॥

അവളെ ധ്യാനിക്കണം—ശ്യാമവർണ്ണ, ചിത്രാഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിത, പദ്മാസനസ്ഥ, ഉന്നത സുന്ദരസ്തനയുക്ത; കരങ്ങളിൽ രണ്ട് നീലാംബുജങ്ങൾ, ശാലിമഞ്ജരി (നെല്ലിൻ കതിർ)യും പ്രകാശമുള്ള ശ്വേതവസ്തുവും ധരിച്ചവൾ.

Verse 140

दधतीं चित्रवसनां धरां भगवतीं स्मरेत् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं पायसेन तु ॥ १४० ॥

ചിത്രവസ്ത്രധാരിണി, സർവ്വഭൂതധാരിണിയായ ഭഗവതി ധരയെ സ്മരിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്ത്, പിന്നെ ദശാംശം പായസത്തോടെ ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 141

साज्येन जुहुयान्मन्त्री विष्णोः पीठे समर्चयेत् । मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यां वसुमतीं यजेत् ॥ १४१ ॥

മന്ത്രജപകൻ നെയ്യോടെ ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ പീഠത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് മൂർത്തിയെ സംकल्पിച്ച്, അതേ രൂപത്തിൽ വസുമതിയെ യജിക്കണം.

Verse 142

अङ्गानि पूर्वमाराध्य भूवह्निजलमारुतान् । दिक्पात्रेषु च सम्पूज्य कोणपत्रेषु तत्कलाः ॥ १४२ ॥

ആദ്യം അങ്കങ്ങളെ മുൻകൂർ ആരാധിച്ച്, പിന്നെ ഭൂമി, അഗ്നി, ജലം, വായു എന്നിവയെ പൂജിക്കണം. ദിക്കുകൾക്കായി നിശ്ചയിച്ച പാത്രങ്ങളിൽ യഥാവിധി സമ്പൂജ ചെയ്ത്, യന്ത്രത്തിലെ കോണപത്രങ്ങളിൽ അവയുടെ അവയുടെ കലകളെയും സമർചിക്കണം॥

Verse 143

निवृत्तिश्च प्रतिष्टा च विद्यानां तैश्च तत्कलाः । इंद्राद्यानपि वञ्चादीन्पूजयेत्तदनंतरम् ॥ १४३ ॥

പിന്നീട് വിദ്യകളുടെ അധിഷ്ഠാത്രീശക്തികളായ നിവൃത്തിയും പ്രതിഷ്ഠയും പൂജിച്ച്, അവയോടൊപ്പം ആ വിദ്യകളുടെ കലകളെയും പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെയും, വഞ്ചാദി അനുചരശക്തികളോടുകൂടി ആരാധിക്കണം॥

Verse 144

एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः । धरणी प्रभजन्नेवं पशुरत्नांबरादिभिः ॥ १४४ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രീ തന്റെ ഇഷ്ടലക്ഷ്യം സാധിക്കണം. ഈവിധം ധരണി പ്രസന്നയായി, അവൻ പശു, രത്നം, വസ്ത്രം മുതലായ സമ്പത്തുകളാൽ സമൃദ്ധനാകും॥

Verse 145

धरम्या वल्लभः स स्यात्सुखी जीवेच्छतं समा । त्रैलोक्यमोहनो मंत्रो जगन्नाथस्य कीर्त्यते ॥ १४५ ॥

അവൻ ധാർമ്മികർക്കു പ്രിയനായി, സുഖത്തോടെ ജീവിച്ച്, നൂറു വർഷം വരെ ജീവിക്കാം. ഇത് ‘ത്രൈലോക്യമോഹന’മെന്നു പ്രസിദ്ധമായ ജഗന്നാഥന്റെ മന്ത്രമെന്നായി കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു॥

Verse 146

तारः कामो रमा बीजं हृदंते पुरुषोत्तमः । श्रीकंठः प्रतिरूपांते लक्ष्मीति च निवासि च ॥ १४६ ॥

‘താര’യും ‘കാമ’വും; ‘രമാ’ ബീജം. ഹൃദയാന്തത്തിൽ ‘പുരുഷോത്തമൻ’. അവസാനം ‘ശ്രീകണ്ഠ’; പ്രതിരൂപാന്തത്തിൽ ‘ലക്ഷ്മീ’ എന്ന പദം; കൂടാതെ അവൻ ‘നിവാസി’യുമാണ്॥

Verse 147

सकलांते जगत्पश्चात्क्षोभणेति पदं वदेत् । सर्वस्त्रीहृदयांते तु विदारणपदं वदेत् ॥ १४७ ॥

സമ്പൂർണ്ണ മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം ‘ജഗത്’ എന്ന പദത്തിനു ശേഷം ‘ക്ഷോഭണ’ പദം ഉച്ചരിക്കണം. ‘സർവസ്ത്രീഹൃദയ’ പദാന്തത്തിൽ ‘വിദാരണ’ പദം പറയണം॥१४७॥

Verse 148

ततस्त्रिभुवनांतं तु मदोन्मादकरेति च । सुरासुरांते मनुजसुंदरीजनवर्णतः ॥ १४८ ॥

അതിനുശേഷം ഇത് ത്രിഭുവനാന്തം വരെ വ്യാപിക്കുന്നതും മദവും ഉന്മാദവും സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമെന്നു പറയുന്നു. ദേവാസുരസന്ധിയിൽ മനുഷ്യസുന്ദരിമാരുടെയും മനോഹരരൂപമുള്ള ജനങ്ങളുടെയും വർണ്ണനയാൽ ഇത് നിർൂപിതമാകുന്നു॥१४८॥

Verse 149

मनांसि तापयद्वंद्वं दीपयद्वितयं ततः । शोषयद्वितयं पश्चान्मारयद्वितयं ततः ॥ १४९ ॥

ആദ്യം ദ്വന്ദ്വയുഗം മനസ്സുകളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; പിന്നെ ദ്വിവിധ അഗ്നികളെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദ്വിവിധ ആധാരങ്ങളെ ശോഷിപ്പിക്കുന്നു; അവസാനം ദ്വിവിധ പ്രാണശക്തികളെ നശിപ്പിക്കുന്നു॥१४९॥

Verse 150

स्तंभयद्वितयं भूयो मोहयद्वितय ततः । द्रावयद्वितयं तावदाकर्षययुगं ततः ॥ १५० ॥

വീണ്ടും സ്ഥംഭനകർമ്മത്തിന്റെ ദ്വിവിധ പ്രയോഗങ്ങൾ ചെയ്യണം; തുടർന്ന് മോഹനകർമ്മത്തിന്റെ ദ്വിവിധ പ്രയോഗങ്ങൾ ചെയ്യണം. പിന്നെ ദ്രാവണ/മൃദൂകരണകർമ്മത്തിന്റെ ദ്വിവിധ പ്രയോഗങ്ങൾ ചെയ്യണം; അതിനുശേഷം ആകർഷണകർമ്മത്തിന്റെ യുഗപ്രയോഗങ്ങൾ ചെയ്യണം॥१५०॥

Verse 151

समस्तपरमो येन सुभगेन च संयुतम् । सर्वसौभाग्यशब्दांते करसर्वपदं वदेत् ॥ १५१ ॥

ഇതിനാൽ മന്ത്രം സമസ്തമായി പരമം (പൂർണ്ണവും അത്യന്തം ഫലപ്രദവും) ആകുന്നു; ആ മംഗളമായ ‘സുഭഗ’ പദത്തോടുകൂടെ ‘സർവസൗഭാഗ്യ’ പദാന്തത്തിൽ ‘കരസർവ’ പദം ഉച്ചരിക്കണം॥१५१॥

Verse 152

कामप्रदादमुन्ब्रह्मासेंदुर्हनुयुगं ततः । चक्रेण गदया पश्चात्खङ्गेन तदनंतरम् ॥ १५२ ॥

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അവനു ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന വരം നൽകി; തുടർന്ന് മഹാബല മൃഗത്തെപ്പോലെ താടികളുടെ ജോടിയും നൽകി. പിന്നെ ചക്രവും ഗദയും കൊണ്ട് ശത്രുവിനെ പ്രഹരിച്ചു; ഉടനെ ഖഡ്ഗത്താലും വെട്ടി.

Verse 153

सर्वबाणैर्भेदियुगं पाशेनांते कटद्वयम् । अंकुशेनेति संप्रोच्य ताडयद्वितयं पुनः ॥ १५३ ॥

“എല്ലാ ബാണങ്ങളാൽ—ജോടിയെ ഭേദിക്ക” എന്നു ജപിച്ച് ജോടിയിൽ പ്രഹരിക്കണം; പിന്നെ “പാശത്തോടെ—അവസാനത്ത് രണ്ടു പായകൾ” എന്നു പറഞ്ഞു അവസാനം ഉള്ള രണ്ടു പായകളിൽ പ്രഹരിക്കണം. വീണ്ടും “അങ്കുശത്തോടെ” എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ജോടിയിൽ വീണ്ടും പ്രഹരിക്കണം.

Verse 154

कुरुशब्दद्वयमथो किं तिष्टसि पदं वदेत् । तावद्यावत्पदस्यांते समाहितमनंतरम् । ततो मे सिद्धिराभास्य भवमन्ते च वर्म फट् ॥ १५४ ॥

പിന്നീട് ‘കുരു’ എന്ന ദ്വ്യക്ഷര പദം ഉച്ചരിക്കണം—എന്തിന് നിൽക്കുന്നു? മന്ത്രപദം പറയുക. ആ പദത്തിന്റെ അവസാന അക്ഷരം വരെ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കുക; ഉടൻ തന്നെ എന്റെ സിദ്ധി പ്രത്യക്ഷമാകും. അവസാനം ‘ഭവ, വർമ്മ, ഫട്’ എന്നു പറയണം.

Verse 155

हृदंतोऽयं महामंत्रो द्विशतार्णः समीरितः । जैमिनिर्मुनिरस्योक्तश्छंदश्चामितमीरितम् ॥ १५५ ॥

ഈ മഹാമന്ത്രം ‘ഹൃത്’ അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതു (ഹൃദന്ത) എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ഇത് ഇരുനൂറ് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതായും പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഋഷി ജൈമിനി മുനി, ഛന്ദസ് അമിതം (അപരിമിതം) എന്നു കീര്ത്തിക്കുന്നു.

Verse 156

देवता जगतां मोहे जगन्नाथः प्रकीर्तितः । कामो बीजं रमा शक्तिर्विनियोगो।़खिलाप्तये ॥ १५६ ॥

ജഗത്തിന്റെ മോഹ/ആസക്തി സംബന്ധമായ ക്രിയയിൽ അധിഷ്ഠാതൃ ദേവതയായി ജഗന്നാഥൻ കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു. ബീജം ‘കാമ’; ശക്തി രമാ (ലക്ഷ്മി); വിനിയോഗം സർവ്വ അഭീഷ്ടഫലപ്രാപ്തിക്കായി.

Verse 157

पुरुषोत्तमत्रिभुवनोन्मादकांतेऽग्निवर्म च । हृदयं कीर्तितं पश्चाज्जगत्क्षोभणशब्दतः ॥ १५७ ॥

അനന്തരം “പുരുഷോത്തമ”, “ത്രിഭുവനോന്മാദകാന്തേ” എന്നും “അഗ്നിവർമൻ” എന്നും ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ ഹൃദയമന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; തുടർന്ന് “ജഗത്ക്ഷോഭണ” (ജഗത്തെ കുലുക്കുന്നവൻ) എന്ന ശബ്ദം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 158

लक्ष्मीदयितवर्मान्तः शिरः प्रोक्तं शिखा पुनः । मन्मथो तमशब्दांते मंगजे पदमीरयेत् ॥ १५८ ॥

“ലക്ഷ്മീ-ദയിത-വർമൻ” മന്ത്രത്തിന്റെ അന്ത്യം ‘ശിരഃ’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ‘ശിഖാ’യും അതുപോലെ തന്നേ. “തമസ്” എന്ന പദത്തിനു ശേഷം “മംഗജ” പദം ഉച്ചരിക്കണം; “മന്മഥ” പദം യഥാസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 159

कामदायेति हुं प्रोच्य न्यसेद्वम ततः परम् । परमांते भृगुकर्णाभ्यां च सर्वपदं ततः ॥ १५९ ॥

“കാമദായ” മന്ത്രം “ഹും” സഹിതം ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് ഇടത് ഭാഗത്ത് ന്യാസം ചെയ്യണം. പിന്നെ പരമാന്തത്തിൽ “ഭൃഗു” “കർണ” എന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ സ്ഥാപിച്ച്, അതിനുശേഷം ‘സർവപദ’ സൂത്രം ചേർക്കണം।

Verse 160

सौभाग्यकरवर्मांते कवचं पारिकीर्तितम् । सुरासुरांते मनुजसुंदरीति पदं वदेत् ॥ १६० ॥

“സൗഭാഗ്യകര-വർമൻ” എന്ന വർമ്മമന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം കവചം യഥാവിധി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. “സുരാസുര” എന്ന അന്ത്യം കഴിഞ്ഞാൽ “മനുജസുന്ദരീ” എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 161

हृदयांते विदा पश्चाद्रणसर्वपदं वदेत् । ततः प्रहरणधरसर्वकामुकतत्पदम् ॥ १६१ ॥

ഹൃദയ-ന്യാസത്തിന്റെ അവസാനം, തുടർന്ന് “വിദാ”യിൽ ആരംഭിച്ച് “രണസർവ”യിൽ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രഭാഗം ഉച്ചരിക്കണം. പിന്നെ “പ്രഹരണധര”യിൽ ആരംഭിച്ച് “സർവകാമുകതത്”യിൽ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രഭാഗം ജപിക്കണം।

Verse 162

हनयुग्मं च हृदयं बंधनानि ततो वदेत् । आकर्षयद्वयं पश्चान्महाबलपदं ततः ॥ १६२ ॥

അതിനുശേഷം ‘ഹന’ എന്ന ഇരട്ടാക്ഷരം ജപിച്ച് ‘ഹൃദയ’ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. പിന്നെ ‘ബന്ധന’ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലണം. തുടർന്ന് ‘ആകർഷയ’ രണ്ടുതവണ ജപിച്ച് അവസാനം ‘മഹാബല’ പദമന്ത്രം പറയണം॥

Verse 163

वर्म चास्त्रं समाख्यातं नेत्रं स्यात्तदनंतरम् । वदेत्रिभुवनं पश्चाच्चर सर्वजनेति च ॥ १६३ ॥

‘വർമ’യെ അസ്ത്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന് പിന്നാലെ ‘നേത്ര’ വരണം. തുടർന്ന് ‘ത്രിഭുവന’ എന്നു ചൊല്ലി, പിന്നെ ‘ചര’ എന്നും ‘സർവജന’ എന്നും ഉച്ചരിക്കണം॥

Verse 164

मनांसि हरयुग्मांते दारयद्वितयं च मे । वशमानय वर्मांते नेत्रमंत्रः समीरितः ॥ १६४ ॥

‘ഹര’ എന്ന ദ്വയാക്ഷരത്തിന്റെ അവസാനം ‘മനാംസി’ പദം ചേർക്കണം; കൂടാതെ ‘മേ ദാരയദ്’ രണ്ടുതവണയും കൂട്ടിച്ചേർക്കണം. ‘വർമ’യുടെ അവസാനം ‘വശമാനയ’ ചേർക്കുക—ഇങ്ങനെ നേത്രമന്ത്രം പ്രസ്താവിച്ചു॥

Verse 165

षडंगमंत्रास्ताराद्याः फट्नमोंताः प्रकीर्तिताः । तारस्त्रैलोक्यशब्दांते मोहनेति पदं वदेत् ॥ १६५ ॥

ഷഡംഗ ഉപമന്ത്രങ്ങൾ ‘ഓം’ (താരാ) കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച് ‘ഫട്’യും ‘നമഃ’യും കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്നതായി പ്രസിദ്ധം. ‘ഓം’ ഉച്ചരിച്ച് ‘ത്രൈലോക്യ’ എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനം ‘മോഹനേ’ എന്നു പറയണം॥

Verse 166

हृषीकेशेति संप्रोच्याप्रतिरूपादिशब्दतः । मम्नथानंतरं सर्वस्त्रीणां हृदयमीरयेत् ॥ १६६ ॥

‘ഹൃഷീകേശ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ‘പ്രതിരൂപ’ മുതലായ പദാക്ഷരങ്ങൾ ചൊല്ലണം. തുടർന്ന് അനന്തര മന്ത്രക്രമത്തിലൂടെ സർവ്വസ്ത്രീകളുടെ ഹൃദയങ്ങളെ മഥിച്ച്—അഥവാ ആകർഷിച്ച്—ചെയ്യണം॥

Verse 167

आकर्षणपदा गच्छदागच्छहृदयांतिमः । अनेन व्यापकं कृत्वा जगन्नाथं स्मरेत् सुधीः ॥ १६७ ॥

മന്ത്രത്തെ ‘ആകർഷണ’ പദത്തിൽ ന്യസിച്ച്, തുടർന്ന് ‘ഗച്ഛദാഗച്ഛ’ പദങ്ങളിൽ ഗമന-പ്രത്യാഗമനമായി കൊണ്ടുപോയി, അവസാനം ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഇതുവഴി ദേഹം മുഴുവൻ വ്യാപിപ്പിച്ച് ജ്ഞാനി ജഗന്നാഥനെ സ്മരിക്കണം।

Verse 168

क्षीराब्धेस्तु तटे रम्यं सुरद्रुमलतांचितम् । उद्यदर्काभुजालाभं स्वधाम्नोज्वालदिङ्मुखम् ॥ १६८ ॥

ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന്റെ മനോഹര തീരത്ത് ഒരു രമ്യധാമം നിലകൊള്ളുന്നു; അത് കൽപവൃക്ഷങ്ങളിലെ ലതകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉദയസൂര്യകിരണജാലംപോലെ ദീപ്തമായി, സ്വന്തം പ്രഭയാൽ ദിക്കുകളെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 169

प्रसूनावलिसौरभ्यमाद्यन्मधुकरारवम् । दिव्यवातोञ्चलत्कंजपरागोद्धूलितांबरम् ॥ १६९ ॥

അത് പുഷ്പനിരകളുടെ സൗരഭ്യത്തിൽ സുഗന്ധിതം, ആദ്യമധു പാനം ചെയ്യുന്ന തേൻചീറ്റകളുടെ മുഴക്കത്തിൽ മുഖരം, ദിവ്യവാതം ഇളക്കുന്ന താമരകളുടെ പരാഗം പതിഞ്ഞ് വസ്ത്രങ്ങൾ ധൂളിമയമാകുന്നു।

Verse 170

स्वर्वधूगीतमाधुर्याभिराम चिंतयेद्वनम् । तदंतर्मणिसम्पत्तिस्फुरत्तोरणमण्डपे ॥ १७० ॥

സ്വർഗ്ഗവധുക്കളുടെ ഗാനമാധുര്യത്തിൽ രമ്യമായ ആ വനത്തെ ധ്യാനിക്കണം; അതിന്റെ ഉള്ളിൽ മണിസമ്പത്താൽ ദീപ്തമായ തോരണങ്ങളുള്ള മണ്ഡപവും ചിന്തിക്കണം।

Verse 171

विलसन्मौक्तिकोद्दामदामराजद्वितानके । मणिवेद्यादि वियत्किरीटाग्रसमर्चिते ॥ १७१ ॥

അത് വലിയ മുത്തുകളുടെ ദീപ്തമായ മാലകളാൽ ശോഭിച്ച രാജഛത്രത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മണിവേദികകൾ മുതലായവ കൊണ്ട് കൂടുതൽ ഭംഗിയാർന്നത്; ആകാശം തൊടുന്ന ശിഖരങ്ങൾ മേലിൽ നിന്ന് അതിനെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി।

Verse 172

दिव्यसिंहासने विप्र समासीनं स्मरेद्विभुम् । शंखपाशेषु चापानि मुसलं नंदकं गदाम् ॥ १७२ ॥

ഹേ വിപ്ര, ദിവ്യസിംഹാസനത്തിൽ ആസീനനായ സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭുവിനെ സ്മരിക്കണം—ശംഖം, പാശം, ധനുസ്സുകൾ, മുസലം, നന്ദകഖഡ്ഗം, ഗദ എന്നിവ ധരിച്ചവനെ।

Verse 173

अंकुशं दधतं दोर्भिः श्लिष्टे कमलयोरसि । पश्यत्यंकस्थयांभोजश्रिया रागोल्लसदृशा ॥ १७३ ॥

ഭുജങ്ങളിൽ അങ്കുശം ധരിച്ച്, കമലസദൃശമായ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ ശ്രീലക്ഷ്മിയെ ചേർത്തുപിടിച്ച്, രാഗത്തിൽ ദീപ്തമായ കണ്ണുകളാൽ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന കമലശ്രീയെ നോക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 174

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । कुंडेऽर्द्धचंद्रे पद्मैर्वा जातीपुष्पैश्च होमयेत् ॥ १७४ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം നാല് ലക്ഷം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശമായി അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള കുണ്ടത്തിൽ താമരയോ ജാതി (മുല്ല) പുഷ്പങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം ചെയ്യണം।

Verse 175

यागभूमिं तथात्मानं यागोपकरणं तथा । पूजयिष्यन् जगन्नाथं गायत्र्या प्रोक्षयेद्वुधः ॥ १७५ ॥

ജഗന്നാഥനെ പൂജിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻ സാധകൻ യാഗഭൂമിയും, സ്വയം, യാഗോപകരണങ്ങളും ഗായത്രിമന്ത്രം ചൊല്ലി പ്രോക്ഷണം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിക്കണം।

Verse 176

त्रैलोक्यमोहनायांते विद्महे पदमीरयेत् । स्मराय धीमहीत्युक्त्वा तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् ॥ १७६ ॥

മന്ത്രം ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിക്കണം: ‘ത്രൈലോക്യമോഹനായാന്തേ വിദ്മഹേ’; തുടർന്ന് ‘സ്മരായ ധീമഹി’; അവസാനം ‘തന്നോ വിഷ്ണുഃ പ്രചോദയാത്’ എന്ന് ജപിക്കണം।

Verse 177

गायत्र्येषा समाख्याता सर्वशुद्धिकरी परा । कल्पयेदासनं पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे सुधीः ॥ १७७ ॥

ഈ ഗായത്രി പരമശുദ്ധികരിണി, സമ്പൂർണ്ണശുദ്ധി നൽകുന്നവളായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബുദ്ധിമാൻ সাধകൻ മുൻപ് പറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ തന്റെ ആസനം ഒരുക്കണം.

Verse 178

पक्षिराजाय ठद्वंद्वं पीठमंत्रोऽयमीरितः । मूर्तिं संकल्पमूलेन तस्यामावाहयेदतः ॥ १७८ ॥

പക്ഷിരാജനായ ഗരുഡനുവേണ്ടി ഇതാണ് പീഠമന്ത്രമായി പ്രസ്താവിച്ചത്. തുടർന്ന് സംकल्पത്തെ ആധാരമാക്കി ആ പീഠത്തിൽ ദേവമൂർത്തിയെ ആവാഹനം ചെയ്യണം.

Verse 179

व्यापकन्यासमंत्रेण ततः सम्पूज्य भक्तितः । श्रीवत्सहृदयं तेन श्रीवत्सं स्तनयोर्यजेत् ॥ १७९ ॥

പിന്നീട് വ്യാപക-ന്യാസ മന്ത്രംകൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ സമ്പൂർണ്ണപൂജ നടത്തണം. അതേവിധം ശ്രീവത്സ-ഹൃദയം പൂജിച്ച്, ഇരുസ്തനങ്ങളിലുമുള്ള ശ്രീവത്സചിഹ്നത്തെ ആരാധിക്കണം.

Verse 180

कौस्तुभाय हृदंतेन यजेद्वक्षसि कौस्तुभम् । पूजयेद्वनमालायै हृदंतेन गले च ताम् ॥ १८० ॥

‘ഹൃദന്ത’ എന്ന അന്തമുള്ള മന്ത്രംകൊണ്ട് വക്ഷസ്ഥലത്തിലെ കൗസ്തുഭമണിയെ പൂജിക്കണം. അതേ ‘ഹൃദന്ത’കൊണ്ട് കഴുത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന വനമാലയെയും ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 181

कर्णिकायां ततोऽभ्यर्चयेद्विधिवञ्चांगदेवताः । दलेषु पूजयेत्पश्चाल्लक्ष्म्याद्यावृत्तचामराः ॥ १८१ ॥

തുടർന്ന് താമരയുടെ കർണികയിൽ വിധിപൂർവ്വം അംഗദേവതകളെ അർച്ചിക്കണം. പിന്നെ ദളങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മി മുതലായ, ചാമരം പിടിച്ച് വീശുന്ന ദേവിമാരെ പൂജിക്കണം.

Verse 182

बन्धूककुसुमाभासाःमुक्ताहारलसत्कुचाः । उत्फुल्लांभघोजनयना मदविभ्रममंथराः ॥ १८२ ॥

അവർ ബന്ധൂകപുഷ്പംപോലെ ദീപ്തരായിരുന്നു; മുത്തുമാലകളാൽ അവരുടെ സ്തനയുഗളം പ്രകാശിച്ചു. വിരിഞ്ഞ താമരപോലെയുള്ള വിശാലനേത്രങ്ങൾ, രതി-വിഹാരമദത്തിൽ മന്ദമായി ആടിയുലഞ്ഞു നടന്നു।

Verse 183

लक्ष्मी सरस्वती चैव धृतिः प्रीतिस्ततः परम् । कांतिः शांतिस्तुष्टिपुष्टिबीजाद्या ङेनमोंतिकाः ॥ १८३ ॥

ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ധൃതി, പ്രീതി; പിന്നെ കാന്തി, ശാന്തി, കൂടാതെ തുഷ്ടി, പുഷ്ടി, ബീജാക്ഷരാദി മന്ത്രതത്ത്വങ്ങൾ—ഇവ ‘ങ’ കൊണ്ട് ആരംഭിക്കുന്ന നാസിക്യവർഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാമ/രൂപങ്ങളാണ്।

Verse 184

भृगुः खड्राशचन्द्राढ्यो देव्या बीजमुदाहृतम् । ह्रस्वत्रयक्लीबसर्वरहितस्वरसंयुतम् ॥ १८४ ॥

ദേവിയുടെ ബീജമന്ത്രം ‘ഭൃഗു’വിനോടൊപ്പം ‘ഖഡ്’ ധ്വനി-സൂചക അക്ഷരവും ‘ചന്ദ്ര’ തത്ത്വവും ചേർന്നതെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് സ്വരസഹിതം, മൂന്ന് ഹ്രസ്വസ്വരങ്ങളോടെ, എല്ലാ ‘ക്ലീബ’ യോഗങ്ങളിൽ നിന്നും രഹിതമായിരിക്കണം।

Verse 185

देव्या बीजं क्रमादासामादौ च विनियोजयेत् । दलाग्रेषु यजेच्छंखं शार्ङ्गं चक्रमसिं गदाम् ॥ १८५ ॥

ഈ (ന്യാസസ്ഥാനങ്ങളിൽ) ക്രമമായി ആദ്യം ദേവിയുടെ ബീജം വിനിയോഗിക്കണം. പിന്നെ ദളങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ ശംഖം, ശാർങ്ഗധനുസ്സ്, ചക്രം, അസി (ഖഡ്ഗം), ഗദ എന്നിവയെ പൂജിക്കണം।

Verse 186

अंकुशं मुसलं पाशं स्वमुद्रामनुभिः पृथक् । महाजलचरा यांते वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा ॥ १८६ ॥

അവർ തങ്ങളുടെ അനുബന്ധ മുദ്രകളോടുകൂടെ വേറേവേറെ അങ്കുശം, മുസലം, പാശം എന്നിവ ധരിക്കുന്നു. മഹാജലചരങ്ങളുടെ ഇടയിൽ അവർ സഞ്ചരിക്കുന്നു; രക്ഷയ്ക്കായി വർമ്മാസ്ത്രവും പ്രയോഗിക്കുന്നു. അവർ അഗ്നിക്ക് പ്രിയരാണ്।

Verse 187

पांचजन्या प्रताराद्यो नमोंतः शंखपूजने । शार्ङ्गाय सशयांते च वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा ॥ १८७ ॥

ശംഖപൂജനത്തിൽ ‘പാഞ്ചജന്യാ…’ എന്നു തുടങ്ങി ‘നമോ’ന്തഃ’ വരെ ഉള്ള മന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കണം. അതുപോലെ ശാർങ്ഗ (വിഷ്ണുവിന്റെ ധനുസ്സ്) പൂജനത്തിൽ ‘സശയാന്ത’ അവസാനം വരുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ; വർമ്മാസ്ത്രത്തിന് ‘വഹ്നിവല്ലഭാ’ മന്ത്രം ജപിക്കണം.

Verse 188

शार्ङ्गाय हृदयं मन्त्रो महाद्यः शार्ङ्गपूजने । सुदर्शनमहांते तु चक्रराजपदं वदेत् ॥ १८८ ॥

ശാർങ്ഗപൂജനത്തിൽ ഹൃദയമന്ത്രം ‘മഹാ…’ എന്നു തുടങ്ങി വരുന്നു. സുദർശനമന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം ‘ചക്രരാജ’ എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 189

हययुग्मं सर्वदुष्टभयमन्ते कुरुद्वयम् । छिंधिद्वयं ततः पश्चाद्विदारययुगं ततः ॥ १८९ ॥

അവസാനം ‘ഹയയുഗ്മ’ എന്ന ദ്വന്ദ്വം, എല്ലാ ദുഷ്ടഭയവും അകറ്റുന്നതായി, ന്യസിക്കണം. പിന്നെ ‘കുരുദ്വയം’, അതിന് ശേഷം ‘ഛിംധിദ്വയം’, തുടർന്ന് ‘വിദാരയയുഗം’ ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 190

परमन्त्रान् ग्रसद्वन्द्वं भक्षयद्वितयं पुनः । भूकानि त्रासयद्वंद्वं वर्मफड्वह्निसुंदरी ॥ १९० ॥

ഈ (മന്ത്രരൂപം) പരമന്ത്രങ്ങളെ ഗ്രസിക്കുകയും ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ ജയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; വീണ്ടും ദ്വിവിധ തടസ്സങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ഭൂതങ്ങളെ ഭീതിപ്പെടുത്തുന്നു; ഇത് കവചം, ‘ഫട്’ പ്രതിഘാതശക്തി, അഗ്നി, കൂടാതെ മംഗളരക്ഷാശക്തിസ്വരൂപം ആകുന്നു.

Verse 191

सुदर्शनाय हृदयं प्रोक्तश्चक्रर्चने मनुः । महाखङ्गतीक्ष्णपदाच्छिवियुग्मं समीरयेत् ॥ १९१ ॥

സുദർശനചക്രാർചനയിൽ സുദർശനന്റെ ‘ഹൃദയം’ എന്ന മന്ത്രം ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ‘മഹാഖങ്ഗ’ ‘തീക്ഷ്ണപദ’ എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ‘ശിവി’ എന്ന യുഗ്മാക്ഷരം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 192

हुं फट् स्वाहा च खङ्गाय नमः खङ्गार्चने मनुः । महाकौमोदकीत्यन्ते वदेञ्चैव महाबले ॥ १९२ ॥

“ഹും”, “ഫട്”, “സ്വാഹാ” എന്നും “ഖഡ്ഗായ നമഃ” എന്നും—ഇതാണ് ഖഡ്ഗാർചനയുടെ മന്ത്രം. അവസാനം, ഹേ മഹാബലവാനേ, “മഹാകൗമോദകീ” എന്ന നാമവും ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 193

सर्वासुरांतके पश्चात्प्रसीदयुगलेति च । वर्मास्त्रवह्निजायांतकौमोदकि हृक्षतिमः ॥ १९३ ॥

“സർവാസുരാന്തക” എന്നു പറഞ്ഞ ശേഷം “പ്രസീദ-യുഗല” എന്നു പറയണം. ഇതിൽ “വർമാസ്ത്ര”, “വഹ്നി”, “ജായാന്ത”, “കൗമോദകീ”, “ഹൃക്ഷതി”, “തിമഃ” എന്നീ പദങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 194

कौमोदक्यर्चने प्रोक्तो मन्त्रः सर्वार्थसाधकः । महांकुशपदात्कुट्चयुग्मं हुंफट्वसुप्रिया ॥ १९४ ॥

കൗമോദകീ അർച്ചനയിൽ സർവാർത്ഥസാധകമായ മന്ത്രം ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. “മഹാങ്കുശ” പദത്തിൽ നിന്ന് “കുട്-ച” എന്ന യುಗ്മം എടുത്ത്, തുടർന്ന് “ഹും”, “ഫട്”, “വസുപ്രിയാ” എന്നിവ ചേർക്കണം.

Verse 195

अंकुशाय नमः प्रोक्तो मन्त्रग्रौवाकुशर्चने । संवर्तकमहांते तु मुसलेति पदं वदेत् ॥ १९५ ॥

മന്ത്രക്രമത്തിൽ അങ്കുശാർചനയ്ക്ക് “അങ്കുശായ നമഃ” എന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മഹാ സംവർതകത്തിന്റെ അവസാനം “മുസല” എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 196

योधयद्वितयं वर्म फडंते वह्निसुंदरी । मुसलाय नमः प्रोक्तो मन्त्रो सुसलपूजने ॥ १९६ ॥

സുസലാ പൂജയ്ക്കുള്ള മന്ത്രം ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു—“യോധയദ്വിതയം, വർമ്മ, ഫഡന്തേ, വഹ്നി-സുന്ദരീ”; കൂടാതെ “മുസലായ നമഃ”.

Verse 197

महापाश हदादघटयमाकर्षयद्वयम् । हुं फटे स्वाहा च पाशाय नमः पाशार्चने मनुः ॥ १९७ ॥

(ജപിക്കണം:) “ഹേ മഹാപാശമേ! പിടിക്ക, വീഴ്ത്തുക, നിർവീര്യമാക്കുക, (ലക്ഷ്യത്തെ) എന്റെ അടുക്കൽ ആകർഷിക്കുക—ഹും ഫട് സ്വാഹാ. പാശത്തിന് നമസ്കാരം।” ഇതാണ് പാശാർചന മന്ത്രം.

Verse 198

ताराद्या मनवो ह्येते ततः शक्रादिकान्यजेत् ॥ १९८ ॥

ഈ മനുക്കൾ ‘താരാ’ മുതൽ ആരംഭിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ‘ശക്ര’ മുതലായവയിൽ തുടങ്ങുന്ന പിന്നിലുള്ള ഘടകങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 199

वज्राद्यानपि संपूज्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् । मासमात्रं तु कुसुमैः पूजयित्वा हयारिजैः ॥ १९९ ॥

‘വജ്ര’ മുതലായവയെയും വിധിപൂർവം പూజിച്ചാൽ साधകൻ സർവ്വസിദ്ധികളുടെ അധിപതിയാകും. കൂടാതെ ഒരു മാസം മാത്രം ഹയാരി (വിഷ്ണു) സംബന്ധമായ പുഷ്പങ്ങളാൽ പూజിച്ചാലും ഈ ഫലം ലഭിക്കും.

Verse 200

कुमुदैर्वा प्रजुहुयादष्टोत्तरसहस्रकम् । मासमात्रेण वश्यास्स्युस्तस्य सर्वे नृपोत्तमाः ॥ २०० ॥

അല്ലെങ്കിൽ കുമുദപുഷ്പങ്ങളാൽ ആയിരത്തി എട്ട് (1008) ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം. ഒരു മാസംകൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാ ഉത്തമ രാജാക്കന്മാരും അവന്റെ വശത്തിലാകും.