The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । तत्पितुर्वचनं श्रुत्वा पुत्रो धर्मांगदस्तदा । आहूय जननीं शीघ्रं नाम्ना संध्यावलीं शुभाम् ॥ १ ॥

Vasiṣṭha dijo: Al oír las palabras de su padre, el hijo Dharmāṅgada llamó de inmediato a su madre auspiciosa, llamada Saṁdhyāvalī.

Verse 2

सूर्यायुत समप्रख्यां तेजसा रुचिरस्तनाम् । पालयंतीं धरां सर्वां पादविन्यासविक्रमैः ॥ २ ॥

Resplandeciente con un fulgor igual al de diez mil soles y de hermosa figura, ella sostiene y protege toda la tierra por el poder majestuoso de sus huellas y zancadas.

Verse 3

पुत्रस्य वचनात्प्राप्ता तत्क्षणं नृपसन्निधौ । श्राविता मोहिनी वाक्यं पितुर्वाक्यं तथैव च ॥ ३ ॥

A la palabra del hijo, ella acudió al instante ante la presencia del rey; y a Mohinī se le hizo oír la declaración del hijo, y asimismo la del padre.

Verse 4

उभयोः संविदं कृत्वा परिसांत्वय्य मोहिनीम् । भोजनाय स्थितामेनां नृपस्य हरिवासरे ॥ ४ ॥

Tras lograr un acuerdo entre ambas partes, él apaciguó a Mohinī, la hechicera. Sin embargo, en el Harivāsara del rey, el día sagrado de Hari, ella permanecía dispuesta a comer.

Verse 5

यथा नो च्यवते सत्याद्यथा भुंक्ते न मे पिता । तथा विधीयतामेवं कुशलं चोभयोर्भवेत् ॥ ५ ॥

Dispóngase de tal modo que yo no me aparte de la verdad, y que mi padre no tenga que participar de lo indebido ni del sufrimiento; hágase así, para que el bienestar nazca para ambos.

Verse 6

तत्पुत्रवचनं श्रुत्वा देवी संध्यावली नृप । मोहिनीं श्लक्ष्णया वाचा प्राह ब्रह्मसुता तदा ॥ ६ ॥

Oh rey, al oír las palabras de su hijo, la diosa Sandhyāvalī—hija de Brahmā—se dirigió entonces a Mohinī con voz suave.

Verse 7

माग्रहं कुरु वामोरु कथंचिदपि भूपतिः । नास्वादयति पापान्न संप्राप्ते हरिवासरे ॥ ७ ॥

Oh dama de hermosos muslos, no insistas; bajo ninguna circunstancia un rey prueba alimento pecaminoso cuando ha llegado el Harivāsara, el día sagrado de Hari (Ekādaśī).

Verse 8

अनुवर्तय राजान गुरुरेष सनातनः । सदा भवति या नारी भर्तुर्वचनकारिणी ॥ ८ ॥

Obedece, oh rey: ésta es la norma eterna de conducta; una mujer es tenida por virtuosa cuando cumple siempre la palabra y el mandato de su esposo.

Verse 9

तस्याः स्युरक्षयया लोकाः सावित्र्यास्तु यथामलाः । यद्यनेन पुरा देवि तव दत्तः करो गिरौ ॥ ९ ॥

Oh Diosa, sus mundos se vuelven imperecederos y tan inmaculados como los alcanzados por Sāvitrī; pues antaño, en la montaña, éste mismo te ofreció su mano en promesa.

Verse 10

कामार्तेन विमूढेन तन्न योऽग्यं विचिंतितम् । यद्देयं तद्ददात्येष ह्यदेयं प्रार्थयस्व मा ॥ १० ॥

Cegado y extraviado por el deseo, no ha considerado lo que es debido. Él dará sólo lo que debe darse; por eso, no me pidas lo que no debe ser dado.

Verse 11

विपत्तिरपि भद्रैव सन्मार्गे संस्थितस्य तु । न भुक्तं येन सुभगे शैशवेऽपि हरेर्दिने ॥ ११ ॥

Aun la desgracia es verdaderamente propicia para quien permanece firme en el sendero recto, oh afortunada, pues no ha profanado el día sagrado de Hari comiendo, ni siquiera desde la niñez.

Verse 12

स कथं भोक्ष्यते पुण्ये माधवस्य दिनेऽधुना । कामं वरय वामोरुवरमन्यं सुदुर्लभम् ॥ १२ ॥

¿Cómo podrá comer ahora, en este día santo de Mādhava (Viṣṇu)? Oh de muslos hermosos, elige otro don, por difícil que sea de obtener.

Verse 13

तं ददात्येव भूपालो निवृत्ता भव भोजने । मन्यसे यदि मां देवि धर्मांगदविरोहिणीम् ॥ १३ ॥

El rey ciertamente lo concederá. Por ello, oh Diosa, abstente de comer—si me consideras a mí como quien no se opone al ornamento del Dharma.

Verse 14

अस्मज्जीवितसंयुक्तं राज्यं वरय सुव्रते । सप्तद्वीपसमेतं हि ससरिद्वनपर्वतम् ॥ १४ ॥

Oh guardiana de noble voto, elige el reino unido a nuestras propias vidas—el dominio que abarca los siete continentes, con sus ríos, bosques y montañas.

Verse 15

कनिष्ठाया वरिष्ठाहं करिष्ये पादवंदनम् । भर्तुरर्थे विशालाक्षि प्रसीद तनुमध्यमे ॥ १५ ॥

Aunque soy la mayor, me postraré a los pies de la menor. Por el bien de mi esposo, oh de grandes ojos—sé propicia, oh de cintura esbelta.

Verse 16

वाचा शपथदोषैस्तु संनिरुध्य पतिं हि या । अकार्यं कारयेत्पापा सा नारी निरये वसेत् ॥ १६ ॥

La mujer pecadora que, con su palabra—valiéndose de los defectos de juramentos y maldiciones—restringe a su esposo y lo obliga a hacer lo que no debe hacerse, mora en el infierno.

Verse 17

सा च्युता नरकाद्धोरात्सप्तजन्मानि पंच च । सूकरीं योनिमाप्नोति चांडालीं च ततः परम् ॥ १७ ॥

Al caer de aquel terrible infierno, ella atraviesa doce nacimientos; alcanza el vientre de una cerda y, después, se convierte en una mujer caṇḍāla.

Verse 18

एवं ज्ञात्वा मया देवि विक्रियां पापसंभवाम् । निवारितासि वामोरु सखीभावेन सुंदरि ॥ १८ ॥

Así, oh Diosa, al comprender esta desviación dañina nacida del pecado, te he contenido, oh bella de muslos encantadores, con espíritu de amistad, oh mujer hermosa.

Verse 19

विपक्षस्यापि सद्बुद्धिर्दातव्या धर्ममिच्छता । किं पुनः सखिसंस्थायास्तव पद्मनिभानने ॥ १९ ॥

Quien desea el dharma debe ofrecer buen consejo incluso al adversario; ¡cuánto más, entonces, a quien ocupa el lugar de una amiga, oh de rostro de loto!

Verse 20

संध्या वलीवचः श्रुत्वा मोहिनी मोहकारिणी । उवाच कनकाभां तां भर्तुर्ज्येष्ठां प्रियां तदा ॥ २० ॥

Al oír las palabras de Sandhyā, Mohinī —la que hechiza y provoca ilusión— se dirigió entonces a aquella mujer de fulgor dorado, la amada esposa mayor de su marido.

Verse 21

माननीयासि मे सुभ्रु करोमि वचनं तव । विद्वद्भिर्मुनिभिर्य्यत्तु गीयते नारदादिभिः ॥ २१ ॥

Oh de cejas hermosas, eres digna de honor para mí; haré conforme a tu palabra—pues eso mismo es lo que cantan los sabios y los munis, como Nārada y otros.

Verse 22

यदि तन्नाचरेद्राजा भोजनं हरिवासरे । क्रियतामपरं देवि मरणादधिकं तव ॥ २२ ॥

Si el rey no se abstiene de comer en Harivāsara (el día sagrado del Señor Hari), entonces, oh diosa, haz otra cosa, pues esto para ti es peor que la muerte.

Verse 23

ममापि दुःखदंह्येतद्दैवाज्जल्पाम्यहं शुभे । कस्येष्टमात्महननं कस्येष्टं विषभक्षणम् ॥ २३ ॥

Esto es doloroso incluso para mí; sin embargo, por la fuerza del destino, hablo de ello, oh auspiciosa. ¿Quién desearía jamás la autodestrucción? ¿Quién desearía consumir veneno?

Verse 24

पतनं वा गिरेर्मूर्ध्रः क्रीडा वापि बिलेशयैः । व्याघ्रसिंहाभिगमनं समुद्रतरणं तथा ॥ २४ ॥

Ya sea caer desde la cima de una montaña, o incluso jugar con criaturas que viven en madrigueras; ya sea acercarse a tigres y leones, o incluso cruzar el océano.

Verse 25

दरुक्तानृतवाक्यं वा परदाराभिमर्शनम् । अपथ्यभक्षणं लोके तथाभक्ष्यस्य भक्षणम् ॥ २५ ॥

Hablar palabras duras y falsas, acercarse a la esposa de otro hombre, comer lo que es insalubre en el mundo y, asimismo, consumir lo prohibido: estos son actos de maldad.

Verse 26

मृगाटनमथाक्षैर्वा क्रीडनं साहसं तथा । छेदनं तृणकाष्ठानां लोष्टानामवमर्द्दनम् ॥ २६ ॥

Vagar cazando, jugar a los dados, diversiones imprudentes, cortar hierba y madera, y pisotear terrones de tierra: estos son actos que deben evitarse.

Verse 27

हिंसनं सूक्ष्मदेवानां जलपावकखेलनम् । दैवाविष्टो वरारोहे नरः सर्वं करोति वै ॥ २७ ॥

Oh, tú de hermosas caderas, cuando una persona es poseída por una fuerza divina, en verdad puede hacer cualquier cosa: incluso puede dañar a seres divinos sutiles y jugar con el agua y el fuego.

Verse 28

त्रिवर्गविच्युतं घोरं यशोदेहहरं क्षितौ । नरकार्हो नरो देवि करोत्यशुभकर्म तत् ॥ २८ ॥

Oh Diosa, la acción infausta que comete un hombre lo hace digno del infierno; es terrible, lo aparta de los tres fines de la vida (dharma, artha y kāma) y, en la tierra, destruye tanto su fama como su propio bienestar corporal.

Verse 29

साहं पापा दुराचारा वक्तुकामा सुनिर्घृणम् । यादृशेन हि भावेन योनौ शुक्रं समुत्सृजेत् ॥ २९ ॥

Yo—pecadora y de mala conducta—deseo hablar de ese acto sumamente despiadado: ¿con qué intención, en verdad, descarga un hombre su semen en el vientre?

Verse 30

तादृशेन हि भावेन संतानं संभवेदिति । साहं विवादभावेन राज्ञो रुक्मांगदस्य हि ॥ ३० ॥

En verdad, es con tal disposición como puede llegar a existir la descendencia. Así pues, yo, con ánimo de disputa, me acerqué al rey Rukmāṅgada.

Verse 31

जाता जलजजातेन स्त्रीरूपा वरवर्णिनी । दुष्टभावा तथा जाता कर्त्री दुष्टं नृपस्य तु ॥ ३१ ॥

Nacida de aquel Ser nacido del loto, tomó forma de mujer de hermosísima tez; mas también nació con disposición perversa, convirtiéndose en instigadora del mal en el rey.

Verse 32

न लग्नं न ग्रहा देवि न होरा पुण्यदर्शिनी । तत्कालभावना ग्राह्या तद्भावो जायते सुतः ॥ ३२ ॥

Oh diosa, contempladora del mérito, ni el ascendente, ni los planetas, ni el horóscopo son decisivos; lo que debe tomarse como principal es la disposición mental de ese mismo instante. El hijo nace portando esa misma disposición.

Verse 33

तेन भावेन जातस्य दाक्षिण्यं नोपपद्यते । न च व्रीडा न च स्नेहो न धर्मो देवि विद्यते ॥ ३३ ॥

Quien nace con tal disposición no puede poseer debidamente la generosidad. Oh Diosa, en tal persona no hay modestia ni afecto, ni se halla en ella dharma alguno.

Verse 34

जानन्नपि यथायुक्तस्तं भावमनुवर्तते ॥ ३४ ॥

Aun sabiendo (la verdad), una persona—obrando como corresponde—sigue ese mismo estado de ánimo y disposición.

Verse 35

वक्ष्ये वचः प्राणहरं तवाधुना भर्तुः सलोकस्य वधूजनस्य । धर्मापहं वाच्यकरं ममापि कर्तुं न शक्यं मनसापि भीरु ॥ ३५ ॥

Oh tímida, ahora te diré palabras que pueden arrebatar la vida—acerca de tu esposo y de las mujeres de este mismo mundo. Pero pronunciar lo que destruye el dharma y hacerlo practicable no me es posible, ni siquiera en pensamiento, oh temerosa.

Verse 36

करोषि वाक्यं यदि मामकं हि भवेच्च कीर्तिर्महतीह लोके । भर्तुर्यशः स्यात्त्रिदिवे गतिस्ते पुत्रे प्रशंसा मम धिग्विवादः ॥ ३६ ॥

Si haces lo que te digo, entonces una gran fama será tuya en este mundo. La gloria de tu esposo llegará al cielo; tu propio sendero será elevado allí; tu hijo será alabado—basta ya de esta disputa mía.

Verse 37

वसिष्ठ उवाच । मोहिनीवचनं श्रुत्वा देवी संध्यावली विभो । धैर्यमालंब्य तां तन्वीं ब्रूहि ब्रूहीत्यचोदयत् ॥ ३७ ॥

Vasiṣṭha dijo: Oh poderoso, al oír las palabras de Mohinī, la diosa Saṃdhyāvalī, cobrando valor, instó una y otra vez a aquella esbelta dama: «¡Habla, habla!».

Verse 38

कीदृशं वदसे वाक्यं येन दुःखं भवेन्मम । भर्तुर्मे सत्यकरणे न दुःखं जायते क्वचित् । आत्मनो निधने वापि पुत्रस्य निधनेऽपि वा । भर्तुरर्थे प्रकुर्वंत्या राज्यनाशे न मे व्यथा ॥ ३८ ॥

¿Qué clase de palabras pronuncias, por las cuales habría de nacer tristeza en mí? Al cumplir la verdad (el voto) de mi esposo, jamás surge aflicción en mi corazón. Aunque ello conduzca a mi propia muerte, o aun a la muerte de mi hijo—obrando por el bien de mi esposo, ni siquiera la pérdida del reino es para mí motivo de angustia.

Verse 39

यस्या दुःखी भवेद्भर्ता भार्याया वरवार्णिनी । समृद्धायाः सपापायास्तस्याः प्रोक्ता ह्यधोगतिः ॥ ३९ ॥

Oh dama de bello semblante, si una esposa es próspera pero pecadora, y por causa de ella el esposo se vuelve desdichado, entonces para ella se declara en verdad un destino inferior, una caída hacia abajo.

Verse 40

सा याति नरकं पापा पूयाख्यं युगसप्ततिम् । ततश्छुछुन्दरी स्याच्च सप्त जन्मानि भारते ॥ ४० ॥

Esa mujer pecadora va al infierno llamado Pūya durante setenta yugas; después, en Bhārata (India), nace como una mujer pendenciera y mordaz durante siete nacimientos.

Verse 41

ततः काकी ततः श्याली गोधा गोत्वेन शुद्ध्यति । भर्तुरर्थे तु या वित्तें विद्यमानं न यच्छति ॥ ४१ ॥

Después se vuelve una cuerva; después, una chacala. Naciendo como lagartija, se purifica al alcanzar el estado de vaca. Pero aquella mujer que, aun habiendo riqueza disponible, no la entrega para el bienestar de su esposo—(tal es la consecuencia declarada).

Verse 42

जीवितं वा वरारोहे विष्ठायां सा भवेत्क्रिमिः । क्रिमियोनिविनिर्मुक्ता काष्ठीला जायते शुभे ॥ ४२ ॥

Oh mujer de bellas caderas, ya sea en vida o tras la muerte, ella se vuelve un gusano en el excremento. Liberada del vientre de los gusanos, oh auspiciosa, nace como una criatura vil llamada kāṣṭhīlā.

Verse 43

मम कौमारभावे तु मत्पितुः काष्ठपाटकः । अग्निप्रज्वालनाथ हि काष्ठं पाटयते चिरम् ॥ ४३ ॥

En mi niñez, el hendedor de leña de mi padre partía la madera para encender el fuego sagrado del rito, y seguía partiéndola durante largo tiempo.

Verse 44

सखीभिः सहिता चाहं क्रीडासंसक्तमानसा । काष्ठं पाटयतस्तस्य समीपमगमं तदा ॥ ४४ ॥

Acompañada de mis amigas, con la mente absorta en el juego, entonces me acerqué a él mientras partía la leña.

Verse 45

तत्र दृष्टा मया सुभ्रु काष्ठीला दारुनिर्गता । नवनीतनिभं देहं बिभ्राणा चांजनत्विषम् ॥ ४५ ॥

Allí vi, oh de cejas hermosas, a Kāṣṭhīlā surgir de un trozo de madera, con un cuerpo suave como mantequilla fresca y un fulgor oscuro como el colirio (añjana).

Verse 46

कनिष्ठिकांगुलिसमा स्थौल्ये ह्यंगुलिमानिका । तां दृष्ट्वा पतितां भूमौ हंतुं ध्वांक्षः समागतः ॥ ४६ ॥

Un objeto grueso, del tamaño de un meñique, cayó al suelo. Al verlo allí, un cuervo se acercó con intención de picarlo y llevárselo.

Verse 47

यावद्गृह्णाति वक्त्रेण काष्ठीलां क्षुधितः स तु । तावन्निवारितः सद्यो मया लोष्टेन तत्क्षणात् ॥ ४७ ॥

Cuando aquel hambriento estaba a punto de atrapar a Kāṣṭhīlā con el pico, en ese mismo instante lo detuve de inmediato arrojándole un terrón de tierra.

Verse 48

सा मुक्ता ताडितेनेत्थं वायसेन वरानने । सक्षता तुंडसंस्पृष्टा न च शक्ता पलायितुम् ॥ ४८ ॥

¡Oh dama de hermoso rostro! Así golpeada por el cuervo, fue soltada; pero, herida y tocada por su pico, no pudo huir.

Verse 49

ततः सा वेपमाना तु प्राणत्यागमुपागमत् । सिक्ता किंचिज्जलैनैव ततः स्वास्थ्यमुपागता ॥ ४९ ॥

Entonces ella, temblando, estuvo a punto de entregar la vida. Pero al ser rociada con apenas un poco de agua, recobró la salud.

Verse 50

तततः सा मानुषीवाचा मामाह वरवर्णिनी । संध्यावलीति संबोध्य सखीमध्यसमास्थिताम् ॥ ५० ॥

Luego aquella dama de tez hermosa, hablando con voz humana, me llamó “Sandhyāvalī” mientras permanecía en medio de sus compañeras.

Verse 51

सुमंतुनाम्नो हि मुनेः सर्वज्ञस्य सुताऽभवम् । पूर्वजन्मनि पत्नी च कौंडिन्यस्य शुभानने ॥ ५१ ॥

Oh, de rostro auspicioso: en una vida anterior fui hija del sabio Sumantu, el omnisciente; y en otro nacimiento pasado también fui esposa de Kauṇḍinya.

Verse 52

न्यवसं कान्यकुब्जे तु सुसमृद्धा सुदर्पिता । जनन्या बंधुवर्गस्य पितुरिष्टतमा ह्यहम् ॥ ५२ ॥

Viví en Kānyakubja, colmada de prosperidad y, por mi orgullo, muy arrogante. Yo era la más querida de mi padre y, por parte de mi madre, la favorecida entre todo el linaje.

Verse 53

पित्रा दत्ता ततश्चाहं कौंडिन्याय महात्मने । कुलीनाय सरूपाय स्त्रीसंगरहिताय च ॥ ५३ ॥

Entonces mi padre me dio en matrimonio al magnánimo Kauṇḍinya—de linaje noble, de hermosa figura y libre de apego a la compañía de otras mujeres.

Verse 54

शयनीयादिकं दत्तं यौतुकं जनकेन मे । श्वशुरेणापि मे दत्तं सुवर्णस्यायुतं पुरा ॥ ५४ ॥

Mi padre me dio una dote de lechos y enseres semejantes; y tiempo atrás mi suegro también me otorgó un ayuta, es decir, diez mil piezas de oro.

Verse 55

पितृश्वशूरवित्ताभ्यां परिपूर्णाभवं तदा । गोमहिष्यादिसंयुक्ता धनधान्यसमन्विता ॥ ५५ ॥

Entonces quedé plenamente provista gracias a la riqueza de mi padre y de mi suegro; estaba dotada de vacas, búfalos y otros bienes, y poseía fortuna y abundante grano.

Verse 56

इष्टा श्वशुरयोश्वाहं सौशीन्येन जनस्य च । कालेन पंचतां प्राप्तः श्वशुरो वेदतत्त्ववित् ॥ ५६ ॥

Por mi buena conducta fui querida por mis suegros y también por la gente; con el tiempo, mi suegro—conocedor del verdadero sentido de los Vedas—alcanzó el estado de los cinco elementos (es decir, falleció).

Verse 57

तं मृतं पतिमादाय श्वश्रूरग्निं विवेश सा । ततो भर्तांजलिं दत्वा पित्रोः श्राद्धमथाकरोत् ॥ ५७ ॥

Tomando el cuerpo de su esposo fallecido, ella entró en el fuego preparado por su suegra. Luego, ofreciendo con reverencia un añjali a su esposo, realizó los ritos de śrāddha para los pitṛs, los antepasados.

Verse 58

गते मासद्वये देवि भर्ता मे राजमंदिरम् । गतः कौतुकभावेनहृच्छयेन प्रपीडितः ॥ ५८ ॥

Oh Diosa, pasados dos meses, mi esposo fue al palacio real, movido por la curiosidad y atormentado por un anhelo vehemente del corazón.

Verse 59

तत्र वेश्याः सुरूपाढ्या यौवनेन समन्विताः । प्रविशत्यां नृपगृहे दृष्टास्तेन द्विजन्मना ॥ ५९ ॥

Allí vio a cortesanas, ricas en hermosura y colmadas de juventud, entrar en el palacio del rey; aquel dos veces nacido las advirtió.

Verse 60

तासां मध्यात्तु द्वे गृह्यवित्तदानेन भूरिणा । स्वगृहे धारयामास क्रीडार्थं दुर्मतिः पतिः ॥ ६० ॥

De entre ellas, mi esposo, de mente extraviada, tomó a dos, ganándolas con abundantes riquezas del hogar, y las mantuvo en su propia casa sólo para su juego y deleite.

Verse 61

ताभ्यां वित्तमशेषं तु क्षयं नीतं निषेवणात् । वर्षत्रये गते देवि निस्वो जातः पतिर्मम ॥ ६१ ॥

Por tratar con aquellas dos, toda nuestra riqueza quedó consumida por completo. Al cabo de tres años, oh Diosa, mi esposo quedó en la miseria.

Verse 62

ततो मां प्रार्थयामास देहि मेऽङ्गविभूषणम् । तन्मया नहि दत्तं तु भर्त्रे व्यसनिने तदा ॥ ६२ ॥

Entonces me suplicó: «Dame tus joyas». Pero en aquel momento no se las di a mi esposo, pues había caído en el vicio y la desventura.

Verse 63

सुभगे सर्वमादाय गताहं मंदिरं पितुः । ततः पितृगृहे वित्तं भृत्यादिकमशेषतः ॥ ६३ ॥

Oh afortunada, tomando conmigo todo, fui a la casa de mi padre. Luego, en la morada paterna, me llevé toda la riqueza, junto con los sirvientes y lo demás, sin dejar nada atrás.

Verse 64

विक्रीय दत्तं वैश्याभ्यां तच्चापि क्षयमागतम् । क्षेत्रधान्यादिकं यच्च सभांडं सपरिच्छदम् ॥ ६४ ॥

Aquello que fue vendido y entregado a dos mercaderes, y que después llegó a pérdida o deterioro—sea tierra, grano y cosas semejantes, junto con sus vasijas y todos sus enseres—ha de tratarse conforme a la norma que aquí se enuncia.

Verse 65

स्वल्पमूल्येन विक्रीयगतो नदनदीपतिम् । नावमारुह्य मे भर्ता विवेशांतर्महोदधेः ॥ ६५ ॥

Vendido por un precio pequeño, mi esposo fue hacia el señor de los ríos, el océano. Subiendo a una barca, se internó en el vasto seno del mar.

Verse 66

स गतो दूरमध्वानं पश्यमानोऽद्भुतानि च । शुभे समुद्रजातानि जीवचेष्ठांकितानि च ॥ ६६ ॥

Recorrió un largo camino, contemplando maravillas: cosas auspiciosas nacidas del océano, como si llevaran impresas las huellas del movimiento de seres vivientes.

Verse 67

प्रभंजनवशं प्राप्ता सा नौका शतयोजनम् । गता विशीर्णतां तत्र मृतास्ते नावमाश्रिताः ॥ ६७ ॥

Dominada por un viento furioso, aquella barca—que había recorrido cien yojanas—se hizo pedazos allí; y los que se habían refugiado en ella perecieron.

Verse 68

मत्पतिर्दैवयोगेन दीर्घ काष्ठं समाश्रितः । वायुना नीयमानोऽसौ प्राचीनेन स्वकर्मणा ॥ ६८ ॥

Por la conjunción del destino y el designio divino, mi esposo se aferró a un largo madero; llevado por el viento, era arrastrado, impulsado por sus propias obras de antaño.

Verse 69

आससादाचलं देवि रत्नश्रृंगविभूषितम् । बहुनिर्झरणोपेतं बहुपक्षिसमन्वितम् ॥ ६९ ॥

Oh Diosa, llegó a una montaña adornada con cumbres como joyas, provista de muchas cascadas y poblada por innumerables aves.

Verse 70

बहुवृक्षैः समाकीर्णं नानापुष्पफलोपगैः । उल्लिखंतं हि शिखरैः खमध्यं स्वात्मनस्त्रिभिः ॥ ७० ॥

Estaba colmada de muchos árboles con diversas flores y frutos; y con sus tres cumbres parecía, por su propia altura, arañar el cielo en su mitad.

Verse 71

तं दृष्ट्वा पर्वतं दिव्यं त्यक्त्वा नौकाष्ठमद्भुतम् । आरुरोह मुदायुक्तो वित्ताकांक्षी सुलोचने ॥ ७१ ॥

Al ver aquella montaña divina y maravillosa, abandonó la extraordinaria embarcación de madera; lleno de gozo, aunque movido por el deseo de riqueza, subió, oh dama de bellos ojos.

Verse 72

विशश्राम मुहूर्तं तु क्षुत्पिपासासमन्वितः । तत उत्थाय भक्ष्यार्थं वृक्षांस्तत्र व्यलोकयत् ॥ ७२ ॥

Afligido por el hambre y la sed, descansó un breve momento. Luego se levantó y miró los árboles de allí en busca de alimento.

Verse 73

सुपक्वास्तत्र मृद्वीका दृष्ट्वा भुक्त्वा मुदान्वितः । शांतिं प्राप्तस्ततोऽपश्यत्सालमेकं सुनिर्मलम् ॥ ७३ ॥

Allí vio uvas bien maduras; al verlas, las comió y se llenó de gozo. Habiendo alcanzado la calma, contempló entonces un solo árbol sāla, sumamente puro e inmaculado.

Verse 74

घनच्छायं मेघनिभं पंचाशत्पुरुषोच्छ्रयम् । तस्याधस्तात्स सुष्वाप स्वोत्तरीयं प्रसार्य च ॥ ७४ ॥

Bajo él—de sombra espesa, semejante a una nube y elevándose a la altura de cincuenta hombres—se tendió a dormir, extendiendo su propia prenda superior.

Verse 75

मोहिन्या निद्रया चैव संप्रघूर्णितलोचनः । तावत्सुप्तोऽतिखिन्नोऽसौ यावत्सूर्योऽस्ततां गतः ॥ ७५ ॥

Bajo el hechizo de un sueño engañoso, sus ojos rodaban; aquel, rendido por el cansancio, permaneció dormido hasta que el sol descendió para ponerse.

Verse 76

सूर्येऽस्तं समनुप्राप्ते समायाते निशामुखे । अभ्यगाद्राक्षसो घोरो गर्जमानो यथा घनः ॥ ७६ ॥

Cuando el sol se hubo puesto y llegó el umbral de la noche, avanzó un temible rākṣasa, rugiendo como una nube de trueno.

Verse 77

अंकेनादाय तन्वंगीं सीतामिव दशाननः । शुभां काशीपतेः पुत्रीं नाम्ना रत्नावलीं शुभाम् ॥ ७७ ॥

Alzando a la doncella de miembros esbeltos sobre su regazo—como Daśānana (Rāvaṇa) arrebató a Sītā—se apoderó de la auspiciosa hija del señor de Kāśī, la bendita joven llamada Ratnāvalī.

Verse 78

अधौतपादां सुश्रोणीं सौम्यदिक्छीर्षशायिनीम् । पतिकामा कुमारी सा नाविंदत्सदृशं पतिम् ॥ ७८ ॥

Aunque era una doncella de caderas hermosas, no se lavó los pies y se acostó con la cabeza hacia la dirección infausta; deseando esposo, no halló un marido digno de ella.

Verse 79

सर्वयोषिद्वरा बाला रुदती निद्रयाकुला । पिता तस्याः प्रदाने तु चिंताविष्टो ह्यहर्न्निशम् ॥ ७९ ॥

Aquella joven doncella—la mejor entre todas las mujeres—lloraba, afligida y vencida por el sueño. Mas su padre, inquieto por entregarla en matrimonio, permanecía consumido por la preocupación día y noche.

Verse 80

दीपच्छायाश्रिते तन्वि शयने सा व्यवस्थिता । अटमानेन पापेन दृष्टा सा रूपशालिनी ॥ ८० ॥

Oh, esbelta doncella, yacía reposada en un lecho amparado por la sombra de la lámpara; y aquel pecador errante la vio, a ella, colmada de hermosura.

Verse 81

दीपरत्नैः सुखचिते धारयंती च कंकणे । उभयोर्दश रत्नानि निष्के च दशपंच च ॥ ८१ ॥

Luce brazaletes, gratos al corazón, engastados con gemas radiantes; en cada uno de los dos hay diez joyas, y en el adorno del cuello (niṣka) hay quince.

Verse 82

सीमंते सप्त रत्नानि केयूरेऽष्टौ च पंच च । एवं रत्नाचितां बालां शातकुम्भसमप्रभाम् ॥ ८२ ॥

En la raya del cabello (sīmanta) había siete joyas; en los brazaletes del brazo (keyūra) había ocho y también cinco. Así, la joven, engalanada de gemas, resplandecía como oro refinado.

Verse 83

जहार राजभवनात्तां तदा चारुहासिनीम् । वायुमार्गं समाश्रित्य क्षणात्प्राप्तः स्वमालयम् ॥ ८३ ॥

Entonces se llevó del palacio real a aquella mujer hermosa, de sonrisa encantadora; tomando la senda del viento, llegó en un instante a su propia morada.

Verse 84

तं पर्वतं स यत्रास्ते पतिर्मेशालमाश्रितः । तत्र तस्य गुहां दृष्ट्वा सुवर्णसदृशप्रभाम् ॥ ८४ ॥

Fue a aquella montaña donde mora el Señor, habiéndose acogido a Meśāla; y allí contempló la cueva del Señor, resplandeciente con fulgor semejante al oro.

Verse 85

तद्भयस्यासहा तत्र प्रविवेशास्य पश्यतः । अनेकैर्मणिविन्यासैः संयुक्तां चित्रमंदिराम् ॥ ८५ ॥

Incapaz de soportar aquel temor, ella entró allí—mientras él la miraba—en un palacio maravilloso, engalanado con múltiples engastes de gemas.

Verse 86

नानाद्रव्यसमाकीर्णां शयनासनसंयुताम् । भोजनैः पानपात्रैश्च भक्ष्यभोज्यैरनेकधा ॥ ८६ ॥

Estaba colmado de toda clase de bienes, provisto de lechos y asientos; y abundaba en manjares, vasijas para beber, y diversos comestibles y alimentos en gran cantidad.

Verse 87

प्रविश्य तत्र शय्यायां मुमोचोत्पललोचनाम् । रुदतीमतिसंत्रस्तां पीनश्रोणिपयोधराम् ॥ ८७ ॥

Al entrar allí, puso en el lecho a la mujer de ojos de loto; ella lloraba, sumamente aterrada, de caderas y pechos plenos.

Verse 88

तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा तस्य भार्या हि राक्षसी । आजगाम त्वरायुक्ता यत्रासौ राक्षसः स्थितः ॥ ८८ ॥

Al oír su llanto, aquella rākṣasī—su esposa—acudió presurosa al lugar donde moraba ese rākṣasa.

Verse 89

तां दृष्ट्वा चारुसर्वांगीं तप्तकांचनसप्रभाम् । पप्रच्छ निजभर्तारं क्रुद्धा निर्भर्त्सती सती ॥ ८९ ॥

Al verla—hermosa en todos sus miembros y resplandeciente como oro al rojo vivo—Satī, airada y recriminadora, interrogó a su propio esposo.

Verse 90

किमर्थमाहृता चेयं जीवंत्यां मयि निर्घृणं । अन्यां समीहसे भार्यां नाहं भार्यां भवामि ते ॥ ९० ॥

“¡Oh despiadado! ¿Por qué has traído a esta mujer mientras yo aún vivo? Anhelas otra esposa; yo no seré tu esposa.”

Verse 91

एवं ब्रुवाणां तां भर्ता राक्षसीमसितेक्षणाम् । उवाच राक्षसो हर्षात्स्वां प्रियां चारुलोचनाम् ॥ ९१ ॥

Mientras ella hablaba así, su esposo—el rākṣasa—con alegría se dirigió a su amada, la rākṣasī de mirada oscura y ojos hermosos.

Verse 92

त्वदर्थमाहृतं भक्ष्यं मया कोश्याः शुभानने । दैवोपपादितं द्वारि द्वितीयं मम तिष्ठति ॥ ९२ ॥

“Oh, de rostro hermoso, he traído para ti este alimento del almacén. Otra porción, dispuesta por designio divino, está a mi puerta.”

Verse 93

शालवृक्षाश्रितः शेते विप्रश्चैको वरानने । तमानय त्वरायुक्ता येनाहं भक्ष्यमाचरे ॥ ९३ ॥

Oh, de rostro hermoso: un brāhmaṇa solitario yace descansando bajo un árbol śāla. Ve con presteza y tráelo aquí, para que yo lo tome como alimento.

Verse 94

राक्षसस्य वचः श्रुत्वा कुमारी साब्रवीदिदम् । मिथ्या राक्षसि भर्ता ते भाषते त्वद्भयादयम् ॥ ९४ ॥

Al oír las palabras del rākṣasa, la doncella dijo: «Oh rākṣasī, tu esposo miente; habla así sólo por miedo a ti».

Verse 95

ज्ञात्वा त्वां जरयोपेतां विरूपामतिजिह्यगाम् । सुप्तां पितृगृहे रात्रौ मां समासाद्य कामतः ॥ ९५ ॥

Sabiendo que estabas vencida por la vejez, desfigurada y con la lengua desmesuradamente salida, en la noche, en la casa de tu padre, mientras dormías, él se me acercó movido por el deseo.

Verse 96

अनूढां रुदतीं भद्रे भार्यार्थं समुपानयत् । इतीरितमुपाकर्ण्य वचनं राजकन्यया ॥ ९६ ॥

«Oh noble señora, trae aquí a esa muchacha aún sin desposar, que todavía llora, para que sea tomada por esposa». Al oír estas palabras pronunciadas por la hija del rey, ella escuchó con atención.

Verse 97

क्रोधयुक्तातिमात्रं वै बभूव क्षिपती वचः । तस्याश्च रूपमालोक्य सत्यमेवावधारयत् ॥ ९७ ॥

Dominada por una ira desmedida, ella arrojó palabras ásperas. Pero al contemplar su figura, él quedó convencido de que era la pura verdad.

Verse 98

चिंतयामास चाप्येवं भार्यार्थे ह्याहृतेति च । अवश्यं मूर्घ्निं कीलं मे रोषयिष्यति राक्षसः ॥ ९८ ॥

Reflexionó así: «En verdad, ella ha sido raptada por causa de mi esposa; sin duda ese rākṣasa, airado, clavará un clavo en mi cabeza»។

Verse 99

मास्म सीमंतिनी काचिद्भेवत्सा भुवनत्रये । या सापत्न्येन दुःखेन पीड्यमाना हि जीवति ॥ ९९ ॥

Que en los tres mundos no exista mujer alguna, con hijo aún vivo, que tenga que seguir viviendo atormentada por el dolor nacido de una coesposa (rivalidad en el matrimonio).

Verse 100

सर्वेषामेव दुःखानां महच्चेदं न संशयः । सामान्यद्रव्यभोगादि निष्ठा चैवापरा भवेत् ॥ १०० ॥

De todos los sufrimientos, éste es en verdad un gran origen—sin duda alguna: el apego a gozar de posesiones ordinarias y cosas semejantes; y tal fijación se vuelve otra fuente de atadura.

Verse 101

एवं सा बहु संचिंत्य भर्तारं वाक्यमब्रवीत् । मदीया मम भक्ष्यार्थँ त्वयानीता सुलोचना ॥ १०१ ॥

Tras meditar largamente, dijo a su esposo: «Esta mujer de hermosos ojos es mía; tú la has traído para que sea mi alimento.»

Verse 102

तं विप्रमानयिष्यामि भक्ष्यार्थं तव सुव्रत । ततः स राक्षसः प्राह गच्छगच्छेति सत्वरम् ॥ १०२ ॥

«Te traeré a ese brāhmaṇa como alimento, oh tú de excelentes votos.» Entonces el rākṣasa dijo: «¡Ve, ve, deprisa!»

Verse 103

सृक्किणी स्रवतेऽत्यर्थं तस्य भक्षणकाम्यया । ततः सा राक्षसी घोरा श्रुत्वा पतिसमीरितम् ॥ १०३ ॥

Sus labios goteaban profusamente por el deseo de devorarlo. Entonces, esa terrible rākṣasī, al oír lo que su esposo había dicho, reaccionó en consecuencia.

Verse 104

निर्जगाम दुरंताशा ददर्श द्विजसत्तमम् । रूपयौवनसंयुक्तं विद्यारत्नविभूषितम् ॥ १०४ ॥

Entonces, la mujer de deseos insaciables salió y vio al mejor de los brahmanes, dotado de belleza y juventud, y adornado con la joya del conocimiento.

Verse 105

तं दृष्ट्वा मायया भूत्वा सुंदरी षोडशाब्दिका । हृच्छयेन समाविष्टा तदंतिकमुपागमत् ॥ १०५ ॥

Al verlo, ella usó su magia para asumir la forma de una hermosa joven de dieciséis años y, vencida por la pasión en su corazón, se acercó a él.

Verse 106

अब्रवीत्सा पृथुश्रोणी तं विप्रं प्रीतिसंयुता । कस्त्वं कस्मादिहायतः किमर्थमिह तिष्ठसि ॥ १०६ ॥

Entonces esa hermosa dama, llena de afecto, le dijo al brahmán: "¿Quién eres? ¿De dónde has venido? ¿Por qué estás aquí?"

Verse 107

पृच्छामि पतिकामाहं राक्षसी हृच्छयातुरा । स्वभर्त्राहं परित्यक्ता त्वां पतिं कर्तुमागता ॥ १०७ ॥

Te pregunto esto deseando un esposo. Soy una rākṣasī atormentada por el amor. Abandonada por mi propio marido, he venido para hacerte mío.

Verse 108

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भर्ता मे भयसंयुतः । उवाच वचनं प्राज्ञो धैर्यमालंब्य तां शुभे ॥ १०८ ॥

Al oír sus palabras, mi esposo—aunque preso del temor—respondió; el sabio, aferrándose al valor, se dirigió a ella: «Oh, bienaventurada».

Verse 109

रक्षोमानुषसंयोगः कथं राक्षसि संभवेत् । मानुषास्तु स्मृता भक्ष्या राक्षसानां न संशयः ॥ १०९ ॥

Oh rākṣasī, ¿cómo podría haber unión entre un rākṣasa y una mujer humana? Los humanos son tenidos por alimento de los rākṣasas desde antiguo—de ello no hay duda.

Verse 110

तच्छ्रुत्वा वचनं सा तु पुनस्तं प्राह सादरम् । असंभाव्यं च जगति संभवेद्दैवयोगतः ॥ ११० ॥

Al oír esas palabras, ella volvió a hablarle con respeto: «Aun lo que parece imposible en el mundo puede suceder por la conjunción del destino (daiva)».

Verse 111

पुराणे श्रूयते ह्येतद्भविष्यं भारते स्थितम् । हिडंबा राक्षसी विप्र भीमभार्या भविष्यति ॥ १११ ॥

En verdad, en los Purāṇas se oye esto como suceso futuro establecido en Bhārata: oh brāhmaṇa, la rākṣasī Hiḍambā llegará a ser esposa de Bhīma.

Verse 112

मानुषोत्पादितः पुत्रो भविष्यति घटोत्कचः । अवध्यः सर्वशस्त्राणां शक्त्या मृत्युमवाप्स्यति ॥ ११२ ॥

El hijo nacido de una mujer humana se llamará Ghaṭotkaca. Será invulnerable a todas las armas, y sólo hallará la muerte por la Śakti, la lanza divina.

Verse 113

तस्माद्विषादं मा विप्रकुरु त्वं दैवयोगतः । भार्या तवाहं संजाता दव हि बलवत्तरम् ॥ ११३ ॥

Por lo tanto, no te entregues al dolor, oh brahmán; esto ha sucedido por la conjunción del destino. Por ese mismo hado me he convertido en tu esposa, pues el destino es ciertamente la fuerza más poderosa.

Verse 114

मर्त्यलोकं गते शक्त्रे वैरोचनिनिरीक्षणे । तदंतरं समासाद्य भर्ता मे घोरराक्षसः ॥ ११४ ॥

Cuando Śakra (Indra) hubo ido al mundo de los mortales para observar a Vairocanī, poco después mi esposo —un terrible Rākṣasa— vino hacia mí.

Verse 115

तद्गृहाच्छक्तिमहरद्दीप्तामग्रिशिखामिव । सेयं समाश्रिता चात्र शालवृक्षे तु वासवी ॥ ११५ ॥

De esa casa ella tomó el Poder (Śakti), ardiendo como una lengua de fuego; y ese mismo Poder se ha refugiado aquí, en este lugar, sobre un árbol Śāla, oh Vāsavī.

Verse 116

अहत्वैकं द्विजश्रेष्ठ नगच्छति पुरंदरम् । यद्वधाय प्रक्षिपेत्तां सोऽमरोऽपि विनश्यति ॥ ११६ ॥

Oh, el mejor de los brahmanes, sin matar siquiera a uno (de esos seres), no se llega a Purandara (Indra). Pero si alguien arroja a ese ser para que sea matado, incluso ese —aunque sea un dios— perece.

Verse 117

साहमारुह्य शालाग्रं शक्तिमानीय भास्वराम् । त्वत्करे संप्रदास्यामि भर्तुर्निधनकाम्यया ॥ ११७ ॥

“Yo misma subiré a la cima de la sala, bajaré esa lanza brillante y la pondré en tu mano, deseando la muerte de mi esposo”.

Verse 118

यदि त्वमनया शक्त्या न हिंससि निशाचरम् । खादयिष्यति दुर्मेधास्त्वां च मां च न सशयः ॥ ११८ ॥

Si no abates a este demonio nocturno con tu poder, ese necio malvado nos devorará a ambos, sin duda alguna.

Verse 119

तव शत्रुर्महानेष ममापि च परंतप । येनाहृता कुमारीह भार्यार्थं मंदबुद्धिना ॥ ११९ ॥

Oh, destructor de enemigos, este hombre es un gran enemigo, tanto tuyo como mío, pues fue este torpe quien secuestró a la doncella aquí con la intención de desposarla.

Verse 120

सपत्नभावो जनितो मम भर्त्रा दुरात्मना । व्यापादितेऽस्मिन्नुभयोः क्रीडनं संभविष्यति ॥ १२० ॥

Mi malvado esposo ha provocado rivalidad entre las coesposas. Si este hombre muere, ambas tendrán libertad para divertirse y vivir tranquilas.

Verse 121

यद्यन्यथा वदेर्वाक्यं त्वामहं रतिवर्द्धन । तदात्मकगृतपुण्यस्य न भवेयं हि भागिनी ॥ १२१ ॥

Oh Rativardhana, si te hablara de otro modo, contrario a lo que siento, no compartiría el mérito de ese acto sagrado realizado con tal intención.

Verse 122

या गतिर्ब्रह्महत्यायां कुत्सिता प्राप्यते नरैः । तां गतिं हि प्रपद्येऽहं यद्येतदनृतं भवेत् ॥ १२२ ॥

Si lo que he dicho resultara falso, que caiga yo en ese destino vil que alcanzan los hombres como consecuencia del asesinato de un brahmán.

Verse 123

मद्यं हि पिबतो ब्रह्मन् ब्राह्मणस्य दुरात्मनः । या गतिर्विहिता घोरा तां गतिं प्राप्नुयाम्यहम् ॥ १२३ ॥

Oh brahmán, que yo alcance el destino terrible prescrito para el brahmán de alma perversa que bebe licor embriagante.

Verse 124

गुरुदारप्रसक्तस्य जतोः पापनिषेविणः । या गतिस्तां द्विजश्रेष्ठ मिथ्या प्रोच्य समाप्नुयाम् ॥ १२४ ॥

Oh el mejor de los dos veces nacidos, si he hablado falsamente, que yo sufra ese mismo destino del que se apega a la esposa del maestro y se entrega habitualmente al pecado.

Verse 125

स्वर्णन्यासापहरणे मेदिनीहरणे च या । आत्मनो हनने या हि विहिता मुनिभिर्द्विज ॥ १२५ ॥

Oh dos veces nacido, la misma expiación que los sabios han prescrito para robar oro confiado, para usurpar tierras y, en verdad, para quitarse la propia vida, ha de aplicarse.

Verse 126

गतिस्तामनुगच्छामि यद्येतदनृतं वदे । पंचम्यां च तथाष्टम्यां यत्पापं मांसभक्षणे ॥ १२६ ॥

Que yo encuentre ese mismo destino si digo esto falsamente: el pecado de comer carne en el día de Pañcamī y asimismo en el de Aṣṭamī.

Verse 127

स्त्रीसंगमे तरुच्छेदे यत्पापं शशिनः क्षये । यदुच्छिष्टे घृतं भोक्तुर्मैथुनेन दिवा च यत् ॥ १२७ ॥

Cualquier pecado que se incurre por unirse carnalmente con una mujer (en tiempo impropio), por talar un árbol, por actuar en la mengua de la luna, por comer ghee como sobras de otro, y por el acto sexual de día: todo ello se menciona como demérito comparable.

Verse 128

वैश्वदेवमकर्तुश्च गृहिणो हि द्विजस्य यत् । भिक्षामदातुर्भिक्षुभ्यो विधवाया द्विभोजनात् ॥ १२८ ॥

Para el cabeza de familia dos veces nacido, no realizar la ofrenda de Vaiśvadeva; negar limosna a los mendicantes; y, en el caso de la viuda, comer dos veces: todo ello se declara reprobable.

Verse 129

तैलं भोक्तुश्च संक्रांतौ गोभिस्तीर्थं च गच्छतः । तथा मृदमनुद्धृत्य स्नातुः परजलाशये ॥ १२९ ॥

Quien consume aceite en el día de Saṅkrānti, quien va a un tīrtha acompañado de vacas, y quien se baña en el estanque ajeno sin antes pedir permiso o tomar tierra para la purificación: tales actos se consideran impropios y con falta ritual.

Verse 130

निषिद्धवृक्षजनितं दंतकाष्ठं च खादतः । गामसेवयतो बद्ध्वा पाखंडपथगामिनः ॥ १३० ॥

Quienes mastican el palillo dental (dantakāṣṭha) hecho de un árbol prohibido, y quienes ultrajan el dharma al unirse carnalmente con una vaca, deben ser atados y tenidos por seguidores de sendas heréticas y engañosas (pākhaṇḍa).

Verse 131

पितृदेवार्चनं कर्तुः काष्ठग्रावस्थितस्य यत् । गोहीनां महिषीं धर्तुर्भिन्नकांस्ये च भुंजतः ॥ १३१ ॥

La adoración a los Pitṛs y a los Devas realizada por quien permanece de pie sobre madera o piedra durante el rito, por quien mantiene una búfala donde no hay vacas, y por quien come en un recipiente de bronce agrietado—se declara impropia o estéril.

Verse 132

अधौतभिन्नपारक्यवस्त्रसंवीतकर्मिणः । नग्रस्त्रीप्रेक्षणं कर्तुरभक्ष्यस्य च भोजिनः ॥ १३२ ॥

Quien realiza ritos vestido con prendas sin lavar, rasgadas o ajenas; quien mira a una mujer desnuda; quien hace lo que no debe hacerse; y quien come lo prohibido—todos ellos son contados como transgresores impuros en la conducta ritual.

Verse 133

कथायां श्रीहरेर्विघ्नं कर्तुर्यत्पातकं द्विज । तेन पापेन लिप्येऽहं यदि वच्मि तवानृतम् ॥ १३३ ॥

Oh, dos veces nacido, el pecado que recae sobre quien pone obstáculo en la sagrada narración de Śrī Hari—con ese mismo pecado quedaría yo manchada, si te dijera alguna falsedad.

Verse 134

उक्तान्येतानि पापानि यान्यनुक्तान्यपि द्विज । सर्वेषां भागिनी चाहं यद्येतदनृतं वदे ॥ १३४ ॥

Oh, dos veces nacido, estos pecados han sido mencionados, e incluso los que no se mencionaron. Si lo que he dicho es falso, que yo también sea partícipe de todos ellos.

Verse 135

एवं संबोधितो देवि भर्ता मे पापया तया । तथेति निश्चयं चक्रे भवितव्येन मोहितः ॥ १३५ ॥

Oh Diosa, así interpelado por aquella mujer pecadora, mi esposo—ofuscado por la fuerza de lo destinado a suceder—tomó una decisión, diciendo: «Así sea».

Verse 136

निर्द्रव्यो व्ययसनासक्तो मद्वाक्यकलुषीकृतः । उवाच राक्षसीं वाक्यं सर्वंसिद्धिप्रदायकम् ॥ १३६ ॥

Sin bienes, apegado a la desgracia y al vicio, y manchado por mis palabras, él dirigió a la rākṣasī una frase que se dice concede toda realización.

Verse 137

शीघ्रमानय तां शक्तिं करोमि वचनं तव । सर्वमेतत्प्रदेयं हि त्वया मे राक्षसे हते ॥ १३७ ॥

«Trae pronto esa śakti, el arma de poder divino. Cumpliré tu mandato. En verdad, todo esto debe serme concedido—pues por ti ha sido abatido mi demonio».

Verse 138

द्रव्याशया प्रविष्टोऽहं सागरं तिमिसंकुलम् । तच्छ्रुत्वा राक्षसी शक्तिं समानीय नगस्थिताम् ॥ १३८ ॥

Impulsado por el deseo de riquezas, entré en el océano, colmado de tinieblas. Al oírlo, ella convocó un poder semejante a una rākṣasī, que moraba en la montaña.

Verse 139

ददौ मद्भर्तृसिद्ध्यर्थं विमुंचंतीं महार्चिषम् । एतस्मिन्नेव काले तु राक्षसः काममोहितः ॥ १३९ ॥

Ella ofreció aquella gran ofrenda resplandeciente, soltándola para el cumplimiento y el éxito del propósito de su esposo. En ese mismo instante, un rākṣasa, extraviado por el deseo, se acercó y actuó.

Verse 140

गमनायोद्यतः कन्यां सा भीता वाक्यमब्रवीत् । कुमारीसेवने रक्षो महापापं विधीयते ॥ १४० ॥

Cuando él se disponía a ir hacia la doncella, ella, aterrada, dijo: «Oh rākṣasa, al ultrajar a una virgen se incurre en un gran pecado».

Verse 141

छलेनाहं हृता काश्याः सुप्ता पितृगृहात्वया । तव दोषो न चेहास्ति भवितव्यं ममेदृशम् ॥ १४१ ॥

Con engaño me arrebataste de Kāśī, mientras dormía, desde la casa de mi padre. Sin embargo, aquí no hay culpa tuya: tal era mi destino, que así debía acontecer.

Verse 142

गुहामध्यगतायास्तुको मे त्राता भविष्यति । विधियोगाद्भवेद्भर्ता विधियोगाद्भवेत्प्रिया ॥ १४२ ॥

Cuando quedo atrapada en medio de una cueva, ¿quién será mi protector? Por el poder que ordena el destino se obtiene un esposo, y por ese mismo destino se obtiene también un amado.

Verse 143

भवेद्विधिवशाद्विद्या गृहं सौख्यं धनं कुलम् । विधिना प्रेर्यमाणस्तु जनः सर्वत्र गच्छति ॥ १४३ ॥

Por el poder del destino (vidhi) se obtienen el saber, el hogar, la dicha, la riqueza y el linaje. En verdad, el ser humano—impulsado por ese mismo destino—va y se mueve por doquier conforme a él.

Verse 144

अवश्यं भविता भर्ता त्वमेव रजनीचर । विधइना विहिते मार्गे किं करिष्यति पंडितः ॥ १४४ ॥

Sin duda, tú mismo serás el esposo, oh vagabundo de la noche. Cuando el camino ha sido ordenado por el destino, ¿qué puede hacer incluso un sabio?

Verse 145

तस्मादानयत विप्रं शालवृक्षाश्रित त्विह । घृतं जलं कुशानग्निं विवाहं विधिना कुरु ॥ १४५ ॥

Por tanto, trae aquí al brāhmaṇa que mora junto al árbol śāla. Trae ghee, agua, hierba kuśa y el fuego sagrado, y celebra el matrimonio conforme al rito prescrito.

Verse 146

विनापि दर्भतोयाग्नीन्न्यथोक्तविधिमतरा । ब्राह्मणस्यैव वाक्येन विवाहः सफलो भवेत् ॥ १४६ ॥

Aun sin la hierba darbha (kuśa), el agua y el fuego ritual—y aunque el procedimiento prescrito quede incompleto—el matrimonio puede prosperar por la sola palabra autorizada de un brāhmaṇa.

Verse 147

न हतो यदि विप्रस्तु भार्यया तव राक्षस । वृत्ते होमस्य कार्ये तु तं भवान् भक्षयिष्यति ॥ १४७ ॥

«Oh Rākṣasa, si ese brāhmaṇa no ha sido muerto por tu esposa, entonces, cuando llegue la ocasión del rito de homa, tú mismo lo devorarás».

Verse 148

एवमुक्ते तु वचने तया वै राजकन्यया । विश्वस्तमानसो दर्पान्निर्जगाम स राक्षसः ॥ १४८ ॥

Cuando la princesa pronunció esas palabras, el rākṣasa—con la mente ya sosegada, aunque aún movido por el orgullo—salió y se marchó.

Verse 149

सत्वरं हृच्छयाविष्टस्तमानेतुं बहिः स्थितः ॥ १४९ ॥

Vencido por el dolor del corazón, se apresuró a salir y quedó allí de pie, con la intención de hacerlo entrar.

Verse 150

तस्य निर्गच्छतो देवि क्षुतमासीत्स्वयं किल । सव्यं चाप्यस्फुरन्नेत्रं स्ववस्त्रं स्खलितं तथा ॥ १५० ॥

Oh Diosa, cuando él se disponía a partir, se dice que estornudó por sí solo; su ojo izquierdo también palpitó, y hasta su propia vestidura se deslizó: así aparecieron los presagios.

Verse 151

अनाहृत्य तु तत्सर्वं निर्गतोऽसौ दरीमुखात् । बिभ्राणां मानुषं रूपं स्वामपश्यन्नितंबिनीम् ॥ १५१ ॥

Pero sin llevarse nada de ello, salió por la boca de la cueva; y, tomando forma humana, vio entonces a su propia esposa, la de esbeltas caderas.

Verse 152

घटयंतीं तु संबंधं भार्याभर्तृसमुद्भवम् । परित्यजामि त्वां पापं राक्षसं क्रूरकर्मिणम् ॥ १५२ ॥

Tú, que pretendes forzar el vínculo que nace entre esposa y esposo: te renuncio. ¡Oh pecador, rākṣasa de actos crueles!

Verse 153

मानुषीप्रमदासक्तं मच्छरीरस्य दूषकम् । तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं भार्यया समुदीरितम् । ईर्ष्याकोपसमायुक्तस्त्वभ्यधावन्निशाचरः ॥ १५३ ॥

Al oír a su esposa pronunciar aquellas palabras crueles—«Estás apegado a una mujer humana y has mancillado mi cuerpo»—, el rondador de la noche, poseído por celos y cólera, se lanzó hacia delante.

Verse 154

उत्क्षिप्य बाहू प्रविदार्य वक्त्रं संप्रस्थितो भक्षयितुं स चोभौ । कालेन वेगात्पवनो यथैव समुच्चरन्वाक्यमनर्थयुक्तम् ॥ १५४ ॥

Alzando los brazos y abriendo de par en par la boca, se abalanzó para devorarlos a ambos, lanzando gritos sin sentido—como el viento impelido por la fuerza del Tiempo.

Verse 155

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलोपाख्यानं नाम सप्तविंशोऽध्यायः ॥ २७ ॥

Así concluye el capítulo vigésimo séptimo, llamado «Relato de Kāṣṭhīla», dentro de la narración de Mohinī, en la Uttara-bhāga del venerable Bṛhannāradīya Purāṇa.