Adhyaya 14

Verse 1

अर्जुन उवाच । कुमारनाथमाहात्म्यं यत्त्वयोक्तं कथांतरे । तदहं श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण महामुने

Arjuna thưa: “Uy đức của Kumāranātha mà ngài đã nhắc đến trong một câu chuyện khác—con mong được nghe tường tận, bạch đại hiền.”

Verse 2

नारद उवाच । तारकं विनिहत्यैव वज्रांगतनयं प्रभुः । गुहः संस्थापयामास लिंगमेतच्च फाल्गुन

Nārada thưa: “Sau khi giết Tāraka, con của Vajrāṅga, Đức Chúa Guha đã thiết lập chính liṅga này, hỡi Phālalguna.”

Verse 3

दर्शनाच्छ्रवणाद्ध्यानात्पूजया श्रुतिवंदनैः । सर्वपापापहः पार्थ कुमारेशो न संशयः

Hỡi Pārtha, chỉ cần chiêm bái, lắng nghe thánh danh, quán niệm, phụng thờ và dâng lời tán tụng theo Veda, Kumāreśa chắc chắn tiêu trừ mọi tội lỗi—không chút nghi ngờ.

Verse 4

अर्जुन उवाच । अत्याश्चर्यमयी रम्या कथेयं पापनाशिनी । विस्तरेण च मे ब्रूहि याथातथ्येन नारद

Arjuna thưa: Câu chuyện này thật vô cùng kỳ diệu, êm đẹp và có năng lực diệt trừ tội lỗi. Xin hiền giả Nārada hãy kể cho ta tường tận, đúng như sự việc đã xảy ra.

Verse 5

वज्रांगः कोप्यसौ दैत्यः किंप्रभावश्च तारकः । कथं स निहतश्चैव जातश्चैव कथं गुहः

Vajrāṅga—tên quỷ ấy thật là ai? Tāraka có uy lực gì? Hắn bị giết như thế nào, và Guha (Kumāra) đã ra đời ra sao?

Verse 6

कथं संस्थापितं लिंगं कुमारेश्वरसंज्ञितम् । किं फलं चास्य लिंगस्य ब्रूहि तद्विस्तरान्मम

Liṅga mang danh Kumāreśvara đã được an lập như thế nào? Và quả phúc của việc thờ phụng liṅga ấy là gì? Xin hãy nói cho ta tường tận.

Verse 7

नारद उवाच । प्रणिपत्य कुमाराय सेनान्ये चेश्वराय च । श्रृणु चैकमनाः पार्थ कुमारचरितं महत्

Nārada nói: Sau khi đảnh lễ Kumāra—vị Thống soái thần linh—và cũng đảnh lễ Īśvara, này Pārtha, hãy lắng nghe với tâm nhất điểm về những công hạnh vĩ đại của Kumāra.

Verse 8

मानसो ब्रह्मणः पुत्रो दक्षो नाम प्रजापतिः । षष्टिं सोऽजनयत्कन्या वीरिण्यां नाम फाल्गुन

Này Phālguna, Dakṣa—người con sinh từ ý niệm của Brahmā, một vị Prajāpati—đã sinh được sáu mươi người con gái với Vīriṇī.

Verse 9

ददो स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । सप्तविंशतिं सोमाय चतस्रोरिष्टनेमिने

Ngài đã ban mười (người con gái) cho Dharma, mười ba cho Kaśyapa, hai mươi bảy cho Soma, và bốn cho Ariṣṭanemi.

Verse 10

भूतांगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वेद्वे चैव ददौ प्रभुः । नामधेयान्यमूषां च सपत्नीनां च मे श्रृणु

Vị Chúa tể ấy cũng ban mỗi vị hai người cho Bhūta, Aṅgiras và Kṛśāśva. Nay hãy nghe ta nói tên của các vị ấy, cùng tên những người đồng thê.

Verse 11

यासां प्रसूतिप्रभवा लोका आपूरितास्त्रयः । भानुर्लम्बा ककुद्भूमिर्विश्वा साध्या मरुत्वती

Từ dòng dõi của các vị ấy, ba cõi được tràn đầy—đó là Bhānu, Lambā, Kakudbhūmi, Viśvā, Sādhyā và Marutvatī.

Verse 12

वसुर्सुहूर्ता संकल्पा धर्मपत्न्यः सुताञ्छृणु । भानोस्तु देवऋषभ सुतोऽभवत्

Vasu, Suhūrtā và Saṃkalpā là các phu nhân của Dharma—hãy nghe về các người con của họ. Từ Bhānu sinh ra Devaṛṣabha, bậc ‘ngưu vương’ giữa chư thiên.

Verse 13

विद्योत आसील्लंबायां ततश्च स्तनयित्नवः । ककुदः शकटः पुत्रः कीकटस्तनयो यतः

Từ Lambā sinh ra Vidyota; rồi đến các Stanayitnavas. Kakuda và Śakaṭa cũng được sinh ra, và từ người ấy lại sinh con trai tên Kīkaṭa.

Verse 14

भुवो दुर्गस्तथा स्वर्गो नंदश्चैव ततोऽभवत् । विश्वेदेवाश्च विश्वाया अप्रजांस्तान्प्रचक्षते

Từ Bhū sinh ra Nữ thần Durgā và cõi Svarga; từ bà lại có Nanda. Còn từ Viśvā sinh ra các Viśvedevas—những vị được tuyên xưng là không có hậu duệ.

Verse 15

साध्या द्वादश साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुतः । मरुत्वान्सुजयंतश्च मरुत्वत्या बभूवतुः

Từ Sādhyā sinh ra mười hai vị Sādhyas; và con trai của bà là Arthasiddhi. Từ Marutvatī sinh ra Marutvān và Sujayanta.

Verse 16

नरनारायणौ प्राहुर्यौ तौ ज्ञानविदो जनाः । वसोश्च वसवश्चाष्टौ मुहूर्तायां मुहूर्तकाः

Những bậc trí biết chân lý gọi hai vị ấy là Nara và Nārāyaṇa. Từ Vasu sinh ra tám vị Vasus; từ Muhūrtā sinh ra các Muhūrtakas.

Verse 17

ये वै फलं प्रयच्छंति भूतानां स्वं स्वकालजम् । संकल्पायाश्च संकल्पः कामः संकल्पजः सुतः

Những vị ban phát cho muôn loài quả báo phát sinh đúng thời đúng kỳ. Từ Saṅkalpā sinh ra Saṅkalpa; và Kāma là người con sinh từ Saṅkalpa.

Verse 18

सुरूपासूत तनयान्रुद्रानेकादशैव तु । कपाली पिंगलो भीमो विरुपाक्षो विलोहितः

Surūpā sinh các người con trai—quả thật là mười một vị Rudras: Kapālī, Piṅgala, Bhīma, Virūpākṣa và Vilohita, cùng các vị khác.

Verse 19

अजकः शासनः शास्ता शंभुश्चांत्यो भवस्तथा । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये विरूपायाः सुताः स्मृताः

Ajaka, Śāsana, Śāstā, Śambhu, Antya và cả Bhava—cùng những tùy tùng khác của Rudra—được ghi nhớ là các người con của Virūpā.

Verse 20

प्रजापतेरंगिरसः स्वधा पत्नी पितॄनथ । जज्ञे सनी तथा पुत्रमथर्वागिरसं प्रभुम्

Svadhā, hiền thê của Prajāpati Aṅgiras, gắn với các Pitṛ (Tổ linh), đã sinh ra Sanī; và lại sinh một người con nữa: đấng chủ Atharvāṅgiras.

Verse 21

कृशाश्वस्य च द्वे भार्ये अर्चिश्च दिषणा तथा । अस्त्रगामो ययोः पुत्रः ससंहारः प्रकीर्तितः

Kṛśāśva có hai người vợ—Arcis và Diṣaṇā. Con trai của hai bà là Astragāma, nổi danh với tên Sasaṃhāra.

Verse 22

पतंगी यामिनी ताम्रा तिमिश्चारिष्टनेमिनः । पतंग्यसूत पतगान्यामिनी शलभानथ

Pataṃgī, Yāminī, Tāmrā và Timi là các phu nhân của Ariṣṭanemi. Pataṃgī sinh ra các loài chim; rồi Yāminī sinh ra các loài châu chấu (Śalabha).

Verse 23

ताम्रायाः श्येनगृध्राद्यास्तिमेर्यादोगणास्तथा । अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूदमिदं जगत्

Từ Tāmrā sinh ra chim ưng, kền kền và các loài chim tương tự; từ Timi cũng phát sinh các bầy loài thủy tộc như Timirya và những nhóm liên hệ. Vì thế, thế gian này được tuyên xưng là hậu duệ do các phu nhân của Kaśyapa sinh ra.

Verse 24

श्रृणु नामानि लोकानां मातॄणां शंकराणि च । अदितिर्दितिर्दनुः सिंही दनायुः सुरभिस्तथा

Hãy lắng nghe nay các danh xưng của những Bà Mẹ của muôn cõi, cùng các dòng tộc cát tường liên hệ với Śaṅkara: Aditi, Diti, Danu, Siṃhī, Danāyu, và cả Surabhi nữa.

Verse 25

अरिष्टा विनता ग्रावा दया क्रोधवशा इरा । कद्रुर्मुनिश्च ते चोभे मातरस्ताः प्रकीर्तिताः

Ariṣṭā, Vinatā, Grāvā, Dayā, Krodhavaśā và Irā; lại thêm Kadru và Muni—hai vị ấy nữa—đều được xưng tụng là các bậc Mẹ.

Verse 26

आदित्याश्चादितेः पुत्रा दितेर्दैत्याः प्रकीर्तिताः । दनोश्च दानवाः प्रोक्ता राहुः सिंहीसुतो ग्रहः

Các Āditya được nói là con của Aditi; các Daitya được tuyên xưng là con của Diti. Từ Danu sinh ra các Dānava; và Rāhu, hành tinh ấy, là con của Siṃhī.

Verse 27

दनायुषस्तथा जातो दनायुश्च गणो बली । गावश्च सुरभेर्जातारिष्टापुत्रा युगंधराः

Từ Danāyu cũng sinh ra Danāyuṣ, một đoàn chúng (gaṇa) hùng mạnh. Bò cái sinh từ Surabhi; và Yugaṃdhara được nói là các con của Ariṣṭā.

Verse 28

विनतासूत अरुणं गरुडं च महाबलम् । ग्रावायाः श्वापदाः पुत्रा गणः क्रोधवशस्तथा

Vinatā sinh ra Aruṇa và Garuḍa đại lực. Từ Grāvā sinh các loài thú dữ; và từ Krodhavaśā cũng phát sinh một đoàn chúng (gaṇa).

Verse 29

जातः क्रोधवशायाश्च इराया भूरुहाः स्मृताः । कद्रूसुताः स्मृता नागा मुनेरप्सरसां गणाः

Từ Krodhavaśā sinh ra một số loài hữu tình; từ Irā người ta nhớ rằng phát sinh cỏ cây, thảo mộc. Các Nāga được ghi nhớ là con của Kadru; và từ Muni xuất hiện những đoàn Apsarā đông đảo.

Verse 30

तत्र द्वौ तनयौ यौ च दितेस्तौ विष्णुना हतौ । हिरण्यकशिपुर्वीरो हिरण्याक्षस्तथाऽपरः

Tại đó, hai người con của Diti đã bị Viṣṇu giết: vị dũng sĩ Hiraṇyakaśipu và người kia là Hiraṇyākṣa.

Verse 31

ततो निहतपुत्रा सा दितिराराध्य कश्यपम् । अयाचत वरं देवी पुत्रमन्यं महाबलम्

Bấy giờ, Diti—người mẹ có các con đã bị giết—bèn chí thành làm vui lòng Kaśyapa. Nữ thần khẩn cầu một ân huệ: xin một người con trai khác, có sức mạnh lớn lao.

Verse 32

समरे शक्रहंतारं स तस्या अददात्प्रभुः । नियमे चापि वर्तस्व वर्षाणां च सहस्रकम्

Đấng Chúa tể ban cho nàng (ân huệ) một người sẽ giết Śakra trong chiến trận. Và Ngài dạy: “Hãy giữ nghiêm giới hạnh, trọn một ngàn năm.”

Verse 33

इत्युक्ता सा तथा चक्रे पुष्करस्था समाहिता । वर्तंत्या नियमे तस्याः सहस्राक्षः समाहितः

Được dạy như thế, nàng làm đúng y lời—ở tại Puṣkara với tâm trí vững vàng, thu nhiếp. Khi nàng tiếp tục giữ giới và kỷ luật ấy, Sahasrākṣa (Indra) cũng luôn cảnh giác, chăm chú đề phòng.

Verse 34

उपासामाचरद्भक्त्या सा चैनमन्वमन्यत । दशवत्सरशेषस्य सहस्रस्य तदा दितिः

Nàng chuyên cần phụng thờ với lòng bhakti và luôn tôn kính Ngài trong tâm. Khi ấy, đối với Diti, trong ngàn năm trì giới nguyện chỉ còn lại mười năm.

Verse 35

उवाच शक्रं सुप्रीता भक्त्या शक्रस्य तोषिता । दितिरुवाच । अत्रोत्तीर्णव्रतप्रायां विद्धि देवसत्तम

Được hoan hỷ và làm cho Śakra (Indra) thỏa lòng nhờ lòng sùng kính, nàng liền thưa với Ngài. Diti nói: “Ôi bậc tối thượng trong chư thiên, xin biết rằng tại đây lời nguyện của thiếp gần như đã viên mãn.”

Verse 36

भविष्यति तव भ्राता तेन सार्धमिमां श्रियम् । भोक्ष्यसे त्वं यथानयायं त्रैलोक्यं हतकंटकम्

“Em trai của ngươi sẽ xuất hiện; và cùng với người ấy, ngươi sẽ hưởng quyền uy và vinh quang này, để cõi tam giới được trị vì đúng pháp, mọi gai góc khổ nạn đều được nhổ bỏ.”

Verse 37

इत्युक्त्वा निद्रयाविष्टा चरणाक्रांतमूर्धजा । दिवा सुप्ता दितिर्देवी भाव्यर्थबलनोदिता

Nói xong, nữ thần Diti bị cơn buồn ngủ bao phủ; tóc nàng bị một bàn chân đè lên trên đầu. Nàng ngủ giữa ban ngày, bị thôi thúc bởi sức mạnh của điều định mệnh sắp xảy đến.

Verse 38

तत्तु रंध्रमवेक्ष्यैव योगमूर्तिस्तदाविशत् । जठरस्थं दितेर्गर्भं चक्रे वज्रेण सप्तधा

Vừa thấy khe hở ấy, Indra liền hiện thân trong dáng yogi và bước vào ngay. Với chày vajra, Ngài chẻ bào thai đang ở trong dạ Diti thành bảy phần.

Verse 39

एकैकं च पुनः खण्डं चकार मघवा ततः । सप्तधा सप्तधा कोपादुद्बुध्य च ततो दितिः

Sau đó, Maghavā lại chia mỗi mảnh thành bảy phần, rồi lại bảy phần nữa. Lúc ấy, Diti thức giấc trong cơn thịnh nộ.

Verse 40

न हंतव्यो न हंतव्य इति सा शक्रमब्रवीत् । वज्रेण कृत्त्यमानानां बुद्धा सा रोदनेन च

Bà nói với Śakra: "Đừng giết! Đừng giết!" Nhận ra chúng đang bị cắt bởi chùy kim cương, bà cũng hiểu được điều đó qua tiếng khóc than.

Verse 41

ततः शक्रश्च मा रोदीरिति तांस्तान्यथाऽवदत् । निर्गत्य जठरात्तस्मात्ततः प्रांजलिरग्रतः

Rồi Śakra bảo họ: "Đừng khóc nữa." Sau khi ra khỏi bụng mẹ, họ đứng trước mặt ngài, chắp tay cung kính.

Verse 42

उवाच वाक्यं चात्रस्तो मातरं रिषपूरिताम् । दिवास्वापं कृथा मातः पादाक्रांतशिरोरुहा

Rồi trong sợ hãi, ngài nói với người mẹ đang đau khổ: "Thưa mẹ, đừng ngủ vào ban ngày, khi tóc mẹ bị chân đè lên."

Verse 43

सुप्ताथ सुचिरं वाते धिन्नो गर्भो मया तव । कृता एकोनपंचाशद्भागा वज्रेण ते सुताः

"Này Diti, khi mẹ ngủ say, con đã cắt bào thai của mẹ trong gió; và bằng chùy kim cương của con, các con trai của mẹ đã bị chia thành bốn mươi chín phần."

Verse 44

सत्यं भवतु ते वाक्यं सार्धं भोक्ष्यामि तैः श्रियम् । दास्यामि तेषां स्थानानि दिवि यावदहं दिते

Nguyện lời nàng nói được thành tựu như chân thật. Cùng với họ, ta sẽ hưởng phú quý cát tường; và ta sẽ ban cho họ chỗ ở trên cõi trời, chừng nào ta còn tồn tại, hỡi Diti.

Verse 45

मा रोदीरिति मे प्रोक्ताः ख्याताश्च मरुतस्त्विति । इत्युक्ता सा च सव्रीडा दितिर्जाता निरुत्तरा

“Đừng khóc”—ta đã nói với họ như thế; bởi vậy họ được biết đến với danh xưng Marut. Nghe lời ấy, Diti thẹn thùng, trở nên câm lặng, không đáp được lời nào.

Verse 46

सार्धं तैर्गतवानिंद्रो दिगंते वायवः स्मृताः । ततः पुनश्च भर्तारं दितिः प्रोवाच दुःखिता

Indra ra đi cùng với họ; và họ được ghi nhớ như những luồng gió chuyển động nơi tận cùng các phương. Rồi sau đó, Diti đau buồn lại thưa cùng phu quân của mình.

Verse 47

पुत्रं मे भगवन्देहि शक्रहंतारमूर्जितम् । यो नास्त्रशस्त्रैर्वध्यत्वं गच्छेत्त्रिदिववासिनाम्

Ôi Đấng Tôn Quý, xin ban cho con một người con trai—hùng mạnh, kẻ diệt Śakra (Indra)—một người mà chư thiên ở cõi trời không thể giết bằng vũ khí hay phi tiễn.

Verse 48

न ददास्युत्तरं विद्धि मृतामेव प्रजापते । इत्युक्तः स तदोवाच तां पत्नीमतिदुःखिताम्

“Hãy biết rằng ta sẽ không đáp lời—(nàng) kể như đã chết, hỡi Prajāpati.” Bị nói như vậy, ông liền thưa với người vợ đang vô cùng khổ não ấy.

Verse 49

दशवर्षसहस्राणि तपोनिष्ठा तु तप्स्यसे । वज्रसारमयैरंगैरच्छेद्यैरायसैर्दृढैः

Ngươi đã an trú trong khổ hạnh, sẽ tu tapas suốt mười nghìn năm; rồi sẽ được một người con có thân thể kết bằng tinh chất của kim cang, không thể chém đứt, cứng như sắt và vững bền.

Verse 50

वज्रांगोनाम पुत्रस्ते भविता धर्मवत्सलः । सा तु लब्धवरा देवी जगाम तपसे वनम्

Con của ngươi sẽ mang tên Vajrāṅga, người hết lòng kính mến dharma. Nhận được ân phúc ấy, vị Nữ Thần liền vào rừng để tu khổ hạnh.

Verse 51

दशवर्षसहस्राणि तपो घोरं समाचरत् । तपसोंऽते भगवती जनयामास दुर्जयम्

Suốt mười nghìn năm, nàng thực hành khổ hạnh dữ dội. Khi tapas ấy viên mãn, vị Nữ Thần tôn quý sinh ra một kẻ khó bề khuất phục.

Verse 52

पुत्रमप्रतिकर्माणमजेयं वज्रदुश्छिदम् । स जातामात्र एवाभूत्सर्वशा स्त्रार्थपारगः

(Nàng sinh) một người con không thể đối trị, bất khả chiến bại, khó chém như kim cang. Vừa mới chào đời, chàng đã viên mãn mọi nghĩa lý và tinh thông toàn bộ binh khí.

Verse 53

उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम् । तमुवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपं सुतम्

Với lòng sùng kính, chàng thưa mẹ: “Mẹ ơi, con phải làm gì?” Bấy giờ Diti hoan hỷ, nói với con trai mình, vị chúa tể của các Daitya.

Verse 54

बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक । तेषआमपचितिं कर्तुमिच्छे शक्रवधादहम्

“Con ơi, nhiều người con của ta đã bị Sahasrākṣa (Indra) sát hại. Ta muốn báo phục cho họ bằng việc giết Śakra.”

Verse 55

बाढमित्येव सं प्रोच्य जगाम त्रिदिवं बली । ससैन्यं समरे शक्रं स च बाह्वायुधोऽजयत्

Nói rằng: “Được vậy,” bậc dũng mãnh Bali lên cõi Tridiva (thiên giới). Trong chiến trận, ngài đánh bại Śakra cùng toàn quân; Bāhvāyudha ấy đã giành thắng lợi.

Verse 56

पादेनाकृष्य देवेंद्रं सिंहः क्षुद्रमृगं यथा । मातुरंतिकमागच्छद्याचमानं भयातुरम्

Kéo vị chúa tể chư thiên bằng chân như sư tử kéo một con thú nhỏ, ngài tiến đến gần mẹ mình; còn Indra, kinh hãi, khẩn cầu lòng thương xót.

Verse 57

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः । आगता तत्र संत्रस्तावथो ब्रह्मा जगाद तम्

Trong lúc ấy, Brahmā và đại khổ hạnh Kaśyapa đến nơi, lòng đầy kinh hãi; rồi Brahmā cất lời nói với ngài.

Verse 58

मुंचामुं पुत्र याचंतं किमनेन प्रयोजनम् । अवमानो वधः प्रोक्तो वीरसंभावितस्य च

“Hỡi con, hãy thả người ấy—người đang van xin. Việc này có ích gì? Với bậc được tôn là anh hùng, sự nhục nhã được nói là chẳng khác nào cái chết.”

Verse 59

अस्मद्वाक्येन यो मुक्तो जीवन्नपि मृतो हि सः । शत्रुं ये घ्नंति समरे न ते वीराः प्रकीर्तिताः

Kẻ được tha theo lời của ta, tuy còn sống nhưng về danh dự đã như chết. Ai giết kẻ thù trong chiến trận sau khi đã được tha như vậy thì không được tôn xưng là anh hùng.

Verse 60

कृत्वा मानपरिग्लनिं ये मुंचंति वरा हि ते । यतामान्यतमं मत्वा त्वया मातुर्वचः कृतम्

Quả thật, những người cao quý nhất là kẻ dù danh dự bị tổn thương vẫn buông tha (đối phương). Ngươi đã làm theo lời mẹ, xem đó là lời đáng tôn kính bậc nhất.

Verse 61

तथा पितुर्वचः कार्यं मुंचामुं पुत्र वासवम् । एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत्

Cũng vậy, con ta, lời của cha con phải được thi hành—hãy thả Vāsava (Indra). Nghe vậy, Vajrāṅga cúi mình đảnh lễ rồi thưa lời.

Verse 62

न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता मया । त्वं सुरासुरनाथो वै मम च प्रपितामहः

Vajrāṅga thưa: “Con không còn việc gì với người ấy nữa; mệnh lệnh của mẹ con đã được con hoàn thành. Và Ngài thật là chúa tể của chư thiên cùng a-tu-la, lại cũng là cụ tổ của con.”

Verse 63

करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः । न च कांक्षे शक्रभुक्तामिमां त्रैलोक्यराजताम्

Ôi Thần linh, con sẽ làm theo lời Ngài; vì thế Śatakratu (Indra) được thả. Con không ham muốn ngôi bá chủ tam giới mà Śakra đã từng hưởng thụ.

Verse 64

परभुक्ता यथा नारी परभुक्तामिवस्रजम् । यच्च त्रिभुवनेष्वस्ति सारं तन्मम कथ्यताम्

Như người đàn bà đã bị kẻ khác hưởng thụ thì nên tránh, và như vòng hoa đã có người khác đội rồi—quyền bá chủ cũng vậy. Xin hãy nói cho ta biết tinh túy chân thật hiện hữu trong ba cõi.

Verse 65

ब्रह्मोवाच । तपसो न परं किंचित्तपो हि महतां धनम् । तपसा प्राप्यते सर्वं तपोयोग्योऽसि पुत्रक

Phạm Thiên nói: Không gì cao hơn tapas (khổ hạnh); tapas chính là tài sản của bậc vĩ nhân. Nhờ tapas mà mọi sự đều đạt được. Hỡi con yêu, con xứng đáng tu tapas.

Verse 66

वज्रांग उवाच । तपसे मे रतिर्देव न विघ्नं तत्र मे भवेत् । त्वत्प्रसादेन भगवन्नित्युक्त्वा विरराम सः

Vajrāṅga thưa: Ôi Thần linh, niềm hoan hỷ của con ở nơi tapas; xin đừng để con gặp chướng ngại trong đó. Bạch Đấng Thế Tôn, nhờ ân sủng của Ngài—nói xong, chàng lặng yên và chuyên tâm vào lời nguyện.

Verse 67

ब्रह्मोवाच । क्रूरभावं परित्यज्य यदीच्छसि तपः सुत । अनया चित्तबुद्ध्या तत्त्वयाप्तं जन्मनः फलम्

Phạm Thiên nói: Nếu con muốn tu tapas, hỡi con, hãy từ bỏ tâm tính hung bạo. Với tâm và trí sáng trong như vậy, quả phúc của đời sinh ra sẽ được thành tựu.

Verse 68

इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्ज्जयतलोचनाम् । तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थं पद्मसंभवः

Nói xong, Đấng Sinh từ Hoa Sen (Phạm Thiên) tạo ra một thiếu nữ với đôi mắt cúi xuống. Vị thần sinh từ hoa sen ấy đã trao nàng cho chàng làm thê thất.

Verse 69

वरांगीति च नामास्याः कृतवांश्च पितामहः । जगाम च ततो ब्रह्मा कश्यपेन समं दिवम्

Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên) cũng ban cho nàng danh hiệu “Varāṅgī”. Rồi Phạm Thiên cùng với Kaśyapa lên cõi trời.

Verse 70

वज्रांगोऽपि तया सार्धं जगाम तपसे वनम् । ऊर्द्धूबाहुः स दैत्येंद्रोऽतिष्ठदब्दसहस्रकम्

Vajrāṅga cũng cùng nàng vào rừng để tu khổ hạnh. Vị chúa tể của loài Dānava ấy đứng giơ tay lên cao suốt một ngàn năm.

Verse 71

कालं कमलपत्राक्षः शुद्धबुद्धिर्महातपाः । तावानधोमुखः कालं तावत्पंचाग्निसाधकः

Trong một thời gian, vị đại khổ hạnh—mắt như cánh sen, trí tuệ thanh tịnh—ở yên với mặt cúi xuống; và cũng trong đúng thời lượng ấy, ngài thực hành pháp tu “năm ngọn lửa”.

Verse 72

निराहारो घोरतपास्तपोराशिरजायत । ततः सोंऽतर्जले चक्रे कालं वर्षसहस्रकम्

Nhịn ăn, thực hành khổ hạnh ghê gớm, ngài trở thành một núi lớn của tapas. Rồi ngài ở trong lòng nước suốt một ngàn năm.

Verse 73

जलांतरप्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता । तस्यैव तीरे सरसस्तत्परा मौनमाश्रिता

Khi chồng đã vào trong nước, người vợ—kiên định trong đại nguyện—ở lại ngay trên bờ hồ ấy, một lòng hướng về chàng, giữ trọn hạnh nguyện im lặng.

Verse 74

निराहारं पतिं मत्वा तपस्तेपे पतिव्रता । तस्यास्तपसि वर्तंत्या इंद्रश्चक्रे विभीषिकाम्

Nghĩ rằng phu quân đang nhịn ăn, người vợ tiết hạnh đã thực hành khổ hạnh (tapas). Khi nàng kiên trì trong tapas ấy, Indra tạo ra một nỗi kinh hãi để quấy nhiễu nàng.

Verse 75

भूत्वा तु मर्कटाकारस्तस्याअभ्याशमागतः । अपविध्य दृशं तस्या मूत्रविष्ठे चकार सः

Hóa thành hình khỉ, hắn đến gần nàng; rồi làm lệch hướng ánh nhìn của nàng, hắn tiểu tiện và đại tiện tại đó, nhằm làm ô uế và phá rối sự trì giới của nàng.

Verse 76

तथा विलोलवसनां विलोलवदनां तथा । विलोलकेशां तां चक्रे विधित्सुस्तपसः क्षतिम्

Và hắn khiến y phục nàng rối loạn, dung nhan nàng bấn loạn, tóc nàng xõa tung—chỉ vì muốn làm tổn hại khổ hạnh của nàng.

Verse 77

ततश्च मेषरूपेण क्लेशं तस्याश्चकार सः । ततो भुजंगरूपेण बद्धा चरणयोर्द्वयोः

Rồi hắn mang hình con cừu đực mà gây khổ cho nàng; kế đó mang hình rắn, quấn chặt quanh đôi chân nàng.

Verse 78

अपाकर्षत दूरं स तस्माद्देवभृतस्तथा । तपोबालाच्च सा तस्य न वध्यत्वं जगाम ह

Đấng nâng đỡ chư thiên là Indra đã kéo nàng đi xa khỏi nơi ấy; nhưng nhờ sức mạnh của tapas, nàng không hề trở nên yếu thế trước hắn, không thể bị khuất phục.

Verse 79

क्षमया च महाभागा क्रोधमण्वपि नाकरोत् । ततो गोमायुरूपेण तमदूषयदाश्रमम्

Tuy vậy, người phụ nữ cao quý ấy nhờ lòng nhẫn nhục mà không khởi lên dù chỉ một mảy giận. Rồi hắn hóa thành chó rừng và làm ô uế tịnh thất ấy.

Verse 80

अग्निरूपेण तस्याश्च स ददाह महाश्रमम् । चकर्ष वायुरूपेण महोग्रेण च तां शुभाम् । एवं सिहवृकाद्याभिर्भीषिकाभिः पुनःपुनः

Hắn hóa thành lửa thiêu rụi tịnh thất lớn của nàng; lại hóa thành cơn gió dữ hung bạo mà lôi kéo người phụ nữ cát tường ấy. Cứ thế, hết lần này đến lần khác, bằng những hiện hình kinh hãi—sư tử, sói và các loài tương tự—hắn toan làm lung lay chí nguyện của nàng.

Verse 81

विरराम यदा नैव वज्रांगमहिषी तदा । शैलस्य दुष्टतां मत्वा शापं दातुं व्यवस्यत

Khi ái thê của Vajrāṅga vẫn không hề dừng việc trì giới, nàng nhận thấy hành vi của Śaila là tà ác và quyết định thốt lời nguyền rủa.

Verse 82

तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषाविग्रहः । उवाच तां वरारोहां त्वरयाथ सुलोचनाम्

Thấy nàng sắp thốt lời nguyền, Śaila liền mang hình người, nói với người phụ nữ eo thon, mắt đẹp ấy, thúc giục nàng mau chóng hành động (hoặc kịp thời tự chế).

Verse 83

शैल उवाच । नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योऽहं सर्वदेहिनाम् । अतिखेदं करोत्येष ततः क्रुद्धस्तु वृत्रहा

Śaila nói: “Trong đại giới hạnh này, ta chẳng phải kẻ ác; ta đáng được mọi loài hữu thân phụng sự. Nhưng kẻ ấy gây khổ não quá mức; vì thế Vṛtrahā (Indra) nổi giận mà hành động.”

Verse 84

एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रिकः । तस्मिन्याते स भगवान्काले कमलसंभवः

Trong lúc ấy, một thời kỳ một nghìn năm đã trôi qua. Khi thời hạn ấy mãn, Đấng Thế Tôn—Kamala-saṃbhava (Phạm Thiên, đấng sinh từ hoa sen)—liền hiển hiện/hành sự.

Verse 85

तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तमागम्य जलाशये

Vui lòng, Ngài đến gần Vajrāṅga nơi bờ nước và cất lời với chàng.

Verse 86

ब्रह्मोवाच । ददामि सर्वकामांस्ते उत्तिष्ठ दितिनन्दन । एवमुक्तस्तदोत्थाय दैत्येंद्रस्तपसो निधिः । उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्

Phạm Thiên nói: «Ta ban cho ngươi mọi điều mong cầu; hãy đứng dậy, hỡi con của Diti.» Được phán như vậy, chúa tể loài Daitya—kho tàng của khổ hạnh—liền đứng lên, chắp tay cung kính, thưa lời với Đấng Tổ Phụ của muôn cõi.

Verse 87

वज्रांग उवाच । आसुरो मेऽस्तु मा भावः शक्रराज्ये च मा रतिः । तपोधर्मरतिश्चास्तु वृणोम्येतत्पितामह

Vajrāṅga thưa: «Xin đừng để nơi con có tâm tính asura, cũng xin con chẳng ham thích vương quyền của Indra. Xin cho niềm vui của con ở nơi khổ hạnh và dharma—đó là điều con chọn, bạch Tổ Phụ.»

Verse 88

एवमस्त्विति तं ब्रह्मा प्राह विस्मितमानसः । उपेक्षते च शक्रं स भाव्यर्थं कोऽतिवर्तते

Phạm Thiên, lòng lấy làm kinh ngạc, nói với chàng: «Được như vậy.» Và Ngài chẳng bận tâm đến Śakra (Indra), bởi ai có thể vượt qua điều đã được định sẵn cho tương lai?

Verse 89

ऋषयो मनुजा देवाः शिवब्रह्ममुखा अपि । भाव्यर्थं नाति वर्तंते वेलामिव महोदधिः

Các bậc hiền triết, loài người và chư thiên—kể cả Śiva và Brahmā—cũng không vượt quá điều đã được định sẵn; như đại dương không vượt khỏi bờ của mình.

Verse 90

इति चिंत्य विरिंचोऽपि तत्रैवांतरधीयत । वज्रांगोऽपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः

Nghĩ như vậy, Viriñca (Brahmā) liền ẩn mất ngay tại chỗ. Còn Vajrāṅga, khi khổ hạnh đã viên mãn, vẫn kiên định trong sự tự chế và nhiếp phục.

Verse 91

आहारमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके । भार्याहीनोऽफलश्चेति स संचिंत्य इतस्ततः

Tìm thức ăn, ông không thấy người vợ của mình trong am thất. Nghĩ rằng: “Không có vợ thì ta chẳng có quả (thành tựu, nối dõi),” ông cứ băn khoăn mãi.

Verse 92

विलोकयन्स्वकां भार्यां विधित्सुः कर्म नैत्यकम् । विलोकयन्ददर्शाथ इहामुत्र सहयिनीम्

Tìm vợ mình, mong thực hiện các nghi lễ hằng ngày, ông dò tìm khắp nơi; rồi ông nhìn thấy nàng—người bạn đời ở đời này và cả đời sau.

Verse 93

रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम् । तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन्

Thấy người yêu của mình khốn khổ mà khóc, gương mặt bị tán cây che khuất, vị Daitya nhìn nàng rồi cất lời an ủi.

Verse 94

वज्रांग उवाच । केन तेऽपकृतं भीरु वर्तंत्यास्तपसि स्वके । कथं रोदिषि वा बाले मयि जीवति भर्तरि । कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि भामिनि

Vajrāṅga nói: "Hỡi nàng nhút nhát, ai đã làm hại nàng khi nàng đang tu khổ hạnh? Tại sao nàng lại khóc, hỡi bé con, khi ta - chồng của nàng - vẫn còn sống? Hãy nói mau, hỡi người vợ nồng nàn: ta sẽ ban cho nàng ước nguyện gì?"

Verse 95

गृहेश्वरीं सद्गुणभूषितां शुभां पंग्वंधयोगेन पतिं समेताम् । न लालयेत्पूरयेन्नैव कामं स किं पुमान्न पुमान्मे मतोस्ति

Nếu một người đàn ông không trân trọng nữ chủ nhân của ngôi nhà mình - người mang lại điềm lành, được tô điểm bởi các đức hạnh - người đã có được chồng dù chỉ do sự tình cờ như kẻ què và người mù gặp nhau, và nếu hắn không thỏa mãn ước nguyện của nàng, thì hắn là thứ 'đàn ông' gì? Theo ta, hắn chẳng phải đàn ông chút nào.