Adhyaya 21

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कथं दुर्गेति वै नाम देव्या जातंमुमासुत । कथं च काश्यां सा सेव्या समाचक्ष्वेति मामिह

Agastya thưa rằng: “Hỡi con của Umā, vì sao Nữ thần mang danh ‘Durgā’? Và tại Kāśī, phải phụng thờ Ngài đúng nghi lễ như thế nào? Xin hãy giảng cho ta ngay tại đây.”

Verse 2

स्कंद उवाच । कथयामि महाबुद्धे यथा कलशसंभव । दुर्गा नामाभवद्देव्या यथा सेव्या च साधकैः

Skanda nói: Hỡi bậc đại trí, hỡi Agastya sinh từ chiếc bình thánh, ta sẽ giảng rõ vì sao Nữ Thần được xưng danh “Durgā”, và các hành giả phải phụng thờ Ngài theo cách nào.

Verse 3

दुर्गो नाम मदादैत्यो रुरु दैत्यांगजोभवत् । यश्च तप्त्वा तपस्तीव्रं पुंभ्योजेयत्वमाप्तवान्

Có một Daitya tên là Durga, sinh từ ác ma Ruru. Nhờ khổ hạnh dữ dội, hắn đạt được ân huệ: không ai là nam nhân có thể chiến thắng hắn.

Verse 4

ततस्तेनाखिला लोका भूर्भुवःस्वर्मुखा अपि । स्वसात्कृता विनिर्जित्य रणे स्वभुजसारतः

Sau đó, nhờ uy lực nơi cánh tay mình, hắn chiến thắng trong trận mạc và khuất phục mọi thế giới—kể cả Bhūḥ, Bhuvaḥ và Svaḥ—đặt tất cả dưới quyền hắn.

Verse 5

स्वयमिंद्रः स्वयं वायुः स्वयं चंद्रः स्वयं यमः । स्वयमग्निः स्वयं पाशी धनदोभूत्स्वयं बली

Ngay cả Indra, Vāyu, Candra, Yama; ngay cả Agni, Varuṇa—chúa tể sợi thòng lọng—và Kubera, chủ của cải—tất thảy như trở nên bất lực trước hắn.

Verse 6

स्वयमीशानरुद्रार्क वसूनां पदमाददे । तत्साध्वसाद्विमुक्तानि तपांस्यति तपस्विभिः

Hắn chiếm lấy cho mình các địa vị của Īśāna, Rudra, Mặt Trời và các Vasu. Vì sợ hắn, các bậc khổ hạnh bỏ dở khổ tu và rút lui khỏi giới hạnh của mình.

Verse 7

न वेदाध्ययनं चक्रुर्ब्राह्मणास्तद्भयादिताः । यज्ञवाटा विनिर्ध्वस्तास्तद्भटैरतिदुःसहैः

Vì khiếp sợ hắn, các Bà-la-môn không còn chuyên cần học tụng Veda; và những bãi tế tự (yajña) bị quân lính hắn—vốn khó bề chống đỡ—tàn phá tiêu điều.

Verse 8

विध्वस्ता बहुशः साध्व्यस्तैरमार्गकृतास्पदैः । प्रसभं च परस्वानि अपहृत्य दुरासदाः

Nhiều phụ nữ hiền đức bị bọn lấy vô pháp làm chốn nương thân liên tiếp làm nhục; và những kẻ khó bề chống cự ấy còn ngang nhiên cướp đoạt tài sản của người khác.

Verse 9

अभोक्षिषुर्दुराचाराः क्रूरकर्मपरिग्रहाः । नद्यो विमार्गगा आसञ्ज्वलंति न तथाग्नयः

Bọn ác hạnh, chuyên ôm giữ việc tàn bạo, gây nên đảo điên; sông ngòi chảy lạc dòng, và lửa cũng không bừng cháy đúng như lẽ thường.

Verse 10

ज्योतींषि न प्रदीप्यंति तद्भयाकुलितान्यहो । दिग्वधूवसनन्यासन्विच्छायानि समंततः

Than ôi! Vì kinh hãi hắn, các ngọn đèn chẳng tỏa sáng; khắp bốn phương đều như bị lột mất rạng ngời, tựa hồ những “tân nương của các phương” đã cởi bỏ xiêm y.

Verse 11

धर्मक्रियाविलुप्ताश्च प्रवृत्ताः सुकृतेतराः । त एव जलदीभूय ववृषुर्निज लीलया

Các nghi lễ của dharma tiêu tan, người đời quay về điều trái với công đức; chính những kẻ ấy hóa thành mây, rồi tùy theo trò liḷā của mình mà đổ mưa xuống.

Verse 12

सस्यानि तद्भयात्सूते त्वनुप्तापि वसुंधरा । सदैव फलिनो जातास्तरवोप्यवकेशिनः

Vì sợ hãi người ấy, ngay cả đất—dẫu chưa gieo—cũng sinh ra mùa màng; và cả cây cối, dù trụi lá, vẫn luôn trở thành cây kết trái.

Verse 13

बंदीकृताः सुरर्षीणां पत्न्यस्तेनातिदर्पिणा । दिवौकसः कृतास्तेन समस्ताः काननौकसः

Bởi kẻ vô cùng kiêu mạn ấy, các phu nhân của chư hiền thánh trên trời bị giam cầm; và toàn thể cư dân thiên giới bị bắt phải sống như kẻ ở rừng.

Verse 14

मर्त्या अमर्त्यान्स्वगृहं प्राप्तानपि भयार्दिताः । अपि संभाषमात्रेण नार्च्चयंति विपज्जुषः

Phàm nhân bị nỗi sợ bủa vây, chẳng tôn kính cả những bậc bất tử dù họ đến ngay trong nhà mình; kẻ bị tai ương áp đảo thì đến một lời chào cũng không dám thốt để tỏ lòng kính lễ.

Verse 15

स्कंद उवाच । न कौलीन्यं न सद्वृत्तं महत्त्वाय प्रकल्पते । एकमेव पदं श्रेयः पदभ्रंशो हि लाघवम्

Skanda nói: Không phải dòng dõi cao sang, cũng không phải chỉ riêng hạnh kiểm tốt mà tự nó bảo đảm sự vĩ đại chân thật. Một bước vững vàng trên con đường thiện lành là điềm cát tường; còn trượt ngã khỏi vị trí của mình quả là hèn kém.

Verse 16

विपद्यपि हि ते धन्या न ये दैन्यप्रणोदिताः । धनैर्मलिनचित्तानामालभंतेंगणं क्वचित्

Phúc thay những ai, dẫu gặp cảnh khốn cùng, vẫn không bị nỗi hèn mọn xua đẩy. Còn kẻ có tâm trí hoen ố vì của cải, đôi khi chỉ nhờ tiền bạc mà cũng giành được một chỗ đứng trong sân nhà.

Verse 17

पंचत्वमेव हि वरं लोके लाघववर्ज्जितम् । नामरत्वमपि श्रेयो लाघवेन समन्वितम्

Trong đời này, cái chết không vướng hèn mọn thật đáng chọn hơn; ngay cả sự trường tồn vô danh cũng quý hơn đời sống gắn với thấp kém.

Verse 18

त एव लोके जीवंति पुण्यभाजस्त एव वै । विपद्यपि न गांभीर्यं यच्चेतोब्धिः परित्यजेत्

Trong đời này, chỉ họ mới thật sự sống—chỉ họ mới xứng phần phước đức—những người có tâm như biển cả, dẫu gặp nghịch cảnh vẫn không bỏ chiều sâu và sự trầm tĩnh.

Verse 19

कदाचित्संपदुदयः कदाचिद्विपदुद्गमः । दैवाद्द्वयमपि प्राप्य धीरो धैर्यं न हापयेत्

Có lúc phú quý dâng lên, có lúc tai ương trỗi dậy; nhận cả hai theo ý mệnh trời, người kiên định chớ để mất lòng can đảm.

Verse 20

उदयानुदयौ प्राज्ञैर्द्रष्टव्यौ पुष्पवंतयोः । सदैकरूपताऽत्याज्या हर्षाहर्षौ ततोऽध्रुवौ

Bậc trí nên nhìn sự thăng và suy như nơi cây cỏ trổ hoa: có nở có tàn. Hãy bỏ ý muốn mọi sự luôn đồng nhất; vì thế vui và buồn đều vô thường.

Verse 21

यस्त्वापदं समासाद्य दैन्यग्रस्तो विपद्यते । तस्य लोकद्वयं नष्टं तस्माद्दैन्यं विवर्जयेत्

Nhưng ai gặp tai ương mà chìm trong u sầu, gục ngã, người ấy mất cả hai cõi; vì vậy hãy tránh xa tuyệt vọng.

Verse 22

आपद्यपि हि ये धीरा इह लोके परत्र च । न तान्पुनः स्पृशेदापत्तद्धैर्येणावधीरिता

Quả thật, những bậc kiên định vẫn giữ tâm an nhiên giữa nghịch cảnh—ở đời này và cả đời sau—thì tai ương chẳng còn chạm đến nữa; bởi nhờ dũng lực và nhẫn lực của họ, khổ não trở nên vô hiệu.

Verse 23

भ्रष्टराज्याश्च विबुधा महेशं शरणं गताः । सर्वज्ञेन ततो देवीप्रेरिताऽसुरमर्दने

Các chư thiên bị mất quyền thống trị đã đến nương tựa nơi Maheśa. Rồi theo sự thúc giục của Đấng Toàn Tri, Thánh Mẫu được sai đi để nghiền nát loài asura.

Verse 24

माहेश्वरीं समासाद्य भवान्याज्ञां प्रहृष्टवत् । अमर्त्यायाऽभयं दत्त्वा समरायोपचक्रमे

Đến trước Māheśvarī và hoan hỷ thọ nhận mệnh lệnh của Bhavānī, nàng ban “abhaya” — sự vô úy — cho các bậc bất tử, rồi bắt đầu công việc chinh chiến.

Verse 25

कालरात्रीं समाहूय कांत्या त्रैलोक्यसुंदरीम् । प्रेषयामास रुद्राणी तमाह्वातुं सुरद्रुहम्

Rudrāṇī triệu gọi Kālārātrī—rực rỡ hào quang, là vẻ đẹp của ba cõi—rồi sai nàng đi gọi kẻ phản nghịch, thù địch của chư thiên, ra đối diện.

Verse 26

कालरात्री समासाद्य तं दैत्यं दुष्टचेष्टितम् । उवाच दैत्याधिपते त्यज त्रैलोक्यसंपदम्

Kālārātrī đến gần tên daitya đầy ác hạnh ấy và nói: “Hỡi chúa tể loài daitya, hãy buông bỏ quyền bá chủ của ba cõi.”

Verse 27

त्रिलोकीं लभतामिंद्रस्त्वं तु याहि रसातलम् । प्रवर्तंतां क्रियाः सर्वा वेदोक्ता वेदवादिनाम्

Hãy để Indra giành lại ba cõi; còn ngươi thì hãy xuống Rasātala. Nguyện cho mọi nghi lễ như Veda đã truyền dạy, do những bậc thông hiểu Veda hành trì, được tiến hành không chướng ngại.

Verse 28

अथ चेद्गर्वलेशोऽस्ति तदायाहि समाजये । अथवा जीविताकांक्षी तदिंद्रं शरणं व्रज

Nếu vẫn còn một chút kiêu mạn, thì hãy đến—gặp nhau nơi chiến địa. Bằng không, nếu ngươi ham sống, hãy đến nương tựa Indra.

Verse 29

इति वक्तुं महादेव्या महामंगलरूपया । त्वदंतिके प्रेषिताहं मृत्युस्ते तदुपेक्षया

Để nói lời này, Đại Nữ Thần—đấng mang hình tướng đại cát tường—đã sai ta đến trước ngươi. Nếu ngươi khinh suất bỏ qua, thì chính bởi sự bỏ qua ấy, cái chết sẽ thuộc về ngươi.

Verse 30

अतो यदुचितं कर्तुं तद्विधेहि महासुर । परं हितं चेच्छृणुयाज्जीवग्राहं ततो व्रज

Vì thế, hỡi đại asura, hãy làm điều hợp lẽ. Nếu ngươi muốn nghe điều thật sự lợi ích cho mình, hãy tìm phương cách giữ mạng rồi hãy ra đi theo đó.

Verse 31

इत्याकर्ण्य वचो देव्या महाकाल्याः स दैत्यराट् । प्रजज्वाल तदा क्रोधाद्गृह्यतां गृह्यतामियम्

Nghe lời của Nữ Thần Mahākālī, vị vua của loài daitya bừng bừng phẫn nộ và gào lên: “Bắt lấy nàng—bắt lấy nàng!”

Verse 32

त्रैलोक्यमोहिनी ह्येषा प्राप्ता मद्भाग्यगौरवैः । त्रैलोक्यराज्यसंपत्ति वल्ल्याः फलमिदं महत्

Quả thật, nàng—đấng mê hoặc ba cõi—đã đến với ta nhờ uy lực và vinh quang của phúc phần nơi chính ta. Thành tựu lớn lao này là trái chín của dây leo thịnh vượng: quyền bá chủ và tài sản trên khắp tam giới.

Verse 33

एतदर्थं हि देवर्षि नृपा बंदी कृता मया । अनायासेन मे प्राप्ता गृहमेषा शुभोदयात्

Hỡi bậc thánh hiền của chư thiên, chính vì mục đích ấy mà ta đã bắt các vua làm tù nhân. Nay, nhờ vận may cát tường khởi dậy, không cần gắng sức, nàng đã đến tận nhà ta.

Verse 34

अवश्यं यस्य योग्यं यत्तत्तस्येहोपतिष्ठते । अरण्ये वा गृहे वापि यतो भाग्यस्य गौरवात्

Điều gì thật sự xứng hợp với ai, ắt hẳn sẽ đến với người ấy ngay tại đời này—dù ở rừng sâu hay trong nhà—bởi sức thúc đẩy đầy uy lực của định mệnh (phúc phần).

Verse 35

अंतःपुरचरा एतां नयंत्वंतःपुरं महत् । अनया सदलं कृत्या मम राष्ट्रमलंकृतम्

Hãy để các cung nữ chốn nội cung đưa nàng vào nội điện lớn. Nhờ nàng—cùng đoàn tùy tùng và mọi việc phụng sự—vương quốc của ta đã được trang nghiêm rực rỡ.

Verse 36

अहो महोदयश्चाद्य जातो मम महामते । केवलं न ममैकस्य सर्वदैत्यान्वयस्य च

Ôi, bậc đại trí! Hôm nay phú quý lớn lao đã khởi lên cho ta; và không chỉ riêng ta, mà cho toàn thể dòng dõi Daitya nữa.

Verse 37

नृत्यंतु पितरश्चाद्य मोदंतां बांधवाः सुखम् । मृत्युः कालोंऽतको देवाः प्राप्नुवंत्वद्य मे भयम्

Hôm nay, xin cho các Pitṛ (tổ tiên) múa ca; xin cho thân quyến của ta hoan hỷ trong an lạc. Xin cho Thần Chết, Thời Gian, Antaka, và cả chư Thiên—ngay hôm nay—phải khiếp sợ ta!

Verse 38

इति यावत्समायातास्तां नेतुं सौविदल्लकाः । तावत्तया कालरात्र्या प्रत्युक्तो दैत्यपुंगवः

Khi hắn còn đang nói như vậy, các tùy tùng Sauvidallaka đã đến để dẫn nàng đi. Ngay lúc ấy, Kālarātrī liền đáp lời vị hùng kiệt bậc nhất trong hàng Daitya.

Verse 39

कालरात्र्युवाच । दैत्यराज महाप्राज्ञ नैतद्युक्तं भवादृशाम् । वयं दूत्यः परवशा राजनीतिविदुत्तम

Kālarātrī nói: “Hỡi vua Daitya, bậc đại trí—điều này không xứng hợp với người như ngài. Chúng ta chỉ là nữ sứ giả, phải thuận theo mệnh lệnh của kẻ khác, hỡi bậc tinh thông quốc pháp.”

Verse 40

अल्पोपि दूतसंबाधां न विदध्यात्कदाचन । किं पुनर्ये भवादृक्षा महांतो बलिनोऽधिपाः

Ngay cả kẻ hèn mọn cũng không bao giờ nên làm hại hay quấy nhiễu một sứ giả. Huống chi bậc chúa tể hùng mạnh, vĩ đại như ngài—lại càng phải kiêng tránh!

Verse 41

दूतीषु कोनुरागोयं महाराजाल्पिकास्विह । अनायासेन च वयमायास्यामस्तदागमात्

Hỡi đại vương, sao lại có sự vương vấn này đối với những nữ sứ giả nhỏ bé như chúng ta ở đây? Dẫu vậy, khi đến kỳ phải đến, chúng ta sẽ trở lại một cách dễ dàng, chẳng nhọc công.

Verse 42

विजित्य समरे तां तु स्वामिनीं मम दैत्यप । मादृशीनां सहस्रणि परिभुंक्ष्व यथेच्छया

Hỡi chúa tể loài Daitya! Khi ngài đã chiến thắng trong chiến trận và khuất phục nữ chủ của ta, xin hãy tùy ý hưởng thụ hàng ngàn nữ nhân như ta.

Verse 43

अद्यैव ते महासौख्यं भावितस्याविलोकनात् । बांधवानां सुखं तेद्य भविता सह पूर्वजैः

Ngay hôm nay, khi được chiêm kiến điều đã được định sẵn, ngài sẽ đạt niềm hoan lạc lớn; và ngay hôm nay, cùng với tổ tiên, hạnh phúc của quyến thuộc ngài cũng sẽ thành tựu.

Verse 44

संपत्स्यंतेऽद्य ते कामाः सर्वे ये चिरचिंतिताः । अबला सा च मुग्धा च तस्यास्त्राता न कश्चन

Hôm nay mọi dục vọng ngài hằng ấp ủ bấy lâu sẽ được viên mãn. Nàng yếu đuối và ngây thơ, tuyệt nhiên không có ai che chở cho nàng.

Verse 45

सर्वरूपमयी चैव तां भवान्द्रष्टुमर्हति । अहं हि दर्शयिष्यामि यत्र साऽस्ति जगत्खनिः

Nàng quả thật dung chứa mọi hình tướng; ngài xứng đáng được chiêm bái nàng. Chính ta sẽ chỉ cho ngài nơi nàng đang ở—nàng, mỏ nguồn của thế gian, cội gốc của vạn hữu.

Verse 46

धृतायामपि चैकस्यां कस्ते कामो भविष्यति । अहं ते सन्निधिं नैव त्यक्ष्याम्यद्य दिनावधि

Dẫu ngài chỉ nắm giữ một người, còn dục vọng nào của ngài sẽ chưa thỏa? Ta sẽ chẳng rời khỏi sự hiện diện của ngài—hôm nay cho đến khi ngày tàn.

Verse 47

ततो निवारयैतान्मामादित्सून्सौविदल्लकान् । इति श्रुत्वा वचस्तस्याः स कामक्रोधमोहितः

Bấy giờ nàng nói: “Xin hãy ngăn bọn Sauvidallaka đang toan đoạt lấy ta!” Nghe lời ấy, hắn bị dục vọng và sân hận làm cho mê muội.

Verse 48

तामेव बह्वमंस्तैकां दूतीं मृत्योरिवासुरः । शुद्धांतरक्षिणश्चैतां शुद्धां तं प्रापयंत्वरम्

Tên A-tu-la ấy nhìn chính sứ giả đơn độc kia như thể là Tử Thần. Còn các hộ vệ của nội phương, tuy thanh tịnh, vẫn mau chóng dẫn hắn đến gần người nữ tối thắng ấy.

Verse 49

इति तेन समादिष्टाः सर्वे वर्पवरा मुने । तां धर्तुमुद्यमं चक्रुर्बलेन बलवत्तराः

Vì thế, theo lệnh của hắn, hỡi bậc hiền triết, tất cả những kẻ tùy tùng ưu tú ấy—mạnh hơn cả kẻ mạnh—đều dốc sức toan bắt nàng bằng vũ lực.

Verse 50

सा तान्भस्मीचकाराशु हुंकारजनिताग्निना । ततो दैत्यपतिः क्रुद्धो दृष्ट्वा तान्भस्मसात्कृतान्

Nàng lập tức thiêu họ thành tro bằng ngọn lửa phát sinh từ tiếng rống của mình. Bấy giờ chúa tể loài Daitya, thấy họ đã hóa tro, liền nổi cơn thịnh nộ.

Verse 51

क्षणेनैव तया दूत्या दैत्त्यास्त्र्ययुतसंमितान् । दृशा व्यापारयामास दुर्धरं दुर्मुखं खरम्

Chỉ trong một sát-na, sứ giả ấy khởi động—bằng chính ánh nhìn—một sức lực sánh với hàng vạn vũ khí của loài quỷ: không thể chống đỡ, mặt mày ghê rợn, và hung mãnh.

Verse 52

सीरपाणिं पाशपाणिं सुरेंद्रदमनं हनुम् । यज्ञारिं खङ्गलोमानमुग्रास्यं देवकंपनम्

“(Hãy triệu thỉnh) Sīrapāṇi, Pāśapāṇi, bậc khuất phục Indra là Hanūmān; kẻ thù của tế lễ, Khaṅgaloman, Ugrāsya và Devakampana.”

Verse 53

बद्ध्वा पाशैरिमां दुष्टामानयंत्वाशु दानवाः । विध्वस्तकेशवेशां च विस्त्रस्तांबरभूषणाम्

“Hãy trói kẻ ác này bằng thòng lọng và lập tức giải đến đây, hỡi các Dānava—tóc tai y phục rối bời, áo quần và trang sức vương vãi.”

Verse 54

इति दैत्याधिपादेशाद्दुर्धरप्रमुखास्ततः । पाशासिमुद्गरधरास्तामादातुं कृतोद्यमाः

Vì thế, theo lệnh của chúa tể loài Daitya, Durdhara cùng những kẻ khác tiến đi—tay cầm thòng lọng, gươm và chùy—sẵn sàng bắt giữ nàng.

Verse 55

गिरींद्रगुरुवर्ष्माणः शस्त्रास्त्रोद्यतपाणयः । दिगंतं ते परिप्राप्तास्तदुच्छ्वासानिलाहताः

Thân họ đồ sộ như núi lớn; tay giương vũ khí và phi tiễn, họ lao đến tận rìa các phương—nhưng bị gió từ hơi thở của nàng đánh bật trở lui.

Verse 56

तेषूड्डीनेषु दैत्येषु शतकोटिमितेषु च । निर्जगाम ततः सा तु कालरात्रिर्नभोध्वगा

Khi các Daitya—đếm đến một trăm krore—đã bị hất tung và tán loạn, thì chính Kālarātri hiện ra, du hành giữa trời không.

Verse 57

ततस्तां तु विनिर्यांतीमनुजग्मुर्महासुराः । कोटिकोटिसहस्राणि पूरयित्वा तु रोदसी

Khi nàng bước ra, các Đại A-tu-la liền theo sau; lấy ức triệu chồng ức triệu, ngàn chồng ngàn mà lấp đầy cả hai cõi.

Verse 58

दुर्गोनाम महादैत्यः शतकोटि रथावृतः । गजानामर्बुदशतद्वयेनपारिवारितः

Một Đại Daitya tên là Durga xuất hiện, được bao quanh bởi một trăm ức cỗ chiến xa, và bị vây bọc bởi hai trăm arbuda voi.

Verse 59

कोट्यर्बुदेन सहितो हयानां वातरंहसाम् । पदातिभिरसंख्यातैः पच्चूर्णितशिलोच्चयैः

Hắn được hộ tống bởi một koṭi-arbuda ngựa nhanh như gió, cùng vô số bộ binh nghiền nát những gò đá thành bụi mịn.

Verse 60

उदायुधैर्महाभीमैःकृतत्रिजगतीभयैः । समेतः स महादैत्यो दुर्गः क्रुद्धो विनिर्ययौ

Vũ trang bằng những đại binh khí ghê rợn khiến tam giới run sợ, Đại Daitya Durga, khi toàn quân đã tề tựu, liền xuất chinh trong cơn thịnh nộ.

Verse 61

अथ दृष्ट्वा महादेवी विंध्याचलकृतालयाम् । आगत्य कालरात्र्यां च निवेदित तदागसम्

Bấy giờ Đại Nữ Thần, thấy kẻ có nơi trú ngụ nơi núi Vindhya, liền đến và bẩm báo với Kālarātri về tội lỗi ấy.

Verse 62

महाभुजसहस्राढयां महातेजोभिबृंहिताम् । तत्तद्घोरप्रहरणां रणकौतुकसादराम्

Nàng đầy nghìn cánh tay hùng lực, tràn dâng đại quang minh; mang đủ mọi binh khí ghê gớm, lòng cung kính mà háo hức trước thú vị của chiến trận.

Verse 63

प्रौद्यच्चंद्रसहस्रांशु निर्मार्जित शुभाननाम् । लावण्यवार्धि निर्गच्छच्चंचच्चंद्रैकचंद्रिकाम्

Gương mặt cát tường của nàng như được gột rửa và rạng ngời bởi tia sáng của ngàn vầng trăng đang lên; từ biển dung nhan ấy tuôn ra một dải nguyệt quang duy nhất, run rẩy lay động.

Verse 64

महामाणिक्यनिचय रोचिःखचितविग्रहाम् । त्रैलोक्यरम्यनगरी सुप्रकाशप्रदीपिकाम्

Thân tướng nàng được khảm bằng ánh rực của những khối hồng ngọc lớn; như ngọn đèn chói sáng cho một thành đô diễm lệ làm say lòng cả tam giới.

Verse 65

हरनेत्राग्निनिर्दग्ध कामजीवातुवीरुधम् । लसत्सौंदर्यसंभार जगन्मोहमहौषधिम्

Nàng là thảo dược sinh lực khiến Kāma được hồi sinh dù đã bị lửa từ mắt Hara thiêu đốt; là đại linh dược mê hoặc thế gian, chất chứa vẻ đẹp rực ngời.

Verse 66

विषमेषु शरैर्भिन्नहृदयो दैत्यपुंगवः । आदिष्टवान्महासैन्यनायकानुप्रशासनः

Giữa cơn hiểm nạn, vị thủ lĩnh Dānava với trái tim bị mũi tên xuyên thấu vẫn ban mệnh lệnh, điều khiển các tướng lĩnh của đại quân mênh mông.

Verse 67

अयि जंभ महाजंभ कुजंभ विकटानन । लंबोदर महाकाय महादंष्ट्र महाहनो

Hỡi Jambha, Mahājambha, Kujambha, kẻ mặt mày ghê rợn! Hỡi Lambodara, thân hình vĩ đại, nanh lớn, hàm mạnh mẽ!

Verse 68

पिंगाक्ष महिषग्रीव महोग्रात्युग्रविग्रह । क्रूराक्ष क्रोधनाक्रंद संक्रंदन महाभय

Hỡi kẻ mắt vàng nâu, cổ như trâu, hình tướng cực kỳ hung dữ và đáng sợ; hỡi kẻ mắt tàn bạo, gầm rống trong cơn phẫn nộ—hỡi Saṃkrandana, nỗi kinh hoàng lớn!

Verse 69

जितांतक महाबाहो महावक्त्र महीधर । दुंदुभे दुंदुभिरव महादुंदुभिनासिक

Hỡi Jitāntaka, bậc tay mạnh mẽ; hỡi kẻ mặt mày vĩ đại, đấng nâng đỡ địa cầu; hỡi Dundubha, tiếng vang như trống; hỡi kẻ mũi như chiếc trống lớn!

Verse 70

उग्रास्य दीर्घदशनमेवकेश वृकानन । सिंहास्य सूकरमुख शिवाराव महोत्कट

Hỡi kẻ mặt dữ tợn, răng dài; hỡi kẻ tóc chỉ một lọn, mặt như sói; hỡi kẻ mặt như sư tử, miệng như lợn rừng; hỡi Śivārāva, vô cùng đáng sợ!

Verse 71

शुकतुंड प्रचंडास्य भीमाक्ष क्षुदमानस । उलूकनेत्र कंकास्य काकतुंड करालवाक्

Hỡi kẻ mỏ như vẹt, miệng dữ dằn; hỡi kẻ mắt ghê sợ, tâm trí hẹp hòi; hỡi kẻ mắt như cú, mặt như kền kền; hỡi kẻ mỏ như quạ, lời nói rùng rợn!

Verse 72

दीर्घग्रीव महाजंघ क्रमेलक शिरोधर । रक्तबिंदो जपानेत्र विद्युज्जिह्वाग्नितापन

Hỡi Dīrghagrīva, Mahājaṅgha, Kramelaka, Śirodhara; hỡi Raktabiṃda, Japānetra, Vidyujjihvā và Agnitāpana—

Verse 73

धूम्राक्ष धूमनिःश्वास चंडचंडांशुतापन । महाभीषणमुख्याश्च शृण्वंत्वाज्ञां ममादरात्

Hỡi Dhūmrākṣa, Dhūmaniḥśvāsa, Caṇḍa, Caṇḍāṃśutāpana, cùng các vị khác do Mahābhīṣaṇa đứng đầu—hãy kính cẩn lắng nghe mệnh lệnh của ta.

Verse 74

भवत्स्वेतेषु चान्येषु एतां विंध्यवासिनीम् । धृत्यानेष्यति बुद्ध्या वा बलेनापि च्छलेन वा

Trong các ngươi—và cả những kẻ khác nữa—ắt có người sẽ đem Vindhyavāsinī này đến đây, bằng quyết tâm; hoặc bằng mưu lược, hoặc bằng sức mạnh, thậm chí bằng kế trá.

Verse 76

यांतु क्षिप्रं नयावन्मे पंचेषु शरपीडितम् । मनोविह्वलतां गच्छेदेतत्प्राप्तेरभावतः

Hãy để họ đi gấp và đưa nàng đến cho ta; vì ta đang bị những mũi tên của năm (mũi tên ái dục) hành hạ. Nếu không đạt được điều ấy, tâm ta sẽ rơi vào cơn rối loạn cùng cực.

Verse 77

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य दुर्गस्य दनुजेशितुः । प्रोचुः सर्वे तदा दैत्याः प्रबद्धकरसंपुटाः

Nghe lời của vị chúa tể Dānava lòng dạ cứng rắn ấy, bấy giờ hết thảy các Daitya chắp tay cung kính mà thưa đáp.

Verse 78

अवधेहि महाराज किमेतत्कर्मदुष्करम् । अनाथायास्तथैकस्या अबलया विशेषतः

Muôn tâu Đại vương, xin ngẫm xét: việc này sao có thể khó, nhất là khi nàng chỉ một mình, không nơi nương tựa, lại là nữ nhân sức yếu?

Verse 79

अस्या आनयने कोयं महायत्नविधिः प्रभो । कोऽस्मान्प्रलयकालाग्निमहाज्वालावलीसमान्

Muôn tâu Chúa thượng, cớ sao phải nhọc công lớn và bày đặt phương kế rườm rà để đưa nàng về? Ai có thể chịu nổi chúng thần—những kẻ tựa hàng hàng đại diệm của lửa Pralaya lúc tận diệt?

Verse 80

सहेत त्रिषु लोकेषु त्वत्प्रसादात्कृतोद्यमान् । यद्यादेशो भवेदद्य तदेंद्रं स मरुद्गणम्

Nhờ ân sủng của Ngài, một khi chúng thần đã khởi động, trong ba cõi cũng có thể chịu đựng và chế phục. Nếu hôm nay có thánh lệnh, thì cả Indra cùng đoàn Marut cũng sẽ bị khuất phục.

Verse 81

सांतःपुरं समानीय क्षिप्नुमस्त्वत्पदाग्रतः । भूर्भुवःस्वरिदं सर्वं त्वदाज्ञावशवर्तितम्

Đưa nàng cùng toàn bộ nội quyến đến, chúng thần sẽ mau chóng đặt nàng trước chân Ngài. Cả Bhu, Bhuvah, Svah—đều vận hành dưới quyền thánh lệnh của Ngài.

Verse 82

महर्जनस्तपःसत्यलोकास्त्वदधिकारिणः । तत्राप्यसाध्यं नास्माकं त्वन्निदेशान्महासुर

Các cõi Mahar, Jana, Tapa và Satya cũng thuộc quyền của Ngài. Hỡi Đại A-tu-la, theo chỉ lệnh của Ngài, đối với chúng thần, ngay cả nơi ấy cũng không gì là bất khả.

Verse 83

वैकुंठनायको नित्यं त्वदाज्ञापरिपालकः । यानि रम्याणि रत्नानि तानि संप्रेषयन्मुदा

Đấng Chúa tể Vaikuṇṭha luôn vâng theo thánh lệnh của Ngài; mọi châu báu mỹ lệ đều hoan hỷ gửi đến cho chúng con.

Verse 84

अस्माभिरेव संत्यक्तः कैलासाधिपतिः स वै । विपाशी चातिनिःस्वत्वाद्भस्मकृत्त्यहिभूषणः

Quả thật, Chúa tể Kailāsa ấy bị chúng con lánh xa; vì quá đỗi vô sản nên chịu đói—thân phủ tro thiêng, mặc da thú, và trang sức bằng rắn.

Verse 85

अर्धांगेनास्मद्भयतो योषिदेका निगूहिता । तस्य ग्रामेपि सकले द्वितीयो न चतुष्पदः

Vì sợ chúng con, Ngài đã che giấu một người nữ nơi nửa thân mình; và trong toàn thôn xóm của Ngài, chẳng có lấy một loài bốn chân thứ hai.

Verse 86

एकोऽजरद्गवः सोपि नान्यस्मात्परिजीवति । श्मशानवासिनः सर्वे सर्वे कौपीनवाससः

Chỉ có một con bò đực không hề già; và ngay nó cũng sống chẳng nương tựa ai. Tất cả đều ở nơi bãi thiêu; tất cả chỉ mặc mỗi khố (kaupīna).

Verse 87

सर्वे विभूतिधवला सर्वेप्येक कपर्द्दिनः । समस्ते नगरे तस्य वसंत्येवंविधा गणाः

Tất cả đều trắng bởi vibhūti (tro thiêng); tất cả cũng chỉ búi một vòng tóc bện. Khắp toàn thành của Ngài, những gaṇa như thế cư trú.

Verse 88

तेषां गणानां किं कुर्मो दरिद्राणां वयं विभो । समुद्रा रत्नसंभारं प्रत्यहं प्रेषयंति च

Bạch Đấng Tối Thượng, chúng con biết làm gì cho các gaṇa nghèo khó ấy? Ngay cả đại dương cũng mỗi ngày gửi đến một đống châu báu.

Verse 89

नागा वराकाश्चास्माकं सायंसायं स्वयं प्रभो । प्रदीपयंति सततं फणा रत्नप्रदीपकान्

Và những nāga khiêm nhường của chúng con, bạch Chúa Tể, hết chiều này đến chiều khác, tự mình luôn thắp sáng những đèn báu trên các mào (phāṇā) của họ.

Verse 90

कल्पद्रुमः कामगवी चिंतामणिगणा बहु । तव प्रसादादस्माकमपि तिष्ठंति वेश्मसु

Cây Kalpadruma như ý, bò Kāmadhenu ban nguyện, và bao cụm ngọc Cintāmaṇi—nhờ ân phúc của Ngài, chúng cũng hiện hữu ngay trong nhà chúng con.

Verse 91

वायुर्व्यजनतां यातस्त्वां सेवेत प्रयत्नतः । स्वच्छान्यंबूनि वरुणः प्रत्यहं पूरयत्यहो

Vāyu trở thành kẻ cầm quạt, gắng công phụng sự Ngài; còn Varuṇa—thật kỳ diệu—mỗi ngày lại làm đầy nơi ấy bằng dòng nước trong sạch.

Verse 92

वासांसि क्षालयेदग्निश्चंद्रश्छत्रधरः स्वयम् । सूर्यः प्रकाशयेन्नित्यं क्रीडावाप्यंबुजानि च

Agni giặt rửa y phục; chính Mặt Trăng tự mang lọng; và Mặt Trời hằng ngày cũng chiếu sáng những hoa sen trong các hồ vui chơi.

Verse 93

कस्त्वत्प्रसादं नेक्षेत मर्त्यामर्त्योरगेषु च । सर्वे त्वामुपजीवंति सुराऽसुरखगादयः

Giữa phàm nhân, bậc bất tử và các dòng tộc Nāga, ai lại không cầu xin ân phúc từ bi của Ngài? Chư thiên, a-tu-la, chim muông và muôn loài đều nương tựa Ngài mà sống.

Verse 94

पश्य नः पौरुषं राजन्नानयामो बलादिमाम् । इत्युक्त्वा युगपत्सर्वे क्षुब्धास्तोयधयो यथा

“Hỡi Đại vương, hãy xem khí phách của chúng ta—chúng ta sẽ dùng sức mà đưa nàng đến đây!” Nói xong, tất cả đồng loạt xông lên, như nước bỗng bị khuấy thành sóng dữ.

Verse 95

संवर्तकालमासाद्य प्लावितुं जगतीमिमाम् । रणतूर्य निनादश्च समुत्तस्थौ समंततः

Tựa như thời kỳ pralaya đã đến để nhấn chìm cõi đất này, tiếng kèn trống trận vang rền nổi dậy khắp bốn phương.

Verse 96

रोमांचिता यच्छ्रवणात्कातरा अप्यकातराः । ततो देवा भयत्रस्ताश्चकंपे च वसुंधरा

Chỉ vừa nghe tiếng ấy, rợn người nổi gai ốc; ngay cả kẻ gan dạ cũng chẳng còn vững. Rồi chư thiên kinh hãi, và mặt đất cũng rung chuyển.

Verse 97

क्षुब्धा अंबुधयः सर्वे पेतुर्नक्षत्रमालिकाः । रोदसीमंडलं व्याप्तं तेन तूर्यरवेण वै

Muôn biển cả đều dậy sóng, và chuỗi sao như thể rơi xuống; tiếng vang của khí cụ chiến trận ấy tràn ngập khắp vòm trời và cõi đất.

Verse 98

ततो भगवती देवी स्वशरीरसमुद्भवाः । शक्तीरुत्पादयामास शतशोऽथ सहस्रशः

Bấy giờ Đức Nữ Thần Bhagavatī đã hóa sinh các quyền năng (Śakti) phát xuất từ chính thân mình—hàng trăm, rồi đến hàng ngàn Śakti.

Verse 99

ताभिः शक्तिभिरेतेषां बलिनां दितिजन्मनाम् । प्रत्येकं परितो रुद्ध उद्वेलः सैन्यसागरः

Nhờ các Śakti ấy, biển quân của những ác ma hùng mạnh sinh từ Diti đang cuộn trào bị vây khép bốn phía—từng đạo quân một đều bị bao quanh và chế ngự.

Verse 100

शस्त्रास्त्राणि महादैत्यैर्यान्युत्सृष्टानि संगरे । ताभिः शक्तिभिरुग्राणि तृणीकृत्योज्झितान्यरम्

Những binh khí và phi tiễn hung mãnh do các đại ác ma phóng ra giữa chiến trận—các Śakti dữ dội ấy khiến chúng hóa như cọng cỏ và lập tức hất văng đi.

Verse 110

स च बाणस्तया देव्या निज बाणैर्महाजवैः । निवारितोपि वेगेन तां देवीमभ्यगान्मुने

Thế nhưng mũi tên ấy—dẫu đã bị Nữ Thần chặn lại bằng chính những mũi tên bay nhanh của mình—vẫn, nhờ sức lao của nó, lao thẳng về phía Nữ Thần, hỡi bậc hiền triết.

Verse 119

तावञ्जगज्जनन्याताः प्रेरिता निज शक्तयः । विचेरुर्दैत्यसैन्येषु संवर्ते मृत्युसैन्यवत्

Trong suốt thời gian ấy, các quyền năng của Mẹ sinh thành muôn loài—được thúc động bởi mệnh lệnh của Người—đi lại giữa các đạo quân ác ma như đoàn binh của Thần Chết vào thời kỳ hủy diệt.