Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81

Devanagari script

सांतःपुरं समानीय क्षिप्नुमस्त्वत्पदाग्रतः । भूर्भुवःस्वरिदं सर्वं त्वदाज्ञावशवर्तितम्

Transliteration

sāṃtaḥpuraṃ samānīya kṣipnumastvatpadāgrataḥ | bhūrbhuvaḥsvaridaṃ sarvaṃ tvadājñāvaśavartitam

Translation

Đưa nàng cùng toàn bộ nội quyến đến, chúng thần sẽ mau chóng đặt nàng trước chân Ngài. Cả Bhu, Bhuvah, Svah—đều vận hành dưới quyền thánh lệnh của Ngài.

Word by Word

• स: that
• स: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन (singular); निर्देश/विशेषणम्

• अन्तःपुरम्: the inner apartments / harem
• अन्तःपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्तःपुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन (singular); समासः अन्तः + पुर (अव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्रायः; ‘inner palace’)

• समानीय: having brought
• समानीय: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-नी (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावः (gerund/absolutive): ‘having brought’; उपसर्गौ सम्-आ-

• क्षिप्णुमः: we throw / we place quickly
• क्षिप्णुमः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (plural), परस्मैपदम्

• त्वत्पदाग्रतः: before your feet
• त्वत्पदाग्रतः: Adhikarana (Location/Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक) + पद + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter, as adverbial locative), पञ्चमी/षष्ठी-प्रायः अव्ययीभावार्थे; here: पञ्चमी (5th/ablative) एकवचन (singular) used adverbially ‘in front of’; समासः त्वत् + पदाग्र (षष्ठी-तत्पुरुष)

• भूः: earth (Bhūḥ)
• भूः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)

• भुवः: mid-region (Bhuvaḥ)
• भुवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भुवस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)

• स्वः: heaven (Svaḥ)
• स्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (singular); सर्वनाम

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम्

• त्वदाज्ञावशवर्तितम्: governed by the power of your command
• त्वदाज्ञावशवर्तितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्वद् + आज्ञा + वश + वर्तित (वृत् धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; समासः त्वदाज्ञायाः वशः (षष्ठी-तत्पुरुष) + वर्तित (स्थित/वर्तित)

Speaker

Daityas (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The speaker vows to bring the woman with her inner retinue swiftly and place her at the king’s feet; the speech expands into a proclamation that all three worlds obey the king’s command.

Characters & Entities

• Daityas
• Danuja-lord (implied)
• Vindhyavāsinī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse illustrates how worldly regimes claim total control, yet Purāṇic storytelling often reveals a higher sovereignty beyond such commands.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not explicit; the focus is on dominion over the three worlds within the Kāśī-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.