Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 90

Devanagari script

कल्पद्रुमः कामगवी चिंतामणिगणा बहु । तव प्रसादादस्माकमपि तिष्ठंति वेश्मसु

Transliteration

kalpadrumaḥ kāmagavī ciṃtāmaṇigaṇā bahu | tava prasādādasmākamapi tiṣṭhaṃti veśmasu

Translation

Cây Kalpadruma như ý, bò Kāmadhenu ban nguyện, và bao cụm ngọc Cintāmaṇi—nhờ ân phúc của Ngài, chúng cũng hiện hữu ngay trong nhà chúng con.

Word by Word

• कल्पद्रुमः: the wish-fulfilling tree
• कल्पद्रुमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (कल्पः द्रुमः / कल्पदः द्रुमः)

• कामगवी: the wish-granting cow
• कामगवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) + गवी/गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (कामान् ददाति इति)

• चिन्तामणि-गणाः: groups of wish-fulfilling gems
• चिन्तामणि-गणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (चिन्तामणीनां गणाः)

• बहु: in abundance/many
• बहु: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter) (अव्ययवत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः), प्रथमा/द्वितीया एकवचन; परिमाणवाचक (quantifier)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), सर्वनाम-रूप

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• अस्माकम्: of us/our
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural), सर्वनाम-रूप

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)

• तिष्ठन्ति: stand/are present
• तिष्ठन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

• वेश्मसु: in (our) houses
• वेश्मसु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वेश्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotional household scene in Kāśī transformed into a celestial abode: a kalpadruma tree within the courtyard, kāmadhenu nearby, and clusters of cintāmaṇi gems gleaming—explicitly attributed to the Lord’s grace.

Characters & Entities

• Kalpadruma
• Kāmagavī (Kāmadhenu)
• Cintāmaṇi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace (prasāda) is the true source of abundance; in a sanctified space, even mythic wish-fulfillers become secondary to divine favor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, portrayed as a realm where divine boons naturally manifest.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse underscores prasāda as the foundation of all attainments.