Adhyaya 71

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सृष्टिविस्तारो नाम सप्ततितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः समासाद् विस्तराच्चैव सर्गः प्रोक्तस्त्वया शुभः कथं पशुपतिश्चासीत् पुरं दग्धुं महेश्वरः

Như vậy, trong Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần trước, mở đầu chương thứ bảy mươi mốt mang tên “Sự triển khai của sáng tạo”. Các bậc Ṛṣi thưa: “Bạch đấng cát tường, ngài đã giảng về sự sáng tạo cả tóm lược lẫn chi tiết. Nay Maheśvara—Paśupati, Chúa Tể của paśu—đã thiêu đốt các thành (ba thành) ấy như thế nào?”

Verse 2

कथं च पशवश्चासन् देवाः सब्रह्मकाः प्रभोः मयस्य तपसा पूर्वं सुदुर्गं निर्मितं पुरम्

Và làm sao chư Deva—cùng với Brahmā—lại trở thành paśu (những linh hồn bị trói buộc) trước mặt Chúa? Lại nữa, thành trì cực kỳ bất khả xâm phạm ấy trước kia đã được Māyā dựng nên bằng sức mạnh khổ hạnh như thế nào?

Verse 3

हैमं च राजतं दिव्यम् अयस्मयम् अनुत्तमम् सुदुर्गं देवदेवेन दग्धमित्येव नः श्रुतम्

Chúng ta đã nghe theo truyền thống rằng: một thành lũy thần diệu, vô song, cực kỳ kiên cố—làm bằng vàng, bạc và sắt thượng hạng—rốt cuộc vẫn bị Đấng Thiên Thần của chư Thiên thiêu đốt. Quả thật, đó là điều được truyền tụng đến chúng ta.

Verse 4

कथं ददाह भगवान् भगनेत्रनिपातनः एकेनेषुनिपातेन दिव्येनापि तदा कथम्

Bậc Thế Tôn—Đấng đã quật ngã con mắt của Bhaga—đã thiêu đốt (chúng) khi ấy bằng cách nào? Và vào thời điểm đó, Ngài đã hoàn thành việc ấy chỉ bằng sự rơi xuống của một mũi tên duy nhất, dẫu đó là một thần tiễn, bằng cách nào?

Verse 5

विष्णुनोत्पादितैर्भूतैर् न दग्धं तत्पुरत्रयम् पुरस्य संभवः सर्वो वरलाभः पुरा श्रुतः

Ba thành (Tripura) không bị thiêu đốt bởi các chúng sinh do Viṣṇu tạo ra. Bởi từ lâu đã nghe rằng toàn bộ sự hình thành của thành lũy ấy và việc thọ nhận các ân huệ đã được ban định từ trước; vì thế, những lực lượng được tạo tác kia trở nên vô hiệu nếu không có Đấng Chủ Tể (Pati).

Verse 6

इदानीं दहनं सर्वं वक्तुमर्हसि सुव्रत तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः

“Giờ đây, hỡi bậc giữ giới hạnh thù thắng, xin hãy thuật rõ toàn bộ nghi thức thiêu đốt (dahana).” Nghe lời ấy của các bậc hiền triết, Sūta—bậc tối thượng trong hàng người kể Purāṇa—liền chuẩn bị đáp lời.

Verse 7

यथा श्रुतं तथा प्राह व्यासाद् विश्वार्थसूचकात् सूत उवाच त्रैलोक्यस्यास्य शापाद्धि मनोवाक्कायसंभवात्

Sūta nói: “Ta sẽ thuật đúng như điều đã được nghe—như đã thọ nhận từ Vyāsa, bậc chỉ bày ý nghĩa của toàn thể vũ trụ. Quả thật, từ lời nguyền ấy đã phát sinh tai ách cho ba cõi, được tạo thành qua ý, lời và thân.”

Verse 8

निहते तारके दैत्ये तारपुत्रे सबान्धवे स्कन्देन वा प्रयत्नेन तस्य पुत्रा महाबलाः

Khi ác quỷ Tāraka—cùng con trai của hắn và toàn thể thân tộc—đã bị Skanda diệt trừ bằng nỗ lực kiên quyết, thì các con của Tāraka, mang sức mạnh lớn lao, liền trỗi dậy về sau.

Verse 9

विद्युन्माली तारकाक्षः कमलाक्षश् च वीर्यवान् तपस्तेपुर्महात्मानो महाबलपराक्रमाः

Vidyunmālī, Tārakākṣa và Kamalākṣa—đều dũng mãnh—đã thực hành khổ hạnh; những bậc đại tâm ấy được ban sức mạnh lớn và oai hùng phi thường.

Verse 10

तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः तपसा कर्शयामासुर् देहान् स्वान्दानवोत्तमाः

Gánh lấy khổ hạnh dữ dội và an trú trong giới luật tối thượng (niyama), những Dānava ưu tú ấy đã tự hành hạ, làm thân mình gầy mòn bởi sức mạnh của tapas.

Verse 11

तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरम् दैत्या ऊचुः अवध्यत्वं च सर्वेषां सर्वभूतेषु सर्वदा

Hài lòng với họ, Đấng Tổ Phụ (Brahmā), bậc ban ân phúc, đã ban một điều nguyện. Các Daitya thưa: “Xin cho tất cả chúng con mãi mãi bất khả sát—không bị bất cứ loài nào giết hại, vào bất cứ lúc nào.”

Verse 12

सहिता वरयामासुः सर्वलोकपितामहम् तान् अब्रवीत् तदा देवो लोकानां प्रभुर् अव्ययः

Họ đồng lòng chọn Đấng Tổ Phụ của muôn cõi (Brahmā). Bấy giờ vị Thần—Đấng bất hoại, Chúa tể các thế giới—đã cất lời với họ.

Verse 13

नास्ति सर्वामरत्वं वै निवर्तध्वम् अतो ऽसुराः अन्यं वरं वृणीध्वं वै यादृशं सम्प्ररोचते

“Sự bất tử trọn vẹn cho tất cả không thể có. Vì vậy, hỡi các A-tu-la, hãy thôi đi. Hãy chọn một ân huệ khác—ân huệ nào thật sự làm các ngươi hoan hỷ.”

Verse 14

ततस्ते सहिता दैत्याः सम्प्रधार्य परस्परम् ब्रह्माणमब्रुवन्दैत्याः प्रणिपत्य जगद्गुरुम्

Bấy giờ các Daitya tụ hội, cùng nhau suy xét bàn luận; rồi cúi đầu đảnh lễ Phạm Thiên (Brahmā), bậc Thầy của thế gian, và thưa rằng.

Verse 15

वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् विचरिष्याम लोकेश त्वत्प्रसादाज्जगद्गुरो

“Nhờ ân của Ngài, hỡi Đấng Chủ của các cõi, hỡi Guru của vũ trụ, chúng con sẽ nương tựa chỉ ba bộ Purāṇa này làm thẩm quyền, và sẽ du hành trên mặt đất này.”

Verse 16

तथा वर्षसहस्रेषु समेष्यामः परस्परम् एकीभावं गमिष्यन्ति पुराण्येतानि चानघ

“Cũng vậy, sau hàng ngàn năm, chúng con sẽ lại hội tụ với nhau; và các Purāṇa này nữa, hỡi bậc vô cấu, sẽ đạt đến một ý nghĩa duy nhất—hợp nhất thành nhất thể (ekībhāva).”

Verse 17

समागतानि चैतानि यो हन्याद्भगवंस्तदा एकेनैवेषुणा देवः स नो मृत्युर्भविष्यति

“Bạch Đấng Cát Tường, nếu có ai đánh diệt những lực lượng đang tụ hội nơi đây, thì chính vị Deva ấy—chỉ bằng một mũi tên—sẽ trở thành Tử thần đối với chúng con, kẻ sát phạt không thể tránh.”

Verse 18

एवमस्त्विति तान्देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद्दिवम् ततो मयः स्वतपसा चक्रे वीरः पुराण्यथ

Nói rằng: “Hãy như vậy,” vị Thiên Thần đáp lại họ rồi đi vào cõi trời. Bấy giờ, Maya—bậc anh hùng—nhờ uy lực khổ hạnh của chính mình mà tạo dựng các thành trì về sau.

Verse 19

काञ्चनं दिवि तत्रासीद् अन्तरिक्षे च राजतम् आयसं चाभवद् भूमौ पुरं तेषां महात्मनाम्

Ở đó, trên cõi trời mọi sự đều bằng vàng; nơi trung giới đều bằng bạc; còn trên mặt đất thì thành bằng sắt—ấy là thành trì của những bậc đại tâm kia.

Verse 20

एकैकं योजनशतं विस्तारायामतः समम् काञ्चनं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम्

Mỗi thành đều rộng và dài một trăm do-tuần, cân xứng trọn vẹn. Thành của Tārakākṣa bằng vàng, còn thành của Kamalākṣa bằng bạc.

Verse 21

विद्युन्मालेश्चायसं वै त्रिविधं दुर्गमुत्तमम् मयश् च बलवांस्तत्र दैत्यदानवपूजितः

Với Vidyunmālī, quả thật có một pháo đài ba tầng tối thượng, bất khả xâm phạm, làm bằng sắt. Nơi ấy cũng có Maya đầy uy lực, được các Daitya và Dānava tôn kính, là người tạo dựng và nâng giữ những ràng buộc hộ trì ấy.

Verse 22

हैरण्ये राजते चैव कृष्णायसमये तथा आलयं चात्मनः कृत्वा तत्रास्ते बलवांस्तदा

Trong thời đại vàng và thời đại bạc, và cũng vậy trong thời đại sắt u tối, Ngài lập cho mình một thánh sở; rồi Đấng Đại Lực an trụ nơi ấy mãi—là Pati, ban sự che chở và phương tiện tháo gỡ xiềng xích của paśu.

Verse 23

एवं बभूवुर्दैत्यानाम् अतिदुर्गाणि सुव्रताः पुराणि त्रीणि विप्रेन्द्रास् त्रैलोक्यमिव चापरम्

Như vậy, hỡi bậc giữ giới nguyện thù thắng, các Daitya đã nắm giữ ba thành lũy cổ xưa, kiên cố đến mức không thể công phá—hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn—tựa như một tam giới khác tự thân hiện hữu.

Verse 24

पुरत्रये तदा जाते सर्वे दैत्या जगत्त्रये पुरत्रयं प्रविश्यैव बभूवुस्ते बलाधिकाः

Khi Ba Thành (Tripura) đã thành tựu như thế, hết thảy các Daitya trong khắp tam giới đều bước vào ba tòa thành ấy; nương tựa nơi đó, họ trở nên vô cùng cường thịnh.

Verse 25

कल्पद्रुमसमाकीर्णं गजवाजिसमाकुलम् नानाप्रसादसंकीर्णं मणिजालैः समावृतम्

Nơi ấy rợp đầy cây như ý (kalpadruma), tấp nập voi ngựa, chen chúc vô số cung điện huy hoàng, và bốn bề được bao bọc bởi những giàn lưới châu báu.

Verse 26

सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैर्विश्वतोमुखैः पद्मरागमयैः शुभ्रैः शोभितं चन्द्रसंनिभैः

Nơi ấy được trang hoàng bằng các vimāna thiên giới, rực sáng như quầng mặt trời, hướng mặt về mọi phương; có chiếc bằng hồng ngọc (padmarāga), có chiếc trắng tinh, huy hoàng như ánh trăng.

Verse 27

प्रासादैर्गोपुरैर्दिव्यैः कैलासशिखरोपमैः शोभितं त्रिपुरं तेषां पृथक्पृथगनुत्तमैः

Tripura của họ rực rỡ huy hoàng—được điểm trang bởi những lâu đài thiêng và các cổng tháp cao vút, tựa đỉnh núi Kailāsa—mỗi công trình đứng riêng, mỗi vẻ đều tối thượng không gì sánh kịp.

Verse 28

दिव्यस्त्रीभिः सुसम्पूर्णं गन्धर्वैः सिद्धचारणैः रुद्रालयैः प्रतिगृहं साग्निहोत्रैर् द्विजोत्तमाः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, mỗi ngôi nhà nơi ấy đều là một Rudrālaya—tràn đầy các thiên nữ, được Gandharva, Siddha và Cāraṇa lui tới, và được nâng đỡ bởi những gia hộ gìn giữ lửa Agnihotra đúng pháp—phơi bày vẻ huy hoàng có trật tự của cõi Śiva, nơi Dharma và bhakti hội tụ.

Verse 29

वापीकूपतडागैश् च दीर्घिकाभिस्तु सर्वतः मत्तमातङ्गयूथैश् च तुरङ्गैश् च सुशोभनैः

Bốn phía được điểm trang bằng các giếng bậc (vāpī), giếng, ao hồ và những hồ chứa dài; lại có đàn voi đang vào kỳ động dục và những tuấn mã rực rỡ—dấu hiệu của một cõi thịnh vượng được Dharma che chở, nâng đỡ việc thờ phụng và giới hạnh thiêng liêng cho paśu (chúng sinh bị ràng buộc) tìm nương tựa nơi Pati (Đấng Chủ).

Verse 30

रथैश् च विविधाकारैर् विचित्रैर्विश्वतोमुखैः सभाप्रपादिभिश् चैव क्रीडास्थानैः पृथक् पृथक्

Lại có những cỗ xe nhiều hình dạng—kỳ diệu, hướng mặt về mọi phía—cùng các hội đường, cổng và hành lang, và những nơi vui chơi được phân định riêng rẽ, mỗi nơi một vẻ.

Verse 31

वेदाध्ययनशालाभिर् विविधाभिः समन्ततः अधृष्यं मनसाप्यन्यैर् मयस्यैव च मायया

Khắp chung quanh có nhiều loại giảng đường học Veda; và nhờ chính năng lực Māyā của Maya, nơi ấy trở nên bất khả xâm phạm—thậm chí đối với tâm trí kẻ khác cũng không thể hiểu thấu hay thâm nhập.

Verse 32

पिएत्य् ओफ़् त्रिपुरऽस् इन्हबितन्त्स् पतिव्रताभिः सर्वत्र सेवितं मुनिपुङ्गवाः कृत्वापि सुमहत् पापम् अपापैः शङ्करार्चनात्

Hỡi bậc tối thắng trong hàng hiền triết, ngay cả kẻ đã gây tội lỗi rất lớn cũng được sạch tội nhờ thờ phụng Śaṅkara; sự thờ phụng ấy được các pativratā (những người vợ trinh chính, một lòng) trong dân Tripura tôn kính và phụng hành khắp nơi.

Verse 33

दैत्येश्वरैर्महाभागैः सदारैः ससुतैर्द्विजाः श्रौतस्मार्तार्थधर्मज्ञैस् तद्धर्मनिरतैः सदा

Hỡi các Bà-la-môn, những chúa tể Daitya phúc đức—cùng với vợ và con—luôn am tường bổn phận do Śruti và Smṛti truyền dạy, và không ngừng chuyên tâm thực hành chính những pháp ấy.

Verse 34

महादेवेतरं त्यक्त्वा देवं तस्यार्चने स्थितैः व्यूढोरस्कैर् वृषस्कन्धैः सर्वायुधधरैः सदा

Từ bỏ lòng quy ngưỡng mọi thần linh khác ngoài Mahādeva, họ kiên định trong việc thờ phụng Ngài—tựa những hộ vệ gan sư tử, ngực nở rộng, vai vững như bò mộng, luôn mang đủ mọi binh khí để phụng sự Ngài.

Verse 35

सर्वदा क्षुधितैश्चैव दावाग्निसदृशेक्षणैः प्रशान्तैः कुपितैश्चैव कुब्जैर् वामनकैस् तथा

Ở đó cũng có những kẻ luôn đói khát, mắt như lửa rừng; kẻ thì an hòa, kẻ thì phẫn nộ, lại có cả những kẻ lưng gù và dáng lùn nhỏ nữa.

Verse 36

नीलोत्पलदलप्रख्यैर् नीलकुञ्चितमूर्धजैः नीलाद्रिमेरुसंकाशैर् नीरदोपमनिःस्वनैः मयेन रक्षितैः सर्वैः शिक्षितैर्युद्धलालसैः

Tất cả bọn họ—được Māyā che chở—đều được rèn luyện tinh thục và khát khao chiến trận: thân thể rực như cánh sen xanh, tóc đen xoăn, sừng sững như Núi Xanh và Meru, tiếng gầm vang như mây sấm. Nhưng trước Đấng Pati (Chúa Tể), sức mạnh ấy chỉ là một chuyển động trong Māyā, chứ không phải tự do của paśu thoát khỏi dây trói pāśa.

Verse 37

अथ समररतैः सदा समन्ताच् छिवपदपूजनया सुलब्धवीर्यैः रविमरुदमरेन्द्रसंनिकाशैः सुरमथनैः सुदृढैः सुसेवितं तत्

Rồi bấy giờ, đạo binh ấy được phụng sự chu đáo khắp bốn phía bởi những chiến sĩ luôn say mê chiến trận—sức mạnh của họ dễ dàng đạt được nhờ lễ bái dưới chân Śiva; rực rỡ như Mặt Trời, mau lẹ như các Marut, uy nghi như Indra giữa chư thiên; vững bền không lay chuyển, họ là những kẻ nghiền nát quân thù của cõi trời.

Verse 38

सेन्द्रा देवा द्विजश्रेष्ठा द्रुमा दावाग्निना यथा पुरत्रयाग्निना दग्धा ह्य् अभवन् दैत्यवैभवात्

Hỡi bậc Nhị sinh tối thượng, chư Thiên cùng với Indra đã bị thiêu đốt—như cây rừng bị lửa rừng nuốt trọn—khi uy lực rực cháy của bọn Daitya, qua ngọn lửa của Tam Thành (Tripura), đã đốt cháy họ.

Verse 39

अथैवं ते तदा दग्धा देवा देवेश्वरं हरिम् अभिवन्द्य तदा प्राहुस् तमप्रतिमवर्चसम्

Bấy giờ, chư Thiên bị thiêu đốt như thế liền đến gần Hara, Chúa tể của chư Thiên; cúi đầu đảnh lễ Đấng có quang huy vô song, họ bèn thưa với Ngài.

Verse 40

सो ऽपि नारायणः श्रीमान् चिन्तयामास चेतसा किं कार्यं देवकार्येषु भगवानिति स प्रभुः

Bấy giờ, Nārāyaṇa rực rỡ cũng suy niệm trong tâm: “Trong việc của chư Thiên, cần thực hiện hành động nào?”—đó là điều Đấng Thế Tôn, bậc Chúa tể, đã nghĩ.

Verse 41

तदा सस्मार वै यज्ञं यज्ञमूर्तिर्जनार्दनः यज्वा यज्ञभुगीशानो यज्वनां फलदः प्रभुः

Bấy giờ Janārdana, Đấng có chính thân là Hy tế, liền nhớ đến Yajña. Là Chúa—vừa là người tế tự, vừa là Đấng thọ hưởng lễ phẩm, vừa là bậc Chủ tể—Ngài ban quả báo nghi lễ cho người hành trì; và theo nghĩa Shaiva, mọi quả phúc của tế lễ rốt ráo đều quy về Pati—Śiva, Đấng ngự trị bên trong của Yajña.

Verse 42

ततो यज्ञः स्मृतस्तेन देवकार्यार्थसिद्धये देवं ते पुरुषं चैव प्रणेमुस्तुष्टुवुस्तदा

Rồi để thành tựu mục đích thiêng liêng của chư Thiên, Ngài thiết lập một lễ tế (yajña). Bấy giờ họ đảnh lễ vị Thần ấy—Đấng Tối Thượng, Pati—và khi ấy ca tụng Ngài bằng những thánh tụng.

Verse 43

भगवानपि तं दृष्ट्वा यज्ञं प्राह सनातनम् सनातनस्तदा सेन्द्रान् देवान् आलोक्य चाच्युतः

Thấy nghi lễ tế tự ấy, Đấng Thế Tôn tuyên bố đó là Hy Tế Vĩnh Cửu. Rồi Đấng Bất Hoại—chính là Đấng Thường Hằng—đưa mắt nhìn chư thiên cùng với Indra, xác chứng trật tự thờ phụng vượt thời gian, dẫn kẻ bị trói buộc (paśu) hướng về Chúa Tể (pati).

Verse 44

श्रीविष्णुरुवाच अनेनोपसदा देवा यजध्वं परमेश्वरम् पुरत्रयविनाशाय जगत्त्रयविभूतये

Śrī Viṣṇu nói: “Với lễ dâng Upasad này, hỡi chư Thiên, hãy thờ phụng Đấng Tối Thượng (Parameśvara), để diệt thành Tam Thành (Tripura) và để thiết lập phúc quyền, trật tự thịnh trị cho ba cõi.”

Verse 45

सूत उवाच अथ तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवस्य धीमतः सिंहनादं महत्कृत्वा यज्ञेशं तुष्टुवुः सुराः

Sūta thưa: Nghe lời của Đấng Thiên Chủ của chư Thiên, bậc trí tuệ, các thần liền cất tiếng rống sư tử vang dội và tán thán Yajñeśvara—Đấng Chủ Tể ngự trị trên tế lễ.

Verse 46

ततः संचिन्त्य भगवान् स्वयमेव जनार्दनः पुनः प्राह स सर्वांस्तांस् त्रिदशांस्त्रिदशेश्वरः

Rồi, sau khi suy niệm, Đấng Thế Tôn Janārdana—bậc chủ tể của ba mươi vị thiên—lại nói với tất cả chư thần ấy, dẫn dắt họ hướng về nơi nương tựa cao thượng: Pati vượt ngoài mọi dây trói của pāśa.

Verse 47

हत्वा दग्ध्वा च भूतानि भुक्त्वा चान्यायतो ऽपि वा यजेद्यदि महादेवम् अपापो नात्र संशयः

Dẫu một người đã giết hại chúng sinh, thiêu đốt, hay ăn dùng vật đoạt lấy bất chính, nếu người ấy thờ phụng Mahādeva thì liền được sạch tội—không còn nghi ngờ. Theo Shaiva Siddhānta, khi paśu quay về Pati bằng lòng sùng kính chân thành, dây trói tội lỗi (pāśa) bị ân điển của Śiva chặt đứt.

Verse 48

अपापा नैव हन्तव्याः पापा एव न संशयः हन्तव्याः सर्वयत्नेन कथं वध्याः सुरोत्तमाः

Người vô tội tuyệt đối không nên bị giết; chỉ kẻ có tội—không còn nghi ngờ—mới phải bị diệt trừ bằng mọi nỗ lực. Nhưng làm sao các bậc tối thượng trong chư Thiên lại có thể đáng bị sát hại?

Verse 49

असुरा दुर्मदाः पापा अपि देवैर्महाबलैः तस्मान्न वध्या रुद्रस्य प्रभावात् परमेष्ठिनः

Dẫu các A-tu-la gian ác và say men kiêu mạn, họ vẫn không thể bị giết, ngay cả bởi chư Thiên đại lực. Bởi, ôi Parameṣṭhin (Phạm Thiên), đó là uy lực áp đảo của Rudra; do prabhāva của Rudra mà sự diệt vong của họ bị ngăn lại.

Verse 50

को ऽहं ब्रह्माथवा देवा दैत्या देवारिसूदनाः मुनयश् च महात्मानः प्रसादेन विना प्रभोः

Ta là ai—Phạm Thiên là gì, hay ngay cả chư Thiên là gì? Các Daitya, kẻ diệt thù của chư Thiên, hay các bậc hiền thánh đại tâm—tất cả là gì nếu không có ân sủng (prasāda) của Đấng Chúa Tể (Pati)?

Verse 51

यः सप्तविंशको नित्यः परात्परतरः प्रभुः विश्वामरेश्वरो वन्द्यो विश्वाधारो महेश्वरः

Ngài là Đấng Hai Mươi Bảy thường trụ, Chúa Tể vượt trên cả tối thượng; là bậc quân vương của vũ trụ và chư Thiên, đáng được tôn kính, là chỗ nương tựa của mọi thế giới—Đại Tự Tại Thiên (Mahēśvara).

Verse 52

स एव सर्वदेवेशः सर्वेषामपि शङ्करः लीलया देवदैत्येन्द्रविभागमकरोद्धरः

Chỉ Ngài là Chúa Tể của mọi chư Thiên; chỉ Ngài là Śaṅkara, Đấng ban điều lành cho tất cả. Chỉ bằng līlā—cuộc du hí thần linh—Ngài đã lập nên sự phân định và trật tự giữa chư Thiên và các chúa Daitya, để nâng đỡ đạo lý của vũ trụ.

Verse 53

तस्यांशम् एकं सम्पूज्य देवा देवत्वम् आगताः ब्रह्मा ब्रह्मत्वम् आपन्नो ह्य् अहं विष्णुत्वमेव च

Sau khi chí thành thờ phụng một phần của Ngài (Śiva), chư thiên đạt được địa vị thần linh; Phạm Thiên đạt Phạm tính, và ta cũng thật sự đạt được Vishnu tính.

Verse 54

तम् अपूज्य जगत्यस्मिन् कः पुमान् सिद्धिमिच्छति तस्मात्तेनैव हन्तव्या लिङ्गार्चनविधेर् बलात्

Trong đời này, ai có thể mong cầu siddhi mà không thờ phụng Ngài? Vì thế, nhờ chính uy lực của pháp nghi thờ Linga, mọi trói buộc ngăn chướng phải được diệt trừ chỉ bằng sự thờ phụng ấy.

Verse 55

धर्मनिष्ठाश् च ते सर्वे श्रौतस्मार्तविधौ स्थिताः तथापि यजमानेन रौद्रेणोपसदा प्रभुम् रुद्रमिष्ट्वा यथान्यायं जेष्यामो दैत्यसत्तमान्

Tất cả họ đều kiên trú trong dharma, vững vàng nơi nghi quỹ Veda (śrauta) và truyền thống (smārta). Dẫu vậy, với người chủ tế cử hành tế lễ Rudra cùng các nghi upasad chuẩn bị, sau khi đúng pháp thờ phụng Chúa Rudra, chúng ta sẽ chiến thắng những Daitya bậc nhất.

Verse 56

सतारकाक्षेण मयेन गुप्तं स्वस्थं च गुप्तं स्फटिकाभमेकम् को नाम हन्तुं त्रिपुरं समर्थो मुक्त्वा त्रिनेत्रं भगवन्तमेकम्

Tripura—được Māyā che giấu, được Tārakākṣa mắt sao canh giữ, vững bền và phòng hộ kiên cố, sáng như một khối pha lê—ai có thể hủy diệt được, ngoài Đấng Chúa duy nhất, Śiva Ba Mắt?

Verse 57

सूत उवाच एवमुक्त्वा हरिश्चेष्ट्वा यज्ञेनोपसदा प्रभुम् उपविष्टो ददर्शाथ भूतसंघान्सहस्रशः

Sūta nói: Nói xong như vậy, Hari thực hành nghi thức phụng sự cung kính Chúa, qua yajña và các lễ hiến upasad. Rồi, ngồi trong quán niệm, nhờ ân ý của Ngài, ông thấy các đoàn Bhūta hàng ngàn vô số.

Verse 58

शूलशक्तिगदाहस्तान् टङ्कोपलशिलायुधान् नानाप्रहरणोपेतान् नानावेषधरांस्तदा

Bấy giờ, đoàn tùy tùng dữ dội của Thượng Chủ hiện ra, tay cầm tam xoa, giáo và chùy; mang theo cuốc bổ, đá và những khối đá làm vũ khí; trang bị đủ loại binh khí, khoác muôn hình muôn vẻ, chuyển động theo mệnh lệnh của Pati (Śiva).

Verse 59

कालाग्निरुद्रसंकाशान् कालरुद्रोपमांस्तदा प्राह देवो हरिः साक्षात् प्रणिपत्य स्थितान् प्रभुः

Bấy giờ chính Thượng Chủ Hari (Viṣṇu) cúi mình đảnh lễ rồi cất lời với những vị đang đứng trước mặt, rực sáng như Kālāgni-Rudra và sánh tựa Kāla-Rudra.

Verse 60

विष्णुरुवाच दग्ध्वा भित्त्वा च भुक्त्वा च गत्वा दैत्यपुरत्रयम् पुनर्यथागतं वीरा गन्तुमर्हथ भूतये

Viṣṇu nói: “Hãy đến ba thành của bọn Daitya, thiêu đốt chúng, phá toang chúng, và nuốt trọn uy lực của chúng. Rồi, hỡi các dũng sĩ, hãy trở về theo đúng con đường đã đến, vì an lạc và hưng thịnh của muôn loài.”

Verse 61

ततः प्रणम्य देवेशं भूतसंघाः पुरत्रयम् प्रविश्य नष्टास्ते सर्वे शलभा इव पावकम्

Bấy giờ, các đoàn Bhūta đảnh lễ Đấng Chúa của chư Thiên rồi tiến vào ba thành (Tripura); và tất cả đều bị tiêu diệt, như bướm đêm lao vào ngọn lửa rực cháy.

Verse 62

ततस्तु नष्टास्ते सर्वे भूता देवेश्वराज्ञया ननृतुर् मुमुदुश् चैव जगुर् दैत्याः सहस्रशः

Rồi, theo lệnh của Deveshvara (Chúa tể chư Thiên), tất cả các Bhūta ấy đều biến mất. Khi ấy, bọn Daitya hàng ngàn tên nhảy múa, hân hoan và cất tiếng ca vang.

Verse 63

तुष्टुवुर्देवदेवेशं परमात्मानमीश्वरम् ततः पराजिता देवा ध्वस्तवीर्याः क्षणेन तु

Chư Thiên tán thán Đấng Chúa tể của các thần—Īśvara, Tự Ngã Tối Thượng. Rồi ngay sau đó, các Thiên ấy bị đánh bại; khí lực anh hùng tan vỡ trong khoảnh khắc.

Verse 64

सेन्द्राः संगम्य देवेशम् उपेन्द्रं धिष्ठिता भयात् तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास भगवान्पुरुषोत्तमः

Cùng với Indra, chư Thiên tụ hội và vì sợ hãi đã nương tựa nơi Upendra, Chúa tể của các thần. Thấy họ như vậy, Đấng Thế Tôn Puruṣottama (Viṣṇu) liền suy tư: làm sao giải nỗi khốn cùng ấy cho hợp với thượng pháp và theo ý chỉ của Đấng Tối Thượng (Pati).

Verse 65

किं कृत्यमिति संतप्तः संतप्तान्सेन्द्रकान्क्षणम् कथं तु तेषां दैत्यानां बलं हत्वा प्रयत्नतः

Bị dày vò bởi ý nghĩ: “Giờ phải làm gì?”, Ngài nhìn các Thiên thần sầu khổ do Indra dẫn đầu và suy xét: “Làm sao, bằng nỗ lực có chủ ý, có thể đánh gục và tiêu diệt sức mạnh của bọn Daitya ấy?”

Verse 66

देवकार्यं करिष्यामि प्रसादात्परमेष्ठिनः पापं विचारतो नास्ति धर्मिष्ठानां न संशयः

“Nhờ ân sủng của Parameṣṭhin (Đấng Tối Thượng), ta sẽ hoàn thành việc của chư Thiên. Với người an trụ trong dharma, khi xét theo chân lý, không hề phát sinh tội lỗi—điều ấy không nghi ngờ.”

Verse 67

तस्माद्दैत्या न वध्यास्ते भूतैश्चोपसदोद्भवैः पापं नुदति धर्मेण धर्मे सर्वं प्रतिष्ठितम्

Vì thế, những Daitya ấy không nên bị giết bởi các loài sinh từ Upasads; bởi tội lỗi được xua tan nhờ Dharma, và toàn thể vũ trụ nương tựa nơi Dharma. Như vậy, Pati (Đấng Chúa Tể) gìn giữ trật tự: ngăn bạo lực và đặt chiến thắng trên nền hạnh hạnh chính trực.

Verse 68

धर्मादैश्वर्यमित्येषा श्रुतिरेषा सनातनी दैत्याश्चैते हि धर्मिष्ठाः सर्वे त्रिपुरवासिनः

“Từ Dharma phát sinh quyền uy và chủ quyền”—đó là lời Śruti Veda vĩnh cửu. Quả thật, các Daitya ấy, hết thảy cư dân Tripura, đều chí thành với Dharma; nhờ sự chính trực ấy mà họ đạt được quyền lực và sự thống trị.

Verse 69

तस्मादवध्यतां प्राप्ता नान्यथा द्विजपुङ्गवाः कृत्वापि सुमहत्पापं रुद्रमभ्यर्चयन्ति ये

Vì thế, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ai thờ phụng Rudra thì đạt sự bất khả xâm phạm—không có con đường nào khác. Dẫu đã tạo tội cực lớn, khi quay về tôn thờ Rudra, người ấy vẫn được che chở; bởi Pati (Đấng Chủ Tể) nhờ ân điển mà nới lỏng pāśa (xiềng buộc) của paśu (linh hồn).

Verse 70

मुच्यन्ते पातकैः सर्वैः पद्मपत्रमिवांभसा पूजया भोगसंपत्तिर् अवश्यं जायते द्विजाः

Nhờ sự thờ phụng này, người ta được giải thoát khỏi mọi tội lỗi—như lá sen không bị nước làm ướt. Và nhờ pūjā, hỡi các bậc nhị sinh, phú quý cùng các hưởng thụ đời sống chắc chắn phát sinh.

Verse 71

तस्मात्ते भोगिनो दैत्या लिङ्गार्चनपरायणाः तस्मात्कृत्वा धर्मविघ्नम् अहं देवाः स्वमायया

Vì thế, các Daitya ham hưởng lạc ấy đã hoàn toàn chuyên chú vào việc thờ phụng Liṅga. Do đó, ta—cùng với chư Deva—bằng chính māyā của mình, đã bày ra một sự ngăn trở đối với dharma (công đức) của họ.

Verse 72

दैत्यानां देवकार्यार्थं जेष्ये ऽहं त्रिपुरं क्षणात् सूत उवाच विचार्यैवं ततस्तेषां भगवान्पुरुषोत्तमः कर्तुं व्यवसितश्चाभूद् धर्मविघ्नं सुरारिणाम्

“Vì mục đích của chư Deva, ta sẽ chinh phục Tripura trong khoảnh khắc.” Sūta nói: Suy xét như vậy xong, Đấng Bhagavān Puruṣottama đã quyết định gây nên một sự ngăn trở đối với dharma của những kẻ thù chư thiên.

Verse 73

असृजच्च महातेजाः पुरुषं चात्मसंभवम् मायी मायामयं तेषां धर्मविघ्नार्थमच्युतः

Bấy giờ, Đấng Acyuta—rực sáng với đại quang minh—từ chính tự thể mình phóng hiện một Puruṣa sinh từ tinh yếu của Ngài. Là bậc vận dụng Māyā, Ngài tạo nên hữu thể ấy bằng chính Māyā, nhằm gây chướng ngại cho pháp hạnh (dharma) của họ.

Verse 74

शास्त्रं च शास्ता सर्वेषाम् अकरोत्कामरूपधृक् सर्वसंमोहनं मायी दृष्टप्रत्ययसंयुतम्

Tùy ý hiện thân, Đức Chúa—bậc Thầy của muôn loài—đã soạn lập giáo điển: một mặc khải kỳ diệu làm mê hoặc tất cả, do Māyā tạo tác, nhưng vẫn được trang bị những chứng cứ dựa trên trực giác (nhận thức trực tiếp) và các phương tiện tri thức đã được xác lập.

Verse 75

एतत्स्वाङ्गभवायैव पुरुषायोपदिश्य तु मायी मायामयं शास्त्रं ग्रन्थषोडशलक्षकम्

Sau khi truyền dạy điều ấy cho Puruṣa sinh từ chính chi phần của mình, Đức Chúa—bậc chủ tể Māyā—liền tạo ra một bộ śāstra do Māyā dệt nên, gồm mười sáu lakṣa (mười sáu vạn) grantha.

Verse 76

श्रौतस्मार्तविरुद्धं च वर्णाश्रमविवर्जितम् इहैव स्वर्गनरकं प्रत्ययं नान्यथा पुनः

Hễ hành vi nào trái với Śruti và Smṛti, lại không có kỷ luật của varṇa và āśrama, thì quả chứng hiện ngay tại đây: thiên đường hay địa ngục được nếm trải chính trong đời này—không phải cách nào khác nữa.

Verse 77

तच्छास्त्रमुपदिश्यैव पुरुषायाच्युतः स्वयम् पुरत्रयविनाशाय प्राहैनं पुरुषं हरिः

Sau khi truyền dạy giáo điển ấy cho Puruṣa, chính Acyuta—tức Hari—đã phán bảo người ấy, giao sứ mệnh tiêu diệt ba thành (Tripura).

Verse 78

गन्तुमर्हसि नाशाय भो तूर्णं पुरवासिनाम् धर्मास् तथा प्रणश्यन्तु श्रौतस्मार्ता न संशयः

Ôi (Đấng Chúa), Ngài hãy mau đi để diệt trừ những kẻ cư trú trong thành. Rồi các pháp (dharma) của họ—cả śrauta theo Veda lẫn smārta theo truyền thống—ắt sẽ tiêu vong; điều ấy không nghi ngờ gì.

Verse 79

ततः प्रणम्य तं मायी मायाशास्त्रविशारदः प्रविश्य तत्पुरं तूर्णं मुनिर्मायां तदाकरोत्

Bấy giờ vị hiền triết—thông thạo huyễn thuật và tinh tường khoa học về māyā—đảnh lễ Ngài. Rồi mau chóng vào thành ấy, vị muni lập tức phóng hiện māyā (uy lực huyễn hóa) của mình.

Verse 80

मायया तस्य ते दैत्याः पुरत्रयनिवासिनः श्रौतं स्मार्तं च संत्यज्य तस्य शिष्यास्तदाभवन्

Do māyā của ông ta, các Daitya cư ngụ trong ba thành đã từ bỏ cả nghi lễ śrauta lẫn pháp hành smārta, và khi ấy trở thành đệ tử của ông—bị trói buộc bởi mê vọng, chứ không theo kỷ luật giải thoát đưa paśu đến với Pati, tức Śiva.

Verse 81

तत्यजुश् च महादेवं शङ्करं परमेश्वरम् नारदो ऽपि तदा मायी नियोगान्मायिनः प्रभोः

Rồi họ từ bỏ Mahādeva—Śaṅkara, Đấng Tối Thượng. Ngay cả Nārada, khi ấy trở thành kẻ thi hành māyā, cũng hành động theo mệnh lệnh của vị Chúa ấy, Đấng nắm giữ Māyā.

Verse 82

प्रविश्य तत्पुरं तेन मायिना सह दीक्षितः मुनिः शिष्यैः प्रशिष्यैश् च संवृतः सर्वतः स्वयम्

Được thọ dīkṣā (lễ gia trì thánh), vị hiền triết cùng với bậc thầy māyā ấy bước vào thành. Chính vị muni được đệ tử và đệ tử của đệ tử vây quanh khắp mọi phía.

Verse 83

स्त्रीधर्मं चाकरोत्स्त्रीणां दुश्चारफलसिद्धिदम् चक्रुस्ताः सर्वदा लब्ध्वा सद्य एव फलं स्त्रियः

Ngài đã thiết lập cho phụ nữ pháp tắc hạnh kiểm gọi là strī-dharma—một khuôn phép khiến quả báo của hành vi sai trái được thành tựu. Khi tiếp nhận và thực hành, những người nữ ấy luôn nhận lấy kết quả của nó; quả báo đến với họ ngay tức thì.

Verse 84

जनासक्ता बभूवुस्ता विनिन्द्य पतिदेवताः अद्यापि गौरवात्तस्य नारदस्य कलौ मुनेः

Những người nữ ấy, bị quở trách vì khinh mạn chồng—đấng đáng tôn kính như chủ tể của mình—đã trở nên vướng mắc vào người đời và thế tục. Dẫu vậy, trong thời Kali, vì lòng tôn kính đối với hiền giả Nārada, chân lý này vẫn được ghi nhớ và truyền dạy.

Verse 85

नार्यश्चरन्ति संत्यज्य भर्तॄन् स्वैरं वृथाधमाः स्त्रीणां माता पिता बन्धुः सखा मित्रं च बान्धवः

Có những người nữ bỏ chồng mà lang thang theo ý riêng, sa vào hạnh kiểm hư vọng và đáng chê trách. Đối với phụ nữ, chỗ nương tựa chân thật là mẹ cha, cùng thân quyến—bạn bè, tri kỷ và bà con họ hàng.

Verse 86

भर्ता एव न संदेहस् तथाप्य् आसहमायया कृत्वापि सुमहत्पापं या भर्तुः प्रेमसंयुता

Quả thật, chỉ riêng người chồng là đấng che chở—không còn nghi ngờ. Tuy vậy, dẫu vì một thoáng mê lầm không kham nhẫn mà phạm một tội rất lớn, người nữ nào vẫn gắn bó bằng tình yêu đối với chồng (và trở về với lòng trung trinh ấy) thì được nói là nương đúng nơi nương tựa của mình.

Verse 87

प्राप्नुयात् परमं स्वर्गं नरकं च विपर्ययात् पुरैका मुनिशार्दूलाः सर्वधर्मान् सदा पतिम्

Nhờ hạnh kiểm đúng như vậy mà đạt đến cõi trời tối thượng; trái lại thì rơi vào địa ngục. Hỡi các bậc hiền giả dũng mãnh như hổ, từ thuở xưa, Đấng Chủ (Pati) vẫn luôn được tuyên xưng là tinh túy và chỗ nâng đỡ của mọi pháp dharma.

Verse 88

संत्यज्यापूजयन्साध्व्यो देवानन्याञ्जगद्गुरून् ताः स्वर्गलोकमासाद्य मोदन्ते विगतज्वराः

Từ bỏ mọi chỗ nương tựa khác, những người phụ nữ hiền đức ấy không thờ phụng các thần khác; chỉ một lòng sùng kính bậc Thầy của muôn loài (Jagadguru), họ đạt đến cõi trời và hoan hỷ, thoát khỏi cơn nóng bức khổ não của luân hồi.

Verse 89

नरकं च जगामान्या तस्माद्भर्ता परा गतिः तथापि भर्तॄन् स्वांस् त्यक्त्वा बभूवुः स्वैरवृत्तयः

Một người phụ nữ khác đã rơi vào địa ngục; vì thế, người chồng được tuyên là chỗ nương tựa tối thượng (con đường đúng). Tuy vậy, vẫn có kẻ bỏ chính chồng mình, trở nên phóng túng theo ý riêng, hành động dưới sự chi phối của dây trói pāśa chứ không theo dharma.

Verse 90

मायया देवदेवस्य विष्णोस्तस्याज्ञया प्रभोः अलक्ष्मीश् च स्वयं तस्य नियोगात्त्रिपुरं गता

Do māyā của Viṣṇu—bậc Thần của các thần—và theo mệnh lệnh của Đấng ấy, chính Alakṣmī, vâng theo sự sai phái của Ngài, đã đi đến Tripura.

Verse 91

या लक्ष्मीस्तपसा तेषां लब्धा देवेश्वरादजात् बहिर्गता परित्यज्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभोः

Chính Śrī ấy—Lakṣmī mà họ đạt được nhờ khổ hạnh từ Đấng Chúa của chư thiên, bậc Vô sinh—đã bước ra và rời bỏ họ, theo mệnh lệnh của Đức Brahmā, bậc Chủ tể.

Verse 92

बुद्धिमोहं तथाभूतं विष्णुमायाविनिर्मितम् तेषां दत्त्वा क्षणं देवस् तासां मायी च नारदः

Bấy giờ, vị Deva trong chốc lát gieo lên họ sự mê lầm của trí tuệ—được tạo tác bởi māyā của Viṣṇu; và Nārada cũng trở thành kẻ vận dụng māyā giữa họ.

Verse 93

सुखासीनौ ह्यसंभ्रान्तौ धर्मविघ्नार्थमव्ययौ एवं नष्टे तदा धर्मे श्रौतस्मार्ते सुशोभने

Hai đấng bất hoại ngồi an nhiên, không xao động, liền khởi sự tạo ra chướng ngại đối với Dharma. Vì thế, khi Chánh Pháp rực rỡ nương nơi Śruti và Smṛti đã bị phá hoại,

Verse 94

पाषण्डे ख्यापिते तेन विष्णुना विश्वयोनिना त्यक्ते महेश्वरे दैत्यैस् त्यक्ते लिङ्गार्चने तथा

Khi Viṣṇu—cội nguồn và lòng mẹ sinh thành của vũ trụ—rao truyền giáo thuyết pāṣaṇḍa (lệch lạc tà kiến), thì bọn Daitya lìa bỏ Mahādeva; cũng vậy, chúng từ bỏ việc thờ phụng Liṅga.

Verse 95

स्त्रीधर्मे निखिले नष्टे दुराचारे व्यवस्थिते कृतार्थ इव देवेशो देवैः सार्धमुमापतिम्

Khi toàn thể nữ pháp (strī-dharma) đã suy sụp và hạnh xấu trở nên vững bền, thì Chúa tể chư thiên—như thể đã toại nguyện—cùng các thần đến gần Umāpati, tức Thần Śiva.

Verse 96

तपसा प्राप्य सर्वज्ञं तुष्टाव पुरुषोत्तमः श्रीभगवानुवाच महेश्वराय देवाय नमस्ते परमात्मने

Nhờ khổ hạnh (tapas) mà đạt đến Đấng Toàn Tri, Bậc Tối Thượng (Puruṣottama) liền tán thán Ngài. Đức Thế Tôn nói: “Kính lễ Mahēśvara, kính lễ Đấng Thiêng Liêng; kính lễ Bản Ngã Tối Thượng (Paramātman).”

Verse 97

नारायणाय शर्वाय ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे शाश्वताय ह्यनन्ताय अव्यक्ताय च ते नमः

Kính lễ Ngài—Đấng là Nārāyaṇa, là Śarva (Śiva), là Brahman, và chính hình thể là Brahman; Đấng thường hằng, thật vô tận, và bất hiển (avyakta). Con xin cúi đầu đảnh lễ Ngài.

Verse 98

सूत उवाच एवं स्तुत्वा महादेवं दण्डवत्प्रणिपत्य च जजाप रुद्रं भगवान् कोटिवारं जले स्थितः

Sūta nói: Sau khi tán thán Mahādeva như vậy và phủ phục đảnh lễ trọn vẹn, bậc đáng tôn kính—vẫn ngâm mình trong nước—đã trì tụng Rudra-mantra đến một koṭi lần.

Verse 99

देवाश् च सर्वे ते देवं तुष्टुवुः परमेश्वरम् सेन्द्राः ससाध्याः सयमाः सरुद्राः समरुद्गणाः

Bấy giờ tất cả chư thiên ấy—cùng với Indra, các Sādhyas, các Yamas, các Rudras và đoàn Maruts—đều tán thán Đấng Tối Thượng Parameśvara, vị Pati siêu việt muôn loài, ban ân sủng cho các paśu (chúng sinh bị ràng buộc).

Verse 100

देवा ऊचुः नमः सर्वात्मने तुभ्यं शङ्करायार्तिहारिणे रुद्राय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे

Chư Thiên thưa rằng: Kính lễ Ngài, Tự Ngã của muôn loài; kính lễ Śaṅkara, Đấng trừ diệt khổ não. Kính lễ Rudra—kính lễ Nīlarudra, kính lễ Rudra dữ dội (Kad-rudra), kính lễ Pracetas, Chúa tể của thức tỉnh giác tri.

Verse 101

गतिर्नः सर्वदास्माभिर् वन्द्यो देवारिमर्दनः त्वमादिस्त्वमनन्तश् च अनन्तश्चाक्षयः प्रभुः

Chỉ riêng Ngài là nơi nương tựa của chúng con mọi thời; luôn đáng được tôn kính, hỡi Đấng nghiền nát kẻ thù của chư thiên. Ngài là Khởi nguyên và cũng là Vô tận; thật vậy, Ngài là Vô biên, bất hoại, là Chúa tể tối thượng (Pati).

Verse 102

प्रकृतिः पुरुषः साक्षात् स्रष्टा हर्ता जगद्गुरो त्राता नेता जगत्यस्मिन् द्विजानां द्विजवत्सल

Ô Jagadguru, Ngài thật là Prakṛti và Puruṣa trong hình tướng hiển lộ—Ngài là Đấng Sáng tạo và Đấng Thu nhiếp. Trong thế gian này, Ngài là Đấng Bảo hộ và Người Dẫn đường; ô Đấng yêu thương hàng nhị sinh, dịu hiền với các brāhmaṇa.

Verse 103

वरदो वाङ्मयो वाच्यो वाच्यवाचकवर्जितः याज्यो मुक्त्यर्थमीशानो योगिभिर् योगविभ्रमैः

Đấng Tối Thượng là bậc ban ân phúc; Ngài hiện hữu như Thánh Ngôn và cũng là điều được nói đến—nhưng Ngài vượt ngoài cả cái có thể diễn đạt lẫn kẻ diễn đạt. Īśāna, được thờ phụng vì mục đích giải thoát, được các hành giả yoga chứng ngộ qua muôn kỷ luật và những chuyển động biến hóa của yoga.

Verse 104

हृत्पुण्डरीकसुषिरे योगिनां संस्थितः सदा वदन्ति सूरयः सन्तं परं ब्रह्मस्वरूपिणम्

Các bậc hiền triết tuyên rằng Đấng Tối Thượng—luôn an trụ trong khoảng rỗng của hoa sen nơi tim của các yogin—chính là Đấng Cát Tường (Śiva), bản tính là Brahman siêu việt. Ngài là Pati, soi sáng paśu từ bên trong và tháo gỡ dây trói pāśa.

Verse 105

भवन्तं तत्त्वम् इत्यार्यास् तेजोराशिं परात्परम् परमात्मानमित्याहुर् अस्मिञ्जगति तद्विभो

Lạy Đấng bao trùm khắp, các bậc thánh hiền trong thế gian này tuyên xưng Ngài chính là Tattva—khối Quang Minh tối thượng, siêu việt hơn mọi siêu việt; là Paramātman vượt ngoài tất cả.

Verse 106

दृष्टं श्रुतं स्थितं सर्वं जायमानं जगद्गुरो अणोरल्पतरं प्राहुर् महतो ऽपि महत्तरम्

Lạy Jagadguru, mọi điều được thấy và được nghe—mọi điều đang tồn tại và mọi điều đang sinh khởi—các bậc hiền triết nói rằng Ngài vi tế hơn cả vi trần và vĩ đại hơn cả đại vĩ; vì Ngài là Pati, vượt ngoài mọi thước đo.

Verse 107

सर्वतः पाणिपादं त्वां सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठसि

Ngài có tay chân khắp mọi phương; khắp nơi là mắt, đầu và mặt của Ngài. Trong toàn thế gian, Ngài chính là sự nghe của muôn loài; bao trùm tất cả, Ngài an trụ như Đấng Chủ Tể toàn thể (Pati), vượt ngoài mọi giới hạn.

Verse 108

महादेवमनिर्देश्यं सर्वज्ञं त्वामनामयम् विश्वरूपं विरूपाक्षं सदाशिवम् अनामयम्

Ngài là Mahādeva—bất khả thuyết, toàn tri, và không vướng khổ não. Ngài là Thân Tướng vũ trụ, Đấng Tam Nhãn vượt ngoài nhãn quan thường tình, chính Sadāśiva—thanh tịnh thường hằng, không bị bệnh tật hay sầu bi chạm đến.

Verse 109

कोटिभास्करसंकाशं कोटिशीतांशुसन्निभम् कोटिकालाग्निसंकाशं षड्विंशकमनीश्वरम्

Ngài rực sáng như mười triệu mặt trời; dịu mát như mười triệu vầng trăng; dữ dội như mười triệu ngọn lửa của thời đại hoại diệt—thế nhưng Ngài vượt ngoài hai mươi sáu tattva, là Đấng Chúa Tể vô song, không bị ai thống trị.

Verse 110

प्रवर्तकं जगत्यस्मिन् प्रकृतेः प्रपितामहम् वदन्ति वरदं देवं सर्वावासं स्वयंभुवम्

Người ta tôn xưng Ngài là Đấng khởi động vũ trụ này, là Đại Tổ phụ ngay cả của Prakṛti; là Deva ban ân, Đấng Tự Sinh (Svayambhū), và là nơi nương tựa nội tại của muôn loài. Với tư cách Pati, Ngài khiến Prakṛti vận hành, mà vẫn là chỗ trú ngụ bao trùm của mọi paśu (linh hồn bị trói buộc).

Verse 111

श्रुतयः श्रुतिसारं त्वां श्रुतिसारविदो जनाः

Các Veda tuyên xưng Ngài là tinh túy của śruti; và những ai thật sự thấu triệt tinh túy của Veda đều nhận ra Ngài (là Thực tại tối thượng).

Verse 112

अदृष्टमस्माभिर् अनेकमूर्ते विना कृतं यद्भवताथ लोके त्वमेव दैत्यासुरभूतसंघान् देवान् नरान् स्थावरजङ्गमांश् च

Ôi Đấng Nhiều Hình Tướng, chúng con nhận thấy rằng trong đời này không điều gì thành tựu nếu thiếu Ngài. Chỉ riêng Ngài (với tư cách Pati, Chúa Tể tối thượng) cai quản và thấm nhuần các đoàn Daitya, Asura và Bhūta, cũng như chư Deva, loài người và hết thảy chúng sinh—cả bất động lẫn hữu động.

Verse 113

पाहि नान्या गतिः शंभो विनिहत्यासुरोत्तमान् मायया मोहिताः सर्वे भवतः परमेश्वर

Xin che chở chúng con, ô Śambhu—vì không còn nơi nương tựa nào khác. Dẫu các A-tu-la bậc nhất đã bị diệt, tất cả chúng con vẫn còn mê lầm bởi Māyā của Ngài, ô Đấng Parameśvara.

Verse 114

यथा तरङ्गा लहरीसमूहा युध्यन्ति चान्योन्यमपांनिधौ च जलाश्रयादेव जडीकृताश् च सुरासुरास्तद्वदजस्य सर्वम्

Như những làn sóng—tụ thành muôn đợt—va chạm và tranh đấu lẫn nhau trong lòng đại dương, cũng vậy chư Thiên và A-tu-la, do nương vào nền tảng “nước” của tự nhiên vật chất mà trở nên trì trệ, rồi tương tranh với nhau. Cũng thế, tất cả đây chỉ là sự hiển lộ của Đấng Vô Sinh (Aja)—Chúa tể Pati—qua Māyā của Ngài.

Verse 115

सूत उवाच य इदं प्रातरुत्थाय शुचिर्भूत्वा जपेन्नरः शृणुयाद्वा स्तवं पुण्यं सर्वकामम् अवाप्नुयात्

Sūta nói: Ai thức dậy vào buổi sớm, thanh tịnh thân tâm, rồi tụng bài tán tụng công đức này—hoặc chỉ lắng nghe—đều đạt được sự viên mãn mọi mục đích. Nhờ śravaṇa và japa như thế, paśu (linh hồn bị trói buộc) được dẫn về ân sủng của Pati, và pāśa (xiềng xích) dần dần được nới lỏng.

Verse 116

स्तुतस्त्वेवं सुरैर्विष्णोर् जपेन च महेश्वरः सोमः सोमाम् अथालिङ्ग्य नन्दिदत्तकरः स्मयन्

Được chư Thiên tán dương như thế, lại được nâng đỡ bởi japa của Viṣṇu, Mahādeva—Soma—ôm lấy Somā; và với bàn tay Nandin đặt ban phúc, Ngài mỉm cười.

Verse 117

प्राह गंभीरया वाचा देवानालोक्य शङ्करः ज्ञातं मयेदमधुना देवकार्यं सुरेश्वराः

Bấy giờ Śaṅkara nhìn chư Thiên và cất lời bằng giọng trầm hùng: “Hỡi các bậc chúa tể của chư Sura, nay Ta đã hiểu việc thiêng liêng cần phải hoàn thành.”

Verse 118

विष्णोर् मायाबलं चैव नारदस्य च धीमतः तेषामधर्मनिष्ठानां दैत्यानां देवसत्तमाः

Nương vào sức mạnh māyā của Viṣṇu và lời chỉ giáo phân minh của bậc hiền trí Nārada, các vị Thiên tối thượng đã khuất phục bọn Daitya an trú trong phi pháp, để Chánh pháp được phục hưng dưới sự nhiếp trì vô hình của Pati (Śiva).

Verse 119

पुरत्रयविनाशं च करिष्ये ऽहं सुरोत्तमाः सूत उवाच अथ सब्रह्मका देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समागताः

“Hỡi các bậc Thiên tối thượng, ta nhất định sẽ thực hiện sự hủy diệt Thành Ba (Tripura).” Sūta nói: Bấy giờ chư Thiên—cùng với Brahmā, với Indra và với Upendra (Viṣṇu)—đều hội tụ.

Verse 120

श्रुत्वा प्रभोस्तदा वाक्यं प्रणेमुस्तुष्टुवुश् च ते अप्येतदन्तरे देवी देवमालोक्य विस्मिता

Nghe lời của Đấng Chúa Tể, các vị ấy cúi đầu đảnh lễ và tán dương Ngài. Trong lúc ấy, Devī nhìn thấy Deva liền sững sờ—tâm tràn ngập trước sự hiển lộ của Pati, Đấng tháo gỡ sợi trói (pāśa) của các linh hồn bị buộc (paśu).

Verse 121

लीलांबुजेन चाहत्य कलमाह वृषध्वजम् देव्युवाच क्रीडमानं विभो पश्य षण्मुखं रविसन्निभम्

Khẽ đánh đùa bằng đóa sen, nàng dịu hiền thưa với Vṛṣadhvaja (Śiva). Devī nói: “Ôi Đấng Toàn Năng, xin nhìn—Skanda, bậc Sáu Mặt, đang vui đùa, rực sáng như mặt trời.”

Verse 122

पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठं भूषितं भूषणैः शुभैः मुकुटैः कटकैश्चैव कुण्डलैर्वलयैः शुभैः

Ngài nhìn thấy người con ấy—bậc tối thắng trong hàng những ai được phúc có con—được trang nghiêm bằng các bảo sức cát tường: mũ miện, vòng tay, khuyên tai và những vòng xuyến rực sáng.

Verse 123

नूपुरैश्छन्नवारैश् च तथा ह्य् उदरबन्धनैः किङ्किणीभिर् अनेकाभिर् हैमैरश्वत्थपत्रकैः

Họ được trang sức bằng vòng chân, những tràng hoa được che phủ tinh xảo, cùng đai thắt lưng; lại còn vô số chuông nhỏ leng keng, đúc bằng vàng, tạo hình như lá aśvattha (cây bồ-đề thiêng).

Verse 124

कल्पकद्रुमजैः पुष्पैः शोभितैरलकैः शुभैः हारैर् वारिजरागादिमणिचित्रैस् तथाङ्गदैः

Được điểm trang bằng hoa sinh từ cây kalpaka như ý, được tô đẹp bởi những lọn tóc xoăn cát tường, và trang hoàng bằng chuỗi ngọc cùng vòng tay khảm vô số bảo châu—như hồng ngọc sắc sen và các loại khác—thân tướng thiêng ấy rực rỡ huy hoàng.

Verse 125

मुक्ताफलमयैर्हारैः पूर्णचन्द्रसमप्रभैः तिलकैश् च महादेव पश्य पुत्रं सुशोभनम्

Ôi Mahādeva, xin Ngài hãy nhìn người con rực rỡ này—được trang sức bằng chuỗi ngọc trai sáng như trăng rằm, lại điểm những tilaka cát tường—tỏa ngời vẻ đẹp thần linh.

Verse 126

अङ्कितं कुङ्कुमाद्यैश् च वृत्तं भसितनिर्मितम् वक्त्रवृन्दं च पश्येश वृन्दं कामलकं यथा

Được đánh dấu bằng nghệ tây (kuṅkuma) và các thứ khác, lại có dấu tròn được tạo bằng bhasma—tro thiêng; ôi Chúa Tể, con thấy một vòng các khuôn mặt, như chùm quả amla.

Verse 127

नेत्राणि च विभो पश्य शुभानि त्वं शुभानि च अञ्जनानि विचित्राणि मङ्गलार्थं च मातृभिः

Ôi Đấng Toàn Khắp, xin Ngài hãy nhìn những đôi mắt cát tường này, và những loại anjana (kohl) rực rỡ, cát tường—do các Thánh Mẫu chuẩn bị để ban phúc và an lành.

Verse 128

गङ्गादिभिः कृत्तिकाद्यैः स्वाहया च विशेषतः इत्येवं लोकमातुश् च वाग्भिः संबोधितः शिवः

Như vậy, Śiva được xưng tụng bằng lời ca ngợi—bởi Gaṅgā và các vị khác, bởi Kṛttikā cùng những vị còn lại, và đặc biệt bởi Svāhā, lại có cả Lokamātṛ (Mẹ của các thế giới) cùng hòa lời.

Verse 129

न ययौ तृप्तिमीशानः पिबन्स्कन्दाननामृतम् न सस्मार च तान्देवान् दैत्यशस्त्रनिपीडितान्

Dẫu đang uống cam lộ từ gương mặt của Skanda, Īśāna vẫn chưa hề thỏa mãn; và khi ấy Ngài cũng chẳng nhớ đến các Deva đang bị vũ khí của bọn Daitya nghiền ép.

Verse 130

स्कन्दमालिङ्ग्य चाघ्राय नृत्य पुत्रेत्युवाच ह सो ऽपि लीलालसो बालो ननर्तार्तिहरः प्रभुः

Ôm lấy Skanda, âu yếm ngửi đỉnh đầu con, Ngài nói: “Hãy múa đi, con của ta.” Và đứa trẻ đầy vẻ đùa vui ấy—Chúa Skanda, bậc tối thượng xua tan khổ não—liền bắt đầu múa.

Verse 131

सहैव ननृतुश्चान्ये सह तेन गणेश्वराः त्रैलोक्यमखिलं तत्र ननर्तेशाज्ञया क्षणम्

Cùng với Ngài, các vị chúa tể Gaṇa khác cũng bắt đầu múa. Ngay khoảnh khắc ấy, theo lệnh của Īśa (Śiva), toàn thể tam giới ở đó, trọn vẹn, đều múa trong chốc lát.

Verse 132

नागाश् च ननृतुः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः तुष्टुवुर्गणपाः स्कन्दं मुमोदांबा च मातरः

Tất cả các Nāga đều múa; chư Deva—do Indra dẫn đầu—hân hoan. Các Gaṇa ca tụng Skanda, và Ambā cũng vậy, cùng các Thánh Mẫu, tràn đầy niềm hoan hỷ.

Verse 133

ससृजुः पुष्पवर्षाणि जगुर्गन्धर्वकिन्नराः नृत्यामृतं तदा पीत्वा पार्वतीपरमेश्वरौ अवापतुस् तदा तृप्तिं नन्दिना च गणेश्वराः

Bấy giờ mưa hoa tuôn rải, các Gandharva và Kinnara cất tiếng ca. Uống lấy cam lộ của vũ điệu thiêng, Pārvatī và Parameśvara (Śiva) đạt đến niềm mãn nguyện sâu xa; Nandin cùng các vị chủ của đoàn Gaṇa cũng được thỏa lòng như vậy.

Verse 134

ततः स नन्दी सह षण्मुखेन तथा च सार्धं गिरिराजपुत्र्या विवेश दिव्यं भवनं भवो ऽपि यथाम्बुदो ऽन्याम्बुदम् अम्बुदाभः

Rồi Nandin cùng với Ṣaṇmukha (Skanda), lại đồng hành với ái nữ của Chúa Núi (Pārvatī), bước vào tòa cung điện thiêng. Bhava (Śiva) cũng vậy—sắc như mây—đi vào, như một đám mây mưa hòa nhập vào đám mây khác.

Verse 135

द्वारस्य पार्श्वे ते तस्थुर् देवा देवस्य धीमतः तुष्टुवुश् च महादेवं किंचिद् उद्विग्नचेतसः

Đứng bên ngưỡng cửa, các Deva ở lại đó; với tâm hơi xao động, họ tán dương Mahādeva—Đấng Thần của chư thiên, bậc trí tuệ.

Verse 136

किंतु किंत्विति चान्योन्यं प्रेक्ष्य चैतत्समाकुलाः पापा वयम् इति ह्यन्ये अभाग्याश्चेति चापरे

Bối rối, họ nhìn nhau và cứ lặp đi lặp lại: “Nhưng… sao có thể như vậy?” Có kẻ nói: “Chúng ta mang tội (pāpa)”; kẻ khác than: “Chúng ta thật bất hạnh.”

Verse 137

भाग्यवन्तश् च दैत्येन्द्रा इति चान्ये सुरेश्वराः पूजाफलमिमं तेषाम् इत्यन्ये नेति चापरे

Có vị chúa của chư thiên nói: “Ngay cả các thủ lĩnh Daitya cũng là kẻ có phước.” Kẻ khác bảo: “Đó là quả của sự thờ phụng mà họ đã nhận được”; lại có người đáp: “Không—không phải vậy.”

Verse 138

एतस्मिन्नन्तरे तेषां श्रुत्वा शब्दाननेकशः कुम्भोदरो महातेजा दण्डेनाताडयत्सुरान्

Ngay lúc ấy, nghe những tiếng kêu náo loạn dồn dập của họ, Kumbhodara—rực sáng đại uy lực—liền dùng gậy đánh vào chư thiên, bẻ gãy kiêu mạn và làm tan tác ý chí của họ.

Verse 139

दुद्रुवुस्ते भयाविष्टा देवा हाहेतिवादिनः अपतन्मुनयश्चान्ये देवाश् च धरणीतले

Kinh hãi tột cùng, chư thiên ấy bỏ chạy, kêu lên: “Than ôi! Than ôi!” Các hiền triết khác cũng ngã quỵ, và các thần gục xuống trên mặt đất—bị khuất phục trước Đấng Tối Thượng Pati, quyền năng phá tan mọi pasha (xiềng buộc).

Verse 140

अहो विधेर्बलं चेति मुनयः कश्यपादयः दृष्ट्वापि देवदेवेशं देवानां चासुरद्विषाम्

Các hiền triết, đứng đầu là Kaśyapa, thốt lên: “Ôi! Sức mạnh áp đảo của Vidhi (định mệnh, pháp tắc) là thế!”—dẫu đã chiêm bái Devadeveśa, Chúa tể của chư thiên, nơi nương tựa của devas và là kẻ đối nghịch của asuras.

Verse 141

अभाग्यान्न समाप्तं तु कार्यमित्यपरे द्विजाः प्रोचुर्नमः शिवायेति पूज्य चाल्पतरं हृदि

Những người hai lần sinh khác nói: “Vì bất hạnh, nghi lễ chưa được hoàn tất.” Tuy vậy, giữ trong lòng một chút kính tín, họ vẫn xưng tụng: “Namah Śivāya,” rồi thờ phụng Ngài—khẳng định rằng dù hành sự bên ngoài thất bại, một niệm bhakti nội tâm hướng về Pati cũng có thể làm vững kẻ pashu đang bị pasha trói buộc.

Verse 142

ततः कपर्दी नन्दीशो महादेवप्रियो मुनिः शूली माली तथा हाली कुण्डली वलयी गदी

Sau đó, (Ngài được tán dương là) Kapardī, Nandīśa, vị hiền giả được Mahādeva yêu quý; bậc mang tam xoa, bậc đeo vòng hoa, cũng là người cầm cày; bậc trang sức bằng khuyên tai và vòng tay, và bậc cầm chùy.

Verse 143

वृषमारुह्य सुश्वेतं ययौ तस्याज्ञया तदा ततो वै नन्दिनं दृष्ट्वा गणः कुम्भोदरो ऽपि सः

Cưỡi lên con bò trắng rực rỡ, ông lập tức lên đường theo thánh lệnh của Chúa. Rồi khi thấy Nandin, gaṇa Kumbhodara cũng tiến đến và theo sau, kính nhận mệnh lệnh của vị thị giả tối thượng của Śiva.

Verse 144

प्रणम्य नन्दिनं मूर्ध्ना सह तेन त्वरन् ययौ नन्दी भाति महातेजा वृषपृष्ठे वृषध्वजः

Cúi đầu đảnh lễ Nandin, ông vội vã tiến bước cùng ngài. Tại đó, Nandin rạng ngời đại quang minh; còn Đấng mang cờ hiệu Bò (Śiva) hiển hiện chói lọi trên lưng bò—Pati, bậc Chủ Tể dẫn dắt các paśu bị ràng buộc đến giải thoát.

Verse 145

सगणो गणसेनानीर् मेघपृष्ठे यथा भवः दशयोजनविस्तीर्णं मुक्ताजालैर् अलंकृतम्

Được các gaṇa và các tướng lĩnh của gaṇa tháp tùng, Bhava (Śiva) hiện ra như trên mặt mây—trải rộng mười yojana, và được trang nghiêm bằng những mạng lưới ngọc trai.

Verse 146

सितातपत्रं शैलादेर् आकाशमिव भाति तत् तत्रान्तर्बद्धमाला सा मुक्ताफलमयी शुभा

Chiếc lọng nghi lễ màu trắng, đặt trên bệ như núi, tỏa sáng như chính bầu trời. Bên trong có một vòng hoa cát tường kết chặt, làm bằng hạt ngọc trai—thanh tịnh và rạng ngời—dâng kính trong lễ thờ Liṅga của Śiva.

Verse 147

गङ्गाकाशान्निपतिता भाति मूर्ध्नि विभोर्यथा अथ दृष्ट्वा गणाध्यक्षं देवदुन्दुभयः शुभाः

Như dòng Gaṅgā từ trời rơi xuống, rạng ngời trên đỉnh đầu Đấng Toàn Năng, cũng vậy—khi trông thấy vị thủ lĩnh các gaṇa của Śiva—những trống thiêng của chư thiên vang lên điềm lành.

Verse 148

नियोगाद्वज्रिणः सर्वे विनेदुर्मुनिपुङ्गवाः तुष्टुवुश् च गणेशानं वाग्भिर् इष्टप्रदं शुभम्

Theo mệnh lệnh của Vajrin (Indra), tất cả các bậc hiền triết tối thượng đồng thanh hô vang tán thán; và bằng lời thiêng, họ ca tụng Gaṇeśāna—Đấng cát tường ban cho quả phúc như ý.

Verse 149

यथा देवा भवं दृष्ट्वा प्रीतिकण्टकितत्वचः नियोगाद्वज्रिणो मूर्ध्नि पुष्पवर्षं च खेचराः

Bấy giờ, khi chư thiên chiêm ngưỡng Bhava (Śiva), da thịt họ rùng mình vì hoan hỷ; và theo lệnh của Đấng cầm Kim Cang (Indra), các chúng sinh du hành trên không rải mưa hoa xuống đỉnh đầu Ngài.

Verse 150

ववृषुश् च सुगन्धाढ्यं नन्दिनो गगनोदितम् वृष्ट्या तुष्टस्तदा रेजे तुष्ट्या पुष्ट्या यथार्थया

Và Nandin từ cõi trời đổ xuống một trận mưa hương thơm ngào ngạt. Được làm vui lòng bởi cơn mưa ấy, Ngài bấy giờ rạng ngời—niềm hoan hỷ trở thành dưỡng lực chân thật, làm tăng trưởng điềm lành và sức mạnh đúng như thực.

Verse 151

नन्दी भवश् चान्द्रयातु स्नातया गन्धवारिणा पुष्पैर्नानाविधैस्तत्र भाति पृष्ठं वृषस्य तत्

Tại đó, Nandī và Bhava—cùng với Cāndrayātu—tắm cho Thánh Ngưu (Vṛṣa) bằng nước thơm ngát hương; rồi với muôn loài hoa, lưng của Vṛṣa thiêng ấy rực rỡ sáng ngời.

Verse 152

संकीर्णं तु दिवः पृष्ठं नक्षत्रैरिव सुव्रताः कुसुमैः संवृतो नन्दी वृषपृष्ठे रराज सः

“Hỡi những người giữ hạnh nguyện cao quý, như vòm trời rải đầy tinh tú, cũng vậy Nandī—phủ kín hoa—rạng ngời trên lưng Thánh Ngưu.”

Verse 153

दिवः पृष्ठे यथा चन्द्रो नक्षत्रैरिव सुव्रताः तं दृष्ट्वा नन्दिनं देवाः सेन्द्रोपेन्द्रास् तथाविधम्

Như vầng trăng tỏa sáng trên vòm trời, được các vì sao vây quanh, Nandin cũng hiện ra rực rỡ như thế. Thấy Ngài đúng trong hình tướng ấy, chư Thiên—cùng Indra và Upendra—chiêm ngưỡng quang huy phát sinh từ giới nguyện kiên cố và lòng sùng kính đối với Pati (Śiva).

Verse 154

तुष्टुवुर् गणपेशानं देवदेवमिवापरम् देवा ऊचुः नमस्ते रुद्रभक्ताय रुद्रजाप्यरताय च

Chư Thiên tán dương Gaṇeśa, Chúa tể của các Gaṇa, như thể Ngài là một vị “Thần của các thần” khác. Chư Thiên thưa: “Đảnh lễ Ngài—bậc sùng kính Rudra, và luôn hoan hỷ trong japa (trì tụng) thánh danh của Rudra.”

Verse 155

रुद्रभक्तार्तिनाशाय रौद्रकर्मरताय ते कूष्माण्डगणनाथाय योगिनां पतये नमः

Đảnh lễ Ngài—bậc diệt trừ khổ não của những người sùng kính Rudra; bậc chuyên tâm vào các hành nghiệp dữ dội mang uy lực Rudra để hàng phục trói buộc; Chúa tể của đoàn gaṇa Kūṣmāṇḍa; và Pati, bậc Chủ tể tối thượng của các yogin.

Verse 156

सर्वदाय शरण्याय सर्वज्ञायार्तिहारिणे वेदानां पतये चैव वेदवेद्याय ते नमः

Đảnh lễ Ngài—bậc nương tựa luôn ban ân; bậc toàn tri, diệt trừ khổ não; Chúa tể của các Veda, và Đấng được nhận biết qua chính các Veda.

Verse 157

वज्रिणे वज्रदंष्ट्राय वज्रिवज्रनिवारिणे वज्रालंकृतदेहाय वज्रिणाराधिताय ते

Đảnh lễ Ngài—bậc mang chày sét; bậc có nanh như chày sét; bậc ngăn được cả chày sét của kẻ cầm chày sét; thân Ngài trang nghiêm bằng quang huy cứng bền như kim cương; và bậc được chính người mang chày sét (Indra) phụng thờ.

Verse 158

रक्ताय रक्तनेत्राय रक्तांबरधराय ते रक्तानां भवपादाब्जे रुद्रलोकप्रदायिने

Kính lễ Ngài, ô Rudra—thân sắc đỏ thắm, mắt đỏ, khoác y đỏ; Ngài ban cõi Rudraloka cho những người sùng kính dâng lễ vật màu đỏ mà thờ lạy đóa sen nơi chân Ngài.

Verse 159

नमः सेनाधिपतये रुद्राणां पतये नमः भूतानां भुवनेशानां पतये पापहारिणे

Kính lễ Đấng Thống soái các đạo binh thiên giới; kính lễ Chúa tể của các Rudra. Kính lễ Chúa tể của muôn loài và của các bậc chủ quản thế giới—Đấng Pati tiêu trừ tội lỗi.

Verse 160

रुद्राय रुद्रपतये रौद्रपापहराय ते नमः शिवाय सौम्याय रुद्रभक्ताय ते नमः

Kính lễ Ngài như Rudra, Chúa tể của các Rudra, Đấng trừ diệt những tội lỗi ghê gớm. Kính lễ Ngài như Śiva, Đấng cát tường và hiền hòa, bậc sùng kính Rudra—Pati giải thoát paśu (linh hồn bị trói) khỏi pāśa (xiềng buộc).

Verse 161

सूत उवाच ततः प्रीतो गणाध्यक्षः प्राह देवांश्छिवात्मजः रथं च सारथिं शंभोः कार्मुकं शरमुत्तमम्

Sūta thưa: Bấy giờ vị thủ lĩnh các gaṇa của Śiva—chính là con của Śiva—hoan hỷ nói với chư thiên, rồi (ban cho họ) chiến xa của Śambhu cùng người đánh xe, cây cung và mũi tên tối thượng.

Verse 162

कर्तुमर्हथ यत्नेन नष्टं मत्वा पुरत्रयम् अथ ते ब्रह्मणा सार्धं तथा वै विश्वकर्मणा

“Hãy gắng sức hết lòng để dựng lại, xem như ba thành Tripura đã bị hủy diệt.” Rồi họ cùng với Brahmā, và quả thật cùng với Viśvakarmā, bắt tay vào việc ấy.

Verse 163

रथं चक्रुः सुसंरब्धा देवदेवस्य धीमतः

Với ý chí kiên quyết và khẩn thiết, họ chuẩn bị một cỗ chiến xa cho Đấng Chúa của chư Thiên—Deva-deva—bậc trí tuệ, để công việc thiêng liêng gắn liền với Ngài được thành tựu.