Adhyaya 24

Verse 1

सूत उवाच श्रुत्वैवमखिलं ब्रह्मा रुद्रेण परिभाषितम् पुनः प्रणम्य देवेशं रुद्रमाह प्रजापतिः

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ni Brahmā ang lahat ng ipinahayag ni Rudra, ang Panginoon ng mga nilalang ay muling yumukod at nagpatirapa kay Rudra, ang Panginoon ng mga diyos, at saka Siya kinausap.

Verse 2

भगवन्देवदेवेश विश्वरूपं महेश्वर उमाधव महादेव नमो लोकाभिवन्दित

O Mapalad na Panginoon, Diyos ng mga diyos; O Maheshvara na ang anyo ay ang buong sansinukob—O Mahādeva, minamahal ni Umā—pagpupugay at pagyukod sa Iyo, na sinasamba at iginagalang ng lahat ng daigdig.

Verse 3

विश्वरूप महाभाग कस्मिन्काले महेश्वर या इमास्ते महादेव तनवो लोकवन्दिताः

O Ikaw na may anyong sansinukob, O mapalad na Panginoon—O Maheśvara! Sa anong panahon at sa anong kalagayang kosmiko, O Mahādeva, nagkaroon ng mga banal Mong pagpapakita (tanu) na pinupuri ng lahat ng daigdig?

Verse 4

कस्यां वा युगसंभूत्यां द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः केन वा तपसा देव ध्यानयोगेन केन वा

Sa paglitaw ng aling yugto ng panahon makikita Siya rito ng mga ‘dalawang-beses na isinilang’? At sa anong pag-aayuno at pagninilay, O Deva—sa anong disiplina ng dhyāna-yoga—makakamtan ang gayong pangitain?

Verse 5

नमस्ते वै महादेव शक्यो द्रष्टुं द्विजातिभिः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शर्वः सम्प्रेक्ष्य तं पुरः

“Pagpupugay sa Iyo, O Mahādeva. Tunay ngang Ikaw ay maaaring makita at lapitan ng mga dalawang-beses na isinilang.” Nang marinig ang mga salitang iyon, si Śarva (Śiva) ay tumingin sa kanya nang masinsin, habang siya’y nakatayo sa harap Niya.

Verse 6

स्मयन्प्राह महादेव ऋग्यजुःसामसंभवः श्रीभगवानुवाच तपसा नैव वृत्तेन दानधर्मफलेन च

Ngumiti, nagsalita ang Pinagpalang Panginoong Mahādeva—ang pinagmulan ng Ṛg, Yajus, at Sāma—: “Hindi sa pag-aayuno at matinding tapa lamang, ni sa panlabas na asal, ni sa gantimpala ng kawanggawa at karaniwang dharma nakakamtan ang Kataas-taasan.”

Verse 7

न तीर्थफलयोगेन क्रतुभिर् वाप्तदक्षिणैः न वेदाध्ययनैर्वापि न वित्तेन न वेदनैः

Hindi sa naipong bunga ng paglalakbay sa mga tīrtha, ni sa mga handog na yajña na may dakṣiṇā; hindi rin sa pag-aaral ng mga Veda, ni sa yaman, ni sa talastasan ng karunungan lamang—nakakamtan ng pusong nakagapos ang Kataas-taasan. Nakakamtan ito sa bhakti kay Pati, ang Panginoong Śiva, na tanging Siya ang pumuputol sa pāśa (pagkagapos) mula sa paśu (sariling nilalang).

Verse 8

न शक्यं मानवैर्द्रष्टुम् ऋते ध्यानादहं त्विह सप्तमे चैव वाराहे ततस्तस्मिन्पितामह

Hindi Ako tunay na nakikita ng mga tao rito sa karaniwang paraan—maliban sa pamamagitan ng dhyāna, ang pagninilay. Tunay nga, sa ikapitong Manvantara, sa siklo ng Varāha, sa panahong yaon mismo, O Pitāmaha (Lolong Brahmā), dapat makilala ang katotohanang ito.

Verse 9

कल्पेश्वरो ऽथ भगवान् सर्वलोकप्रकाशनः मनुर्वैवस्वतश्चैव तव पौत्रो भविष्यति

Pagkaraan, ang Pinagpalang Panginoon, ang Kalpeśvara—Panginoon ng kapanahunan at Tagapagliwanag ng lahat ng daigdig—ay nagpahayag: “Si Vaivasvata Manu ay lilitaw din; tunay, siya’y magiging apo mo.”

Verse 10

तदा चतुर्युगावस्थे तस्मिन्कल्पे युगान्तिके अनुग्रहार्थं लोकानां ब्राह्मणानां हिताय च

Sa panahong yaon, sa pagsalubong ng siklo ng apat na yuga—sa hangganan ng pagwawakas ng yuga sa kalpang iyon—kumikilos ang Panginoon upang magpababa ng biyaya sa mga daigdig, at para sa kapakanan ng mga brāhmaṇa.

Verse 11

उत्पत्स्यामि तदा ब्रह्मन् पुनर् अस्मिन् युगान्तिके युगप्रवृत्त्या च तदा तस्मिंश् च प्रथमे युगे

O Brahman, sa panahong yaon—sa mismong hangganan ng pagtatapos ng yuga—muli Akong nagpapakita; at kapag muling umiinog ang siklo ng mga yuga, Ako’y lilitaw sa unang yuga na iyon.

Verse 12

द्वापरे प्रथमे ब्रह्मन् यदा व्यासः स्वयं प्रभुः तदाहं ब्राह्मणार्थाय कलौ तस्मिन् युगान्तिके

O Brahman, sa unang Dvāpara, nang naroon si Vyāsa mismo—makapangyarihan na parang Panginoon—noon Ako’y nagpakita para sa kapakanan ng mga brāhmaṇa; at pagkaraan, sa Kali, sa pagliko ng panahon, Ako’y lilitaw upang ingatan ang dharma at akayin ang paśu (kaluluwang nakagapos) tungo sa Pati (Panginoon).

Verse 13

भविष्यामि शिखायुक्तः श्वेतो नाम महामुनिः हिमवच्छिखरे रम्ये छागले पर्वतोत्तमे

“Ako’y lilitaw bilang dakilang muni na nagngangalang Śveta, taglay ang śikhā (banal na tuktok ng buhok ng asceta). Sa marikit na tuktok ng Himavat—sa dakilang bundok na tinatawag na Chāgala—doon Ako mananahan upang gumabay sa mga nilalang.”

Verse 14

तत्र शिष्याः शिखायुक्ता भविष्यन्ति तदा मम श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः

Doon, sa panahong iyon, ang aking mga alagad ay yaong may śikhā (banal na tufts). Sila’y tatawaging Śveta, Śvetaśikha, Śvetāsya, at Śvetalohita—mga guro sa linya ng Śaiva, may tatak ng kadalisayan at panatang disiplina, na umaakay sa paśu tungo sa Pati.

Verse 15

चत्वारस्तु महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ततस्ते ब्रह्मभूयिष्ठा दृष्ट्वा ब्रह्मगतिं पराम्

Pagkaraan, may apat na brāhmaṇa na dakila ang loob, ganap sa mga Veda. Nang masilayan nila ang kataas-taasang landas ng Brahman—ang lampas-sa-lahat na Katotohanan—sila’y nanatiling nakaugat sa Brahman, lumalapit sa pinakadakilang kalagayan.

Verse 16

मत्समीपं गमिष्यन्ति ध्यानयोगपरायणाः ततः पुनर्यदा ब्रह्मन् द्वितीये द्वापरे प्रभुः

Ang mga nakatuon sa yoga ng pagninilay ay lalapit sa Akin. At muli, O Brahman, kapag dumating ang ikalawang panahon ng Dvāpara, ang Panginoon ay magpapakita at kikilos ayon sa takdang panahon.

Verse 17

प्रजापतिर्यदा व्यासः सद्यो नाम भविष्यति तदा लोकहितार्थाय सुतारो नाम नामतः

Kapag si Prajāpati ay naging Vyāsa at tinawag na Sadyo, kung gayon para sa kapakanan ng mga daigdig ay lilitaw ang isang pantas na kilala sa pangalang Sutāra.

Verse 18

भविष्यामि कलौ तस्मिन् शिष्यानुग्रहकाम्यया तत्रापि मम ते शिष्या नामतः परिकीर्तिताः

Sa Kali Yuga na iyon, magpapakita Ako, na nagnanais magbigay ng biyaya sa mga alagad; at doon din, ang mga alagad Ko ay ipinahahayag ayon sa kanilang mga pangalan.

Verse 19

दुन्दुभिः शतरूपश् च ऋचीकः केतुमांस्तदा प्राप्य योगं तथा ध्यानं स्थाप्य ब्रह्म च भूतले

Noon, sina Dundubhi, Śatarūpa, Ṛcīka, at Ketumān—matapos makamtan ang yoga at malalim na pagninilay—ay nagtatag ng Brahman (ang Kataas-taasang Prinsipyo) sa ibabaw ng lupa, na nakaugat sa pagninilay.

Verse 20

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति सहचारित्वमेव च तृतीये द्वापरे चैव यदा व्यासस्तु भार्गवः

Sila ay tutungo sa daigdig ni Rudra at tunay na magkakamit ng malapit na pakikipag-ugnayan sa Panginoon. At sa ikatlong Dvāpara, kapag ang pantas na Bhārgava ay naging Vyāsa, ang katotohanang ito ay ipinahahayag.

Verse 21

तदाप्यहं भविष्यामि दमनस्तु युगान्तिके तत्रापि च भविष्यन्ति चत्वारो मम पुत्रकाः

Kahit noon pa man, ako’y muling lilitaw; sa wakas ng yuga, makikilala ako bilang Daman. Doon din, isisilang ang apat kong anak na lalaki.

Verse 22

विकोशश् च विकेशश् च विपाशः शापनाशनः ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन महौजसः

Siya ay si Vikośa at si Vikeśa; Siya rin si Vipāśa, ang Lampas sa mga Gapós, at si Śāpanāśana, ang Tagapagwasak ng mga sumpa. Ang mga makapangyarihang iyon ay lumakad din sa gayunding landas—itinuro sa pamamagitan ng Yoga—ng Panginoong Dakilang Nagliliwanag.

Verse 23

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् चतुर्थे द्वापरे चैव यदा व्यासो ऽङ्गिराः स्मृतः

Sila’y tutungo sa daigdig ni Rudra—na mahirap nang balikan upang muling mapasailalim sa paulit-ulit na kapanganakan. Sa panahong iyon, sa ikaapat na Dvāpara, kapag ang Vyāsa ay naaalala bilang Aṅgirā.

Verse 24

तदाप्यहं भविष्यामि सुहोत्रो नाम नामतः तत्रापि मम ते पुत्राश् चत्वारो ऽपि तपोधनाः

Kahit noon pa man, isisilang ako na may pangalang Suhotra; at doon din, ang apat kong anak—bawat isa’y kayamanan ng tapas—ay magtataguyod sa landas ng Veda at susunod sa kautusan ng Panginoon (Pati).

Verse 25

द्विजश्रेष्ठा भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दरो दुरतिक्रमः

Sila’y magiging pinakadakila sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang)—mga kaluluwang nakaugat sa Yoga at matatag sa panata: Sumukha, Durmukha, Durdara, at Duratikrama.

Verse 26

प्राप्य योगगतिं सूक्ष्मां विमला दग्धकिल्बिषाः ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगयुक्ता महौजसः

Nang marating nila ang maselang landas ng Yoga, sila’y naging dalisay—ang kanilang mga kasalanan ay natupok. Sila man, taglay ang dakilang ningning na espirituwal, ay lumakad sa gayon ding daan, matatag sa pag-iisang-yogiko kasama ng Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 27

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् पञ्चमे द्वापरे चैव व्यासस्तु सविता यदा

Sila’y tutungo sa daigdig ni Rudra—mahirap nang muling magbalik sa paulit-ulit na kapanganakan. At sa ikalimang Dvāpara, kapag lumitaw ang pantas na si Vyāsa (gaya ni Savitṛ, ang Araw na nagtutulak), ipahahayag ang kautusang ito.

Verse 28

तदा चापि भविष्यामि कङ्को नाम महातपाः अनुग्रहार्थं लोकानां योगात्मैककलागतिः

Sa panahong iyon, ako man ay darating—bilang dakilang ascetic na nagngangalang Kaṅka—upang ipagkaloob ang biyaya sa mga daigdig. Nakatatag sa Yoga, kikilos ako bilang iisang banal na kapangyarihan, ginagabayan ang mga nilalang tungo sa Iisa: ang Pati, ang Panginoon.

Verse 29

चत्वारस्तु महाभागा विमलाः शुद्धयोनयः शिष्या मम भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः

“Apat na mapalad—walang dungis, may dalisay na pinagmulan sa espiritu—ang magiging mga alagad ko: mga yogin na ang likas ay Yoga, matatag sa kanilang mga panata.”

Verse 30

सनकः सनन्दनश् चैव प्रभुर्यश् च सनातनः विभुः सनत्कुमारश् च निर्ममा निरहंकृताः

Sina Sanaka at Sanandana, Prabhu at Sanātana, gayundin sina Vibhu at Sanatkumāra—ang mga pantas na isinilang sa isip na ito’y malaya sa pag-aangkin at walang pagkamakasarili. Nakatatag sila sa panloob na pagtalikod, na angkop sa landas na umaakay sa paśu (kaluluwang nakagapos) tungo sa Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 31

मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् परीवर्ते पुनः षष्ठे मृत्युर्व्यासो यदा विभुः

Lalapit sila sa Akin—makakamtan ang kalagayang bihirang-bihira nang muling bumalik sa paulit-ulit na kapanganakan. At sa ikaanim na pag-ikot ng siklong kosmiko, kapag itinalaga ng Panginoong sumasaklaw sa lahat si Vyāsa, si Mṛtyu (Kamatayan) ang magiging Vyāsa.

Verse 32

तदाप्यहं भविष्यामि लोगाक्षीर् नाम नामतः तत्रापि मम ते शिष्या योगात्मानो दृढव्रताः

Kahit noon, magpapakita pa rin Ako—sa pangalang Logākṣīr. Doon din, ang mga alagad Ko ay magiging matatag sa kanilang panata, at sa loob ay nakaugat sa Yoga.

Verse 33

भविष्यन्ति महाभागाश् चत्वारो लोकसंमताः सुधामा विरजाश्चैव शङ्खपाद्रज एव च

May lilitaw ang apat na lubhang pinagpala, kinikilala ng lahat ng daigdig—si Sudhāmā, si Virajā, at gayundin si Śaṅkhapādraja.

Verse 34

योगात्मानो महात्मानः सर्वे वै दग्धकिल्बिषाः ते ऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगसमन्विताः

Ang mga dakilang kaluluwang ito na ang mismong sarili ay Yoga ay pawang napaso na ang kanilang mga kasalanan. Sila man, sa landas ding iyon, ay puspos ng Yoga ng pagninilay (dhyāna), lumulubog sa panloob na pagdatal upang lumapit sa Pati, ang Panginoon, at putulin ang pāśa—ang tali ng pagkabihag ng paśu, ang kaluluwang nakagapos.

Verse 35

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् सप्तमे परिवर्ते तु यदा व्यासः शतक्रतुः

Lalapit sila sa Akin—makakamtan ang kalagayang mahirap nang mangyari ang pagbabalik (sa paulit-ulit na kapanganakan). At sa ikapitong pag-ikot ng siklong kosmiko, sinasabi na si Vyāsa ay magiging Śatakratu, ang panginoon ng sandaang handog.

Verse 36

विभुनामा महातेजाः प्रथितः पूर्वजन्मनि तदाप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके

Sa isang dating kapanganakan, ang dakilang nagliliwanag na tinawag na Vibhunāma ay sumikat; gayon din, sa huling sandali ng panahong Kali, ako man ay muling magpapakita.

Verse 37

जैगीषव्यो विभुः ख्यातः सर्वेषां योगिनां वरः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति युगे तथा

Si Jaigīṣavya ay kinikilalang makapangyarihan, ang pinakadakila sa lahat ng yogin. Sa panahong iyon din, ang mga anak Ko na yaon ay isisilang doon sa takdang panahon.

Verse 38

सारस्वतश् च मेघश् च मेघवाहः सुवाहनः ते ऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगपरायणाः

Sina Sārasvata, Megha, Meghavāha, at Suvāhana—sila man ay sumunod sa gayon ding landas, matatag na nakatuon sa dhyāna-yoga, iniaalay sa Kataas-taasang Pati, si Śiva.

Verse 39

गमिष्यन्ति महात्मानो रुद्रलोकं निरामयम् वसिष्ठश्चाष्टमे व्यासः परीवर्ते भविष्यति

Ang mga dakilang kaluluwang iyon ay tutungo sa daigdig ni Rudra, dalisay at walang pighati. At sa ikawalong pag-ikot ng paghalili ng Vyāsa, si Vasiṣṭha ang magiging Vyāsa.

Verse 40

यदा तदा भविष्यामि नाम्नाहं दधिवाहनः तत्रापि मम ते पुत्रा योगात्मानो दृढव्रताः

Sa tuwing dumating ang pagkakataon, magpapakita Ako roon sa pangalang Dadhivāhana. Sa pagpapakitang iyon, naroon din ang mga anak Ko—may kaluluwang yogic at matibay sa kanilang panata.

Verse 41

भविष्यन्ति महायोगा येषां नास्ति समो भुवि कपिलश्चासुरिश्चैव तथा पञ्चशिखो मुनिः

Lilitaw ang mga dakilang maestro ng Yoga na walang kapantay sa lupa: sina Kapila, Āsuri, at ang pantas na si Pañcaśikha.

Verse 42

बाष्कलश् च महायोगी धर्मात्मानो महौजसः प्राप्य माहेश्वरं योगं ज्ञानिनो दग्धकिल्बिषाः

At si Bāṣkala rin—isang dakilang Yogin—kasama ng mga matuwid at makapangyarihan; nang makamtan ang Yoga ni Maheśvara, sila’y naging tunay na may-kaalaman, at ang dungis ng karma ay nasunog at naglaho.

Verse 43

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् परिवर्ते तु नवमे व्यासः सारस्वतो यदा

Sila’y lalapit sa aking presensya—isang pagkakamit na bihirang muling makuha sa paulit-ulit na pagbabalik. At sa ikasiyam na siklo ng daigdig, kapag lumitaw ang Vyāsa na tinatawag na Sārasvata, ito’y matutupad.

Verse 44

तदाप्यहं भविष्यामि ऋषभो नाम नामतः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

“Kahit noon, magpapakita rin Ako—na makikilala sa pangalang Ṛṣabha; at doon din, ang mga anak Ko ay isisilang na may dakilang lakas espirituwal.”

Verse 45

पराशरश् च गर्गश् च भार्गवाङ्गिरसौ तदा भविष्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः

Sa panahong iyon, lilitaw sina Parāśara at Garga, at gayundin ang mga rishi na Bhārgava at Āṅgirasa, bilang mga Brāhmaṇa na dakila ang loob—yaong nakatawid sa kabilang pampang ng Veda—karapat-dapat magtaguyod ng dharma at gumabay sa mga paśu (mga nilalang na nakagapos) patungo sa Pati (Panginoon) sa pamamagitan ng wastong kaalaman at ritwal.

Verse 46

ध्यानमार्गं समासाद्य गमिष्यन्ति तथैव ते सर्वे तपोबलोत्कृष्टाः शापानुग्रहकोविदाः

Pagkarating sa landas ng dhyāna (pagmumuni), sila man ay magpapatuloy—ang mga asetiko, lahat ay dinakila ng lakas ng tapas, bihasa sa kapangyarihang magsumpa at magpala—kumikilos sa ilalim ng pamamahala ni Pati (Śiva) habang nahihinog ang bunga ng kanilang disiplina.

Verse 47

ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन तपस्विनः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

Ang mga asetiko ring iyon, sa mismong landas na itinuro ng Yoga, ay tutungo sa daigdig ni Rudra—makakamit ang kalagayang napakahirap nang bumalik sa paulit-ulit na kapanganakan (sa biyaya ni Pati).

Verse 48

दशमे द्वापरे व्यासः त्रिपाद्वै नाम नामतः यदा भविष्यते विप्रस् तदाहं भविता मुनिः

Sa ikasampung Dvāpara, ang Vyāsa ay makikilala sa pangalang Tripād. Kapag sumilang ang Brahmin (pantas) na iyon, saka ako magiging muni—magpapakita alang-alang sa dharma at sa Panginoon, si Pati.

Verse 49

हिमवच्छिखरे रम्ये भृगुतुङ्गे नगोत्तमे नाम्ना भृगोस्तु शिखरं प्रथितं देवपूजितम्

Sa kaaya-ayang tuktok ng Himavat—sa mataas na gulod na tinatawag na Bhṛgutuṅga, ang pinakamainam sa mga bundok—may isang tuktok na bantog sa pangalang Bhṛgu, na iginagalang at sinasamba ng mga deva.

Verse 50

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति दृढव्रताः बलबन्धुर्निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः

“Doon din, isisilang ang aking mga anak na lalaki—matatag sa kanilang vrata (banal na panata): Balabandhu, Nirāmitra, Ketuśṛṅga, at Tapodhana, na ang tunay na yaman ay ang tapas (pagpapakasakit).”

Verse 51

योगात्मानो महात्मानस् तपोयोगसमन्विताः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति तपसा दग्धकिल्बिषाः

Ang mga dakilang kaluluwang ang sarili ay nakaugat sa Yoga—taglay ang tapas na kaisa ng Yoga—ay tutungo sa daigdig ni Rudra; ang kanilang kasalanan at karumihan ay masusunog ng pag-aayuno at pagninilay.

Verse 52

एकादशे द्वापरे तु व्यासस्तु त्रिव्रतो यदा तदाप्यहं भविष्यामि गङ्गाद्वारे कलौ तथा

Sa ikalabing-isang Dvāpara, kapag si Vyāsa ay kilala bilang Trivrata, doon din Ako magpapakita; at gayundin sa panahon ng Kali, sa Gaṅgādvāra (Haridvāra), Ako’y lilitaw rin.

Verse 53

उग्रो नाम महातेजाः सर्वलोकेषु विश्रुतः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

Magkakaroon ng isang nagngangalang Ugra, dakila ang ningning at bantog sa lahat ng daigdig. At doon din, ang iyong mga anak ay isisilang bilang Aking mga anak, taglay ang makapangyarihang lakas.

Verse 54

लम्बोदरश् च लम्बाक्षो लम्बकेशः प्रलम्बकः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते

Sina Lambodara, Lambākṣa, Lambakeśa, at Pralambaka—nang makamtan ang Māheśvara Yoga—ay tunay na nagtungo sa Rudraloka, ang banal na kaharian ni Rudra.

Verse 55

द्वादशे परिवर्ते तु शततेजा यदा मुनिः भविष्यति महातेजा व्यासस्तु कविसत्तमः

Ngunit sa ikalabindalawang pag-ikot ng pagbabago, lilitaw ang pantas na si Śatatejā, dakila ang liwanag; at sa panahong iyon, si Vyāsa—malawak ang espirituwal na ningning, ang pinakamainam sa mga rishi-makata—ay magpapakita.

Verse 56

तदाप्यहं भविष्यामि कलाविह युगान्तिके हैतुकं वनमासाद्य अत्रिर्नाम्ना परिश्रुतः

Kahit noon din—dito, sa Panahong Kali sa dulo ng yuga—magpapakita Ako, darating sa gubat na tinatawag na Haituka, at magiging tanyag sa pangalang Atri.

Verse 57

तत्रापि मम ते पुत्रा भस्मस्नानानुलेपनाः भविष्यन्ति महायोगा रुद्रलोकपरायणाः

Doon din, ang mga anak Ko ay magiging—naliligo sa banal na abo (bhasma) at pinapahiran nito—mga dakilang yogi, lubos na nakatuon sa pag-abot sa daigdig ni Rudra.

Verse 58

सर्वज्ञः समबुद्धिश् च साध्यः सर्वस्तथैव च प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते

Nang makamtan ang Māheśvara Yoga, tunay ngang nagtungo sila sa daigdig ni Rudra—naging lubos na nakaaalam, pantay ang pag-iisip, ganap na natupad, at buo sa lahat ng paraan.

Verse 59

त्रयोदशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमेण तु धर्मो नारायणो नाम व्यासस्तु भविता यदा

Kapag, ayon sa pagkakasunod, muling dumating ang ikalabintatlong pag-ikot, kung gayon si Dharma—na kilala sa pangalang Nārāyaṇa—ang magiging Vyāsa.

Verse 60

तदाप्यहं भविष्यामि वालिर्नाम महामुनिः वालखिल्याश्रमे पुण्ये पर्वते गन्धमादने

“Noon din, Ako’y magiging isang dakilang muni na nagngangalang Vāli, mananahan sa banal na ashram ng mga Vālakhilya, sa sagradong bundok na Gandhamādana.”

Verse 61

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः सुधामा काश्यपश्चैव वासिष्ठो विरजास्तथा

Doon din, ang mga anak kong yaon ay isisilang—mayaman sa kayamanan ng tapas: si Sudhāmā, si Kāśyapa, si Vāsiṣṭha, at gayundin si Virajā.

Verse 62

महायोगबलोपेता विमला ऊर्ध्वरेतसः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते

Pinagkalooban ng lakas ng Dakilang Yoga—nalinis at nagsasagawa ng ūrdhvaretaḥ (pag-angat at pag-iingat ng lakas-buhay)—nang makamtan ang Māheśvara Yoga, tunay ngang nagtungo sila sa daigdig ni Rudra.

Verse 63

यदा व्यासस्तरक्षुस्तु पर्याये तु चतुर्दशे तत्रापि पुनरेवाहं भविष्यामि युगान्तिके

Kapag sa ika-labing-apat na pag-ikot ng siklong kosmiko, ang Vyāsa ay si Tarakṣu, kung gayon doon din, sa sandali ng pagtatapos ng yuga, muli akong magpapakita—upang itaguyod ang dharma at, sa biyaya ng Pati (Panginoon), palayain ang mga paśu, ang mga kaluluwang nakagapos.

Verse 64

वंशे त्वङ्गिरसां श्रेष्ठे गौतमो नाम नामतः भविष्यति महापुण्यं गौतमं नाम तद्वनम्

Sa pinakadakilang angkan ng mga Aṅgirasa, lilitaw ang isang pantas na nagngangalang Gautama; at ang gubat na yaon ay magiging lubhang mapagpala, tanyag sa pangalang “Gautama.”

Verse 65

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति कलौ तदा अत्रिर्देवसदश्चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः

Doon din, sa panahong Kali, ang mga ito ang magiging anak ko: si Atri, si Devasada, si Śravaṇa, at gayundin si Śraviṣṭhaka.

Verse 66

योगात्मानो महात्मानः सर्वे योगसमन्विताः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः

Yaong mga dakilang kaluluwa na ang sarili ay Yoga, pawang ganap at puspos ng disiplina ng yoga; nang makamtan ang Maheśvara‑Yoga, sila’y lumisan patungo sa daigdig ni Rudra (Rudraloka).

Verse 67

ततः पञ्चदशे प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते त्रैय्यारुणिर्यदा व्यासो द्वापरे समपद्यत

Pagkaraan, nang dumating sa wastong pagkakasunod ang ikalabinlimang pag-ikot, sa Dvāpara Yuga si Trayyāruṇi ay naging Vyāsa, upang ipagpatuloy ang banal na paghahatid ng karunungang Purāṇa ni Śiva para sa paglaya ng mga paśu sa biyaya ng Pati.

Verse 68

तदाप्यहं भविष्यामि नाम्ना वेदशिरा द्विजः तत्र वेदशिरो नाम अस्त्रं तत्पारमेश्वरम्

“Kahit noon, magpapakita ako bilang isang dvija na nagngangalang Vedaśiras. Doon ay lilitaw ang isang di-matatalong sandatang banal na tinatawag na ‘Vedaśiras’, na lubos na pag-aari ni Parameśvara—Śiva, Panginoon ng mga panginoon.”

Verse 69

भविष्यति महावीर्यं वेदशीर्षश् च पर्वतः हिमवत्पृष्ठमासाद्य सरस्वत्यां नगोत्तमे

May lilitaw na bundok na may dakilang kapangyarihan, na tatawaging Vedaśīrṣa. Pagdating sa mga dalisdis ng Himavat, ito’y tatayo sa ibabaw ng Sarasvatī, O pinakamainam sa mga bundok—papabanalin ang lupain para sa mga deboto ng Pati at magpapatibay sa dharma na nagpapaluwag sa tali (pāśa) ng mga paśu na nakagapos.

Verse 70

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः कुणिश् च कुणिबाहुश् च कुशरीरः कुनेत्रकः

“Doon din, isisilang ang mga anak kong lalaki—mayaman sa kayamanan ng tapas: Kuṇi, Kuṇibāhu, Kuśarīra, at Kunetraka.”

Verse 71

योगात्मानो महात्मानः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः

Ang mga dakilang kaluluwang ang mismong pagkatao ay Yoga, silang lahat ay tunay na may pinadalisay at itinaas na lakas‑buhay (ūrdhvaretaḥ). Nang makamtan ang Maheśvara‑Yoga, sila’y nagtungo sa daigdig ni Rudra.

Verse 72

व्यासो युगे षोडशे तु यदा देवो भविष्यति तत्र योगप्रदानाय भक्तानां च यतात्मनाम्

Kapag sa ikalabing-anim na siklo ng panahon, mahahayag ang Panginoon bilang Vyāsa; ito’y upang ipagkaloob ang Yoga sa Kanyang mga deboto—mga kaluluwang disiplinado at nagtagumpay sa sarili.

Verse 73

तदाप्यहं भविष्यामि गोकर्णो नाम नामतः भविष्यति सुपुण्यं च गोकर्णं नाम तद्वनम्

Kahit noon, ako’y makikilala sa pangalang “Gokarṇa”; at ang gubat na iyon man ay tatawaging “Gokarṇa”, lubhang banal at hitik sa kabanalan at biyaya.

Verse 74

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति च योगिनः काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः

Doon din, ang mga anak Ko ay lilitaw bilang mga ganap na yogin—si Kaśyapa, gayundin si Uśanā, si Cyavana, at saka si Bṛhaspati.

Verse 75

ते ऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगसमन्विताः प्राप्य माहेश्वरं योगं गन्तारो रुद्रमेव हि

Sila rin—sa pagsunod sa gayong landas at taglay ang yoga ng pagninilay (dhyāna)—ay nakakamit ang Maheśvara‑Yoga; tunay na kay Rudra lamang sila tutungo, sa Kataas-taasang Pati, lampas sa lahat ng mas mababang hantungan.

Verse 76

ततः सप्तदशे चैव परिवर्ते क्रमागते यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना देवकृतञ्जयः

Pagkaraan, kapag dumating sa wastong pagkakasunod ang ikalabimpitong pag-ikot ng panahon, lilitaw ang isang Vyāsa na tatawaging Devakṛtañjaya—itinindig ng mga diyos upang ingatan ang pagpapatuloy ng Dharma at ng pahayag na Śaiva.

Verse 77

तदाप्यहं भविष्यामि गुहावासीति नामतः हिमवच्छिखरे रम्ये महोत्तुङ्गे महालये

“Sa panahong iyon din, magpapakita Ako—makikilala sa pangalang ‘Guhāvāsī’ (Naninirahan sa yungib)—sa marikit na tuktok ng Himavat, sa napakataas na Mahālaya, ang Dakilang Tahanan. Doon Ako nananatiling Pati, nagbibigay-kanlungan sa paśu at nagpapaluwag sa tali ng pāśa.”

Verse 78

सिद्धक्षेत्रं महापुण्यं भविष्यति महालयम् तत्रापि मम ते पुत्रा योगज्ञा ब्रह्मवादिनः

“Ang Siddha-kṣetra na ito ay magiging isang Mahālaya na lubhang banal at dakilang pagpapala. Doon din, ang mga anak mo ay magiging mga anak Ko—mga nakaaalam ng Yoga, mga nagpapahayag ng Brahman—matatag sa landas na umaakay sa paśu lampas sa pāśa tungo sa biyaya ni Pati (Śiva).”

Verse 79

भविष्यन्ति महात्मानो निर्ममा निरहंकृताः उतथ्यो वामदेवश् च महायोगो महाबलः

May lilitaw na mga dakilang kaluluwa—malaya sa pag-aangkin at walang pagkamakasarili—sina Utathya at Vāmadeva, at gayundin ang Dakilang Yogī na may napakalakas na kapangyarihan.

Verse 80

तेषां शतसहस्रं तु शिष्याणां ध्यानयोगिनाम् भविष्यन्ति तदा काले सर्वे ते ध्यानयुञ्जकाः

Sa panahong iyon, lilitaw ang isang daang libong alagad na mga yogin ng pagninilay; silang lahat ay magiging matatag na nagsasanay, nakayuko at nakatali sa malalim na paglalagom ng kamalayan.

Verse 81

योगाभ्यासरताश्चैव हृदि कृत्वा महेश्वरम् महालये पदं न्यस्तं दृष्ट्वा यान्ति शिवं पदम्

Yaong mga masigasig sa pagsasanay ng yoga, na iniluklok si Maheśvara sa puso, at nang makita ang banal na bakas ng paa na inilagay sa Dakilang Tahanan (Mahālaya), ay tumutungo sa pinakamataas na kalagayan ni Śiva—pakikiisa kay Pati na lampas sa mga gapos (pāśa).

Verse 82

ये चान्ये ऽपि महात्मानः कलौ तस्मिन् युगान्तिके ध्याने मनः समाधाय विमलाः शुद्धबुद्धयः

At ang iba pang mga dakilang kaluluwa, sa panahong Kali na papalapit sa wakas, ay pinatatatag ang isip sa malalim na pagninilay at samādhi; walang dungis at may dalisay na pagkaunawa, nananatili sila sa dhyāna—nakatuon sa loob tungo kay Pati, ang Panginoong Śiva, na lampas sa mga gapos (pāśa) na nagbubuklod sa pashu (kaluluwa).

Verse 83

मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः गत्वा महालयं पुण्यं दृष्ट्वा माहेश्वरं पदम्

Sa pamamagitan ng aking biyaya, sila’y tutungo sa daigdig ni Rudra, pinalaya sa lagnat ng pagdurusang makamundo. Pagdating sa banal na Mahālaya, mamamasdan nila ang kataas-taasang kalagayan ni Maheśvara.

Verse 84

तीर्णस्तारयते जन्तुर् दश पूर्वान्दशोत्तरान् आत्मानमेकविंशं तु तारयित्वा महालये

Pagkatawid niya mismo, ang nilalang na may katawan ay nagiging tagapagligtas: itinataas niya ang sampung ninuno at sampung salinlahi ng mga inapo; at bilang ika-dalawampu’t isa, itinatawid din niya ang sarili—sa Mahālaya.

Verse 85

मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः ततो ऽष्टादशमे चैव परिवर्ते यदा विभो

“Sa pamamagitan ng aking biyaya, sila’y tutungo sa daigdig ni Rudra, pinalaya sa lagnat ng pagdurusang makamundo. At pagkatapos, O Panginoon, kapag dumating ang ika-labingwalong pag-ikot ng kosmos (parivarta)…”

Verse 86

तदा ऋतञ्जयो नाम व्यासस्तु भविता मुनिः तदाप्यहं भविष्यामि शिखण्डी नाम नामतः

Sa panahong iyon, ang pantas na si Vyāsa ay magiging muni na tinatawag na Ṛtañjaya; at sa mismong panahong iyon din, ako man ay lilitaw—na makikilala sa pangalang Śikhaṇḍī.

Verse 87

सिद्धक्षेत्रे महापुण्ये देवदानवपूजिते हिमवच्छिखरे रम्ये शिखण्डी नाम पर्वतः

Sa Siddha-kṣetra na iyon—lubhang mapagpala at sinasamba ng mga Deva at Dānava—sa kaaya-ayang mga tuktok ng Himavat, may isang bundok na tinatawag na Śikhaṇḍī.

Verse 88

शिखण्डिनो वनं चापि यत्र सिद्धनिषेवितम् तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः

At sa gubat ni Śikhaṇḍin din—na laging dinarayo ng mga Siddha—doon din, O minamahal, isisilang ang aking mga anak, mayaman sa tapas: mga asetang ang tunay na yaman ay ang banal na pag-aayuno at pagsasanay.

Verse 89

वाचश्रवा ऋचीकश् च श्यावाश्वश् च यतीश्वरः योगात्मानो महात्मानः सर्वे ते वेदपारगाः

Sina Vācaśravā, Ṛcīka, Śyāvāśva, at Yatīśvara—mga dakilang kaluluwang nakatatag sa Yoga—ay pawang mga dalubhasang nakatawid na sa kabilang pampang ng Veda.

Verse 90

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय संवृताः अथ एकोनविंशे तु परिवर्ते क्रमागते

Nang makamtan ang Maheśvara-yoga, sila’y naging karapat-dapat pumasok sa daigdig ni Rudra (Rudraloka). Pagkaraan, nang dumating sa wastong pagkakasunod ang ikalabinsiyam na siklo ng sansinukob,

Verse 91

व्यासस्तु भविता नाम्ना भरद्वाजो महामुनिः तदाप्यहं भविष्यामि जटामाली च नामतः

Sa panahong iyon, lilitaw ang isang dakilang rishi na may pangalang Bharadvāja, at makikilala siya bilang Vyāsa. Sa panahong iyon din, ako man ay magpapakita—tanyag sa pangalang Jaṭāmālī.

Verse 92

हिमवच्छिखरे रम्ये जटायुर्यत्र पर्वतः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

Sa marikit na tuktok ng Himavat, kung saan naroon ang bundok na tinatawag na Jaṭāyu, doon din isisilang mula sa akin ang iyong mga anak na lalaki—makapangyarihan at maningning sa espirituwal na lakas.

Verse 93

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षी कुथुमिस् तथा ईश्वरा योगधर्माणः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

Sina Hiraṇyanābha, Kauśalya, Lokākṣī, at Kuthumis—gayundin ang mga Īśvara na nananatili sa mga disiplina ng Yoga—lahat sila ay tunay na ūrdhvaretas, iniingatan ang lakas ng paglikha at itinataas ito tungo sa pagsasakatuparan kay Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 94

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय संस्थिताः ततो विंशतिमश्चैव परिवर्तो यदा तदा

Nang makamtan ang Maheshvara-yoga, sila’y naitatag sa daigdig ni Rudra. Pagkaraan, kapag dumating ang ikadalawampung siklo ng pagbabago, saka muling uusad ang itinakdang pag-ikot ng panahon.

Verse 95

गौतमस्तु तदा व्यासो भविष्यति महामुनिः तदाप्यहं भविष्यामि अट्टहासस्तु नामतः

“Sa panahong iyon, ang dakilang rishi na si Gautama ang magiging Vyāsa. At sa panahong iyon din, ako’y magpapakita—makikilala sa pangalang Aṭṭahāsa.”

Verse 96

अट्टहासप्रियाश्चैव भविष्यन्ति तदा नराः तत्रैव हिमवत्पृष्ठे अट्टहासो महागिरिः

Noon, ang mga tao roon ay tunay na magiging deboto sa malalakas na halakhak ni Śiva; at sa mismong likod ng Himavān ay nakatindig ang dakilang bundok na tinatawag na Aṭṭahāsa—tanda ng halakhak ng Panginoon na nagpapawi ng takot.

Verse 97

देवदानवयक्षेन्द्रसिद्धचारणसेवितः तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

Ang kahariang iyon ay pinaglilingkuran at pinararangalan ng mga Deva, Danava, mga panginoon ng Yakṣa, mga Siddha, at mga Cāraṇa. Doon din, o minamahal, isisilang ang aking mga anak na lalaki—makapangyarihan sa ningning na espirituwal—karapat-dapat magtaguyod sa Pati at umakay sa mga paśu lampas sa gapos na pāśa.

Verse 98

योगात्मानो महात्मानो ध्यायिनो नियतव्रताः सुमन्तुर्बर्बरी विद्वान् कबन्धः कुशिकंधरः

Sila’y may kaluluwang yogin at dakilang pag-iisip—mga nagmumuni na matatag sa mahigpit na panata: si Sumantu, ang marunong na Barbarī, si Kabandha, at si Kuśikaṃdhara.

Verse 99

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः एकविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

Nang makamtan nila ang Maheśvara-yoga, sila’y nagtungo sa daigdig ni Rudra. At nang muling dumating ang ikadalawampu’t isang siklo sa wastong pagkakasunod, ito’y bumalik muli ayon sa nararapat na kaayusan.

Verse 100

वाचश्रवाः स्मृतो व्यासो यदा स ऋषिसत्तमः तदाप्यहं भविष्यामि दारुको नाम नामतः

Kapag ang pinakadakilang ṛṣi na iyon ay maaalala bilang si Vyāsa, na tanyag bilang Vācaśravas, kung gayon ako man ay lilitaw—na makikilala sa pangalang Dāruka.

Verse 101

तस्माद्भविष्यते पुण्यं देवदारुवनं शुभम् तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः

Kaya nga, ang mapalad na gubat ng Deodāru ay magiging banal na pook; at doon din, isisilang ang makapangyarihang mga anak Ko, nagniningning sa dakilang lakas espirituwal.

Verse 102

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान् गौतमस् तथा योगात्मानो महात्मानो नियता ऊर्ध्वरेतसः

Sina Plakṣa, Dārbhāyaṇi, Ketumān, at gayundin si Gautama—ang mga dakilang kaluluwang ito ay matatag sa Yoga, may disiplina at pagpipigil-sa-sarili; mga asetang brahmacarya na ang lakas-buhay ay umaakyat paitaas, nakatuon sa landas patungo kay Śiva, ang Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.

Verse 103

नैष्ठिकं व्रतमास्थाय रुद्रलोकाय ते गताः द्वाविंशे परिवर्ते तु व्यासः शुष्मायणो यदा

Sa pagyakap sa matatag na panatang hindi natitinag, narating nila ang daigdig ni Rudra. At sa ika-dalawampu’t dalawang siklo ng kosmos, nang ang Vyāsa ay si Śuṣmāyaṇa, ang pag-alaalang ito ng paghalili ay naipamana nang gayon.

Verse 104

तदाप्यहं भविष्यामि वाराणस्यां महामुनिः नाम्ना वै लाङ्गली भीमो यत्र देवाः सवासवाः

Kahit noon din, O dakilang muni, magpapakita Ako sa Vārāṇasī bilang isang makapangyarihang dakilang rishi na nagngangalang Lāṅgalī Bhīma—doon, kung saan nananahan ang mga diyos kasama si Indra. Sa banal na kṣetra na iyon, ginagawang malapit at maaabot ng Pati ang Kanyang presensya, at sa Kanyang biyaya’y niluluwagan ang pāśa na gumagapos sa paśu.

Verse 105

द्रक्ष्यन्ति मां कलौ तस्मिन् भवं चैव हलायुधम् तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः

Sa panahong Kali na iyon, masisilayan nila Ako—at masisilayan din si Bhava (Śiva) kasama si Halāyudha (Balarāma). Doon din, lilitaw ang mga anak Ko, matatag na nakaugat sa tunay na dharma.

Verse 106

भल्लवी मधुपिङ्गश् च श्वेतकेतुः कुशस् तथा प्राप्य माहेश्वरं योगं ते ऽपि ध्यानपरायणाः

Sina Bhallavī, Madhupiṅga, Śvetaketu, at Kuśa rin—nang makamtan ang Mahā-īśvara Yoga (ang disiplina na inihayag ng Panginoon), sila man ay naging ganap na nakatuon sa pagninilay at samādhi, upang makilala si Pati (Śiva) na nagpapalaya sa paśu (kaluluwa) mula sa pāśa (pagkagapos).

Verse 107

विमला ब्रह्मभूयिष्ठा रुद्रलोकाय संस्थिताः परिवर्ते त्रयोविंशे तृणबिन्दुर्यदा मुनिः

Si Vimalā—na pinakakarapat-dapat sa kalagayang Brahman—ay nakamtan ang daigdig ni Rudra. Sa ikadalawampu’t ikatlong pag-ikot (Manvantara-parivarta), naganap ito nang mahayag ang pantas na si Tṛṇabindu.

Verse 108

व्यासो हि भविता ब्रह्मंस् तदाहं भविता पुनः श्वेतो नाम महाकायो मुनिपुत्रस्तु धार्मिकः

O Brahman, si Vyāsa ay tunay na lilitaw; at pagkatapos, ako man ay muling magpapakita. At magkakaroon din ng anak ng isang muni, matuwid sa dharma, na ang pangalan ay Śveta, na may dambuhalang pangangatawan.

Verse 109

तत्र कालं जरिष्यामि तदा गिरिवरोत्तमे तेन कालञ्जरो नाम भविष्यति स पर्वतः

Doon, sa pinakadakilang bundok sa lahat ng bundok, aking papapanghinain maging ang Kāla (Panahon) mismo; kaya ang bundok na iyon ay tatawaging Kālañjara.

Verse 110

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपस्विनः उशिको बृहदश्वश् च देवलः कविरेव च

Doon din, ang mga ascetic na yaon ay magiging aking mga alagad—sina Uśika, Bṛhadaśva, Devala, at si Kavi rin.

Verse 111

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गतः परिवर्ते चतुर्विंशे व्यास ऋक्षो यदा विभो

Nang makamtan ang Maheshvara-yoga, siya’y nagtungo sa daigdig ni Rudra. At sa ika-24 na pag-ikot ng panahon, O Panginoon, nang si Ṛkṣa ay naging Vyāsa (tagapagtipon ng Veda)…

Verse 112

तदाप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके शूली नाम महायोगी नैमिषे देववन्दिते

Kahit noon, sa huling yugto ng Kali-yuga na iyon, magpapakita Ako—bilang dakilang Yogin na nagngangalang Śūlī—sa banal na Naimiṣa (Naimiṣāraṇya), na iginagalang at sinasamba ng mga diyos.

Verse 113

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपोधनाः शालिहोत्रो ऽग्निवेशश् च युवनाश्वः शरद्वसुः

Doon din, ang mga mayamang sa tapas (pag-aayuno at pagninilay) ay magiging mga alagad Ko—sina Śālihotra, Agniveśa, Yuvanāśva, at Śaradvasu.

Verse 114

ते ऽपि तेनैव मार्गेण रुद्रलोकाय संस्थिताः पञ्चविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

Sila rin, sa mismong landas na iyon, ay naitatag sa daigdig ni Rudra. Pagkaraan, nang dumating muli sa takdang ayos ang ika-25 na pag-ikot, sila’y nagbalik na naman, ayon sa itinakdang pag-ikot ng panahon.

Verse 115

वासिष्ठस्तु यदा व्यासः शक्तिर्नाम्ना भविष्यति तदाप्यहं भविष्यामि दण्डी मुण्डीश्वरः प्रभुः

Kapag si Vāsiṣṭha ay naging Vyāsa, na kikilalanin sa pangalang Śakti, Ako man ay magpapakita—bilang Panginoong Muṇḍīśvara, ang makapangyarihang may tangan ng daṇḍa (tungkod)—upang itaguyod ang kautusan ng Pati at akayin ang mga paśu na nakagapos tungo sa paglaya.

Verse 116

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः छगलः कुण्डकर्णश् च कुभाण्डश् च प्रवाहकः

Doon din, o minamahal, lilitaw ang mga anak Ko—mayamang taglay ang kayamanan ng pag-aayuno at tapa: Chagala, Kuṇḍakarṇa, Kubhāṇḍa, at Pravāhaka.

Verse 117

प्राप्य माहेश्वरं योगम् अमृतत्वाय ते गताः षड्विंशे परिवर्ते तु यदा व्यासः पराशरः

Nang makamtan nila ang Yoga ni Maheśvara, sila’y tumungo sa kawalang-kamatayan (pagpapalaya). At sa ika-dalawampu’t anim na siklo ng paghalili, noon nga si Parāśara ang naging Vyāsa.

Verse 118

तदाप्यहं भविष्यामि सहिष्णुर्नाम नामतः पुरं भद्रवटं प्राप्य कलौ तस्मिन् युगान्तिके

Kahit noon, magpapakita Ako—na makikilala sa pangalang Sahiṣṇu—at pagdating sa lungsod na Bhadravaṭa, lilitaw Ako sa panahong Kali, malapit sa pagliko ng yuga, upang itaguyod ang landas ni Pati (Śiva) para sa mga paśu na nakagapos.

Verse 119

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः उलूको विद्युतश्चैव शंबूको ह्याश्वलायनः

Doon din, isisilang ang mga anak Kong ito—matatag sa mabuting dharma: Ulūka, Vidyuta, Śaṃbūka, at si Āśvalāyana rin.

Verse 120

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः सप्तविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

Nang makamtan ang Maheśvara-yoga, sila’y nagtungo sa daigdig ni Rudra. Pagkaraan, nang muling dumating ang ika-dalawampu’t pitong siklo ayon sa pagkakasunod, (sumunod ang susunod na yugto).

Verse 121

जातूकर्ण्यो यदा व्यासो भविष्यति तपोधनः तदाप्यहं भविष्यामि सोमशर्मा द्विजोत्तमः

Kapag si Jātūkarṇya ay magiging Vyāsa—ang ascetikong sagana sa tapas—sa mismong panahong iyon, ako man ay magpapakita bilang Somaśarmā, ang pinakadakila sa mga dwija. Sa gayon, nagpapatuloy nang di napuputol ang daloy ng aral na Śaiva, upang iangat ang paśu (kaluluwang nakagapos) patungo kay Pati (Panginoon).

Verse 122

प्रभासतीर्थमासाद्य योगात्मा योगविश्रुतः तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपोधनाः

Pagdating sa banal na tawiran ng Prabhāsa, ang yogin—na ang sarili ay Yoga at bantog sa Yoga—ay nagpahayag: “Doon din, mahal ko, lilitaw ang aking mga alagad—mga kayamanang ascetiko—matatag sa tapas.”

Verse 123

अक्षपादः कुमारश् च उलूको वत्स एव च योगात्मानो महात्मानो विमलाः शुद्धबुद्धयः

Sina Akṣapāda, Kumāra, Ulūka, at Vatsa rin—mga dakilang pantas na may kaluluwang yogiko, marangal ang diwa, walang dungis at dalisay ang pag-iisip; nakatatag sa landas na Śaiva na, sa biyaya ni Pati (Panginoon), ay nagdadala sa paśu (kaluluwang nakagapos) tungo sa paglaya.

Verse 124

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं ततो गताः अष्टाविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते

Matapos makamtan ang Yoga ni Maheśvara, sila’y nagtungo sa daigdig ni Rudra; at nang dumating muli sa wastong pagkakasunod ang ika-28 na siklong kosmiko, natamo nila iyon muli.

Verse 125

पराशरसुतः श्रीमान् विष्णुर्लोकपितामहः यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना द्वैपायनः प्रभुः

Kapag ang maringal na anak ni Parāśara—si Viṣṇu, iginagalang bilang Pitāmaha ng mga daigdig—ay magpapakita bilang makapangyarihang Vyāsa na kilala sa pangalang Dvaipāyana, ang banal na tradisyon ay maisasaayos sa wastong kaayusan.

Verse 126

तदा षष्ठेन चांशेन कृष्णः पुरुषसत्तमः वसुदेवाद्यदुश्रेष्ठो वासुदेवो भविष्यति

Pagkatapos, sa ikaanim na bahagi (aṃśa), si Kṛṣṇa—ang pinakadakila sa mga tao—ay isisilang bilang Vāsudeva, ang pangunahing Yadu, anak ni Vasudeva.

Verse 127

तदाप्यहं भविष्यामि योगात्मा योगमायया लोकविस्मयनार्थाय ब्रह्मचारिशरीरकः

“Kahit noon, magpapakita Ako—ang aking pinakadiwa ay Yoga—sa pamamagitan ng aking Yogamāyā, upang mamangha ang mga daigdig, na mag-aanyong may katawan bilang isang brahmacārin, isang asetang mapagpigil.”

Verse 128

श्मशाने मृतम् उत्सृष्टं दृष्ट्वा कायम् अनाथकम् ब्राह्मणानां हितार्थाय प्रविष्टो योगमायया

Nang makita sa libingan ng pagsusunog ang isang bangkay na iniwan at walang masandalan, siya—sa pamamagitan ng Yogamāyā—ay pumasok dito para sa kapakanan ng mga brāhmaṇa at sa pag-iingat ng dharma.

Verse 129

दिव्यां मेरुगुहां पुण्यां त्वया सार्धं च विष्णुना भविष्यामि तदा ब्रह्मंल् लकुली नाम नामतः

“Sa banal at makalangit na yungib ng Meru, kasama ka at kasama si Viṣṇu, doon Ako magpapakita—O Brahmā—na may pangalang Lakulī (Lakulīśa).”

Verse 130

कायावतार इत्येवं सिद्धक्षेत्रं च वै तदा भविष्यति सुविख्यातं यावद् भूमिर् धरिष्यति

Kaya nga, ito’y tunay na makikilala bilang “Kāyāvatāra”; at ang banal na pook ng mga siddha (siddhakṣetra) ay magiging tanyag sa lahat ng dako, hangga’t ang daigdig ay patuloy na nagdadala ng mga nilalang.

Verse 131

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपस्विनः कुशिकश् चैव गर्गश् च मित्रः कौरुष्य एव च

Doon din, ang mga anak kong ito ay isisilang—mga mapag-asetang rishi: Kuśika, Garga, Mitra, at Kauruṣya.

Verse 132

योगात्मानो महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः प्राप्य माहेश्वरं योगं विमला ह्यूर्ध्वरेतसः

Ang mga Brahmana—na ang sarili’y nakalapat sa Yoga, dakilang-loob at ganap sa Veda—pagkamit ng Yoga ni Maheshvara ay nagiging dalisay, napapadakila ang lakas-buhay, at nananatili sa pagpipigil na umaakyat ang sigla.

Verse 133

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् एते पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः

Ang mga natupad na Pāśupata—na ang katawan ay binudburan ng banal na abo—ay lalakbay sa daigdig ni Rudra, isang dako na napakahirap balikan tungo sa paulit-ulit na pagsilang.

Verse 134

लिङ्गार्चनरता नित्यं बाह्याभ्यन्तरतः स्थिताः भक्त्या मयि च योगेन ध्याननिष्ठा जितेन्द्रियाः

Laging nakatuon sa pagsamba sa Liṅga, nakatindig sa kadalisayan sa labas at loob; sa bhakti sa Akin at sa yoga, nananatili silang matatag sa pagninilay, na napagtagumpayan ang mga pandama.

Verse 135

संसारबन्धच्छेदार्थं ज्ञानमार्गप्रकाशकम् स्वरूपज्ञानसिद्ध्यर्थं योगं पाशुपतं महत्

Upang putulin ang gapos ng saṃsāra (pāśa) at liwanagin ang landas ng kaalamang nagpapalaya, itinuturo ang dakilang Pāśupata Yoga—upang ganap na makamtan ang pagkakilala sa tunay na anyo (svarūpa-jñāna).

Verse 136

योगमार्गा अनेकाश् च ज्ञानमार्गास् त्व् अनेकशः न निवृत्तिमुपायान्ति विना पञ्चाक्षरीं क्वचित्

Marami ang mga landas ng yoga, at marami rin ang mga landas ng kaalaman; ngunit kung wala ang Pañcākṣarī—ang limang-pantig na mantra ni Śiva—hindi nila maaabot ang nivṛtti, ang pagbalik mula sa pagkagapos, kailanman.

Verse 137

यदाचरेत्तपश्चायं सर्वद्वन्द्वविवर्जितम् तदा स मुक्तो मन्तव्यः पक्वं फलमिव स्थितः

Kapag isinagawa ng tao ang tapas na ito na walang anumang dalawahang salungat—ligaya at sakit, papuri at paninisi—dapat siyang kilalaning malaya na: matatag na gaya ng bungang ganap na hinog.

Verse 138

एकाहं यः पुमान्सम्यक् चरेत्पाशुपतव्रतम् न सांख्ये पञ्चरात्रे वा न प्राप्नोति गतिं कदा

Sinumang lalaki na kahit sa loob lamang ng isang araw ay maayos na tumupad sa Panatang Pāśupata, hindi kailanman mabibigo sa pag-abot sa Kataas-taasang Layunin. Hindi man sa Sāṃkhya o sa landas ng Pañcarātra, hindi niya mamimiss ang mapagpalayang pag-abot na iyon, sapagkat si Paśupati mismo ang nagiging kanlungan niya.

Verse 139

इत्येतद्वै मया प्रोक्तम् अवतारेषु लक्षणम् मन्वादिकृष्णपर्यन्तम् अष्टाविंशद् युगक्रमात्

Kaya nito, ipinahayag ko ang mga tanda at katangiang tumutukoy sa mga (Śiva-)avatāra, ayon sa dalawampu’t walong sunod-sunod na pag-ikot ng mga yuga, mula kay Manu hanggang kay Kṛṣṇa.

Verse 140

तत्र श्रुतिसमूहानां विभागो धर्मलक्षणः भविष्यति तदा कल्पे कृष्णद्वैपायनो यदा

Sa panahong iyon (kalpa), ang mga kalipunan ng Śruti ay paghahati-hatiin at aayusin ayon sa mga tanda ng dharma, kapag lumitaw si Kṛṣṇadvaipāyana (Vyāsa).

Verse 141

सूत उवाच निशम्यैवं महातेजा महादेवेन कीर्तितम् रुद्रावतारं भगवान् प्रणिपत्य महेश्वरम्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig niya ang salaysay ng pagbaba (avatāra) ni Rudra na ipinahayag ni Mahādeva, ang marilag na nilalang ay buong paggalang na yumukod at naghandog ng pagpupugay kay Maheśvara—ang Kataas-taasang Pati na nagpapalaya sa mga paśu, ang mga kaluluwang nakagapos.

Verse 142

तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः पुनः प्राह च शङ्करम् पितामह उवाच सर्वे विष्णुमया देवाः सर्वे विष्णुमया गणाः

Sa mga salitang minamahal at nararapat, pinuri niya Siya, at muling nagsalita kay Śaṅkara. Sinabi ni Pitāmaha (Brahmā): “Ang lahat ng mga diyos ay nilulukuban ni Viṣṇu; maging ang lahat ng mga pangkat ng gaṇa ay nilulukuban ni Viṣṇu.”

Verse 143

न हि विष्णुसमा काचिद् गतिरन्या विधीयते इत्येवं सततं वेदा गायन्ति नात्र संशयः

Tunay nga, walang ibang kanlungan o huling hantungan na itinatakdang kapantay ni Viṣṇu—ganito ang walang tigil na pag-awit ng mga Veda; walang pag-aalinlangan dito. Sa pagkaunawang Śaiva, ang ganitong papuri ng Veda ay tumuturo sa iisang Kataas-taasang Pati, pinupuri sa maraming pangalan, kung saan si Hari at si Hara ay iisa sa diwa.

Verse 144

स देवदेवो भगवांस् तव लिङ्गार्चने रतः तव प्रणामपरमः कथं देवो ह्यभूत्प्रभुः

Kung ang Pinagpalang Isa—ang Deva ng mga deva—ay masugid sa pagsamba sa Iyong Liṅga at itinuring na pinakamataas na gawain ang pagpapatirapa sa Iyo, paano siya magiging panginoon sa sarili niyang karapatan? (Sapagkat ang Pati lamang ang tunay na Prabhu, at ang iba pang mga diyos ay nagkakamit ng kadakilaan sa pamamagitan ng pagsamba sa Kanyang Liṅga.)

Verse 145

सूत उवाच निशम्य वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रपिबन्निव चक्षुर्भ्यां प्रीतस्तत्प्रश्नगौरवात्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig niya ang mga salita ni Brahmā, ang Paramēṣṭhin—ang kataas-taasang panginoon ng kaayusan ng paglikha—siya’y napuspos ng galak, nakatitig na wari’y iniinom sa mga mata, dahil sa bigat at dangal ng mismong tanong na iyon.

Verse 146

पूजाप्रकरणं तस्मै तमालोक्याह शङ्करः भवान्नारायणश्चैव शक्रः साक्षात्सुरोत्तमः

Nang siya’y makita at upang ituro ang wastong paraan ng pagsamba, nagsalita si Śaṅkara: “Ikaw nga ay si Nārāyaṇa, at ikaw rin si Śakra (Indra)—hayag bilang pinakadakila sa mga diyos.”

Verse 147

मुनयश् च सदा लिङ्गं सम्पूज्य विधिपूर्वकम् स्वंस्वं पदं विभो प्राप्तास् तस्मात् सम्पूजयन्ति ते

Gayon din ang mga pantas: palagi nilang sinasamba ang Liṅga ayon sa wastong ritwal, at natamo ng bawat isa ang sariling dakilang kalagayan, O Panginoon; kaya’t patuloy nila itong sinasamba.

Verse 148

लिङ्गार्चनं विना निष्ठा नास्ति तस्माज्जनार्दनः आत्मनो यजते नित्यं श्रद्धया भगवान्प्रभुः

Kung walang pagsamba sa Liṅga, hindi natatamo ang matatag na pagkakatatag sa landas. Kaya maging si Janārdana (Viṣṇu)—ang Mapalad na Panginoon at naghaharing Maykapal—ay araw-araw, nang may pananampalataya, sumasamba sa Kataas-taasang Panginoon sa loob ng sarili niyang Ātman.

Verse 149

इत्येवमुक्त्वा ब्रह्माणम् अनुगृह्य महेश्वरः पुनः सम्प्रेक्ष्य देवेशं तत्रैवान्तरधीयत

Pagkasabi nito, si Mahādeva, na nagkaloob ng biyaya kay Brahmā, ay muling tumingin sa Panginoon ng mga deva, at saka naglaho sa mismong pook na iyon.

Verse 150

तमुद्दिश्य तदा ब्रह्मा नमस्कृत्य कृताञ्जलिः स्रष्टुं त्वशेषं भगवांल् लब्धसंज्ञस्तु शङ्करात्

Pagkaraan, itinuon ni Brahmā ang isip sa Kanya, yumukod na may magkadikit na palad. Nang matamo niya mula kay Śaṅkara ang tunay na pag-unawa, ang Mapalad na Panginoon ay nagsimulang lumikha ng lahat ng natitirang pagpapakita.