Rama

(Ulit) Ang pakikipagkaibigan ko kay Sugriva ay kasingtatag ng kay Lakshmana; para sa pagbabalik ng kanyang asawa at kaharian, tungo sa matuwid na layon. Sa harap ng mga vānaras ay ibinigay ko ang aking panata—paano ko magagawang suwayin…

Nang makita iyon at maghinala, sinabi ni Lakṣmaṇa kay Rāma: “Sa palagay ko, ang usang ito mismo ay si Mārīca, ang rākṣasa.”

Nang makita ni Vālī si Rāghava at ang makapangyarihang si Lakṣmaṇa, nagsalita siya nang mapagpakumbaba ngunit mabagsik, na nakaugat sa dharma: “Ikaw ay anak ng hari—kilalá, kaaya-ayang pagmasdan, marangal ang angkan, puspos ng…

Si Lakṣmaṇa, na masunurin sa utos ni Rāghava, ay nagdala sa kanya sa gubat na napakakatakot, isang lugar na nagdudulot ng paghihirap.

Ang mga pantas ay nagsabi: "Pagkatapos noon, o pinakapalad, ano ang ginawa ni Rāghava? At ano ang ginawa ng mga pantas na may dakilang kaluluwa pagkatapos noon?"

'Rāma, Rāma,' sa ganitong pag-uulit ng 'Rāma,' ako ay nagagalak sa Rāma, O kaakit-akit. Ang pangalang 'Rāma,' O babaing may magandang mukha, ay katumbas sa merito ng libong pangalan ng Panginoon.

"Kung ang mga hayop ay ganito kabagabag sa paghihiwalay sa kanya, paano ang kanyang mga nasasakupan, at ang kanyang ina at ama, ay patuloy na mabubuhay?" Pinapunta ni Rama si Sumantra, bagama't labag sa kanyang kalooban, at pagkatapos ay…

Pinakikinggan ang tunog ng kikay, mga kampanilya ng sinturon, at pulseras na paa, nag-isip si Rama sa kanyang puso at sinabi kay Lakshmana: "Parang si Kama ay tumambol sa kanyang tambol ng digmaan, matapos magtakda ng kalooban na sakupin…

Nang dumating ang gabi, ang resi ay nagbigay ng pahintulot, at lahat ay nagsagawa ng kanilang panalangin sa takipsilim. Nagsasalaysay ng mga kuwento at mga alamat ng sinauna, nilipad nila ang dalawang oras ng magandang gabi. Pagkatapos ang…

Sinabi ni Śrī Rāma: “Sa gubat ng Pampā, nang kami’y lugmok at walang magawa, O pinakadakila sa mga vanara, ikaw ang umaliw sa amin—at ikaw ang nagpasimula ng aming pagkakaibigan sa anak ng Araw (Sugrīva).”

Doon, O vipra, ang sinumang maligo ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. Ang lawaing iyon, ayon sa salaysay, ay nilikha mismo ni Sītā; at sa pagpapala ni Rāma, ito’y ginawang sisidlan ng dakilang mga bunga ng biyaya.

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, matapos niyang gugulin ang gabing iyon doon, nanatili si Raghūttama, na buong paggalang na inaalayan ng paglilingkod ng lahat ng pinakadakilang Vānara, sa tapat na debosyon.