Shloka 24

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

स जगाम वनं वीर: प्रतिज्ञामनुपालयन्।पितुर्वचननिर्देशात्कैकेय्या: प्रियकारणात् ।।।।

Transliteration

sa jagāma vanaṃ vīraḥ pratijñām anupālayan | pitur vacananirdeśāt kaikeyyāḥ priyakāraṇāt ||

Translation

Yaong bayaning iyon ay nagtungo sa gubat, tinutupad ang panata—sa utos ng kanyang ama at upang tuparin ang ninanais ni Kaikeyī.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वनम्: to the forest
• वनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• वीरः: the hero
• वीरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to सः

• प्रतिज्ञाम्: the vow/promise
• प्रतिज्ञाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• अनुपालयन्: while fulfilling
• अनुपालयन्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: अनु + पाल् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘while observing’

• पितुः: of (his) father
• पितुः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन

• वचन-निर्देशात्: from the command (in words)
• वचन-निर्देशात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक) + निर्देश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: वचनस्य निर्देशः; पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/हेतु), एकवचन

• कैकेय्याः: of Kaikeyi
• कैकेय्याः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कैकेयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन

• प्रिय-कारणात्: for the sake of pleasing (her)
• प्रिय-कारणात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: प्रियस्य कारणम्; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/हेतु), एकवचन

Context

Thereafter, having seen the preparations for installation of Rama, queen Kaikeyi who had been promised earlier with boons by Dasaratha demanded of him the exile of Rama and enthronement of Bharata.

Characters & Entities

• Rāma
• Kaikeyī
• Daśaratha
• Vana (forest)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as fidelity to one’s vow and obedience to rightful authority: Rāma upholds the promise-structure (satya) even at great personal cost.

What is the narrative situation?

Rāma accepts exile and departs for the forest in response to Daśaratha’s command shaped by Kaikeyī’s boon.

Which character virtue is emphasized?

Steadfast vow-keeping (pratijñā-pālana) and filial obedience aligned with dharma.