Opening the text

Sukta 10.76
Traditionally attributed to a seer of the late tenth maṇḍala (as per Anukramaṇī for RV 10.76); exact rishi not supplied in input
Indra with the Maruts (Indra-Marut complex); also Rodasī invoked
Trishtubh
บทสรรเสริญฤคเวทบทนี้ซึ่งอยู่ในสมัยปลาย ยกย่องและปลุกเร้าอินทราพร้อมด้วยมรุตทั้งหลาย โดยอัญเชิญโรทสี—โลกคู่แฝด—และวันคู่แฝด ให้เปิด “ที่ว่างกว้างใหญ่” แก่ผู้ประกอบยัญ ผ่านการทะลวงแห่งแสงสว่างและอำนาจ บทนี้เฉลิมฉลองพลังแห่งพิธีกรรม โดยเฉพาะก้อนหินคั้นโสมและปุโรหิตผู้ชำนาญ ซึ่งเมื่อเร่งรัดการงานให้เข้มข้นยิ่งขึ้น ก็ทำให้เครื่องบูชาสัมฤทธิ์ผล จนทรัพย์และกำลังไหลมาทั้งในแดนสวรรค์และบนแผ่นดิน
Mantra 1
आ व ऋञ्जस ऊर्जां व्युष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसी अनक्तन । उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदःसदो वरिवस्यात उद्भिदा ॥
จงมาเถิด ผู้เตรียมพลังทั้งหลาย: ในยามรุ่งอรุณทั้งหลาย โอ้มารุต (Maruts) จงเจิมอินทระ (Indra) และสองโลก—ฟ้ากับดิน. ขอให้ ‘สองวัน’ ของเรา (การเคลื่อนไหวคู่แห่งแสง) เป็นสหายแก่เรา และในทุกคราวแห่งพิธี จงประทานที่กว้างโดยการเปิดทะลวงให้แตกออก. เพื่อให้ดวงวิญญาณได้รับทั้งพื้นที่และพลัง สำหรับการงอกงามแห่งสัจจะ.
Mantra 2
तदु श्रेष्ठं सवनं सुनोतनात्यो न हस्तयतो अद्रिः सोतरि । विदद्ध्यर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः ॥
จงคั้น “สวนนะ” (savana) อันประเสริฐยิ่งนั้นออกมา; ดุจม้าศึกอยู่ในมือ ขอให้อัศดรี (adri ศิลาคั้น) ขับดันให้พุ่งออกไปเถิด โอ โสตาร (sotar ผู้คั้น). อารยะ (ārya) ย่อมพบพลังบุรุษผู้พิชิต (pāuṃsya); เมื่อแรงเร่งนั้นถูกเทียมแอกอย่างถูกต้อง เขาย่อมก้าวล้ำแม้ทรัพย์ใหญ่ (rāya). ขอการคั้นของเราปลดปล่อยพลังสูงสุด อันเหนือกว่าการครอบครองเพียงอย่างเดียว.
Mantra 3
तदिद्ध्यस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवे गातुमश्रेत् । गोअर्णसि त्वाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि प्रेमध्वरेष्वध्वराँ अशिश्रयुः ॥
แท้จริงการคั้นนั้นเองได้เปิด “สายน้ำ” ทั้งหลายออก; ดังแต่กาลก่อนที่มันได้ทำทางให้มานุ (Manu) เดินไปได้. ในแดนที่อุดมด้วยโค (go-arṇas) ในระเบียบที่ทวัสฏฤ (Tvaṣṭṛ) สร้าง และประดับด้วยประกายแห่งม้า เขาทั้งหลายได้ตั้งยัญพิธีให้ก้าวหน้าไปท่ามกลางพิธีกรรม. ขอเครื่องบูชาที่ถูกต้องของเราจงเปิดสายน้ำภายใน และสร้างหนทางให้มนุษย์.
Mantra 4
अप हत रक्षसो भङ्गुरावत स्कभायत निॠतिं सेधतामतिम् । आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यं भरत श्लोकमद्रयः ॥
จงฟาดฟันพลังแห่งรากษส (rākṣasa) ผู้ทำลายโครงสร้างของเรา; จงค้ำยันให้พ้นไป ขับไล่นิรฤติ (Nirṛti) และยับยั้งความคดเคี้ยวแห่งจิต. จงคั้น “รายิ” (rayi ทรัพย์อันเป็นมงคล) ที่รวมพลังวีรชนทั้งปวงมาให้เรา; โอ ศิลาคั้นทั้งหลาย จงนำ “ศฺโลกะ” (śloka เกียรติยศ/บทสรรเสริญ) อันเทพคุ้มครองมาเถิด. ขอพิธีบูชาภายในของเราขับความมืด และสถาปนาระเบียบแห่งชัยชนะ.
Mantra 5
दिवश्चिदा वोऽमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः । वायोश्चिदा सोमरभस्तरेभ्योऽग्नेश्चिदर्च पितुकृत्तरेभ्यः ॥
แม้เหนือฟ้า—ท่านทั้งหลายยิ่งทรงพลัง; แม้เหนือผู้แผ่ซ่านทั่ว—ท่านทั้งหลายยิ่งว่องไวในการงาน; แม้เหนือวายุ (Vāyu)—ท่านทั้งหลายยิ่งฉวยโสมะ (Soma) ได้มั่น; แม้เหนืออัคนี (Agni)—จงขับสรรเสริญท่านทั้งหลาย ผู้ยิ่งสมบูรณ์ใน “การตัดแบ่งอันชอบธรรม”.
Mantra 6
भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो ग्रावाणो वाचा दिविता दिवित्मता । नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तो अभितो मिथस्तुरः ॥
ขอให้ศิลาบีบคั้นหลั่งเกียรติอันสว่างไสวแก่เรา; ขอให้มันบีบคั้นน้ำรสอันปีติ (โสมะ) ด้วยวาจา ด้วยฤทธิ์เดชแห่งสวรรค์และแรงพุ่งสู่สวรรค์—ที่ซึ่งเหล่านรชนผู้แกร่งกล้ารินความหวานดุจน้ำผึ้งอันปรารถนา ให้กึกก้องไปทุกทิศ แข่งขันเกื้อหนุน ยกกันและกันให้สูงขึ้น.
Mantra 7
सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषो दुहन्ति ते । दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्या न मर्जयन्त आसभिः ॥
ศิลาบีบคั้นผู้เคลื่อนไหวฉับไวบีบโสมะ; ดึงเอาแก่นรสออกมา แสวงหาฝูงโคอันเรืองรอง แล้วรีดมันดุจน้ำนม. มันรีดเต้านมเพื่อการรินหลั่ง; เหล่านรชนผู้แกร่งกล้าขัดเกลาของบูชาราวกับด้วยปาก—ทำให้เครื่องบูชาสมควรแก่เทพภายในพิธี.
Mantra 8
एते नरः स्वपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः । वामंवामं वो दिव्याय धाम्ने वसुवसु वः पार्थिवाय सुन्वते ॥
ท่านทั้งหลายผู้กล้า ได้เป็นพลังอันสัมฤทธิ์ผลแล้ว—โอศิลากดคั้นทั้งหลาย จงคั้นโสมะเพื่ออินทระเถิด. จงมอบสิ่งพึงปรารถนาแต่ละอย่างแก่ที่สถิตแห่งสวรรค์ (ธามัน, dhāman) และจงประทานทรัพย์สมบัติแต่ละอย่างแก่ผู้คั้นบนแผ่นดิน. ขอให้สองภพ—ฟ้าและดิน—เต็มเปี่ยมด้วยกระแสแห่งความปีติยินดี.
Indra is the main deity, praised together with the Maruts (storm-gods). The hymn also invokes Rodasī, the two Worlds (Heaven and Earth), as part of the cosmic setting.
It fits a Soma-sacrifice context, especially the dawn-time pressing. The hymn highlights the pressing-stones and skilled ritual action that produce Soma for Indra.
It asks for strength and successful ritual power, and for “wide room” (freedom, open paths, prosperity). It also seeks blessings that reach both the divine realm and the earthly life of the sacrificer.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.