Sukta 68

Mantra 1

उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन् ॥

ดุจนกที่ผุดขึ้นจากสายน้ำ ปกปักลมหายใจของตนเอง เสียงร้องก้องกังวานประหนึ่งเสียงครืนของเมฆ. ดุจคลื่นที่วาบวับบนไหล่เขา พลุ่งพล่านด้วยความปีติ บทสรรเสริญทั้งหลายได้ทะยานหลั่งไหลเข้าหาพฤหสปติ (Bṛhaspati).

Mantra 2

सं गोभिराङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणं निनाय । जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूँरिवाजौ ॥

อังคิรสเคลื่อนไปสู่จุดหมายพร้อมฝูงโคแห่งรัศมี; ดุจภคะ เขานำอริยมันให้ก้าวหน้าไป. ดุจมิตรท่ามกลางมนุษย์ เขาเจิมน้ำมันแก่เจ้าเรือนทั้งสอง; โอ พฤหสปติ โปรดขับพาเราไปสู่ความอุดมและชัยชนะ ดุจผู้ว่องไวในสมรภูมิ.

Mantra 3

साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः । बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर्गा ऊपे यवमिव स्थिविभ्यः ॥

เหล่าผู้ประเสริฐ—แขกแห่งการเดินทาง ผู้ว่องไวและน่าปรารถนา ทองอร่าม รูปโฉมไร้ตำหนิ—พฤหสปติผ่าภูผาให้แยกออก แล้วนำโคออกมา ดุจเมล็ดธัญพืชที่ถูกฝัดให้หลุดพ้นจากแกลบ.

Mantra 4

आप्रुषायन्मधुन ऋतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिव द्योः । बृहस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचं बिभेद ॥

เขาชโลมครรภ์แห่งฤตะ (Ṛta) ด้วยความหวานดุจน้ำผึ้ง; บทสรรเสริญถูกโปรยลงมาจากฟ้า ดุจอุกกาบาต. พฤหสปติยกโคออกจากศิลา แล้วผ่าผิวหนังแห่งแผ่นดิน ดุจผู้ฉีกถุงน้ำให้เปิดออก.

Mantra 5

अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वात आजत् । बृहस्पतिरनुमृश्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्र आ गाः ॥

เขาขับไล่ความมืดออกจากอันตริกษะด้วยแสงสว่าง ดุจลมพัดไล่ถุงน้ำให้ปลิวไป พฤหสปติลูบคลำค้นหาถ้ำของวละ และดุจลมปั้นแต่งก้อนเมฆ เขาจัดให้ฝูงโคมาถึง—นำลำแสงให้พุ่งออกมาข้างหน้า

Mantra 6

यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीँरकृणोदुस्रियाणाम् ॥

เมื่อพฤหสปติด้วยบทสรรเสริญ (arka) อันเป็นตปัส (tapas) แห่งไฟ ทำลายคอกกั้นของวละผู้ละโมบกระหาย—เขาก็ฉวยเอาไว้ดุจลิ้นที่ตักกินอาหารซึ่งวางล้อมรอบ และเขาทำให้ขุมทรัพย์ที่ซ่อนเร้นของเหล่าผู้ส่องประกาย (usriyāṇām) ปรากฏแจ้ง

Mantra 7

बृहस्पतिरमत हि त्यदासां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत् । आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत् ॥

พฤหสปติได้รู้แจ้งว่า “นาม” อันลี้ลับของเหล่าพลังผู้สว่าง (svarīṇām) นั้น ซ่อนอยู่ในถ้ำ ณ ที่ประทับภายในของพวกเขา เขาทุบเปิดดุจแตกไข่—ครรภ์ของนก—แล้วด้วยพลังของภูเขาเอง เขานำฝูงผู้ส่องประกาย (usriyāḥ) แห่งแสงให้พุ่งออกมา

Mantra 8

अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन्मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् । निष्टज्जभार चमसं न वृक्षाद्बृहस्पतिर्विरवेणा विकृत्य ॥

เขาแลเห็นน้ำผึ้งที่ถูกผนึกไว้ภายในศิลา ดุจปลาที่ร่อยหรอในน้ำน้อยอันขาดแคลน แล้วพรหสปติ (Bṛhaspati) ก็ฉีกดึงมันออกมา—ประหนึ่งดึงถ้วยออกจากต้นไม้—ด้วยเสียงร้องกึกก้องไกล อันทำลายรูปทรงให้แตกสลาย

Mantra 9

सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार ॥

เขาได้พบอุษัส (Uṣas—รุ่งอรุณ) เขาได้พบสวรฺ (Svar—ฟ้าสว่าง) เขาได้พบอัคนิ (Agni—ไฟ) ด้วยบทสรรเสริญแห่งความสว่าง เขาทลายความมืดทั้งหลาย พรหสปติ (Bṛhaspati) ชักดึงออกมาจากวละ (Vala) ผู้มีเรือนกายเป็น ‘ฝูงโค’ ดุจดึงไขกระดูกออกจากข้อ

Mantra 10

हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद्वलो गाः । अनानुकृत्यमपुनश्चकार यात्सूर्यामासा मिथ उच्चरातः ॥

ดุจฤดูหนาวลอกใบไม้จนป่าถูกปล้นเปลือย วละก็ถูกพรหสปติ (Bṛhaspati) บีบให้ยอมปล่อยฝูงโคอันสว่างไสว เขากระทำสิ่งที่เลียนแบบมิได้ ทำให้การเคลื่อนไหวอันเที่ยงธรรมเกิดขึ้นใหม่—ด้วยสิ่งนั้น สุริยะและจันทราจึงออกไปโดยการขึ้นสลับกัน

Mantra 11

अभि श्यावं न कृशनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्यामपिंशन् । रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः ॥

บรรพชนได้ทำเครื่องหมายฟ้าด้วยหมู่ดาว ประหนึ่งม้าสีคล้ำถูกขีดด้วยริ้วสว่าง ในราตรีนั้นเขาทั้งหลายวางความมืดไว้ แล้วตีให้แสงสว่างปรากฏ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ผ่าศิลาและพบรัศมีแห่งญาณ

Mantra 12

इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति । बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर्नो वयो धात् ॥

งานนี้เรากระทำแล้ว—ขอนอบน้อมแด่ผู้ทรงเดช ผู้ตามรอยหนทางโบราณและทำให้มันใหม่อยู่เสมอ ขอพฤหสปติ (Bṛhaspati) ผู้มั่งคั่งด้วยรัศมี ด้วยพลัง ด้วยวีรชนและหมู่มนุษย์ จงสถาปนาความบริบูรณ์แห่งภาวะให้แก่เรา