Sukta 68

Mantra 1

उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन् ॥

నీటినుంచి పైకి లేచే పక్షులవలె, తమ ప్రాణ-వాయువును కాపాడుకుంటూ, మేఘగర్జనలవలె ఆ ధ్వనులు మార్మోగుతాయి. పర్వత వాలుపై మెరుస్తున్న అలలవలె, ఉల్లాసంతో మదించి, ఈ ఋక్కులు బృహస్పతిని అభిముఖంగా ఉప్పొంగాయి.

Mantra 2

सं गोभिराङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणं निनाय । जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूँरिवाजौ ॥

గో-కిరణాలతో అంగిరసుడు లక్ష్యాన్ని చేరువవుతూ సాగుతాడు; భగుని వలె అతడు ఆర్యమణుని ముందుకు నడిపిస్తాడు. జనుల మధ్య మిత్రుని వలె గృహంలోని ఇద్దరు అధిపతులకు అభిషేకం చేస్తాడు. ఓ బృహస్పతీ, యుద్ధంలో వేగవంతుల వలె మమ్మల్ని వాజ-సమృద్ధి, పరిపూర్ణత వైపు నడిపించు.

Mantra 3

साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः । बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर्गा ऊपे यवमिव स्थिविभ्यः ॥

సాధువైనవి, యజ్ఞయాత్రకు అతిథినులైనవి—వేగవంతమైనవి, ఆకాంక్షనీయమైనవి, స్వర్ణవర్ణమైనవి, నిర్దోషరూపమైనవి—; బృహస్పతి పర్వతాలను చీల్చి, అడ్డంకులను తొలగించి, గోవులను బయటకు తీసుకొచ్చాడు; పొట్టుతో యవాన్ని వడకట్టినట్లు.

Mantra 4

आप्रुषायन्मधुन ऋतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिव द्योः । बृहस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचं बिभेद ॥

అతడు ఋతస్య యోనిని మధురమైన మధుతో తడిపాడు; స్తుతి-ఋక్ ఆకాశం నుండి ఉల్కలా కిందకు విసిరబడింది. బృహస్పతి రాయిలోనుండి గోవులను పైకి ఎత్తి తీస్తూ, నీటితొలిని చీల్చి తెరిచినట్లు భూమి చర్మాన్ని చీల్చాడు.

Mantra 5

अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वात आजत् । बृहस्पतिरनुमृश्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्र आ गाः ॥

జ్యోతితో ఆయన అంతరిక్షంలోని తమస్సును తొలగించాడు—గాలి నీటి చర్మం (శీపాల)ను తరిమివేయునట్లు. బృహస్పతి వలుని గుహను అన్వేషించి, గాలి మేఘానికి ఆకారం ఇచ్చినట్లు, గోవుల ఆగమనాన్ని నిర్మించాడు; కిరణాలను ముందుకు తెచ్చాడు.

Mantra 6

यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीँरकृणोदुस्रियाणाम् ॥

అగ్ని-తపస్సైన ఋచలతో బృహస్పతి వలుని లోభపు ఆవరణాన్ని ఛేదించినప్పుడు, అప్పుడు—చుట్టూ పరివేశించిన ఆహారాన్ని నాలుక తీసుకునేలా—ఆయన దానిని స్వీకరించాడు; మరియు ఉష్రియా (దీప్తిమతి) శక్తుల గుప్త నిధులను ప్రకటించాడు.

Mantra 7

बृहस्पतिरमत हि त्यदासां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत् । आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत् ॥

బృహస్పతి స్వరీ (దీప్తిమతి) శక్తుల ఆ గుప్త ‘నామ’ాన్ని తెలుసుకున్నాడు; అది వారి సదనంలో, గుహలో అంతర్భాగంలో దాగి ఉంది. పక్షి గర్భమైన గుడ్డును పగలగొట్టినట్లు, పర్వతం యొక్క స్వశక్తితో ఉష్రియా:—ప్రకాశపు దీప్త గోసమూహాలను—బయటకు తెచ్చాడు.

Mantra 8

अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन्मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् । निष्टज्जभार चमसं न वृक्षाद्बृहस्पतिर्विरवेणा विकृत्य ॥

రాయిలో లోపల ముద్రించబడిన మధువును అతడు చూచెను—అల్ప జలంలో క్షీణించు మత్స్యంలా. అప్పుడు బృహస్పతి దూరమంతా ప్రతిధ్వనించే, రూపాన్ని ఛేదించే నాదంతో దానిని వెలికి లాగెను—వృక్షం నుండి చమసం (పాత్రం) తీసినట్లుగా.

Mantra 9

सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार ॥

అతడు ఉషస్సును పొందెను; అతడు స్వః (దీప్తిమయ స్వర్గం) పొందెను; అతడు అగ్నిని పొందెను. ప్రకాశ-స్తుతి (అర్క)తో అతడు తమస్సులను ఛేదించి చెదరగొట్టెను. ‘గో’వపుషుడైన వలలోనుండి బృహస్పతి దానిని వెలికి తీసెను—సంధి (పర్వన్) నుండి మజ్జను తీసినట్లుగా.

Mantra 10

हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद्वलो गाः । अनानुकृत्यमपुनश्चकार यात्सूर्यामासा मिथ उच्चरातः ॥

హిమకాలంలో ఆకులు ఊడిపోవునట్లు, బృహస్పతి వలాన్ని వశపరచి దీప్తిమయ గోసమూహాలను (గాః) విడిపించెను. అతడు అనుకరించలేనిదాన్ని చేసెను—సూర్యచంద్రులు పరస్పరం (మిథః) మారిమారి పైకెగసి ప్రకాశించునట్లు చేసే ఆ ఋత-గతిని అతడు మళ్లీ నూతనంగా స్థాపించెను.

Mantra 11

अभि श्यावं न कृशनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्यामपिंशन् । रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः ॥

పితరులు నక్షత్రాలతో ద్యౌ (ఆకాశం) ను గుర్తించారు—నల్లని అశ్వంపై ప్రకాశరేఖలు గీసినట్లుగా. రాత్రిలో వారు తమస్సును స్థాపించి, జ్యోతిని ప్రహరించి వెలికి తెచ్చారు. బృహస్పతి అద్రి (శిల) ని చీల్చి, గాః—అంటే జ్ఞానకిరణాలను—కనుగొన్నాడు.

Mantra 12

इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति । बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर्नो वयो धात् ॥

ఈ కార్యాన్ని మేము చేసాము—మహాబలునికి నమస్కారం—ఆయన ప్రాచీన మార్గాలను అనుసరించి వాటిని నిత్యనూతనంగా చేస్తాడు. బృహస్పతి—గోభిః (కిరణ-సంపద), అశ్వైః (బల-శక్తి), వీరులు మరియు నరులతో సమృద్ధుడు—మాకు ‘వయః’, అంటే జీవనపూర్ణతను, స్థాపించుగాక.