Rig Veda 10.68.1: Mandala 10, Sukta 68, Mantra 1

Sukta 10.68

Rishi: Bṛhaspati / Angiras-tradition

Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.68.1

Transliteration

udaprúto na váyo rákṣamāṇā vāvádataḥ abhriyásyeva ghóṣāḥ | giribhrájo nórmayo mádanto bṛ́haspátim abhyàrká anāvan ||

Translation

ดุจนกที่ผุดขึ้นจากสายน้ำ ปกปักลมหายใจของตนเอง เสียงร้องก้องกังวานประหนึ่งเสียงครืนของเมฆ. ดุจคลื่นที่วาบวับบนไหล่เขา พลุ่งพล่านด้วยความปีติ บทสรรเสริญทั้งหลายได้ทะยานหลั่งไหลเข้าหาพฤหสปติ (Bṛhaspati).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदप्रुतः: rising up (like floating ones)
• उदप्रुतः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: उद-प्रुत (प्रु/प्लु- ‘to float, swim’ > प्रुत ‘floating, rising’)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वयः: birds
• वयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वयस्

• रक्ष्यमाणाः: being protected/guarded
• रक्ष्यमाणाः: कर्तृ
• Type: Verb-derived adjective (participle)
• Root: रक्ष्

• वावदतः: crying out, sounding
• वावदतः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: वद् (वावद् = तीव्र/आवृत्त-प्रयोगः)

• अभ्रियस्य: of the cloud (cloudy one)
• अभ्रियस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: अभ्रिय

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• घोषाः: sounds, clamours
• घोषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: घोष

• गिरिभ्रजः: mountain-flashes / mountain-bright ones
• गिरिभ्रजः: कर्तृ
• Type: Noun (compound)
• Root: गिरि-भ्रज

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ऊर्मयः: waves
• ऊर्मयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि

• मदन्तः: rejoicing, exulting
• मदन्तः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: मद्

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि

• अर्काः: hymns, praises
• अर्काः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अर्क

• अनावन्: praised/raised (their cry)
• अनावन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नु/नव् (Vedic: ‘to praise, to shout/cry’; aorist injunctive)