กุรุกเศตรา

ข้าพเจ้าได้ไปยังแดนบุญชื่อว่า สมันตปัญจกะ อันเป็นที่ที่เหล่าทวิชะพากันไปสักการะ; ณ ที่นั้นในกาลก่อน ได้เกิดศึกใหญ่ระหว่างปาณฑพกับกุรุ และยิ่งกว่านั้นคือบรรดากษัตริย์ทั่วพิภพทั้งปวง

ครั้นกำจัดหมู่กษัตริยะทั้งสิ้นด้วยเดชานุภาพของตนแล้ว เขา—ผู้รุ่งโรจน์ดุจเปลวไฟ—ได้สร้างสระห้าสระ ณ สมันตปัญจกะ ซึ่งคัมภีร์สืบทอดกล่าวว่าเต็มไปด้วยโลหิต

สูตกล่าวว่า: ชนเมชัย โอรสแห่งปรีกษิต พร้อมด้วยพี่น้อง ได้ประกอบสัตรยัญอันยืดยาว ณ กุรุเกษตร. พี่น้องสามคนของเขาคือ ศรุตเสนะ อุครเสนะ และภีมเสนะ

แล้วเขามุ่งหมายสู่กุรุเกษตรและออกเดินทางต่อไป ครั้นอ่อนล้า ถูกความหิวและกระหายบีบคั้น ก็เดินไปพลางไต่ถามทางอยู่เนืองนิตย์

จากทิศตะวันออกถึงทิศตะวันตก และจากทิศใต้ถึงทิศเหนือ—ในแคว้นกุรุ—ณ สมันตปัญจกะ พระองค์ได้ทำให้เกิดสระโลหิตห้าสระ

พาราณสี กุรุเกษตร และประยาค; ทั้งชาหฺนวี (คงคา) ด้วย; ยมุนาและนรมทาผู้ศักดิ์สิทธิ์; ปราจีอันเปี่ยมบุญและสรัสวตี—ล้วนมาประชุมพร้อม

สำหรับเขาทั้งหลาย ในพรหมโลกย่อมไม่มีสิ่งใดได้มายาก—ไม่ว่าจะ ณ โกกามุขะ ณ กุรุเกษตร ณ ไนมิษะ หรือในสมัชชาแห่งฤๅษีทั้งหลาย

นารทกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราชผู้ประเสริฐ ต่อจากนั้นพึงไปยังทุ่งกุรุเกษตรอันเลื่องลือ สรรพสัตว์ทั้งหลายที่ไปถึงที่นั้นย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง”

ในบรรดาสามโลก กุรุเกษตรยิ่งประเสริฐยิ่งนัก แม้แต่ธุลีแห่งกุรุเกษตร เมื่อถูกลมพัดฟุ้งไป ก็ยังชำระให้บริสุทธิ์อย่างยิ่ง

เมื่อบุตรพราหมณ์เห็นม้าของตนอ่อนล้าและตนไร้ที่พึ่ง เขาจึงถือว่าพรหมาสตราเป็นอาวุธสูงสุดเพื่อคุ้มครองชีวิตตน

เพื่อปฏิบัติตามคำขอของสหาย พระกฤษณะทรงนำรถศึกเข้าสู่สนามรบระหว่างกองทัพทั้งสอง และด้วยการทอดพระเนตร พระองค์ทรงบั่นทอนอายุขัยของฝ่ายตรงข้าม ขอให้ความรักของข้าพเจ้าจงมีแด่พระสหายของอรชุนผู้นั้น

พระองค์นั้นเองคือพระศรีกฤษณะ ผู้เป็นองค์จอมแห่งข้าพเจ้า เมื่อเสด็จนำหน้าในสนามรบ ก็ทรงพรากอายุ กำลังใจ และพลังความคิดของกองทัพเการวะอันจัดกระบวนทัพอย่างชำนาญ นำโดยภีษมะ กรรณะ โทฺรณะ ศัลยะ เป็นต้น