ธฤตราษฎร์

ไวศัมปายนะกล่าวว่า: แล้ว โอ้ ชนเมชยะ การประลองวาจาอันอึกทึกก็อุบัติขึ้น; ในกาลนั้น พระราชาธฤตราษฏระผู้ถูกความโศกครอบงำได้ตรัสดังนี้

ไวศัมปายนะกล่าวว่า: โอ้ชนเมชยะ! ดังนี้แล การศึกอันดุเดือดและกึกก้องนั้นได้บังเกิดขึ้น ณ ที่ซึ่งพระราชาธฤตราษฏระ ผู้ถูกความทุกข์ครอบงำ ได้ตรัสดังต่อไปนี้

ไวศัมปายนะกล่าวว่า: ครั้นได้ฟังดังนั้น โอ้มหาราช ธฤตราษฏระโอรสแห่งอัมพิกา ผู้มีจิตถูกรบกวนด้วยความโศก ได้ตรัสกับสัญชัยผู้เป็นสารถี

ศรีศุกเทวกล่าวว่า—อครูระไปยังหัสดินาปุระ เมืองอันรุ่งเรืองด้วยเกียรติของกษัตริย์ปุรวะ ที่นั่นเขาได้พบธฤตราษฏระ ภีษมะ วิทุระ และปฤถา (กุนตี) พร้อมทั้งพาหลีกะกับบุตรโสมทัตตะ อีกทั้งได้พบโทรณาจารย์ กฤปาจารย์ กรรณะ สุโยธนะ เฑราณิ (อัศวัตถามา)…

เมื่อเห็นวิดูระผู้เป็นญาติกลับมา ธรรมบุตรยุดิษฐิระพร้อมน้อง ๆ ธฤตราษฏระ ยุยุทสุ สัญชัย กฤปาจารย์ กุนตี คานธารี เทราปที สุภัทระ อุตตรา กฤปี และสตรีญาติอื่น ๆ พร้อมบุตรทั้งหลาย ต่างพากันรีบเข้าหาด้วยความปีติยิ่ง…

ศรีศุกเทวกล่าวว่า เมื่อพระเจ้าธฤตราษฏระหลงใหลในความปรารถนาอันอธรรม เลี้ยงดูบุตรผู้ทุจริตจนสิ้นปัญญา จึงให้เผาเรือนยางรัก เพื่อเผาหลานกำพร้า คือพวกปาณฑพ

เมื่อโอรสถูกสังหาร ท้าวธฤตราษฎร์ผู้เศร้าโศกยิ่งนักยังคงพำนักอยู่ในอาณาจักรของเหล่าปาณฑพ โดยถูกทิ่มแทงด้วยวาจาดุจศรของภีมะ

เหล่าฤาษีกล่าวว่า: 'พระศุกะผู้ประเสริฐสุดในหมู่เทพได้บรรลุความสำเร็จอันสูงสุดแล้ว หลังจากนั้นพระวยาสได้กระทำสิ่งใดต่อไป? โปรดบอกเรื่องนั้นแก่พวกเราโดยละเอียดเถิด'

ท้าวธฤตราษฎร์ประสูติมาตาบอดจากเชื้อสายของฤๅษีวยาส เพราะนางอัมพิกาผู้มีความกำหนัดได้หลับตาลงเมื่อได้เห็นพระฤๅษี

พระบาทดุจดอกบัวของพระองค์ได้รับการบูชาปรนนิบัติจากศังขะ นาคราชผู้ประเสริฐ; ทั้งจากธฤตราษฏระ—โดยเฉพาะตักษกะ—และจากปัทมะกับมหาเศษะเป็นพิเศษ

เมื่อครู่นี้เอง ภีมเสนะได้สังหารพระราชา วีรวรรมะ ผู้เป็นภัยรบกวนแก่เหล่ากุรุ ตามพระบัญชาของธฤตราษฏระ

ต่อมา ตามพระดำริของธฤตราษฏระ พวกเขาได้ตั้งถิ่นฐาน ณ อินทรปรस्थ ณ ที่นั้น ครั้งหนึ่งเหล่าปาณฑพได้รับการคุ้มครองโดยวาสุเทวะ