ทุรโยธน์

สัญชัยกล่าวว่า: ครั้นได้อยู่ใกล้พระรามแล้ว โอรสของท่านคือทุรโยธนะ ผู้ใคร่ศึก ก็ยินดีร่าเริงยิ่งนัก; เขาเป็นมหาพาหุ แขนกล้า และเปี่ยมด้วยวีรยศพลัง

ครั้นเห็นเขาชูกระบองสูง ตระหง่านดุจเขาไกรลาสอันมียอด ภีมเสนะก็เดือดดาลขึ้นอีก แล้วกล่าวกับทุรโยธนะ

ข้าแต่มหาราช ทุรโยธนะได้ขับไล่เหล่าสัตว์และนกกินเลือดในสนามรบให้กระจัดกระจาย แล้วสาตยกีก็กลับเข้าประจันหน้าอีกครั้ง พุ่งเข้าหาเขาด้วยความเร็วที่ยิ่งกว่าเดิม

เหล่ามหารถะมาถึงเพื่อทำศึก และตั้งมั่น ณ กุรุเกษตรา ฝ่ายเการพะก็เข้าประจำแนวของตน โดยมีทุรโยธนะเป็นผู้นำ

ณ ที่นั่น พวกเขาได้รับการเคารพจากท่านภีษมะและจากบุตรแห่งนางอัมพิกา และได้อาศัยอยู่ที่นั่นร่วมกับทุรโยธน์และบรรดาผู้อื่นเป็นเวลาห้าปี

ดูก่อนพราหมณ์ทั้งหลาย กาลก่อน เหล่าปาณฑพะเริ่มด้วยธรรมบุตร และบุตรทั้งหลายของธฤตราษฏระ นำโดยทุรโยธนะ ได้ยืนประจันหน้ากันเป็นปฏิปักษ์

เมื่อศึกกุรุเกษตรสิ้นลง เหล่าวีรชนฝ่ายเการวะและปาณฑวะล้มตายไปถึงคติของตน และโอรสธฤตราษฏระล้มครวญครางด้วยต้นขาหักเพราะถูกคทาของภีมเสนตีแล้ว อัศวัตถามา บุตรแห่งโทรณะ คิดว่า ‘นายของเราจะพอใจ’ จึงตัดศีรษะโอรสทั้งห้าของเทราปทีที่กำลังหลับ…

อาณาจักรของยุธิษฐิระผู้ไร้ศัตรูถูกพวกนักพนันเจ้าเล่ห์ชิงไป; ครั้นได้กู้คืนแล้ว เหล่ากษัตริย์อธรรมที่เข้าข้างทุรโยธนะ—ซึ่งอายุขัยร่อยหรอเพราะบาปแห่งการแตะต้องเส้นผมของพระนางเทราปที—ถูกปราบสิ้นด้วยพระกรุณาของพระผู้เป็นเจ้า…

ไม่มีความจำเป็นต้องมีชีวิตที่ตกต่ำและดำรงชีพด้วยความเมตตาของผู้ที่คุณพยายามฆ่าด้วยไฟและยาพิษ คุณยังดูหมิ่นภรรยาของพวกเขาและแย่งชิงอาณาจักรและทรัพย์สินของพวกเขา

จากอัมพาลิกา ฤๅษีวยาสะให้กำเนิดธฤตราษฏระและปาณฑุเป็นโอรส; และจากคานธารี ธฤตราษฏระมีโอรสหนึ่งร้อยองค์ โดยมีทุรโยธนะเป็นหัวหน้า.

บัดนี้เริ่มบทที่ ๑๔ 'การพรรณนาถึงสงครามระหว่างกุรุและปาณฑพ' พระอัคนีตรัสว่า: กองทัพของยุธิษฐิระและกองทัพของทุรโยธนะเสด็จสู่กุรุเกษตระ แต่เมื่อทอดพระเนตรเห็นภีษมะ โทรณะ และท่านอื่นๆ พระองค์มิได้ทรงรบ…

เขาขึ้นประทับบนรถศึกที่พระอินทร์นำมา พร้อมด้วยน้องชาย แล้วบรรลุสวรรค์ ครั้นเห็นทุรโยธนะและเหล่าอื่น ๆ รวมทั้งวาสุเทวะ ก็ยินดีเป็นอย่างยิ่ง ดังนี้ได้กล่าวภารตะแก่ท่านแล้ว ผู้ใดสาธยายย่อมไปสู่โลกสวรรค์