HomeRig VedaMandala 6Sukta 18Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional ascription for RV 6)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥

प्र तु॑विद्यु॒म्नस्य॒ स्थवि॑रस्य॒ घृष्वे॑र्दि॒वो र॑रप्शे महि॒मा पृ॑थि॒व्याः । नास्य॒ शत्रु॒र्न प्र॑ति॒मान॑मस्ति॒ न प्र॑ति॒ष्ठिः पु॑रुमा॒यस्य॒ सह्यो॑: ॥

prá tuvidyumnásya stávirasya ghṛ́ṣver divó rarapśe mahimā́ pṛthivyā́ḥ | nā́sya śátrur ná pratimā́nam asti ná pratiṣṭhíḥ purumāyásya sahyóḥ ||

బలవంతుడూ ఉగ్రుడూ అయిన తువిద్యుమ్న (మహాద్యుతిమంతుడు) యొక్క విశాల మహిమ ముందుకు సాగుతుంది; ద్యౌ (ఆకాశం) మహిమ, పృథివీ (భూమి) మహిమ ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అతనికి శత్రువు లేదు; అతనికి ఎదురుగా కొలమానం లేదు; బహు-మాయావి, సర్వతో సహ్య (అపరాజేయ) అయిన అతనికి వ్యతిరేకంగా నిలిచే ప్రతిష్ఠ ఏదీ లేదు.

प्र । तु॒वि॒ऽद्यु॒म्नस्य॑ । स्थवि॑रस्य । घृष्वेः॑ । दि॒वः । र॒र॒प्शे॒ । म॒हि॒मा । पृ॒थि॒व्याः । न । अ॒स्य॒ । शत्रुः॑ । न । प्र॒ति॒ऽमान॑म् । अ॒स्ति॒ । न । प्र॒ति॒ऽस्थिः । पु॒रु॒ऽमा॒यस्य॑ । सह्योः॑ ॥प्र । तुविद्युम्नस्य । स्थविरस्य । घृष्वेः । दिवः । ररप्शे । महिमा । पृथिव्याः । न । अस्य । शत्रुः । न । प्रतिमानम् । अस्ति । न । प्रतिस्थिः । पुरुमायस्य । सह्योः ॥pra | tuvi-dyumnasya | sthavirasya | ghṛṣveḥ | divaḥ | rarapśe | mahimā | pṛthi vyāḥ | na | asya | śatruḥ | na | prati-mānam | asti | na | prati-sthiḥ | puruymāyasya | sahyoḥ

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
तु॑विद्यु॒म्नस्य॒of the much-splendoured (one)
तु॑विद्यु॒म्नस्य॒:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootतु॑विद्यु॒म्न- (prātipadika; तुवि ‘much’ + द्युम्न ‘splendour, might’)
स्थवि॑रस्य॒of the strong/steadfast (one)
स्थवि॑रस्य॒:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootस्थविर- (prātipadika)
घृष्वे॑ःof the vehement/ardent (one)
घृष्वे॑ः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootघृष्वि- / घृष्व- (prātipadika; ‘ardent, impetuous, vehement’)
दिवःof/from heaven
दिवः:
अपादान/सम्बन्ध (source/‘from/of heaven’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (prātipadika ‘sky, heaven’)
ररप्शेhe has stretched/reached (forth)
ररप्शे:
क्रिया
TypeVerb
Rootरप्/रभ् (dhātu; Vedic intensive/reduplicated aorist/perfect-like form)
महिमाthe greatness
महिमा:
कर्तृ (subject of ‘reaches/extends’)
TypeNoun
Rootमहिमन्- (prātipadika)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (extent: ‘of the earth’)
TypeNoun
Rootपृथिवी- (prātipadika)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (particle)
अस्यof him/this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (sarvanāman-stem)
शत्रुःenemy
शत्रुः:
कर्तृ (of implied ‘exists’)
TypeNoun
Rootशत्रु- (prātipadika)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (particle)
प्रतिमानम्a match, equal, counterpart
प्रतिमानम्:
कर्म (of implied ‘has/there is’)
TypeNoun
Rootप्रतिमान- (prātipadika)
अस्तिthere is
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (dhātu)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (particle)
प्रतिष्ठिःfirm footing/support
प्रतिष्ठिः:
कर्तृ (of implied ‘exists’)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठि- / प्रतिष्ठा- (prātipadika; ‘standing-ground, support, foothold’)
पुरुमायस्यof the many-powered (one)
पुरुमायस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुरुमाय- (prātipadika; ‘of many powers/arts/stratagems’)
सह्यःa conqueror/one who can withstand
सह्यः:
कर्तृ (of implied ‘exists’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसह्य- (prātipadika; ‘to be endured/conquered; overpowering’)