
Sukta 6.19
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh
ఈ సూక్తం ఎప్పటికీ క్షీణించని, విస్తారంగా వ్యాపించే శక్తిగా ఇంద్రుణ్ని స్తుతిస్తుంది; ఆయన యజమానుల వైపు తిరిగి వారి వీరబలాన్ని విస్తరింపజేస్తాడని చెబుతుంది. సమాజానికి రక్షణ, సమృద్ధి, సంతాన–సంతతి నిరంతరత్వం కలగాలని, అడ్డంకి మీద అడ్డంకిని అధిగమిస్తూ యుద్ధవిజయాన్ని ప్రసాదించే ఆయన “మద” (విజయోన్మాద/విజయోద్ధీపన)ను తీసుకురావాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
महाँ इन्द्रो नृवदा चर्षणिप्रा उत द्विबर्हा अमिनः सहोभिः । अस्मद्र्यग्वावृधे वीर्यायोरुः पृथुः सुकृतः कर्तृभिर्भूत् ॥
మహాన్ ఇంద్రుడు—నృవద్ (నరులను బలపరచే) వాక్యంతో, చర్షణిప్ర (జనులను పోషించే/పూర్తిచేసే)వాడుగా; అలాగే అతడు ద్విబర్హా—తన సహోభిః (శక్తులు) వల్ల క్షీణించని, అమిన. మా వైపు తిరిగి అతడు వీర్యబలానికి వృద్ధి కలిగించాడు; అతడు ఉరు, పృథు—విశాలమూ విస్తారమూ—అవుతాడు, కర్తృభిః (కార్యకర్తలు) చేత సుకృత (సునిర్మిత)ుడై నిలుస్తాడు.
Mantra 2
इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद्बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । अषाळ्हेन शवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद्यो वावृधे असामि ॥
విజయార్థం ధిషణా స్వయంగా ఇంద్రుని స్థాపించింది—ఆ మహాన్నీ, ఊర్ధ్వగామినీ, అజరునీ, నిత్యయువనునీ. అజేయమైన శక్తితో, మరింత మరింత ఉద్ధృతమవుతూ, ఆయన క్షణమాత్రంలోనే అపరిమిత విస్తారంగా వృద్ధి చెందువాడు.
Mantra 3
पृथू करस्ना बहुला गभस्ती अस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । यूथेव पश्वः पशुपा दमूना अस्माँ इन्द्राभ्या ववृत्स्वाजौ ॥
విశాలమైన చేతులతోను సమృద్ధమైన కిరణాలతోను మా వైపు తిరిగి, ప్రేరిత శ్రవణశక్తులైన ‘శ్రవాంసి’ని సమీకరించు. మందలవలె, హే పశుపా (పశువుల రక్షకా), గృహాధిపతీ, యుద్ధంలో మమ్మల్ని చుట్టుముట్టి కాపాడు, హే ఇంద్రా.
Mantra 4
तं व इन्द्रं चतिनमस्य शाकैरिह नूनं वाजयन्तो हुवेम । यथा चित्पूर्वे जरितार आसुरनेद्या अनवद्या अरिष्टाः ॥
ఆ వివేకవంతుడైన ఇంద్రుని, ఆయన శక్తులతో కూడి—ఇక్కడే, ఇప్పుడే, సమృద్ధిని కోరుతూ—మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. పూర్వకాల స్తోత్రకారులు ఎలా ఉన్నారో—నిందార్హతలేని, దోషరహిత, అరిష్ట (అపాయరహిత) —అలాగే మేమూ కావాలని.
Mantra 5
धृतव्रतो धनदाः सोमवृद्धः स हि वामस्य वसुनः पुरुक्षुः । सं जग्मिरे पथ्या रायो अस्मिन्त्समुद्रे न सिन्धवो यादमानाः ॥
ధృతవ్రతుడు, ధనదాత, సోమవృద్ధుడు—అతడే వాంఛిత వసువుకు బహువాసి (పురుక్షు). ఋతపథంలో సాగే రాయోధారలు అతనిలో సమేకమవుతాయి; సముద్రంలో నదులు కలిసినట్లు, తమ సమృద్ధిని అర్పిస్తూ ప్రవహిస్తాయి.
Mantra 6
शविष्ठं न आ भर शूर शव ओजिष्ठमोजो अभिभूत उग्रम् । विश्वा द्युम्ना वृष्ण्या मानुषाणामस्मभ्यं दा हरिवो मादयध्यै ॥
హే శూరా, మా కోసం అత్యంత వేగవంతమైన బలాన్ని, అత్యంత బలమైన ఓజస్సును—అభిభవించే, ఉగ్రమైనదాన్ని—తెమ్ము. హే హరివో, మనుష్యుల సమస్త ద్యుమ్నాలను, సమస్త వృష్ణ్య (వీర్యశక్తులను) మాకు దయచేయి, దివ్యానందంలో మేము మదించుటకు.
Mantra 7
यस्ते मदः पृतनाषाळमृध्र इन्द्र तं न आ भर शूशुवांसम् । येन तोकस्य तनयस्य सातौ मंसीमहि जिगीवांसस्त्वोताः ॥
హే ఇంద్రా, నీ మదం (ఉత్సాహం) పృతనాషాళం, అమృధ్రం (అచ్యుతం)—ఆ పరిపక్వమైన తేజస్సును మాకు తెమ్ము. దానివల్ల మేము తోక, తనయ సంపాదనలో విజయాన్ని కోరుదుము; నీ ఓటలో ఎల్లప్పుడూ జిగీవాంస (విజేతలు)గా నిలిచెదము.
Mantra 8
आ नो भर वृषणं शुष्ममिन्द्र धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । येन वंसाम पृतनासु शत्रून्तवोतिभिरुत जामीँरजामीन् ॥
ఇంద్రా! మా వద్దకు ఆ వృషభసమ వీర్యాన్ని, ఆ ప్రబలమైన ‘శుష్మ’ (బలాన్ని) తీసుకురా—ధనాన్ని గెలిపించేది, ఉద్ధృతంగా పరిపక్వమైనది, సుదక్షమైనది. దాని ద్వారా యుద్ధాలలో శత్రువులను—నీ సహాయాలతో—మరియు ఎదిరించే సమీప బంధువులను (జామీ) అలాగే పరాయివారిని (అజామీ) కూడా మేము జయించుదుము గాక।
Mantra 9
आ ते शुष्मो वृषभ एतु पश्चादोत्तरादधरादा पुरस्तात् । आ विश्वतो अभि समेत्वर्वाङिन्द्र द्युम्नं स्वर्वद्धेह्यस्मे ॥
నీ వృషభసమ ‘శుష్మ’ (బలం) మా వద్దకు వెనుకనుండి, పై నుండి, కింద నుండి, ముందునుండి రానివ్వు. అన్ని దిశల నుండీ మా వైపు తిరిగి సమీకృతమై వచ్చి చేరుగాక. ఇంద్రా! సూర్యలోకసంపన్నమైన, ప్రకాశమయ ‘ద్యుమ్న’ (యశస్సు-తేజస్సు) ను మాలో స్థాపించు।
Mantra 10
नृवत्त इन्द्र नृतमाभिरूती वंसीमहि वामं श्रोमतेभिः । ईक्षे हि वस्व उभयस्य राजन्धा रत्नं महि स्थूरं बृहन्तम् ॥
ఇంద్రా! నీ అత్యంత పురుషోచిత సహాయాలతో, మా ప్రేరిత వాక్స్తుతుల ద్వారా మేము కోరిన మంగళాన్ని గెలుచుకొందుము. ఎందుకంటే, హే వసువుల అధిపతి రాజా! నీవు రెండు విధాల సంపదనూ చూస్తావు; కాబట్టి మాలో ఆ మహత్తర రత్నధనాన్ని స్థాపించు—స్థూలమైనది, భారమైనది, విశాలమైనది।
Mantra 11
मरुत्वन्तं वृषभं वावृधानमकवारिं दिव्यं शासमिन्द्रम् । विश्वासाहमवसे नूतनायोग्रं सहोदामिह तं हुवेम ॥
మరుతులతో కూడిన, వృషభస్వరూపుడైన, నిరంతరం వర్ధిల్లే, దాడిలో అ-అకవారి (అకాతరుడు), దివ్య శాసనముగల ఇంద్రుని ఇక్కడ మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. విశ్వజయి, నూతన సహాయకుడు, ఉగ్రుడు, బలదాత—అతనినే మా పోషణ-రక్షణార్థం పిలుస్తాము.
Mantra 12
जनं वज्रिन्महि चिन्मन्यमानमेभ्यो नृभ्यो रन्धया येष्वस्मि । अधा हि त्वा पृथिव्यां शूरसातौ हवामहे तनये गोष्वप्सु ॥
వజ్రధారివైనవాడా, తనను ఎంత గొప్పదిగా భావించినా ఆ అహంకార మానవబలాన్ని—నేను ఉన్న ఈ మా నరుల ముందే—మా కోసం వశపరచు. అందుకే, శూరా, భూమిపై ‘శూరసాతౌ’ (వీరవిజయంలో) మేము నిన్ను పిలుస్తాము—తనయే (అంతర్భవ/సంతతి) కోసం, గోషు (గవ్య/కిరణాలు) కోసం, అప్సు (ఆపః—జలాల్లో) కోసం.
Mantra 13
वयं त एभिः पुरुहूत सख्यैः शत्रोःशत्रोरुत्तर इत्स्याम । घ्नन्तो वृत्राण्युभयानि शूर राया मदेम बृहता त्वोताः ॥
పురుహూతా (అనేకసార్లు ఆహ్వానింపబడేవాడా), నీ ఈ సఖ్యబంధాలతో మేము శత్రువు మీద శత్రువుకన్నా క్రమంగా శ్రేష్ఠులమవుదుము. శూరా, ఇరువైపుల వృత్రాలను (అవరోధాలను) సంహరిస్తూ, నీ విశాల రక్షణచే రక్షింపబడి, మేము ‘బృహతీ రాయా’ (మహత్తర సమృద్ధి)లో ఆనందించుదుము.
It asks Indra for victorious strength and protection—especially the power to overcome enemies and obstacles—along with prosperity and the well-being of children and descendants.
Here “mada” is Indra’s energizing, battle-winning ardor or ecstatic power that makes victory possible and keeps the worshippers resilient and successful.
They refer to child and lineage/offspring. The hymn ties Indra’s victory and protection to stable family continuity and long-term prosperity for the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.