
Sukta 6.17
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional attribution for RV 6.17; needs confirmation)
Indra
Trishtubh (high likelihood; requires verification)
ఈ సూక్తం ఇంద్రునికి ఉత్సాహభరితమైన సోమ-ఆహ్వానం. వజ్రధారిగా వృత్రుని భేదించి, అడ్డంకుల్లో బంధింపబడిన “గోవులను” (ప్రకాశం, కిరణాలు, సమృద్ధి) విడుదల చేసే వాడిగా ఆయనను స్తుతిస్తుంది. దేవతలపై నిర్దేవులు దాడి చేసినప్పుడు, దేవతలు ఇంద్రుని ముందుబాటలో నిలిపినదాన్ని ఇది స్మరిస్తుంది; యజమానులైన ఆరాధకులకు విజయం, బలం, దేవనియమిత పరిపూర్ణ సమృద్ధిని కోరుతుంది. ముగింపు ప్రార్థన పురాణ విజయాన్ని వర్తమాన ఆశయంగా మలుస్తుంది: యాగక్రియ దేవస్థాపిత లాభాన్ని గెలుచుకొని, స్థిరమైన వీరానందంగా పరిపక్వమగునుగాక.
Mantra 1
पिबा सोममभि यमुग्र तर्द ऊर्वं गव्यं महि गृणान इन्द्र । वि यो धृष्णो वधिषो वज्रहस्त विश्वा वृत्रममित्रिया शवोभिः ॥
ఇంద్రా! సోమాన్ని పానంచేయి; దానితో, ఓ ఉగ్రా, ప్రకాశకిరణాల మహా గో-ఆవరణాన్ని (ఊర్వం గవ్యమ్) పగులగొట్టి తెరువు. మా స్తుతితో ప్రశంసింపబడే వజ్రహస్త ధృష్ట వధిషా—నీ మహాశక్తులతో సమస్త వృత్రాన్ని, శత్రుత్వ బలాలను చూర్ణం చేస్తావు.
Mantra 2
स ईं पाहि य ऋजीषी तरुत्रो यः शिप्रवान्वृषभो यो मतीनाम् । यो गोत्रभिद्वज्रभृद्यो हरिष्ठाः स इन्द्र चित्राँ अभि तृन्धि वाजान् ॥
ఆ ఇంద్రుడే కాపాడుగాక—అతడు ṛjīṣī (వేగవంతుడు), tarutra (అతిక్రమించేవాడు/అతివ్యాప్తుడు), śiprāvān (బలమైన దవడలవాడు), vṛṣabha (ప్రబల వృషభుడు), మరియు matī (ప్రేరిత ధీలు/చింతనలు) యొక్క అధిపతి; అతడు gotra-bhid (గోత్ర/వేడి భేదించేవాడు), vajra-bhṛt (వజ్రధారి), hariṣṭhāḥ (హరి-అశ్వాలపై నిలిచేవాడు). హే ఇంద్రా, విచిత్రమైన వాజాలను (బల-సంపదలను) మా వైపు దూకించి తీసుకురా.
Mantra 3
एवा पाहि प्रत्नथा मन्दतु त्वा श्रुधि ब्रह्म वावृधस्वोत गीर्भिः । आविः सूर्यं कृणुहि पीपिहीषो जहि शत्रूँरभि गा इन्द्र तृन्धि ॥
ఇలానే ప్రాచీన విధంగా దీనిని కాపాడు; ఇది నిన్ను ఆనందింపజేయుగాక. brahma (మంత్రం) విను; మా gīrbhiḥ (స్తుతులతో) వృద్ధి పొందు. సూర్యుణ్ని ప్రకటించు; సోమంతో pīpihīṣaḥ (పరిపుష్ట/ఉత్సాహభరితుడై) శత్రువులను జయించు/సంహరించు; హే ఇంద్రా, కిరణాలు/గోవులను మా వైపు abhi tṛndhi—హాక్కొని రా.
Mantra 4
ते त्वा मदा बृहदिन्द्र स्वधाव इमे पीता उक्षयन्त द्युमन्तम् । महामनूनं तवसं विभूतिं मत्सरासो जर्हृषन्त प्रसाहम् ॥
హే svadhāvan bṛhad-indra, ఈ మహా సోమ-మదాలు—పానంచేసిన తరువాత—నీ dyumant (దీప్తిమంతమైన) పరాక్రమాన్ని పెంచుతాయి; నీ మహత్తర, anūna (అక్షయ) tavas (శక్తి) మరియు vibhūti (విస్తృత అధికారం/వైభవం) ను. ఈ matsarāsaḥ (ఉత్సాహోన్మత్త పానాలు) నిన్నందు హర్షిస్తాయి—హే prasāha (విజేత/అజేయుడు)।
Mantra 5
येभिः सूर्यमुषसं मन्दसानोऽवासयोऽप दृळ्हानि दर्द्रत् । महामद्रिं परि गा इन्द्र सन्तं नुत्था अच्युतं सदसस्परि स्वात् ॥
ఏ శక్తులతో నీవు ఆనందిస్తూ సూర్యుని, ఉషస్సును వెలికి తెచ్చి ప్రకాశింపజేసి, దృఢంగా బిగుసుకున్న అడ్డంకులను ఛిన్నం చేసావో—అదే శక్తితో, ఓ ఇంద్రా, కిరణాలను దాచిపట్టిన ఆ మహాశిలను పగులగొట్టు; ఇప్పటివరకు అచలంగా ఉన్న దానిని దాని ఆసనం/సదస్ నుండి తొలగించి దూరంగా తోసివేయి.
Mantra 6
तव क्रत्वा तव तद्दंसनाभिरामासु पक्वं शच्या नि दीधः । और्णोर्दुर उस्रियाभ्यो वि दृळ्होदूर्वाद्गा असृजो अङ्गिरस्वान् ॥
నీ క్రతు (సంకల్పం) చేత, నీ పరాక్రమకర్మల చేత, ఫలప్రదమైన నైపుణ్యం (దంసనా) చేత, పచ్చిలోనే పక్వఫలాన్ని—ఫలితాన్ని—నీవు నిలిపావు. ఉస్రియా—దీప్తిమతులకై—ద్వారాలను తెరిచావు; దృఢమైన అడ్డుకట్టలను విరిచావు; మరియు ఊర్వ (ఆవరణం/బంధనం) నుండి గో-రూప కిరణాలను ఆంగిరసుల ఋషిశక్తితో కూడి విడుదల చేసావు.
Mantra 7
पप्राथ क्षां महि दंसो व्युर्वीमुप द्यामृष्वो बृहदिन्द्र स्तभायः । अधारयो रोदसी देवपुत्रे प्रत्ने मातरा यह्वी ऋतस्य ॥
ఓ మహిమావంతుడైన ఇంద్రా! నీ మహాపరాక్రమం (దంస) చేత నీవు భూమిని విస్తరింపజేశావు; విశాలమైన ద్యౌ (ఆకాశం)ను స్థిరంగా నిలిపి ధారించావు. ఆపై నీవు రోదసీ—రెండు లోకాలను—ధరించావు: దేవపుత్రికలు, ప్రాచీన మాతృకలు, ఋత (ṛta) లో యాహ్వీ—విస్తారంగా ప్రవహించువారు.
Mantra 8
अध त्वा विश्वे पुर इन्द्र देवा एकं तवसं दधिरे भराय । अदेवो यदभ्यौहिष्ट देवान्त्स्वर्षाता वृणत इन्द्रमत्र ॥
అప్పుడు, ఓ ఇంద్రా, సమస్త దేవులు నిన్ను ముందుభాగంలో నిలిపారు—యుద్ధభారాన్ని మోయుటకు ఏకైక మహాబలంగా. అదేవులు (దేవవిరోధులు) దేవులను తీవ్రంగా నొక్కినప్పుడు, స్వః (ప్రకాశ) విజేతలు ఇక్కడ ఇంద్రుని వరిణించారు.
Mantra 9
अध द्यौश्चित्ते अप सा नु वज्राद्द्वितानमद्भियसा स्वस्य मन्योः । अहिं यदिन्द्रो अभ्योहसानं नि चिद्विश्वायुः शयथे जघान ॥
అప్పుడు ద్యౌః (స్వర్గం) కూడా నీ వజ్రం నుండి వెనుదిరిగింది; నీ స్వమన్యు (క్రోధం) భయంతో అది రెండుసార్లు వంగి దూరమైంది. ముందుకు దూసుకొచ్చి నొక్కిన అహి (సర్పశక్తి)పై ఇంద్రుడు ఘాతమిచ్చినప్పుడు, విశ్వాయుః (సర్వజీవం) కూడా తన గూడు లోనే పడి ఉండెను—అక్కడే హతమైంది.
Mantra 10
अध त्वष्टा ते मह उग्र वज्रं सहस्रभृष्टिं ववृतच्छताश्रिम् । निकाममरमणसं येन नवन्तमहिं सं पिणगृजीषिन् ॥
అప్పుడు త్వష్టా, ఓ మహాబలుడా, నీకోసం ఉగ్ర వజ్రాన్ని నిర్మించాడు—సహస్రధార, శతశృంగ. దానితో—అప్రతిహతం, మళ్లించలేనిది, అజేయం—ఓ హరితాశ్వధారీ, నీవు నవధా అహి (తొమ్మిది విధాల సర్పం)ను చూర్ణం చేసితివి.
Mantra 11
वर्धान्यं विश्वे मरुतः सजोषाः पचच्छतं महिषाँ इन्द्र तुभ्यम् । पूषा विष्णुस्त्रीणि सरांसि धावन्वृत्रहणं मदिरमंशुमस्मै ॥
ఓ ఇంద్రా! ఏకమనస్సుతో సమస్త మరుతులు నీకోసం బలవర్ధక పానీయాన్ని సిద్ధం చేశారు—బలానికి శతమానాల వలె. పూషన్, విష్ణు మూడు ‘సరస్’ (నదీప్రవాహాలు) ధావింపజేసి, అతనికోసం మదిరాసదృశమైన సోమ-అంశువును పిండారు—వృత్రహనునికి.
Mantra 12
आ क्षोदो महि वृतं नदीनां परिष्ठितमसृज ऊर्मिमपाम् । तासामनु प्रवत इन्द्र पन्थां प्रार्दयो नीचीरपसः समुद्रम् ॥
నదులను చుట్టుముట్టిన మహా అవరోధాన్ని నీవు తొలగించావు; జలాల ఊర్మిని (అలలను) నీవు విడుదల చేశావు. ఓ ఇంద్రా! వాటి దిగువ ప్రవాహాన్ని అనుసరించి వాటికోసం మార్గాన్ని నీవు చీల్చావు; జలాలను క్రిందికి, పరిపూర్ణ సముద్రం వైపు నీవు ప్రేరేపించావు.
Mantra 13
एवा ता विश्वा चकृवांसमिन्द्रं महामुग्रमजुर्यं सहोदाम् । सुवीरं त्वा स्वायुधं सुवज्रमा ब्रह्म नव्यमवसे ववृत्यात् ॥
ఇలా ఈ సమస్త కార్యాలను చేసిన ఇంద్రుడు—మహానుడు, ఉగ్రుడు, అజరుడు, బలప్రదాత—నీవు సువీరుడవు; నీ ఆయుధాలు శుభం, నీ వజ్రం శుభం. సహాయార్థం నూతన ‘బ్రహ్మ’ (నూతన ప్రేరిత వాక్యం) నీ వైపు మళ్లుగాక.
Mantra 14
स नो वाजाय श्रवस इषे च राये धेहि द्युमत इन्द्र विप्रान् । भरद्वाजे नृवत इन्द्र सूरीन्दिवि च स्मैधि पार्ये न इन्द्र ॥
హే ఇంద్రా! బలసమృద్ధి (వాజ), కీర్తి (శ్రవస్), ప్రేరణ/ఇష్టి (ఇష) మరియు ధనసంపద (రాయ) కొరకు, ద్యుమంతులైన—ప్రేరిత—విప్రులను మా కోసం నియమించుము. భరద్వాజ వంశంలో, హే ఇంద్రా, మా నృవత్ (నరసమ బలవంతులైన) సూరీ—ప్రకాశమయ నాయకులను—వృద్ధి చేయుము; మరియు హే ఇంద్రా, దివిలోను పరలోకంలోను మా కోసం సహాయకుడై నిలిచియుండుము.
Mantra 15
अया वाजं देवहितं सनेम मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
ఈ (అర్పణమూ బలమూ గల) మార్గముచే, దేవులు నియమించిన వాజ-సమృద్ధిని మేము పొందుదుము; శతగుణ సామర్థ్యములతో, సువీర—సత్యవీరత్వసంపన్నులమై—మేము ఆనందించుదుము.
It praises Indra after he drinks Soma, celebrating his power to smash Vṛtra-like obstruction, release light/wealth, and secure victory and protection for the worshippers.
In Vedic symbolism, “cows” often mean rays of light and also prosperity. The “pen” is the enclosure of obstruction; Indra breaks it so light, waters, and abundance can flow.
Traditionally it fits Indra-Soma offerings in Soma rites, and it can also be recited as a prayer for strength, removing obstacles, and gaining divinely supported success (vāja).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.