Rig Veda 6.18.9: Mandala 6, Sukta 18, Mantra 9

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.18.9

Transliteration

udā́vatā tvákṣasā pányasā ca vṛtra-hátyāya rátham indra tiṣṭha | dhiṣvá vájraṃ hásta ā́ dakṣiṇa-trā́bhi prá mánda puru-datra māyā́ḥ ||

Translation

ఎత్తిపోతున్న ఉప్పొంగు వేగంతో, ప్రకాశవంతమైన ప్రశంసనీయ శక్తితో—వృత్రవధార్థం, హే ఇంద్రా, నీ రథంపై ఎక్కు. కుడిచేతిలో వజ్రాన్ని ధరించు; హే పురుదాత్రా (బహుదాతా), నీ మాయా (కౌశల-శక్తులు) తో ఆనందించి ముందుకు దూసుకుపో.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदावता: with abundant (waters/strength)
• उदावता: करण
• Type: Adjective
• Root: उदावत् (प्रातिपदिक; udā-vat ‘having water/abundance’)

• त्वक्षसा: with strength
• त्वक्षसा: करण
• Type: Noun
• Root: त्वक्षस् (प्रातिपदिक; ‘vigour, strength, energy’)

• पन्यसा: with splendid (power)
• पन्यसा: करण
• Type: Adjective
• Root: पन्य (प्रातिपदिक; ‘admirable, splendid’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• वृत्रहत्याय: for the slaying of Vṛtra
• वृत्रहत्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वृत्रहत्य (प्रातिपदिक; ‘Vṛtra-slaying, slaying of Vṛtra’)

• रथम्: the chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• तिष्ठ: mount / stand (upon)
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• धिष्व: place / wield
• धिष्व: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु; ‘to put, place’)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• हस्ते: in (your) hand
• हस्ते: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• आ: into / onto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• दक्षिणत्रा: on the right (side)
• दक्षिणत्रा: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: दक्षिणत्रा (अव्यय; ‘to the right, on the right side’)

• अभि: towards / against
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• मन्द: rejoice / be exhilarated
• मन्द: —
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु; ‘to be exhilarated, rejoice’)

• पुरुदत्र: O many-giving one
• पुरुदत्र: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: पुरुदत्र (प्रातिपदिक; ‘having many gifts’)

• मायाः: (your) wondrous powers
• मायाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक; ‘power, artifice, wondrous skill’)