Adhyaya 205: Description of the Proclamation of Auspicious and Inauspicious Karmic Results

Verse 1

अथ शुभाशुभफलानुकीर्तनवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ इदमन्यत्पुरा विप्राः श्रूयतां तस्य भाषितम् ॥ यमस्य चित्रगुप्तस्य यच्च तत्र मया श्रुतम् ॥

अथ शुभाशुभफलानुकीर्तनवर्णनं प्रवर्तते। ऋषिपुत्र उवाच—हे विप्राः, इदमन्यत् पुरावृत्तं शृणुत; यमस्य चित्रगुप्तस्य च विषये तत्र यत् भाषितं मया च यत् श्रुतं तत् वक्ष्यामि।

Verse 2

अयं तु भवतां यातु यातु स्वर्गं महीक्षिताम् ॥ अयं वृक्षस्त्वयं तिर्यगयं मोक्षं व्रजेन्नरः ॥

अयं तु भवतां मार्गं यातु; अयं महीक्षितां मध्ये स्वर्गं यातु। अयं वृक्षो भवतु; अयं तिर्यग्भवतु; अयं नरः मोक्षं व्रजेत्।

Verse 3

अयं नागो भवेत्शीघ्रमयं तु परमां गतिम् ॥ स्वपूर्वकान्पश्यतेऽयमात्मनस्तु पितामहान् ॥

अयं शीघ्रं नागो भवेत्; अयं तु परमां गतिं प्राप्नुयात्। अयं स्वपूर्वकान् पश्यति—आत्मनः पितामहान् एव।

Verse 4

क्लिश्यतो रुदतश्चैव वदतश्च पुनःपुनः ॥ स्वेन दोषेण सर्वे वा अक्षयं नरकंगताः ॥

क्लिश्यन्तो रुदन्तश्च वदन्तश्च पुनःपुनः, स्वदोषेण सर्वेऽपि अक्षयं नरकं गताः।

Verse 5

दारत्यागी त्वधर्मिष्ठः पुत्रपौत्रविवर्जितः ॥ क्षिप्तं वै रौरवे ह्येनं क्षपयन्तु महौजसः ॥

दारत्यागी त्वधर्मिष्ठः पुत्रपौत्रविवर्जितः। रौरवे क्षिप्त एषः; महौजसः एनं तत्र क्षपयन्तु।

Verse 6

मुच्यतां त इमे सर्वे ह्यतीतानागतास्तथा ॥ मुच्यन्तामाशु मुच्यन्तां त एते पापवर्जिताः ॥

मुच्यतां त इमे सर्वे ह्यतीतानागतास्तथा । मुच्यन्तामाशु मुच्यन्तां त एते पापवर्जिताः ॥

Verse 7

आगमे च विपत्तौ च सर्वधर्मानुपालकाः ॥ ते तु कल्पान्बहून्स्वर्ग उषित्वा ह्यनसूयकाः ॥

आगमे च विपत्तौ च सर्वधर्मानुपालकाः । ते तु कल्पान्बहून्स्वर्ग उषित्वा ह्यनसूयकाः ॥

Verse 8

बहुसुन्दरनार्यङ्के ह्याद्ये परमधार्मिकम् ॥ कलौ मानुषतां यातु धर्मस्येह निदर्शनम् ॥

बहुसुन्दरनार्यङ्के ह्याद्ये परमधार्मिकम् । कलौ मानुषतां यातु धर्मस्येह निदर्शनम् ॥

Verse 9

त्रिविष्टपे परिक्लेशो वासो ह्यस्याक्षयो भवेत् ॥ अयमायोधने शत्रुं हत्वा तु निधनंगतः ॥

त्रिविष्टपे परिक्लेशो वासो ह्यस्याक्षयो भवेत् । अयमायोधने शत्रुं हत्वा तु निधनंगतः ॥

Verse 10

तत्र वैमानिको भूत्वा कल्पमेकं निवत्स्यति ॥ तथैवायं महाभागो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥

तत्र वैमानिको भूत्वा कल्पमेकं निवत्स्यति । तथैवायं महाभागो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥

Verse 11

बहुदानरतो नित्यं सर्वभूतानुकम्पकः ॥ एनं गन्धैश्च माल्यैश्च शीघ्रमेव प्रपूजय ॥

बहुदानरतो नित्यं सर्वभूतानुकम्पकः। एनं गन्धैश्च माल्यैश्च शीघ्रमेव प्रपूजय॥

Verse 12

अस्मै पूजा भवेद्देया मयादिष्टा महात्मने ॥ वीज्यतां चामरैरेष रथमस्मै प्रदीयताम् ॥

अस्मै पूजा भवेद्देया मयादिष्टा महात्मने। वीज्यतां चामरैरेष रथमस्मै प्रदीयताम्॥

Verse 13

प्रेतवासं समुत्सृज्य हीतो यातु त्रिविष्टपम् ॥ इन्द्रस्यार्द्धं भवेच्चैव देवदेवस्य धीमतः ॥

प्रेतवासं समुत्सृज्य हीतो यातु त्रिविष्टपम्। इन्द्रस्यार्द्धं भवेच्चैव देवदेवस्य धीमतः॥

Verse 14

शङ्खतूर्यनिनादेन तत्र वै विजयेन च ॥ तत्र वै पूजयित्वा च प्रायशो लभतां सुखम् ॥

शङ्खतूर्यनिनादेन तत्र वै विजयेन च। तत्र वै पूजयित्वा च प्रायशो लभतां सुखम्॥

Verse 15

अयं गच्छतु भद्रं चापीन्द्रदेशं दुरासदम् ॥ अनेन वै कीर्तिमता लोकः सर्वो ह्यलङ्कृतः ॥

अयं गच्छतु भद्रं चापीन्द्रदेशं दुरासदम्। अनेन वै कीर्तिमता लोकः सर्वो ह्यलङ्कृतः॥

Verse 16

गुणैश्च शतसङ्ख्याकैः शक्र एनं प्रतीक्षते ॥ तावत्स्थास्यति धर्मात्मा यावच्छक्रस्त्रिविष्टपे ॥

शतसङ्ख्यकैर्गुणैः समन्वितं तं शक्रः प्रतीक्षते। धर्मात्मा स तावत् तत्र स्थास्यति यावच्छक्रस्त्रिविष्टपे वर्तते॥

Verse 17

तावत्स मोदते स्वर्गे यावद्धर्मोऽनुमीयते ॥ ततश्च्युतश्च कालेन मानुष्ये सुखमश्नुते ॥

यावद्धर्मोऽनुमीयते तावत्स स्वर्गे मोदते। ततः कालेन च्युतः सन् मानुष्ये लोके सुखमश्नुते॥

Verse 18

रत्नवेणुप्रदश्चैव सर्वधर्मैरलङ्कृतः ॥ अश्विनोर्नय लोकं तु सर्वसौख्यसमन्वितम् ॥

रत्नवेणुप्रदः सन् सर्वधर्मैरलङ्कृतः। अश्विनोर्लोकं तं नय सर्वसौख्यसमन्वितम्॥

Verse 19

सर्वशक्त्या समेतॆन द्विजेभ्य उपपादिताः ॥ शुचीनां ब्राह्मणानाम् बह्वन्नदानं विशेषतः ॥

सर्वशक्त्या समेतॆन द्विजेभ्य उपपादिताः। विशेषतः शुचीनां ब्राह्मणानां बह्वन्नदानं प्रशस्यते॥

Verse 20

तेन कल्पं वसिष्यन्ति रुद्रकल्पा मनोरमाः ॥ तत्र कल्पं वसेद्गत्वा रुद्रलोकं न संशयः ॥

तेन कल्पं वसिष्यन्ति रुद्रकल्पा मनोरमाः। तत्र कल्पं वसेद्गत्वा रुद्रलोकं न संशयः॥

Verse 21

तेन दत्तं द्विजातिभ्यो मधुखण्डपुरःसरम् ॥ रसैश्च विविधैर्युक्तं सर्वगन्धमनोहरम् ॥

तेन द्विजातिभ्यः मधुखण्डपुरःसरं दत्तं, विविधरसैः संयुक्तं सर्वगन्धमनोहरं च।

Verse 22

तरुणी क्षीरसम्पन्ना गौः सुवर्णयुता शुभा ॥ सवत्सा हेमवासाश्च दत्ताऽनेन महात्मना ॥

तरुणी क्षीरसम्पन्ना शुभा सुवर्णयुता गौः; सवत्सा हेमवासाश्च अनेन महात्मना दत्ता।

Verse 23

अस्य लेख्यं मया दृष्टं तिस्रः कोट्यस्त्रिविष्टपे ॥ स्वर्गात्परिच्युतश्चापि ऋषीणां जायते कुले ॥

अस्य लेख्यं मया दृष्टं—त्रिविष्टपे तिस्रः कोट्यः; स्वर्गात् परिच्युतोऽपि ऋषीणां कुले जायते।

Verse 24

सुवर्णस्य प्रदाता च त्रिदशेभ्यो निवेद्यताम् ॥ त्रिदशानभ्यनुज्ञाप्य यातु देवमुमापतिम् ॥

सुवर्णप्रदाता त्रिदशेभ्यो निवेद्यताम्; त्रिदशान् अभ्यनुज्ञाप्य देवम् उमापतिं यातु।

Verse 25

तत्रैष वै महातेजा यथेष्टं काममाप्नुयात् ॥ तत्रैवायमपि प्रेतगणभक्तो महातपाः ॥

तत्रैष महातेजाः यथेष्टं कामम् आप्नुयात्; तत्रैवायं महातपाः प्रेतगणभक्तोऽपि (वर्तते)।

Verse 26

प्रयातु पितृभिः सार्द्धं तर्पिता येन पूर्वजाः ॥ दानव्रता दिवं यान्तु नानालोकनमस्कृताः ॥

स पितृभिः सार्धं प्रयातु; येन तर्पणेन पूर्वजाः तर्पिताः। दानव्रताः नानालोकनमस्कृताः दिवं यान्तु।

Verse 27

अयं भद्रो महाकामं सर्वभूतहिते रतः ॥ सर्वकामैरयं पूज्यः सर्वकामप्रदो नरः ॥

अयं भद्रः सर्वभूतहिते रतः महाकामाय योग्यः। सर्वकामैः अयं पूज्यः; अयं नरः सर्वकामप्रदः।

Verse 28

विविधैः कामभोगैस्तु सेव्यमानो नरोत्तमः ॥ अक्षयं चाजरं स्थानं पूज्यमानो महर्षिभिः ॥

विविधैः कामभोगैः सेव्यमानो नरोत्तमः, महर्षिभिः पूज्यमानः, अक्षयं चाजरं स्थानं प्राप्नोति।

Verse 29

ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रार्थे निधनङ्गतः ॥ शक्रस्य ह्यमरावत्यां निवेदयत मा चिरम् ॥

ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रार्थे निधनं गतः, तं शक्रस्य अमरावत्यां निवेदयत मा चिरम्।

Verse 30

अयं यातु महाभागो देवदेवं सनातनम् ॥ अतिसृष्टः पुरा येन यथोक्ताः सुखदोहनाḥ ॥

अयं महाभागः देवदेवं सनातनं यातु; येन पुरा यथोक्ताः सुखदोहना विधयः अतिसृष्टाः।

Verse 31

क्षितिप्रदो द्विजातिभ्यो ह्ययं यातु त्रिविष्टपम् ॥ तत्रैव तिष्ठताद्वीरो ब्रह्मलोके सहानुगः ॥

द्विजातिभ्यः क्षितिं प्रदाय ह्ययं त्रिविष्टपं यातु। तत्रैव स वीरः सहानुगः ब्रह्मलोके तिष्ठतु॥