Sukta 75
Sukta 8.75
Unknown/uncertain.
Agni (as Hotṛ).
Likely Anuṣṭubh (requires verification).
अयं सूक्तोऽग्निं होतृरूपेण विशेषतः आह्वयति—यो देवैः सुहूततमः, यज्ञे निषीदति, च पुरातनया प्रज्ञया कौशलेन च हविर्वहति। विधिवत् आमन्त्रणेन सह कविः वैरिमध्ये रक्षणं प्रार्थयते—परितो विद्वेषिणां प्रहारो नः नौकामिव तरङ्गो नाभिहन्यात्। अन्ते च पितृवत् विश्वासः—अग्नेः सहाय्यं पुरातनादेव विदितम्; तस्य सुम्नं पुनरपि याच्यते।
Mantras
Mantra 1
युक्ष्वा हि देवहूतमाँ अश्वाँ अग्ने रथीरिव । नि होता पूर्व्यः सदः ॥
युक्ष्व हि देवहूतमान् अश्वान्, अग्ने, रथीरिव; नि सीद पूर्व्यः होता अस्माकं यज्ञासने।
Mantra 2
उत नो देव देवाँ अच्छा वोचो विदुष्टरः । श्रद्विश्वा वार्या कृधि ॥
उत नो देव देवाँ अच्छावोचो विदुष्टरः; श्रद् विश्वा वार्या कृधि।
Mantra 3
त्वं ह यद्यविष्ठ्य सहसः सूनवाहुत । ऋतावा यज्ञियो भुवः ॥
त्वं ह यद्यविष्ठ्य सहसः सूनवाहुत, ऋतावा यज्ञियो भवः।
Mantra 4
अयमग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस्पतिः । मूर्धा कवी रयीणाम् ॥
अयम् अग्निः सहस्रिणो वाजस्य पतिः, शतिनः बलसमृद्धेः स्वामी; स रयीणां मूर्धा कविः—अस्माकं सत्तां पूर्णतां प्रति ऊर्ध्वं नयति।
Mantra 5
तं नेमिमृभवो यथा नमस्व सहूतिभिः । नेदीयो यज्ञमङ्गिरः ॥
तं यथा ऋभवो नेमिं प्रति, तथा सहूतीभिः समन्वितैः नमस्व; हे अङ्गिरः, यज्ञं नेदीयो नय—परिवर्तनकर्म दीप्यपूर्णतां प्रति सन्निधापय।
Mantra 6
तस्मै नूनमभिद्यवे वाचा विरूप नित्यया । वृष्णे चोदस्व सुष्टुतिम् ॥
तस्मै नूनम् अभिद्यवे—नित्यया विरूपया वाचा—वृष्णे सुष्टुतिं चोदस्व, येन अन्तर्बलं वर्धेत।
Mantra 7
कमु ष्विदस्य सेनयाग्नेरपाकचक्षसः । पणिं गोषु स्तरामहे ॥
कमु ष्विदस्य सेनयाऽग्नेरपाकचक्षसः पणिं गोषु स्तरामहे, येन गूढा ज्योतींषि पुनरुद्धरेम।
Mantra 8
मा नो देवानां विशः प्रस्नातीरिवोस्राः । कृशं न हासुरघ्न्याः ॥
मा नो देवानां विशः प्रस्नातीर्व इवोस्राः परित्यजेरन्; मा चास्मान् अघ्न्याः कृशं न हासुः।
Mantra 9
मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसो अंहतिः । ऊर्मिर्न नावमा वधीत् ॥
मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसोऽंहतिः; ऊर्मिर्न नावमा वधीत्।
Mantra 10
नमस्ते अग्न ओजसे गृणन्ति देव कृष्टयः । अमैरमित्रमर्दय ॥
नमस्तेऽग्ने ओजसे; देव, कृष्टयस्त्वां गृणन्ति। अमैः स्वबलैः अस्माकं अन्तःस्थितम् अमित्रं मर्दय।
Mantra 11
कुवित्सु नो गविष्टयेऽग्ने संवेषिषो रयिम् । उरुकृदुरु णस्कृधि ॥
कुवित् नः गविष्टयेऽग्ने संवेषिषो रयिम्? उरुकृत्, अस्मभ्यं उरु नः कृधि।
Mantra 12
मा नो अस्मिन्महाधने परा वर्ग्भारभृद्यथा । संवर्गं सं रयिं जय ॥
मा नः अस्मिन् महाधने परा वर्ग्भारभृद् यथा। संवर्गं सं रयिं जय।
Mantra 13
अन्यमस्मद्भिया इयमग्ने सिषक्तु दुच्छुना । वर्धा नो अमवच्छवः ॥
अग्ने, भिया प्रेरिता इयं दुच्छुना अस्मदन्या प्रति सिषक्तु, नास्मान्। नोऽमवच्छवो बलं धृतिमच्च वर्धय।
Mantra 14
यस्याजुषन्नमस्विनः शमीमदुर्मखस्य वा । तं घेदग्निर्वृधावति ॥
यस्यात्माहुतिः श्रद्धावद्भिरजुषत—दुर्मखस्य वा सुमखस्य वा—तं खल्वग्निर्वृधावति, तस्य वृद्धिं करोति।
Mantra 15
परस्या अधि संवतोऽवराँ अभ्या तर । यत्राहमस्मि ताँ अव ॥
परस्याः संवतः अधि अवरान् अभ्युत्तर; यत्राहमस्मि तान् अव, येन पारगमनं सुरक्षितं स्यात्।
Mantra 16
विद्मा हि ते पुरा वयमग्ने पितुर्यथावसः । अधा ते सुम्नमीमहे ॥
अग्ने, वयं हि ते पुरा पितुरिवावसः पोषणं सहायं विद्म। अतः इदानीं ते सुम्नं—आनन्दमयं प्रसादं कल्याणरक्षणशक्तिं च—ईमहे।
Frequently Asked Questions
It invites and installs Agni as the Hotṛ (the invoking priest-fire) in the sacrifice, and asks him to protect the worshippers from hostile forces while granting his favor.
Hotṛ is the priest who calls the gods to the rite. Agni is praised as that divine priest—seated in the ritual place—who carries offerings and makes the invocation effective.
It compares the attack of surrounding enemies or hatred to a wave that can smash a boat—an urgent prayer that such pressure should not overwhelm the sacrificer and community.
Ask anything about Sukta 75 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.