Rig Veda Sukta 75
Mandala 8Sukta 7516 Mantras

Sukta 75

Sukta 8.75

Rishi

Unknown/uncertain.

Devata

Agni (as Hotṛ).

Chandas

Likely Anuṣṭubh (requires verification).

ఈ సూక్తం అగ్నిని ప్రత్యేకంగా హోతృ (యజ్ఞపురోహితుడు) స్వరూపంలో ఆహ్వానిస్తుంది—దేవతలు అత్యుత్తమంగా పిలిచే వాడు, యజ్ఞక్రియలో ఆసనం అధిష్ఠించి, ప్రాచీన అధికారంతో నైపుణ్యంగా హవిస్సులను మోసికెళ్లేవాడు. విధివిధాన ఆహ్వానంతో పాటు, కవి శత్రుత్వం మధ్య రక్షణను ప్రార్థిస్తాడు—చుట్టుముట్టిన శత్రువుల దాడి పడవను అల తాకినట్లు ఆరాధకులను తాకకూడదని వేడుకుంటాడు. సూక్తం చివర తండ్రిపట్ల ఉన్న విశ్వాసంలా ముగుస్తుంది: అగ్నిసహాయం ‘పూర్వకాలం నుంచే’ తెలిసినది, తండ్రి ఆధారంలా; అతని కృపాభావం (సుమ్న) మళ్లీ కోరబడుతుంది.

Mantras

Mantra 1

युक्ष्वा हि देवहूतमाँ अश्वाँ अग्ने रथीरिव । नि होता पूर्व्यः सदः ॥

హే అగ్నీ, దేవులచే అత్యుత్తమంగా ఆహ్వానింపబడేవాడా, రథికునివలె నీ అశ్వాలను యోకించు; మా యజ్ఞాసనంలో పూర్వ హోతృగా ఉపవేశించు.

Mantra 2

उत नो देव देवाँ अच्छा वोचो विदुष्टरः । श्रद्विश्वा वार्या कृधि ॥

మరియు మా కొరకు, హే దేవశక్తీ, దేవులతో పలికి—వారిని సమీపానికి పిలువు, అత్యంత తెలిసినవాడా; సమస్త వరణీయ నిధులు లభించునట్లు చేసే ఆ శ్రద్ధను మాలో స్థాపించు.

Mantra 3

त्वं ह यद्यविष्ठ्य सहसः सूनवाहुत । ऋतावा यज्ञियो भुवः ॥

నీవు—ఆహ్వానింపబడినప్పుడు, హే యవిష్ఠా, హే సహసః సూనువా—అప్పుడు ఋతాన్ని ధారించువాడవు; యజ్ఞియుడవు, మా ఆహుతిని ఋజువుగా, దీప్తిమంతంగా చేయు శక్తివవు.

Mantra 4

अयमग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस्पतिः । मूर्धा कवी रयीणाम् ॥

ఈ అగ్ని సహస్రగుణ వాజ (బల-సమృద్ధి) యొక్క స్వామి, శతగుణ ప్రాచుర్యానికి అధిపతి; రయి (ధన-సంపద)ల యొక్క మూర్ధా—కవి (దర్శి) యే.

Mantra 5

तं नेमिमृभवो यथा नमस्व सहूतिभिः । नेदीयो यज्ञमङ्गिरः ॥

ఋభువుల నాభి వలె, ఏకమైన సహూతి (సంయుక్త అర్పణాలు)తో ఆయనకు నమస్కరిద్దాం. హే అంగిరస్, యజ్ఞాన్ని మరింత సమీపానికి తీసుకురా—దాన్ని దగ్గర చేయి.

Mantra 6

तस्मै नूनमभिद्यवे वाचा विरूप नित्यया । वृष्णे चोदस्व सुष्टुतिम् ॥

ఇప్పుడు వెలుగువైపు ముందుకు దూసుకుపోయే అభిద్యు కోసం, నిత్య-నవమై బహురూపమైన వాక్యంతో, వృష్ణ (పరాక్రమీ) కొరకు ఈ సుష్టుతి (సువ్యవస్థిత స్తుతి)ని ప్రేరేపించు.

Mantra 7

कमु ष्विदस्य सेनयाग्नेरपाकचक्षसः । पणिं गोषु स्तरामहे ॥

అగ్నియొక్క సేన యొక్క ఏ బలంతో మనము పణిని—ప్రకాశ క్షేత్రాలలోనూ చూపును తిప్పుకొనేవారిని—గోషు (గవ్య/ప్రకాశ-గవ్య) లో జయించి, దాగిన జ్యోతులను తిరిగి పొందుదుము?

Mantra 8

मा नो देवानां विशः प्रस्नातीरिवोस्राः । कृशं न हासुरघ्न्याः ॥

దేవుల ప్రకాశవంతమైన ధేనువులు—మేతకు వెళ్లి దారి తప్పిన ఆవులవలె—మమ్మల్ని విడిచిపెట్టకూడదు; అఘ్న్యా (అహింసనీయం/అవధ్య) కిరణాలు మమ్మల్ని కృశంగా, క్షీణంగా చేయకూడదు.

Mantra 9

मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसो अंहतिः । ऊर्मिर्न नावमा वधीत् ॥

చుట్టుముట్టిన ద్వేషుల ఆ నెరిపించే, నలిపే దాడి మమ్మల్ని పడగొట్టకూడదు—అల నావను కొట్టినట్లు—సామాన్య సంగ్రామపు ఒత్తిడిలో మనం ఉన్నప్పుడు.

Mantra 10

नमस्ते अग्न ओजसे गृणन्ति देव कृष्टयः । अमैरमित्रमर्दय ॥

హే అగ్నీ, నీ ఓజస్సు (పరాక్రమం)కు నమస్కారం; హే దేవా, మానవ జనసమూహాలు నిన్ను స్తుతిస్తాయి. నీ శక్తులతో మా అంతరంలోనున్న అమిత్రుని—విరోధించి నిరాకరించువానిని—మర్దించుము.

Mantra 11

कुवित्सु नो गविष्टयेऽग्ने संवेषिषो रयिम् । उरुकृदुरु णस्कृधि ॥

హే అగ్నీ, మా గవిష్టయే—కిరణాల అన్వేషణకై—నిజంగా మా కోసం రయి (సంపద/పుష్టి)ని సమీకరించి తెచ్చెదవా? హే ఉరుకృత్ (విస్తారకర్త), మా కోసం విశాలమైన, స్వేచ్ఛాయుతమైన క్షేత్రాన్ని కల్పించుము.

Mantra 12

मा नो अस्मिन्महाधने परा वर्ग्भारभृद्यथा । संवर्गं सं रयिं जय ॥

ఈ మహాధనే—మహా ధన-విజయంలో—భారవాహనం మమ్మల్ని పక్కకు తోసివేయనీయకుము. సంవర్గం—పూర్ణ సమాహారం—జయించుము; రయి (సంపద/పుష్టి)ని సమీకరించి ఒక సంపూర్ణతగా మా కోసం జయించుము.

Mantra 13

अन्यमस्मद्भिया इयमग्ने सिषक्तु दुच्छुना । वर्धा नो अमवच्छवः ॥

హే అగ్నీ, భయంతో ప్రేరితమైన ఈ దుష్టచలనం—ఈ దుచ్ఛునా—మమ్మల్ని విడిచి మరొకరి వైపు మళ్లిపోవుగాక. మా కోసం అమవత్—బలమూ సహనశక్తీ సమృద్ధిగా ఉన్న—తేజస్సును వృద్ధి చేయుము.

Mantra 14

यस्याजुषन्नमस्विनः शमीमदुर्मखस्य वा । तं घेदग्निर्वृधावति ॥

ఎవరి ఆత్మ-ఆహుతి (స్వయం-యజ్ఞం) భక్తిశ్రద్ధగలవారిని సంతృప్తిపరచిందో—అతడు యజ్ఞంలో లోపమున్నవాడైనా లేకపోయినా—అతనినే అగ్ని నిశ్చయంగా సమృద్ధిగా సహాయపడి, పోషించి, వృద్ధి చేస్తాడు.

Mantra 15

परस्या अधि संवतोऽवराँ अभ्या तर । यत्राहमस्मि ताँ अव ॥

దూరస్థ ఆవరణాన్ని దాటి, సమీపస్థ దిశగా ముందుకు సాగుతూ దాటిపో. నేను నిలిచిన చోట, ఆ (శక్తులు మరియు గమనాలు) రక్షింపబడునట్లు చేయి; ఈ గమనం సురక్షితంగా నిలవుగాక.

Mantra 16

विद्मा हि ते पुरा वयमग्ने पितुर्यथावसः । अधा ते सुम्नमीमहे ॥

హే అగ్నీ, పురాతనకాలం నుంచే నీ పోషక సహాయానుగ్రహాన్ని మేము తెలుసుకొన్నాము—శిశువు తండ్రి ఆశ్రయాన్ని తెలిసినట్లే. అందుచేత ఇప్పుడు నీ ‘సుమ్నం’—ప్రసన్న కృపా-రక్షను మేము నీ నుండి కోరుతున్నాము.

Frequently Asked Questions

It invites and installs Agni as the Hotṛ (the invoking priest-fire) in the sacrifice, and asks him to protect the worshippers from hostile forces while granting his favor.

Hotṛ is the priest who calls the gods to the rite. Agni is praised as that divine priest—seated in the ritual place—who carries offerings and makes the invocation effective.

It compares the attack of surrounding enemies or hatred to a wave that can smash a boat—an urgent prayer that such pressure should not overwhelm the sacrificer and community.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App