
Sukta 8.75
Unknown/uncertain.
Agni (as Hotṛ).
Likely Anuṣṭubh (requires verification).
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೋತೃ (ಯಜ್ಞಪೂಜಾರಿ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ—ದೇವರುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕರೆಯುವವನು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಆಸನಗ್ರಹಣ ಮಾಡುವವನು, ಮತ್ತು ಪುರಾತನಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹವಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನು. ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಆಹ್ವಾನದ ಜೊತೆಗೆ, ಕವಿ ವೈರಾಗ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ—ಸುತ್ತುವರಿದ ಶತ್ರುಗಳ ಆಕ್ರಮಣವು ದೋಣಿಗೆ ಅಲೆ ಬಡಿದಂತೆ ಯಜಮಾನರನ್ನು ಬಡಿಸದಿರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೂಕ್ತವು ಪುತ್ರಸಹಜ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಅಗ್ನಿಯ ಸಹಾಯವು ‘ಪುರಾತನದಿಂದಲೇ’ ತಿಳಿದಿದೆ, ತಂದೆಯ ಆಧಾರದಂತೆ; ಅವನ ಕೃಪಾಪ್ರಸಾದ (ಸುಮ್ನ)ವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
युक्ष्वा हि देवहूतमाँ अश्वाँ अग्ने रथीरिव । नि होता पूर्व्यः सदः ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ದೇವರಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ನೀನು—ರಥಿಯಂತೆ ನಿನ್ನ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಯುಗ್ಮಮಾಡು; ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಹೋತೃನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗು.
Mantra 2
उत नो देव देवाँ अच्छा वोचो विदुष्टरः । श्रद्विश्वा वार्या कृधि ॥
ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಓ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯೇ, ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡು—ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆಯು; ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನಿ. ಎಲ್ಲ ವಾಂಛಿತ ಧನಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸು.
Mantra 3
त्वं ह यद्यविष्ठ्य सहसः सूनवाहुत । ऋतावा यज्ञियो भुवः ॥
ಓ ಯವಿಷ್ಠ (ಅತ್ಯಂತ ಯುವ) ಸಹಸನ ಪುತ್ರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ನೀನು ಋತಾವಾನ್—ಋತದ ರಕ್ಷಕ—ಆಗುತ್ತೀ; ನೀನು ಯಜ್ಞಿಯ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಸರಳವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯವೂ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತೀ.
Mantra 4
अयमग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस्पतिः । मूर्धा कवी रयीणाम् ॥
ಈ ಅಗ್ನಿಯು ಸಹಸ್ರಗುಣ ವಾಜದ ಅಧಿಪತಿ, ಶತಗುಣ ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸ್ವಾಮಿ; ಧನಗಳ ಶಿರಸ್ಸು, ಕವಿ (ದ್ರಷ್ಟಾ) ಆಗಿರುವವನು—ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪೂರ್ಣತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಉರ್ಧ್ವಗತಿಗೊಳಿಸುವವನು.
Mantra 5
तं नेमिमृभवो यथा नमस्व सहूतिभिः । नेदीयो यज्ञमङ्गिरः ॥
ಅವನಿಗೆ—ಋಭುಗಳು ನೇಮಿ (ಚಕ್ರನಾಭಿ) ಯಂತೆ—ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದ ಆಹುತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿರಿ; ಹೇ ಅಂಗಿರಸ್, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಎಳೆ, ರೂಪಾಂತರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಬಳಿಗೆ ತಂದುಕೊಡು.
Mantra 6
तस्मै नूनमभिद्यवे वाचा विरूप नित्यया । वृष्णे चोदस्व सुष्टुतिम् ॥
ಈಗ, ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಅಭಿದ್ಯವೇ (ಮುಂದೆ ಧಾವಿಸುವ) ಅವನಿಗಾಗಿ—ವಾಣಿಯಿಂದ—ಸದಾ ಹೊಸದು, ಬಹುರೂಪವಾದ—ವೃಷ್ಣ (ಪರಾಕ್ರಮಿ) ಯಿಗಾಗಿ ಈ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸು; ಅಂತರಂಗ ಬಲವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.
Mantra 7
कमु ष्विदस्य सेनयाग्नेरपाकचक्षसः । पणिं गोषु स्तरामहे ॥
ಅಗ್ನಿಯ ಯಾವ ಬಲದಿಂದ, ಅವನ ಸೇನೆಯ ಮೂಲಕ, ನಾವು ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಣಿಯನ್ನು—ದೃಷ್ಟಿ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡವರನ್ನು—ಜಯಿಸಿ, ಅಡಗಿದ ಗೋ-ಪ್ರಕಾಶಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆವು?
Mantra 8
मा नो देवानां विशः प्रस्नातीरिवोस्राः । कृशं न हासुरघ्न्याः ॥
ದೇವರ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗೋವಂಶಗಳು—ಮೇಯಲು ಅಲೆದಾಡುವ ಹಸುಗಳಂತೆ—ನಮ್ಮನ್ನು ತೊರೆಯದಿರಲಿ; ಅಘ್ನ್ಯಾ, ಅಖಂಡನೀಯ ಕಿರಣಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೃಶವಾಗಿ, ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಬಿಡದಿರಲಿ.
Mantra 9
मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसो अंहतिः । ऊर्मिर्न नावमा वधीत् ॥
ಸುತ್ತುವರೆದ ದ್ವೇಷಿಗಳ ದೂಢ ಆಘಾತವು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೆಡವದಿರಲಿ—ಅಲೆ ದೋಣಿಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಂತೆ—ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇರುವಾಗ.
Mantra 10
नमस्ते अग्न ओजसे गृणन्ति देव कृष्टयः । अमैरमित्रमर्दय ॥
ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದೇವನೇ, ಮಾನವ ಕುಲಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಹಾಡುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಮಿತ್ರನನ್ನು—ವಿರೋಧಿಸಿ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಬಲವನ್ನು—ಕುಟ್ಟಿ ನಾಶಮಾಡು.
Mantra 11
कुवित्सु नो गविष्टयेऽग्ने संवेषिषो रयिम् । उरुकृदुरु णस्कृधि ॥
ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮ ಗವಿಷ್ಟಯೇ—ಕಿರಣಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ—ನಮಗಾಗಿ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವೆಯಾ? ಹೇ ಉರುಕೃತ್, ನಮಗಾಗಿ ವಿಶಾಲವೂ ಮುಕ್ತವೂ ಆದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.
Mantra 12
मा नो अस्मिन्महाधने परा वर्ग्भारभृद्यथा । संवर्गं सं रयिं जय ॥
ಈ ಮಹಾಧನ—ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ಜಯದಲ್ಲಿ—ಭಾರ ಹೊರುವವನಂತೆ ಬಾಧೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳದಿರಲಿ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂವರ್ಗವನ್ನು ಜಯಿಸು; ಒಟ್ಟಾಗಿ ರಯಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ—ಒಂದು ಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತ್ರಗೊಳಿಸು.
Mantra 13
अन्यमस्मद्भिया इयमग्ने सिषक्तु दुच्छुना । वर्धा नो अमवच्छवः ॥
ಅಗ್ನೇ, ಭಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ದುಷ್ಟ ಚಲನೆ ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಲಿ; ನಮ್ಮನ್ನು ತಾಕದಿರಲಿ. ನಮಗಾಗಿ ಅಮವತ್—ಬಲ ಮತ್ತು ಸಹನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ—ಆ ತೇಜಸ್ಸು/ಬಲವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸು.
Mantra 14
यस्याजुषन्नमस्विनः शमीमदुर्मखस्य वा । तं घेदग्निर्वृधावति ॥
ಯಾರ ಆತ್ಮಾರ್ಪಣ-ಹವಿ (ಸ್ವಯಂ ಅರ್ಪಣೆ) ಅಸ್ಮಿನಃ—ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಆರಾಧಕರಿಗೆ—ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿರಲಿ; ಅವನನ್ನೇ ಅಗ್ನಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಸಹಾಯಮಾಡಿ, ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 15
परस्या अधि संवतोऽवराँ अभ्या तर । यत्राहमस्मि ताँ अव ॥
ದೂರದ ಸಂವತ್ (ಆವರಣ/ಪರಿಸರ)ದಿಂದ ಸಮೀಪದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದು ದಾಟು. ನಾನು ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ದಾಟುವ ಮಾರ್ಗವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲೆಂದು.
Mantra 16
विद्मा हि ते पुरा वयमग्ने पितुर्यथावसः । अधा ते सुम्नमीमहे ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಾವು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಪೋಷಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ—ಮಗು ತಂದೆಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ. ಆದಕಾರಣ ಈಗ ನಾವು ನಿನ್ನ ಸುಮ್ನವನ್ನು—ಆನಂದಮಯ ಕೃಪೆಯನ್ನೂ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಹಿತಕರ ರಕ್ಷಣಾಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ—ಬೇಡುತ್ತೇವೆ.
Agni is summoned and ‘yoked’ like a charioteer, then asked to sit as the ancient Hotṛ in the seat of the rite (installation of the priest-fire).
From liturgical establishment, the hymn turns to practical human need: safety and steadiness amid conflict, with vivid imagery of enemies surrounding and danger striking like a wave on a boat.
The protective plea intensifies—do not let the crushing assault of the haters strike us down (the hymn’s emotional peak).
A return to trust and intimacy: Agni’s help is known from of old like a father’s support; therefore his gracious favor is sought now.
ni hotā pūrvyaḥ sadaḥ
ūrmir na nāvam
adhā te sumnam īmahe
It invites and installs Agni as the Hotṛ (the invoking priest-fire) in the sacrifice, and asks him to protect the worshippers from hostile forces while granting his favor.
Hotṛ is the priest who calls the gods to the rite. Agni is praised as that divine priest—seated in the ritual place—who carries offerings and makes the invocation effective.
It compares the attack of surrounding enemies or hatred to a wave that can smash a boat—an urgent prayer that such pressure should not overwhelm the sacrificer and community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.