
Sukta 5.11
Agni
अयं लघुस्तोत्रोऽग्निं प्रति, तं प्रबुद्धं जनानां रक्षितारं तथा भरतानां सम्यक्पथे नेतृभूतां तेजस्विनीं पुरोहितशक्तिं च निरूपयति। सर्वत्र “प्रत्येकस्मिन् गृहे” तस्य व्यापकस्थितिं, देवदूतत्वं हविर्वाहकत्वं च प्रकाशयति; अङ्गिरसां पुरातनप्राप्तिं च स्मारयति—गूढोऽग्निः मन्थनेनोत्पाद्य प्राकट्यं नीत इति।
Mantra 1
जनस्य गोपा अजनिष्ट जागृविरग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे । घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृशा द्युमद्वि भाति भरतेभ्यः शुचिः ॥
जनस्य गोपा अजनिष्ट जागृविरग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे। घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृशा द्युमद्वि भाति भरतेभ्यः शुचिः।
Mantra 2
यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरोहितमग्निं नरस्त्रिषधस्थे समीधिरे । इन्द्रेण देवैः सरथं स बर्हिषि सीदन्नि होता यजथाय सुक्रतुः ॥
यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरोहितम् अग्निं नरास्त्रिषधस्थे समिधिरे। इन्द्रेण देवैः सरथं स बर्हिषि सीदन्नि होता यजथाय शुक्रतुः॥
Mantra 3
असम्मृष्टो जायसे मात्रोः शुचिर्मन्द्रः कविरुदतिष्ठो विवस्वतः । घृतेन त्वावर्धयन्नग्न आहुत धूमस्ते केतुरभवद्दिवि श्रितः ॥
असम्मृष्टो जायसे मात्रोः शुचिर्मन्द्रः कविरुदतिष्ठो विवस्वतः। घृतेन त्वावर्धयन्नग्न आहुत धूमस्ते केतुरभवद्दिवि श्रितः॥
Mantra 4
अग्निर्नो यज्ञमुप वेतु साधुयाग्निं नरो वि भरन्ते गृहेगृहे । अग्निर्दूतो अभवद्धव्यवाहनोऽग्निं वृणाना वृणते कविक्रतुम् ॥
अग्निर्नो यज्ञमुप वेतु साधुया अग्निं नरो वि भरन्ते गृहेगृहे। अग्निर्दूतो अभवद्धव्यवाहनोऽग्निं वृणाना वृणते कविक्रतुम्॥
Mantra 5
तुभ्येदमग्ने मधुमत्तमं वचस्तुभ्यं मनीषा इयमस्तु शं हृदे । त्वां गिरः सिन्धुमिवावनीर्महीरा पृणन्ति शवसा वर्धयन्ति च ॥
तुभ्येदम् अग्ने मधुमत्तमं वचः; तुभ्यं मनीषा इयम् अस्तु शं हृदे। त्वां गिरः सिन्धुमिवावनीर्महीरा आपृणन्ति; शवसा वर्धयन्ति च।
Mantra 6
त्वामग्ने अङ्गिरसो गुहा हितमन्वविन्दञ्छिश्रियाणं वनेवने । स जायसे मथ्यमानः सहो महत्त्वामाहुः सहसस्पुत्रमङ्गिरः ॥
त्वामग्ने अङ्गिरसो गुहा हितम् अन्वविन्दन्, शिश्रियाणं वनेवने। स जायसे मथ्यमानः सहो महत्; त्वामाहुः सहसस्पुत्रम् अङ्गिरः।
It presents Agni as the community’s protector and the guiding power of the sacrifice—radiant, wakeful, and skilled—who carries offerings to the gods and leads people on the right path.
Because fire is both a household reality and a sacred presence: Agni is invoked wherever the domestic fire is tended, making everyday life and ritual part of one sacred order.
It means Agni embodies a seer-like intelligence and effective will—the power to know the right way to act and to make the sacrifice succeed.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.