Sukta 12
Sukta 5.12
Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.12)
Agni
Triṣṭubh
अग्निं प्रति त्रिष्टुभि रचितेऽस्मिन् लघु सूक्ते द्रष्टुः सुविशोधितां वाचम् आहुतिरूपेण समर्प्यते। सत्यधारिणं विशालं वृषभम् इवाग्निं स्तौति, यः यज्ञे ऋतं स्थापयति रक्षति च। कः शत्रून् बलान् बध्नाति, कः अनृतात् अग्नेर्भागं पालयति, कः वाचं सुरक्षितां धारयति—इति पृच्छति; यतो यथाविधि यज्ञः, संयता वाक्, दैवी च रक्षा, एते समवायेन जयम् उपनयन्ति उपासकस्य च स्थिरं निवासं निबध्नन्ति।
Mantras
Mantra 1
प्राग्नये बृहते यज्ञियाय ऋतस्य वृष्णे असुराय मन्म । घृतं न यज्ञ आस्ये सुपूतं गिरं भरे वृषभाय प्रतीचीम् ॥
प्राग्नये बृहते यज्ञियाय ऋतस्य वृष्णे असुराय मन्म। घृतं न यज्ञ आस्ये सुपूतं गिरं भरे वृषभाय प्रतीचीम्।
Mantra 2
ऋतं चिकित्व ऋतमिच्चिकिद्ध्यृतस्य धारा अनु तृन्धि पूर्वीः । नाहं यातुं सहसा न द्वयेन ऋतं सपाम्यरुषस्य वृष्णः ॥
हे ऋतचिकित्सक, ऋतं जानीहि; ऋतम् एव निश्चयेन जानीहि। ऋतस्य पूर्वीः बह्वीः धाराः अनु तृन्धि पन्थानम्। नाहं तं सहसा प्राप्नोमि, न द्वयेन विभक्तेनोपायेन; अरुषस्य वृष्णोः—अग्नेः तेजोमयस्य—ऋतम् अहम् अनुगच्छामि जयं च लभे।
Mantra 3
कया नो अग्न ऋतयन्नृतेन भुवो नवेदा उचथस्य नव्यः । वेदा मे देव ऋतुपा ऋतूनां नाहं पतिं सनितुरस्य रायः ॥
कया पथा, हे अग्ने, ऋतेन ऋतयन्, अस्माकं कृते उचथस्य नव्यः नवेदा भवसि? देवः ऋतुपाः ऋतूनां मे ऋतून् वेद; नाहं तु एतस्य रायः सनितुर् पतिं अद्यापि सनीतोऽस्मि।
Mantra 4
के ते अग्ने रिपवे बन्धनासः के पायवः सनिषन्त द्युमन्तः । के धासिमग्ने अनृतस्य पान्ति क आसतो वचसः सन्ति गोपाः ॥
के ते, हे अग्ने, रिपवे बन्धनासः? के पायवः द्युमन्तः सनिषन्त? के धासिम्, हे अग्ने, अनृतस्य पान्ति? क आसतः वचसः सन्ति गोपाः, ये तद् अनृतात् रक्षन्ति?
Mantra 5
सखायस्ते विषुणा अग्न एते शिवासः सन्तो अशिवा अभूवन् । अधूर्षत स्वयमेते वचोभिॠजूयते वृजिनानि ब्रुवन्तः ॥
हे अग्ने, ते सखायस्तव एते विषुणा पृथग्भूताः सन्तः, शिवारूपा इव दृश्यन्तः, तथाप्यशिवा अभूवन्। ते स्वयमेव वचोभिरधूर्षन्त, ऋजूयते जनाय व्रजिनानि वक्रवचनानि ब्रुवन्तः।
Mantra 6
यस्ते अग्ने नमसा यज्ञमीट्ट ऋतं स पात्यरुषस्य वृष्णः । तस्य क्षयः पृथुरा साधुरेतु प्रसर्स्राणस्य नहुषस्य शेषः ॥
हे अग्ने, यस्ते नमसा ऋताधारितं यज्ञमीट्टे (इष्टिं करोति), स अरुषस्य वृष्णः—तपस्विनः प्रचण्डस्य बलस्य—पाति रक्षितो भवति। तस्य पृथुरः स्थिरश्च क्षयः आगच्छतु; प्रसर्स्राणस्य नहुषस्य धर्म्यः शेषः समागच्छतु।
Frequently Asked Questions
It teaches that when the sacrifice is done in harmony with Ṛta (truth-order) and with purified speech and reverence, Agni protects the worshipper, restrains hostile forces, and grants stable well-being.
In Vedic thought, speech is powerful and must be kept truthful and ritually pure. The hymn asks for protectors who keep the mantra and Agni’s share safe from anṛta—falsehood, confusion, and disorder.
It can be recited at the lighting of a sacred fire (or lamp) with a small ghee offering, focusing on truthful intention, careful speech, and asking for inner protection and steadiness in daily life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.